T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/496
KARAR NO: 2024/558
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/07/2024
KARAR TARİHİ: 18/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından---- İcra Müdürlüğünün ----- sayılı dosyası ile müvekkili olan davacı aleyhine 19.899,87-TL tutarındaki bono ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, ancak söz konusu icra takibine dayanak bono üzerinde bulunan imzanın davacıya ait olmadığını, davacının ---- isimli ----- TC kimlik numaralı öğrencinin velisi olarak, çocuğunu -----eğitim hizmeti alması için kayıt ettirdiğini, davacının oğlunun davalı eğitim kurumundan 2014-2018 yılları arasında eğitim alarak 13.06.2018 tarihinde mezun olduğunu, akabinde, davalı tarafın haksız şekilde eğitim hizmetinin ödenmediğine bahisle icra takibi başlattığını, Davalı tarafından -----İcra Müdürlüğünün ----Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin ödeme emrinin ----- adresine tebliğ edilmiş olup, işbu ödeme emrinin 04.12.2023 tarihinde iade dönmüş olup, aynı adrese 21/2'ye göre 15.01.2024 tarihinde tebligatın tekrar gönderildiğini, davacının boşanma sürecinde olduğunu, ----- Aile Mahkemesi'nin -----Sayılı dosyasının derdest olduğunu, dolayısıyla davacının boşanma sürecinde olduğu eşi, tebligat geldiğine ya da muhtara tebligat yapıldığına ilişkin bilgi vermediğini, dolayısı ile hukuka tebligat yapmadan davacı aleyhine takibin kesinleştirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Takibe dayanak gösterilen 31.07.2017 tanzim tarihli, 02.04.2021 vade tarihli 14.010,00-TL bedelli senede, davacının imzası taklit edilmek suretiyle imza atıldığını, senet üzerindeki imzanın davacıya ait olmadığını, takibe konu senet üzerindeki imzanın davacıya ait olmadığını, davalının kötü niyeti olarak icra takibi başlattığını, davalı tarafından vade tarihinin 2021 yılı olarak doldurulduğunu, 2017-2018 eğitim öğretim yılı için ödenecek bedel üzerinden senet tanzim edilmesi halinde vade tarihinin 3 yıl sonra olması, alacağın 3 yıl sonra tahsil edilecek olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalı eğitim kurumundan eğitim hizmeti alan diğer velilerin de, davalı kurumun kendilerine de benzer durumlar yaşatarak mağdur ettiklerini beyan ettiklerini, davalı kurumun birçok banka hesabı üzerinden ödeme aldığını, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, öncelikle teminatsız, aksi kanaatte ise uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve takibin durdurulmasına, davanın kabulüne ve borçlu olmadıklarının tespitine, mevzuata aykırı düzenlenen senedin geçersizliğine ve bu sebeple de senede dayalı olarak başlatılan icra takibinin iptaline, Davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile söz konusu miktarın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.Dava dilekçesi ekinde bir kısım fatura suretleri, ----Ödeme Planı Tüm sözleşmeler başlıklı belge sureti, ----- Lisesi Diploma sureti, tahsilat analiz raporu suretleri ile bir kısım belge suretleri sunulmuştur.6100 sayılı HMK 114/1-c maddesinde görev dava şartı olarak gösterilmiş olup, anılan Kanun 115. maddesinde dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında Mahkemece re’sen araştırılması gerekir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, 5. maddesinde Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi Mahkemelerin Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla davaya bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür. 6502 sayılı Kanun'un 3/1 maddesine göre;
k) Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
l) Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi, ifade etmektedir.
Aynı Yasanın 73. Maddesi ile bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür.Bir hukuki işlemin sadece 6502 Sayılı Yasada düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığı tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Bir hukuki işlemin 6502 Sayılı Yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerekir.Tüm dosya kapsamından; Huzurdaki davanın davacı tarafından icra takibine dayanak bononun oğlu için eğitim hizmeti karşılığı davalı tarafa verildiği ve bono üzerindeki imzanın davacıya ait olmadığı iddiası ile açılan İİK’nın 72 ve devamı maddesinde düzenlenen menfi tespit davası niteliğinde olduğu, dava dilekçe ekinde sunulan belgelerin de eğitim hizmeti ilişkisine dayalı olarak delil mahiyetinde sunulduğu, davaya dayanak bononun tüketici işlemi karşılığında davalı tarafa verildiğinin iddia edildiği ve temel ilişkinin tüketici yasasından kaynaklandığı, göreve ilişkin düzenlemelerin kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği, uyuşmazlıkta Mahkememiz görevli olmayıp 6502 sayılı Kanun 73. madde uyarınca Tüketici Mahkemesinin görevli olduğu, dava dilekçesinde her ne kadar ihtiyati tedbir talebinde bulunmuş ise de talebin görevli ve yetkili Mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)6100 Sayılı HMK m.114/c ve m.115/2 gereği göreve yönelik dava şartı yokluğundan davanın USÛLDEN REDDİNE,
2-)Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, Görevli Mahkemenin ---- Tüketici Mahkemeleri olduğunun TESPİTİNE,
3-)6100 Sayılı HMK m.21 kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli ve yetkili Mahkemeye gönderilmesine, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
4-) 6100 Sayılı HMK m.331/2 uyarınca harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
5-)İhtiyati tedbir talebinin görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
6-)Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde karar veriliğinden, kararın HMK. madde 27/1-2 uyarınca davacıya tebliğine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 6100 sayılı HMK 341/2 maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi.