T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/401
KARAR NO: 2024/631
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili)
DAVA TARİHİ: 08/06/2022
KARAR TARİHİ: 12/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil, dava dışı -----internet ortamında açık artırma düzenleyerek araç satımı yapan---- internet sitesi üzerinden 24.01.2022 tarihinde yapılan artırma sonucunda davalı ----ait ----- plaka sayılı 29.984 Kilometrede --- Model----- Manuel aracı satın almıştır. Araç müvekkil tarafından görevlendirilen şoför tarafından ertesi gün ----- İlinde teslim alınarak ----- İline getirilmek üzere yola çıkılmış, yolculuk sırasında ---- İli’ne gelindiğinde aracın motor kısmında çıkan yangın tüm araca sirayet etmiş, itfaiye ekiplerinin müdahalesi ile söndürülebilmiştir. Her ne kadar araçtaki yangın söndürülmüşse de aracın neredeyse tamamı yanmış ve herhangi bir şekilde kullanma imkanı kalmamış, araç bu hali ile çekiciye yüklenerek ------ İline getirilmiştir. Aracın motor kısmında meydana gelen bu yangının nedeni araçta önceden mevcut bulunan bir arızadan yani gizli ayıptan kaynaklanan bir kusur olup bu kusur ihale ilanında ya da satış sırasında müvekkile bildirilmemiştir. Nitekim yangın sonrasında ----- Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı tarafından düzenlenen yangın raporunda da "aracın motor kısmında oluşan yakıt kaçağının yüksek motor ısısıyla alev alarak tutuştuğu etrafındaki plastik aksamlara sirayet ederek büyüdüğü" için "aracın motor bölümünün komple, torpido, koltuklar, sağ sol çamurluk, kaput, ön çamurluk, aracın alt kısmı ve aracın tavan kısmının yanarak kullanılamaz hale geldiği" belirtilmiştir. Sunulan nedenlerle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve ileride bilirkişi tarafından belirlenecek değerlere artırmak kaydıyla şimdilik araç için ödenen bedel ile aracın mevcut hali ile hasarlı olarak satım bedeli arasındaki fark olan 145.540,00TLnın satım tarihi olan 27.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile, aracın tamamen hasarlanarak işe yaramaz hale gelmesi nedeniyle araç alım satımı ile uğraşan müvekkilin aracı piyasa değerinde satamayıp mevcut hali ile satması nedeniyle yoksun kaldığı kar için şimdilik 1.000,00TLnın satım tarihi olan 12.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, hasarın meydana geldiği tarihten satışının yapıldığı tarihe kadar geçen dönemde aracın kullanılamamasından kaynaklanan şimdilik 1,00TL ve aracın ----- kadar çekiciye yüklenerek götürülmesi nedeniyle ödenmek zorunda kalan şimdilik 1,00TL nın hasar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, tespit dosyasında yapılan masraflar dahil tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Haksız ve mesnetsiz davanın usulden reddine, Davanın usulden reddi talebimizin yerinde görülmemesi halinde esastan reddine, Davanın ---- ŞİRKETİ'ne ihbarına, davanın -----İstikameti adresinin 29/01/2022 tarihli saat 06:50 ile 07:30 arasındaki mobese ve ---- kayıtlarının tespiti ile ---- arası 29/01/2022 tarihli sürücü güzergahının tespit edilerek mobese ve ----- kayıtlarının alınması için ara karar sonucu ilgili kuruma mahkemenizce yazılacak müzekkere ile görüntü ve kayıtların temin edilmesi, yapılacak bilirkişi incelemesi ile kusurun ve gerçek zararın tespiti, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.
Teknik bilirkişi heyeti 14/05/2023 tarihli raporunda sonuç kısmında: "
I. Davacının, satın aldığı araçtaki gizli ayıp sebebiyle şimdilik
“araç için ödenen bedel ile aracın hasarlı olarak satıldığı bedel arasındaki fark
olarak (183.450TL.-38.000TL=) 145.540TL.nin 27.01.2022 tarihinden itibaren
işletilecek ticari faizi ile birlikte ödenmesini”,“aracın rayiç değeri ile değil mevcut hali ile satılmış olması nedeni ile oluşan yoksun kalınan kar kaybı için şimdilik 1.000TL.nin satım tarihi olan 12.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödenmesini”,
“aracın hasar meydana geldiği tarihten satışın yapıldığı tarihe kadar geçen dönemde
kullanılamaması nedeni ile şimdilik 1TL.nin ve aracın -----kadar
çekiciye yüklenerek götürülmesi nedeniyle ödenen şimdilik 1TL.nin hasar tarihinden
itibaren işleyecek ticari faizle birlikte ödenmesini” talep ettiği,
II. Teknik incelemeler neticesinde:
A. Dava konusu ---- plaka sayılı aracın ---- model --- ( ) ---
----- Vites marka model araç olduğu,
B.Dava konusu aracın olay tarihinde 29.984 km de olduğu,
C. Dava konusu aracın 27.01.2022 tarihli ----Noterliğinin ----- keşide no.lu Araç
Satış Sözleşmesi ile 180.000,00 TL bedel ile davacı tarafından davalıdan satın alınmış
olduğu, ( 29.984 km) ( Dosya muhteviyatında 183.540,00 TL dekont bulunmaktadır.)
D. Dava konusu aracın 12.04.2022 tarihli -----. Noterliğinin ----- keşide no.lu Araç
Satış Sözleşmesi ile 38.000,00 TL bedel ile davacı tarafından ------
satılmış olduğu,
E. Dava konusu aracın gizli ayıplı olduğu,
F. Dosya kapsamında 03.11.2020 tarihli fatura ile dava konusu aracın periyodik bakım
kapsamında ÖN FREN BALATA, YAĞ FİLTRESİ, MOTOR YAĞI, HAVA FİLTRESİ,
KARTER TAPA CONTASI VE POLEN FİLTRE değişiminin yapılmış olduğu, dosya
muhteviyatında bu fatura haricinde bakım ve onarıma yönelik fatura bulunmadığı,
G. Dosya muhteviyatına sunulmuş olan bilgi, belge ve dokümanların incelenmesi
neticesinde dava konusu araçta ağır hasar meydana gelmiş olduğu ve yaklaşık olarak Ana
Parçaların baz alınması ile hasar miktarının yaklaşık 218.840,61 TL olacağını,
H. Dava konusu aracın olay tarihi itibariyle 2. El piyasa rayiç değerinin 260.000,00 TL
civarında olduğu,
I. Bu kapsamda dava konusu aracın onarım bedelinin piyasa rayiç değerinin % 50 sini
geçmiş olması nedeni ile ( 260.000,00 TL X % 50 = 130.000,00 TL ) onarımın ekonomik
olmaması nedeni ile PERT TOTAL kabul edilmesi gerektiği,
J. Dava konusu aracın sovtaj değerinin yaklaşık 38.000,00 TL olduğu, ( Serbest Piyasa ve
----- Hurda fiyatları ortalama değeridir.)
K. Bu nedenle davacının gerçek zararın 260.000,00 TL – 38.000,00 TL = 222.000,00 TL
olacağı; davacı “aracın rayiç değeri ile değil mevcut hali ile satılmış olması nedeni ile
oluşan yoksun kalınan kar kaybını” talep etmiş olup davacı, ayıplı aracı dava dışı ----- 12.04.2022 tarihinde 38.000TL. bedelle sattığı anda eğer araç ayıpsız olsa idi
bu satışın yapıldığı tarihte 260.000TL. bedelle satılabileceği,
L. Dava konunu araçtaki hasarın niteliği ve niceliği göz önüne alınarak yapılan inceleme ve
değerlendirme sonucunda aracın tekrar makul edinme süresinin yaklaşık 20 (Yirmi) iş
günü olabileceği,
M. Bu kapsamda aracın onarımda olduğu süre içerisinde kullanılamaması nedeni ile 20
(Yirmi) iş günü (Makul Araç Edinme üresi) x 300,00 TL (Muadil Araç kiralama bedeli
günlük) = 6.000,00 TL olacağı,
III. Borçlar mevzuatına yönelik değerlendirme neticesinde:
A. Dosyaya sunulan dekont incelendiğinde 25.01.2022 tarihinde davacı tarafından dava dışı
---- hesabına 183.540TL.nin yatırıldığı, açıklama
olarak “----- plakalı araç için ödeme” ibaresine yer verildiği,
B. 27.01.2022 tarihinde ----Noterliği’nde düzenlenen ----- yevmiye numaralı
“Araç Satış Sözleşmesi”nin davacı ile davalı arasında imzalandığı; sözleşmenin TBK m.
207 hükmünce “satış sözleşmesi” olduğu, buna göre davacının “alıcı”, davalının ise
“satıcı” sıfatını haiz olduğu; sözleşmede davaya konu edilen ----- plakalı aracın
satış bedelinin 180.000TL. olarak belirtildiği,
C. 01.02.2022 tarihinde ---- Noterliği’nde düzenlenen ---- yevmiye numaralı
ihtarnamenin davacı tarafından davalıya ve dava dışı ----- gönderildiği, ihtarnamede ----- plakalı aracın yanarak kullanılamaz hale
geldiğinin beyan edilerek ödenen satış bedelinin, komisyon ücretinin, masrafların ve
benzeri kayıplardan oluşan zararın karşılanmasının talep edildiği;
D. 15.02.2022 tarihinde---- Noterliği’nde düzenlenen ---- yevmiye numaralı
ihtarnamenin davalı tarafından davacıya gönderildiği ve ihtarnamede özetle aybın var
olmadığının beyan edildiği,
E. 12.04.2022 tarihinde ----Noterliği’nde düzenlenen ----- yevmiye numaralı
“Araç Satış Sözleşmesi”nin davacı ile dava dışı ------ arasında imzalandığı;
sözleşmenin TBK m. 207 hükmünce “satış sözleşmesi” olduğu, buna göre davacının
“satıcı”, dava dışı ---- ise “alıcı” sıfatını haiz olduğu; sözleşmede davaya
konu edilen ------ plakalı aracın satış bedelinin 38.000TL. olarak belirtildiği,
F. Yukarıdaki teknik incelemede dava konusu aracın gizli ayıplı olduğu yönünde tespitte
bulunulduğu;
G. Eğer davaya konu edilen aracın gizli ayıplı olarak davacıya satıldığı kabul edilir ise bu
halde
1. Davacı alıcı tarafından 01.02.2022 tarihinde ---- Noterliği’nde düzenlenerek
davalıya ve dava dışı -----gönderilen ihtarnamedeki beyanlar incelendiğinde işbu ihtarnamenin, TBK m. 223/II, c.2 ve 31 hükmünce “ayıp ihbarı” niteliğinde olduğu ve böylece davacı alıcının TBK m. 223 hükmünce “ayıbı gözden geçirme ve bildirme (ihbar etme) külfetini” yerine getirdiği ve ayıbı (satış sözleşmesinin kurulmasından dört gün sonra; yanma olayının
29.01.2022 tarihinde gerçekleşmesinden 3 gün sonra) “hemen” satıcıya bildirdiği
kanaatine varıldığı,
2. Buna göre eğer davacı alıcının ayıbı bildirme (ihbar etme) külfetini TBK m. 223/II
hükmünce yerine getirdiği kabul edilir ise alıcı davacının, dava dilekçesindeki
talepleri değerlendirildiğinde
a. “araç için ödenen bedel ile aracın hasarlı olarak satıldığı bedel arasındaki fark
olarak (183.450TL.-38.000TL=) 145.540TL.nin 27.01.2022 tarihinden itibaren
işletilecek ticari faizi ile birlikte ödenmesini” talep ettiği görülmekle
aa. Davacı alıcının, ayıptan sorumluluğa ilişkin seçimlik haklarından TBK m.
227/II hükmünce tazminat istediği kanaatine varıldığı; anılan hükümde
“alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkının saklı olduğu”
düzenlendiği; bu halde ise sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa
edilememesinden doğan tazminat talebine ilişkin genel hüküm olan TBK m.
