T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/154
KARAR NO: 2024/270
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 03/03/2023
KARAR TARİHİ: 02/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacı tarafından davalılar aleyhine başlatılan icra takibine itiraz edilmesi sonucu duran takibin devamı için huzurdaki davanın ikame edildiğini, uyuşmazlığın sebebinin davacı şirkete ait ---- marka ------ model ---- plakalı araç ile davalı araç sürücüsünün idaresindeki -----
plakalı araç arasında ---- 27.08.2019 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası oluşturduğunu, davacı şirketin işleteni olduğu, dava dışı araç sürücüsü olan ---- idaresindeki ---- plakalı araç ile ---Otoyolu üzerinde kurallara uygun bir şekilde seyir halinde iken, davalı araç sürücüsü olan ---- idaresindeki ---- plakalı aracın, kontrolsüz şerit değiştirmesiyle davacı şirkete ait araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, çarpmanın sonucunda davacı şirkete ait araçta ciddi hasar meydana geldiğini, taraflar arasında anlaşmalı olarak maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlendiğini, olay yerine gelen polisler tarafından kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, kaza tespit tutanağına göre davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, davacı şirketin işleteni olduğu aracın onarımının davacı şirket tarafından yapıldığını, onarıma ilişkin davacı şirkete -----.tarafından ----- No'lu 41.427,22 TL tutarında fatura tanzim edildiğini, Ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere davalı araç sürücüsünün asli ve %100 oranında kusurlu olduğunu, hasara maruz kalan araç üzerinde gerçekleştirilen onarımlar sonucunda davalı sigorta şirketine, davalı araç sürücüsünün kusuru oranında,----- No'lu 26.764,21 TL tutarında ve 14.663,01 TL tutarında yansıtma faturalar tanzim edildiğini, davalı sigorta şirketinin davacı şirkete 14.663,13 TL tutarında ödeme de bulunmuş olup kalan bakiyenin tahsili için davalılar aleyhine için ---- . İcra Müdürlüğü ----sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalılar tarafından takibe, borca, faize ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durmasına karar verildiğini, bunun üzerine arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını, davalı sigorta şirketinin ZMMS sıfatı ile sorumluluğu bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, Davanın kabulüne, borçlunun takibe, asıl alacağa, ferilerine ve faize ilişkin haksız itirazlarının iptaline, -----. İcra Müdürlüğü -----. sayılı icra dosyasındaki takibin devamına,alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı taleplerinin kabulüne, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlık konusunun 27.08.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile kazada zarara araçta meydana gelen BAKİYE HASAR tutarının tahsil edilmesi talebi olduğunu, kazaya karışan,---- plakalı araç davalı ----- tarafından 18.07.2019/2020 tarihlerini kapsayan ----- numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış olup, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, hasar şirketlerinin dosya takibinin yasaklandığın, zamanaşımına yönelik itirazları olduğunu, talep edilen alacağın 27.08.2021 tarihinde zamanaşımına uğradığını, davacı yanın aracı kendi kendine onardığını, davalı şirkete ihbar etmediğini, davacı tarafa 14.663,13 TL hasar onarım ödemesi yapıldığını, yine değer kaybı yönünden 4.641,38 TL ödeme yapılmış olduğundan teminat limitlerinin dikkate alınması gerektiğini, davacının kasko sigortası olduğunu, davacı tarafça ekspertiz raporu alınmasında hukuki menfaat olmadığından yaptıkları fuzuli giderin davacı üzerinde kalması gerektiğini savunarak, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine ve ----- İcra Müdürlüğü -----. sayılı icra takibinin iptaline karar verilmesini, kötü niyeti aşikar olan davacının %20’den aşağı olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesine, ayrıca yargılama giderleriyle avukatlık ücretinin dahi davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ---- cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından açılan davanın haksız, usule ve yasaya aykırı olduğunu, yetki itirazında bulunduğunu ve yetkili Mahkemenin ---- Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi olduğunu, davaya konu trafik kazasında kusurun tamamının kendisine ait olmadığını, kaza tespit tutanağını kabul etmediğini, kusur oranına itiraz ettiğini, Davacıya ait araçta bulunan hasar miktarının tamiri yapan firma tarafından şişirildiğini ve gerçekleri yansıtmadığını, Araçta onarılması mümkün parçalar onarılmayıp aracın ikinci el ve kiralık araç olmasından dolayı muadil yan sanayi parçalar kullanılması gerekirken orijinal parçalar kullanıldığını, davacıya ait araç kiralık araç olduğundan ve devamlı olarak kiralandığından dolayı daha önce araçta meydana gelen hasarların da bu kazadan sonra tamir edilip parçaların değiştirilmiş, faturalandırılmış ve bu dava ile tarafıyla meydana gelen kazadan kaynaklanmayan hasarlara ait tamir bedellerinin de tarafından tazmin edilmeye çalışıldığını, sorumlunun aracının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını düzenleyen---- olduğunu, ---- davacıya bir kısım ödemede bulunduğunu, Davacının ----- tarafından kendisine ödenen 14.663,13 TL dışında yeni bir fatura ile yeniden 26.764,21 TL talep etmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, 26.764,21 TL tamir bedeli ve bu hususta düzenlenen faturaya da itiraz ettiğini savunarak davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Haksız fiil iddiasına dayalı alacağın konu edildiği icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir----. İcra Dairesi'nin ---- Esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir.Arabuluculuk son tutanağı dosya içerisindedir.