1122 hükmünün uygulanabileceği3; bu durumda TBK m. 227/II hükmüne
göre alıcı davacının, genel hükümlere göre tazminat isteyebileceği; genel
hüküm niteliğindeki TBK m. 112 hükmü gereğince ise olumlu (müspet) zarar
olarak borcun gereği gibi ifa edilmemesinden doğan maddi zararın
giderilmesinin istenebileceği kanaatine varıldığı, davacının bu kapsamda
“araç için ödenen bedel ile aracın hasarlı olarak satıldığı bedel arasındaki
farkı” talep ettiği görülmekle eğer noterde düzenlenen satış sözleşmesinde
satış bedeli olarak gösterilen 180.000TL.nin değil de4, dekonttan görüleceği
üzere davacının dava dışı şirkete araç satışı için ödediği 183.450TL.’den,
davacının dava dışı kişiye aracı sattığı anda elde ettiği satış bedelinin
(38.000TL.) düşüleceği ve aradaki farkın TBK m. 112 hükmünce davacının
olumlu (müspet) zararını oluşturduğu kabul edilir ise bu halde 183.450TL.-
38.000TL.=145.540TL.nin istenebileceği; takdirin TMK m. 4 hükmünce
Sayın Mahkeme’ye ait olduğu,
bb. Ayrıca davacı tarafından “145.540TL.nin 27.01.2022 tarihinden itibaren
işletilecek ticari faizi ile birlikte ödenmesi” talep edilmiş olsa da davalının
araç satışının yapıldığı tarihte TBK m. 117 hükmünce temerrüde düşmediği;
01.02.2022 tarihinde davacı tarafından davalıya gönderilen noter
ihtarnamesinin muhatabına (davalıya) tebliğ edildiği tarihten (hangi tarihte
tebliğin yapıldığı anlaşılamamaktadır) sonraki gün TBK m. 117 hükmünce
temerrüde düşmüş sayılacağı kanaatine varıldığı; ancak eğer Sayın
Mahkemece davacının araç satış sözleşmesinin akdedildiği 27.01.2022
tarihinden itibaren faizin işletileceği kabul edilir ise bu halde dava tarihine
(08.06.2022) kadar hesaplanacak ticari faizin 9.079,30TL.5 olabileceği;
takdirin TMK m. 4 hükmünce Sayın Mahkeme’ye ait olduğu,
b. “aracın rayiç değeri ile değil mevcut hali ile satılmış olması nedeni ile oluşan
yoksun kalınan kar kaybı için şimdilik 1.000TL.nin satım tarihi olan 12.04.2022
tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödenmesini” talep ettiği görülmekle davacı
alıcının, ayıptan sorumluluğa ilişkin seçimlik haklarından TBK m. 227/II
hükmünce tazminat istediği kanaatine varıldığı; bu halde ise sözleşmenin hiç veya
gereği gibi ifa edilememesinden doğan tazminat talebine ilişkin olarak yine genel
hüküm olan TBK m. 112 hükmünün uygulanabileceği ve genel hüküm
niteliğindeki bu hüküm gereğince olumlu (müspet) zarar olarak borcun gereği gibi
ifa edilmemesinden doğan maddi zararın giderilmesinin istenebileceği kanaatine
varıldığı; davacının bu kapsamda “aracın rayiç değeri ile değil mevcut hali ile
satılmış olması nedeni ile oluşan yoksun kalınan kar kaybını” talep ettiği
görülmekle buna ilişkin olarak Yargıtay ----HD.-----12.11.2019 kararının “Müspet zarar; borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki farktır. Diğer bir anlatımla, müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır, kuşkusuz kâr
mahrumiyetini de içine alır. Kâr kaybı, kardan mahrum kalma karşılığı meydana
gelen zarardır. Genelde sözleşmeyi kusuruyla fesheden taraftan istenir. Aslında
kâr kaybı açısından kardan yoksun kalan tarafın malvarlığında kusurlu fesihten
önce ve sonra bir değişiklik yoktur. Burada kardan yoksun kalan kusurlu fesih
yüzünden mal varlığında ileride meydana gelecek çoğalmadan mahrum kalır. Kâr
kaybı zararının müspet zarar kapsamında bulunduğu şüphesizdir.” şeklinde
olduğu; hal böyle olmakla alıcı davacının ayıptan sorumluluk kapsamında TBK
m. 227/II ve 112 hükmünce olumlu (müspet) zararı olarak yoksun kalınan kar
kaybını isteyebileceği kanaatine varıldığı, takdirin TMK m. 4 hükmünce Sayın
Mahkeme’ye ait olduğu,
c. “aracın hasar meydana geldiği tarihten satışın yapıldığı tarihe kadar geçen
dönemde kullanılamaması nedeni ile şimdilik 1TL.nin ve aracın ----- kadar çekiciye yüklenerek götürülmesi nedeniyle ödenen şimdilik
1TL.nin hasar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizle birlikte ödenmesini” talep
ettiği görülmekle davacı alıcının, ayıptan sorumluluğa ilişkin seçimlik
haklarından TBK m. 227/II hükmünce sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa
edilememesinden doğan tazminat talebine ilişkin olarak yine genel hüküm olan
TBK m. 112 hükmünün uygulanabileceği ve olumlu (müspet) zarar kalemi olarak
anılan kalemlerin istenebileceği kanaatine varıldığı; ancak dosya incelendiğinde
aracın çekici ile götürülmesine ilişkin faturaya ve kullanılamayan dönemde ortaya
çıkan maddi zararın nasıl oluştuğuna/miktarına ilişkin teknik bir delile
rastlanmadığı; takdirin TMK m. 4 hükmünce Sayın Mahkeme’ye ait olduğu,
" görüşünü bildirir rapor tanzim edilmişti.
Taraflara usulüne uygun bilirkişi raporunun tebliğ edildiği görüldü.
Tarafların itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor düzenletilmesi talep edildiği görüldü, bilirkişi ek raporu sonuç kısmında: "
* Dosya muhteviyatında detaylı Ekspertiz Raporunun bulunmadığı,( Menfi)
** Bu nedenle sadece dosya muhteviyatına sunulmuş olan fotoğraflar ve ----- Sulh Hukuk Mahkemesi kapsamında yapılan inceleme neticesinde tanzim edilmiş olan tespit raporu dikkate alınarak değerlendirme yapılmış olduğu,
** Dava konusu aracın davacı tarafından 27.01.2022 tarihinde teslim alınmış olduğu ve olayın29.01.2022 tarihinde seyir esnasında meydana gelmiş olduğu,
& Söz konusu aracın henüz 29.984 km de iken ve henüz davacı tarafından 2 (iki) gün Kullanılmış olduğu esnada olayın meydana gelmiş olduğu dikkate alındığında yakıt deposundaki kaçağın tek başına yangına sebebiyet veremeyeceği,( Menfi) ancak motor aksamının da aşırı ısınması sonucu meydana gelen kaçağın birleşmesi ile yangının oluşabileceği,
*& Bu kapsamda aracın gösterge panelinde uyarı vermiş olması gerektiği,
****Motorlar birçok nedenden dolayı aşırı ısınabilir. Genel olarak, soğutma sisteminde bir şeylerin yanlış gitmesi ve ISININ MOTOR BÖLMESİNDENTAHLİYE EDİLEMEMESİ , SOĞUTMA SİSTEMİ SIZINTISI, ARIZALIRADYATÖR FANI, BOZUK SU POMPASI VEYA TIKALI SOĞUTMA SUYUHORTUMU olabilir.
*& Dava konusu aracın kullanıcı sevk ve idaresinde iken 2 gün içerisinde bu vb. arıza vermiş olmasının hayatın olağan akışına ve teknik teamüllere aykırı olduğu,
& Bu nedenle dava konusu aracın GİZLİ AYIPLI MAL olarak değerlendirilmesi gerektiği,
* Dava konusu aracın olay tarihi itibariyle 2. El piyasa rayiç değerinin 260.000,00 TL civarında olduğu, davacının aracı açık artırma nedeni ile 183.540,00 TL bedel ile piyasa rayiçlerinin altında satın almış olduğunu,
& Dava konusu aracın onarım bedelinin piyasa rayiç değerinin 4 50 sini geçmiş olması nedeni ile onarımın ekonomik olmaması nedeni ile PERT TOTAL kabul edilmesi gerektiği,
& Bu kapsamda gerçek zararın 260.000,00 TL — 38.000,00 TL — 222.000,00 TL olacağı,
*& Dava konusu aracın olay tarihi itibariyle 2. El piyasa rayiç değerinin 260.000,00 TL civarında olduğu,
**& Dava konusu aracın Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından kaza tarihi için tespit edilen Kasko Değerinin 231.042,00 TL olduğu belirtilmiştir.