Hasar dosyası, trafik tescil kayıtları celp edilmiştir.Mahkememizin 13/06/2023 tarihli celse ara kararı ile Mahkememiz dosyası uyuşmazlık konularında rapor tanzim edilmek üzere makine mühendisi bilirkişi ile sigorta alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, makine mühendisi bilirkişi ---- ile sigorta alanında uzman bilirkişi ---- tarafından tanzim edilen 23/10/2023 tarihli raporda özetle;''...** Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanun u Kapsamında maddi hasarlı, TRAFİK KAZASI olduğu, Meydana gelen olayda KAÇINILMAZLIK faktörünün etkisinin OLMADIĞI, önlenebilir bir kaza niteliğinde OLDUĞU, Dava konusu kaza ile hasar uyumunun kısmen uyumlu olduğu, Bu kapsamda dava konusu araçta KDV ve işçilik dahil 32.223,32 TL hasar meydana gelmiş olduğu yönünde tespitte bulunulmuş olduğunu, Dava konusu aracın onarımının ilgili servis ve atölyelerin iş yükü ile doğru orantılı olarak yaklaşık 7 (yedi) iş günü süreceği, Davalı tarafından 14.663,01 TL hasar ödemesi yapılmış olduğundan davacının 32.223,32 TL -14.663,01 TL= 17.560,31 TL bakiye hasar alacağının bulunduğu, Dava konusu kaza kapsamında; ----plaka sayılı araç sürücüsü---- %100 kusur oranı ile ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu, Dava konusu kaza kapsamında aracın maliki/ işleteni yönünden müşterek ve müteselsil sorumluluk yönünden KTK Madde 85 kapsamında değerlendirilmesinin Sn. Mahkemenin takdirlerine maruz olduğunu,“Dava konusu kazanın ------plaka sayılı aracın hatalı doğrultu değiştirme manevrası / şerit değiştirme yaparak arkadan çarpma şeklinde meydana gelmiş olduğundan---- plaka sayılı araç sürücüsü -----KUSURSUZ olduğu, davalı vekili tarafından dilekçesinin bir bölümünde aynen”... 26.72.2019 tarihinde ---- Merkez Mevkünde ---- sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı araç sürücüsü ---- sevk ve idaresindeki ------ plaka sayılı araca çarparak hasar verdiği, ...” şeklinde beyanının bulunduğu, Söz konusu araç plakaları ile davacı vekilinin belirtmiş olduğu araç plakalarının aynı olmadığı, ( menfi) bu nedenle dava konusu kazaya yönelik değerlendirmenin Kaza Tespit Tutanağı baz alınarak yapılmış olduğu, nihai taktirin Sn. Mahkemeye ait olduğunun değerlendirildiği, Davaya konu olayda davalılardan ---- nolu davalı ---- nolu davalı ----- maliki ve sürücüsü olduğu----- plakalı aracı-----poliçe numarası ile 18/07/2019 — 18/07/2020 vade tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu, Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 27.08.2019 tarihinde meydana gelen davaya konu kazanın ilgili poliçe vadı inde gerçekleşmiş olduğu, Davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle Zorunlu Trafik Sigortası Araç Başına Maddi Zarar Teminat limitinin 39.000,00 TL olduğu, Taraf vekillerince Sayın Mahkeme'ye sunulan dilekçelerde belirtildiği üzere ---- nolu davalı ----- tarafından davaya konu kaza sebebiyle davacı tarafa toplam 19.304,61 TL tutarında tazminat ödemesi yapılmış olduğu, Somut olayda kusur ve hasar tespiti de göz önünde bulundurularak davacı ---- maliki olduğu ----- plakalı araçta meydana gelen bakiye zararın sigorta bedeli olan 39.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan ----nolu davalı----- tarafından düzenlenmiş olan Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi teminat kapsamında olduğu ---- nolu davalı ---- . tarafından davacı tarafa toplam 19.304,61 TL tutarında tazminat ödemesi yapılmış olduğu göz önünde bulundurulduğunda, ---- nolu davalı ----- ilgili sigorta poliçesinde kalan teminat limiti ile sınırlı olmak üzere sorumlu (Maddi Teminat Limiti -Değer Kaybı Dal 39.000,00 TL — Ödenen Tazminat 19.304,61 TL) zarar gören 3. Şahıs konumunda olan davacı ---- maliki olduğu ------plakalı araçta meydana gelen bakiye zararı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 85, TTK Madde 1473 ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.3. Sigortanın Kapsamı maddesi uyarınca davalılardan talep edebileceği...