**4* ------
**& Dava konusu aracın davalının iddiasının aksine olay tarihinde (27.01.2022 ) piyasa değeri 260.000,00 TL olan aracın delil tespitinde 2 ay sonra aynı tespitin yapılmış olduğunun ve aynı rayiç olamayacağının iddia edilmiş olduğu, aradaki sürenin araç rayiç değerini artıracak ciddi bir süre olmadığı,( menfi)( bu süre içerisinde ülke genelinde araç piyasasını artırabilecek önemli bir dalgalanmada olmadığı görülmüştür.) ayrıca aracın her geçen gün kullanımdan kaynaklı değer de kaybetmiş olduğu dikkate alındığında kök rapor tespitinde isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.
& Bu kapsamda dava konusu aracın onarım bedelinin piyasa rayiç değerinin “4 50 sini geçmiş olması nedeni ile ( 260.000,00 TL X 4 50 — 130.000,00 TL ) onarımın ekonomik olmaması nedeni ile PERT TOTAL kabul edilmesi gerektiği,«
& Dava konusu aracın sovtaj değerinin yaklaşık 38.000,00 TL #)
* Bu nedenle davacının gerçek zararın 260.000,00 TL — 38.000,00 TL — 222.000,00 TL
olacağı,
* Bu nedenle dava konusu araçtaki hasarın niteliği ve niceliği göz önüne alınarak yapılanı inceleme ve değerlendirme sonucunda aracın yeniden edinme makul süresinin yaklaşık 20(Yirmi) iş günü olabileceği,
* Bu kapsamda aracın bu süre içerisinde kullanılamaması nedeni ile 20 (Yirmi)iş günü (Yeniden Araç Edinme Süresi x 300,00 TL ( Muadil Araç kiralama bedeli günlük) -6.000,00 TL olacağı, ( -----araç rayiç kiralama ortalamasıdır.)
> Ancak söz konusu aracın pert total olarak işlem gördüğü esnada kullanıtamamış olmasından kaynaklı davacının elde etmiş faydaların ( yakıt, amortisman, bakım gideri vb.) / giderlerin Yargıtay içtihatları gereği tespiti yapılan bu rakamdan tenzil edilmesi gerektiği, Kök Raporda sehven giderlerin düşülmemiş olduğu görüldüğünden tekrar hesaplama yapılmıştır.)
**& T.C. Yargıtay ----Hukuk Dairesi ------)kararı; Öncelikle, bu kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsünün bu zarardan birlikte sorumlu olduğunu belirtelim. Borçlar Hukuku'na göre, bir şey hasar gördüğü zaman, onun kullanılamamasından doğacak olan zarar, bu zarardan sorumlu kişiden talep edilebilir. Medeni Kanunu'nun 6. Maddesine göre, kanunda aksine bir hüküm olmadığı takdirde, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Bu nedenle, araç mahrumİrei sebebiyle olduğu iddia edilen aracını ne maksatla kullandığı, evi le işi iste kat ettiği mesafe belirlenmeli, araç kullanılırken yapılması gereken zorunlu giderler de belirlenecek olan zarardan indirilmelidir. Aracın ne kadar süre içerisinde tamir edileceğine dair, Bilirkişi raporu da düzenlenmesi gerekmektedir. Eğer, araç mahrumiyetine dair delil sunulamıyorsa, bu durumda Borçlar Kanunu'nun 50. maddesi 2. fıkrasına göre, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmesi gerekmektedir....”
>Ancak her ne kadar Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında “...araç mahrumiyeti sebebiyle olduğu iddia edilen zarara dair deliller ibraz edilmeli, zarar gördüğünü iddia eden tarafın ne iş yaptığı, aracını ne maksatla kullandığı, evi le işi arasında kat ettiği mesafe belirlenmeli, araç kullanılırken yapılması gereken zorunlu giderler de belirlenecek olan zarardan indirilmelidir...” hususu benimsenmiş olsa da davacının ikame olarak kullanacağı ARACIN YAKITINI KENDİSİNİN DOLDURMASI VE MASRAF YAPACAĞI HUSUSUNUN GÖZ ARDI EDİLMEMESİ GEREKTİĞİ,MÜSPET)
*&& Yargıtay ----- kararında özetle ;... kesin bir dille, yerel mahkemece “fatura '' sunulmadığından bahisle, davacının araç mahrum kalma tazminat talebinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, bu tazminatların öncelikle onarım süresi tespit edilerek, uzman bilirkişiler tarafından belirlenebileceği, TBK 49. Maddesinin(haksız fiil) bu tazminat taleplerine dayanak oluğu, her halükarda tazminat kapsamını belirleme yetkisinin devam eden yasa maddeleri uyarınca hakimde olduğu ifade edilmiştir ;"© Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 50'ncimaddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı tarafından araç kiraladığına dair belge veya ödeme belgeleri sunulmasa da hakim zararı belirleyebilir. Bu durumda mahkemece, davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre MAKUL TAMİR SÜRESİNİN BELİRLENMESİ, İHTİYAÇLARI İÇİN ARACI KULLANAMAMAKTAN DOĞAN VE BU SÜRE İÇİNDE DAVACININ (İKAME ARAÇ) ÖDEMESİ GEREKEN BEDELİN NE OLACA GIKONULARINDA ALINAN BİLİRKİŞİ RAPORUNA GÖRE DAVACININ ARAÇ MAHRUMİYET BEDELİ TALEBİNİN KABULÜNE KARAR VERİLMESİ GEREKİRKEN, yanılgılı değerlendirme ile davacının bu talebini objektif kriter ve delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir, hükmün, hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile KANUN YARARINA BOZULMASINA, bozma kararının bir örneğinin ---- yayınlanmak üzere Adalet Bakanlığına gönderilmesine 29/09/2022 — gününde oybirliğiyle karar — verildi..." — (-----. Hukuk — Dairesi -----Gazete yayım tarihi)
& Gelirler İdaresi Başkanlığı tarafından kaza tarihi olan 2022 yılı için belirlenen Ekonomik ömür tespit tablosuna göre dava konusu aracın ekonomik ömrünün yaklaşık 5 yıl olarak belirlenmiş olduğu,
Bu kapsamda ;
** Dava konusu aracın yıpranma payı değeri yıllık — Makinenin maliyet değeri /Makinenin ömrü
260.000,00 TL( rayiç değer) / 5 Yıl — 52.000,00 TL ( Yıllık)
*** Bu değer aya, haftaya, güne bölünerek yıpranma payı hesaplanabilir.
Yıpranma Payı ( Yıllık) 52.000,00 TL /12
=4.333,33 TL ( Aylık yıpranma payı)
=4.333,33 TL / 30 - 144,44 TL ( Günlük yıpranma payı) olduğu,
> Söz konusu aracın günlük olarak 20 (yirmi) gün onarımda olduğu süre için amortisman Payının 144,44 TL X 20 - 2.888,88 TL olacağı,
> Bu kapsamda ikame olarak kullanılacak aracın yakıtının davacı tarafından doldurulacağı dikkate alındığında hesaplaması yapılmış olan amortisman payının tenzili ile davacının 6.000,00 TL2.888,88 TL = 3.111,12 TL araçtan mahrum kalma / ikame araç bedeli/ kazanç kaybı tazminat alacağının bulunduğu,¸görüşlerini bildirir ek rapor tanzim edilmiştir. Ek raporun taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği görüldü.
Davacı vekili 18/01/2024 tarihli talep arttırım dilekçesi ile;
" Sunduğumuz nedenlerle bedel artırım dilekçemizin kabulü ile dava dilekçemizde başlangıçta bedelleri tam olarak tespit edebilme imkanımız bulunmadığından alınacak bilirkişi raporuna göre dava değerini artırmak üzere fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tuttuğumuzu belirttiğimiz alacak kalemleri yargılama sırasında alınan bilirkişi raporları ile belirlenmiş olduğundan yine fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla;
1- Müvekkilin araç için ödemiş olduğu bedel karşılığı 145.450,00TLnın 27.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte,
2- Müvekkilin yoksun kaldığı kar için başlangıçta talep edilen 1.000,00TL nın 75.550,00TL artırılıp 76.550,00TL olarak 12.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte,
3- Araçtan mahrum kalma/ikame araç bedeli olarak başlangıçta talep edilen 1,00TLnın
3.110,12TL artırılıp 3.111,12TL olarak hasar tarihi olan 29.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte,
4- Çekici ücreti bedeline ilişkin olarak talep edilen 1,00TL nın hasar tarihi olan 29.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, olmak üzere toplam 225.112,12TLnın davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini " talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER
*Bilirkişi raporları,
*Gelen giden müzekkere cevapları,
*Tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Huzurdaki dava, Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili) istemine ilişkindir.
Davacı tarafından dava dışı ---- internet ---- edildikten sonra aracın ----- giderken yolda yakıt kaçağı nedeni ile çıkan yangın sonucunda tamamen kullanılamaz hale geldiği iddia edilmiş ve davacı tarafından araç için ödenen bedel ile aracın mevcut hali ile hasarlı olarak satım bedeli arasındaki fark olan gerçek zararını,araç alım satım ile uğraşan müvekkilinin yoksun kaldığı karı, ikame araç bedeli ve çekici ücretini davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesini talep ettiği görülmektedir.Somut olayda; Dava konusu ----plaka sayılı aracın ---- model ---- ---- Vites marka model araç olduğu, dava konusu aracın olay tarihinde 29.984 km de olduğunun tespit edildiği, dava konusu aracın 27.01.2022 tarihli ----- Noterliğinin ----- keşide nolu araç satış sözleşmesi ile 180.000,00 TL bedel ile davacı tarafından davalıdan satın alınmışolduğu, yargılama sırasında alınan teknik bilirkişi kök ve ek raporuna göre aracın motorunda yaşanan yangın nedeniyle aracın gizli ayıplı olduğunun teknik olarak tespit edildiği, dava konusu aracın olay tarihi itibariyle 2. El piyasa rayiç değerinin 260.000,00 TL dosya kapsamında 03.11.2020 tarihli fatura ile dava konusu aracın periyodik bakım kapsamında ön fren balata, yağ filtresi, motor yağı, hava filtresi, karter tapa contası ve polen filtre değişiminin yapılmış olduğu, dosyada bu fatura haricinde bakım ve onarıma yönelik fatura bulunmadığı, dava konusu araçta ağır hasar meydana geldiği ve yaklaşık olarak ana parçaların baz alınması ile hasar miktarının yaklaşık 218.840,61 TL olduğu, dava konusu aracın sovtaj değerinin yaklaşık 38.000,00 TL olduğu, aracta meydana gelen gerçek zarar ise sovtaj değeri düşüldükten sonra 222.000,00 TL olduğu, dava konusu araçtaki hasarın niteliği ve niceliği göz önüne alınarak yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda aracın tekrar makul edinme süresinin yaklaşık 20 iş günü olacağı, davacının 3.111,12 TL araçtan mahrum kalma/ikame araç bedeli/kazanç kaybı olduğu bilirkişi raporu ile tespit edildiği alınan raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının çekici ücret talebinin çekici ücreti ödediğine dair belge sunmadığı anlaşılmakla çekici ücreti talebinin reddine , diğer talepler yönünden aracın gizli ayıplı olduğu anlaşılmakla davacının 222.000,00 TL gerçek zarar , 3.111,12 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 225.111,12 TL tazminat talebinin kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.Eldeki davada kısa karar hüküm kısmı 2 nolu fıkrada maddi hata yapılmış, gerçek zarar + muadil araç kiralama bedeli toplamının "225.111,12 TL " yazılması gerekirken kısa hüküm tutanağa yazılırken "225.112,12-TL" olarak tutanağa geçmiştir. İşbu maddi hatanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 304/1 maddesi uyarınca re'sen tashihi cihetine gidilmiştir.
HÜ K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-222.000-TL gerçek zarar, 3.111,12-TL muadil araç kiralama bedeli olmak üzere toplam 225.111,12-TL 'nin hasar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek 1600,00-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre 1599,99-TL'nin davalıdan ,0,01TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-Karar ve ilâm harcı olan 15.377,34-TL harcın peşin alınan harç ve ıslah harcı toplamı olan 3.845,90-TL harçtan mahsubu ile bakiye eksik kalan 11.531,44-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 35.766,67-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davalı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
8-Davacı tarafça yapılan 3.285,00- TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre 3.2854,99-TL ve harç toplamı 3.938,10-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
10-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzene karşı verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.