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.İddia, savunma, celp edilen belgeler, tanzim edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Huzurdaki dava 27/08/2019 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait ------ plakalı araçta meydana gelen hasar iddiasına dayalı bakiye alacağın konu edildiği icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İcra dosyasının incelenmesinden;Davacı tarafından davalılar aleyhinde 26.764,21-TL asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 33.252,88-TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalılar tarafından takibe konu borca yönelik itirazda bulunulduğu davalı ------ tarafından icra müdürlüğünün yetkisine itirazda bulunulduğu, huzudaki davanın asıl alacak 26.764,21-TL üzerinden harçlandırılmak suretiyle yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. İtirazın iptali davalarında, yetkili icra müdürlüğünde icra takibi yapılmış olması davaya özgü dava şartı olmakla, davalı tarafından icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın öncelikle incelenmesi gerekmiştir.İtirazın iptali davaları HMK 114/1 maddesinde belirtilen genel dava şartları yanında; Geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunması, Borçlunun geçerli bir itirazının bulunması, Davanın süresinde açılmış olması, Hukuki yarar bulunması, Takibi geçersiz kılacak diğer sebeplerin bulunmaması şeklinde özel dava şartlarına tabidir. Bu nedenle, İİK'nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptâli davalarında mahkemenin yetkisine itiraz edilsin yada edilmesin, mahkemenin öncelikle icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın incelenmesi gerekmektedir.6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." yine 16. maddesinde "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." şeklinde düzenleme mevcuttur.Davalı tarafından her ne kadar icra müdürlüğünün yetkisine itiraz edilmiş ise de; 6100 sayılı HMK'nın haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen 16. maddesinde kesin yetki kuralı söz konusu olmadığı, haksız fiil halinde HMK'nın 16. maddesi gereğince birden fazla icra müdürlüğü/mahkemenin yetkili kılınarak davacıya seçimlik hak tanındığı ve davacının bu icra müdürlüğü/mahkemelerden birinde dava açmak hususunda seçimlik hakka sahip olduğu, somut olayda davalı ikametgahı ---- olduğu, kaza tespit tutanağına göre kazanın ----- TEM otoyolunda meydana geldiği, zarar gören davacı şirket merkezinin ---- olduğu, davacı nezdinde maddi zararın davacı şirket merkezinde gerçekleştiği ve davacı tarafından icra takibinin yetkili icra müdürlüğünde açıldığı, diğer borçlu yönünden icra müdürlüğünün yetkisine itirazda bulunulmadığı anlaşılmakla icra müdürlüğünün yetkisine yönelik itirazın reddi gerekmiştir.Davalı ---- tarafından her ne kadar mahkememiz yetkisine ve alacağın zamanaşımına uğradığı itirazı dile getirilmiş ise de dilekçesi yasal süresinde sunulmadığı anlaşılmakla usulüne uygun şekilde dile getirilmediği anlaşılan yetki itirazının ve zamanaşımı def'inin reddi gerekmiştir.Dosyada mübrez poliçeden; ---- aracın 18/07/2019-2020 tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile davalı ---- sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğu, davaya konu kazanın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, poliçede teminat limitinin 39.000,00-TL olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce re'sen alınan heyet bilirkişi raporu ile; Davacıya ait ----- plakalı araçta toplam 32.223,32 TL hasar meydana gelmiş olduğu, kazanın meydana gelmesinde---- plakalı aracın %100 asli ve tam kusurlu olduğu-----plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından ödenen 19.304,61-TL'nin mahsubu ile talep edilebilecek tazminat bedelinin 17.560,31 TL olduğu, sunulu raporda yapılan kusur değerlendirmesinin kazanın meydana geliş şekline ve oluşa uygun olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsendiği gibi hasara konu aracın kazadan önce ve kazalı 2. el piyasa rayiç değerinin tespit edilerek ve kaza tarihinde meydana gelen gerçek zarar üzerinden değerlendirmenin yapılmış olması karşısında sunulu raporun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğunun anlaşılmıştır.Zorunlu mali sorumluluk sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümü yada yaralanması veya bir şeyin zarara uğraması nedeniyle o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesiyle kaza tarihinde sigortalı olduğu anlaşılan ---- plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 asli ve tam kusurlu olmakla sigorta şirketinin meydana gelen maddi zarardan sigortalının kusuru nispetinde sorumlu olduğu, bilirkişi tarafından tespit edilen toplam 32.223,32-TL hasar bedelinden sigorta şirketi yapılan 19.304,61-TL bedelin mahsubu neticesinde talep edilebilecek bakiye alacağın 17.560,31-TL olduğu, sigortalının kusuruna karşılık gelen 17.560,31-TL bedelin teminat limitinde kaldığı ve davalıdan talep yasal koşullarının bulunduğu, davalı tarafından her ne kadar diğer bir kısım ödeme yapıldığı savunulmuş ise de yapılan ödemelerin dava konusu olmayan araca ilişkin oldukları ve uyuşmazlıkta dikkate alınamayacağı, davanın asıl alacak üzerinden harçlandırılmak suretiyle açıldığı ve icra dosyasında yasal faiz işletilmesi talep edildiği, meydana gelen maddi zarardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, uyuşmazlık yargılamayı gerektirdiği ve alacağın likit olmadığı dikkate alındığında icra inkar tazminatı yasal koşulları oluşmadığı, kaza ve icra takip tarihi ile yapılan kısmi ödeme dikkate alındığında davalının zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜNE-KISMEN REDDİNE,
2-)Davalıların-----. İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı takibe yaptığı itirazlarının ayrı ayrı kısmen iptali ile takibin 17.560,31-TL asıl alacak (bakiye hasar tazminatı ) üzerinden DEVAMINA,
-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-)Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-)Karar ve ilam harcı olan 1.199,54-TL harçtan peşin alınan 290,81-TL harcın mahsubu ile bakiye 908,73-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-)Davanın kabul edilen miktarı yönünden; Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. uyarınca 17.560,31-TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-)Davanın reddedilen miktarı yönünden; davalı ----- vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. uyarınca 9.203,90-TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine,
7-A)Davanın kabul edilen kısmı yönünden; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600-TL arabuluculuk ücretinden davayı kabul-ret oranı gözetilerek; 1.056-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
7-B)Davanın reddedilen edilen kısmı yönünden; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600-TL arabuluculuk ücretinden davayı kabul-ret oranı gözetilerek; 544,00-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
8-)Davacı tarafça yatırılan 496,31-TL harç ve 3.852,25-TL bilirkişi, posta, tebligat gideri olmak üzere toplam 4.348,56-TL yargılama giderinden davayı kabul - ret oranı dikkate alınarak; toplam 2.870,04-TLyargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin e- duruşma yolu ile yüzüne karşı , davanın kısmen kabul -kısmen reddi hususunda verilen hüküm yönünden HMK.m.341/2 uyarınca miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı.