T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/503
KARAR NO: 2024/97
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/08/2021
KARAR TARİHİ: 08/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ---- Köprüsü ve --- Otoyolu’nun işletme hakkı sahibi; davalılar ise işletme hakkı davacı şirkette bulunan köprü ve otoyollarını ticari iş yapmak amacıyla kullanmış olan kişinin yasal mirasçılarıdır. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Geçiş
Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali” başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir“ hükmünü haizdir. İşletme hakkı müvekkil şirkette bulunan otoyoldan yapılan geçişler, mezkûr madde gereği ücretlendirilmekte, ücret ödemedn yapılan geçişlerde, geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza tutarı uygulanmaktadır.Bununla birlikte aynı kanunun 30. maddesinin 7. fıkrası “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.” hükmünü haizdir. Anılan madde gereği otoyoldan çıkış yapılan tarihi izleyen 15 gün içinde ödeme yapılması durumunda belirtilen oranda ceza uygulanmamaktadır.
Takip borçlusu konumunda olan müteveffa, davalıların murisidir. Müteveffa,
01.09.2016 ile 17.11.2018 tarihleri arasında birçok kez geçiş ücreti ödemeksizin köprü ve/veya otoyoldan ihlâlli geçiş yapmıştır. Bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 günlük sürede de ödenmediği için müteveffa hakkında ----- İcra Müdürlüğü’nün ------. sayılı dosyasıyla takip başlatılmıştır. Mirasçı davalılar, icra müdürlüğüne itiraz dilekçesi sunarak, haksız ve kötü niyetli olarak borca itiraz etmiştir. Bunun sonucunda takip durdurulmuş ve müvekkil şirketin mağduriyetine sebep olunmuştur.Söz konusu borç 6001 sayılı kanundan kaynaklanmaktadır. Bu sebeple de davacı şirketin borcu bildirme gibi bir yükümlülüğü yoktur. Zira kanunu bilmemenin mazeret sayılamayacağı aşikârdır. Karayolları Genel Müdürlüğü ile davacı şirket arasında imzalanan İşletme Protokolü’nün 8.2.maddesi “Ücret Toplama Sistemleri’ne abone bir Araç Sahibinin veya Manuel Ödeme yaparak çıkış yapacak Araç sahibinin/Sürücü’nün, çıkış anında herhangi bir nedenle ödemesi gereken ücreti ödeyemediği durumda, bu geçişler İhlalli Geçiş olarak işlem görür ve genel hükümler çerçevesinde tahsil edilir. Protokol tarihi itibari ile yürürlükteki kanunlar kapsamında ilgili Araç Sahibi tarafından ihlali geçişin yapıldığı tarihten itibaren
15(on beş) gün içinde ödeme yapılması durumunda İhlalli Geçiş prosedürü sonlandırılır. Şüpheye mahal vermemek adına 6001 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesi uyarınca Görevli Şirket’in ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15(on beş) günlük süre içerisinde herhangi bir bildirimde bulunmak yükümlülüğü bulunmadığı tarafların kabulündedir.” şeklindedir.Müteveffa, geçiş ücretini ödemek amacıyla hesabını müsait hale getirmiş olsa dahi dava konusu dışında kalan ihlâlli geçişleri mevcutsa ve/veya o esnada başkaca köprü ve otoyolu kullanıyorsa bu geçişlere ilişkin ücretler dava konusu alacaktan önce tahsil edilebilmektedir. Devletin işlettiği köprü/otoyollardan yapılan bir ihlâlli geçiş söz konusu ise devlet bu alacağını
rüçhanlı olarak tahsil edebilecektir. Geçiş anında hesapta çekilmesi gereken geçiş bedelinden bir kuruş dahi eksik bakiye olsa dahi sistem bu durumu yetersiz bakiye olarak algılamaktadır ve dolayısı ile tahsilat yapılamadığı için geçiş ihlâlli olarak değerlendirilmektedir. Davacı şirket, mağduriyet yaratmamak adına ihlâlli geçiş tarihinden itibaren 14 gün boyunca günde 1 defa, 15. gün ise günde 2 defa ihlâlli geçiş yapan kullanıcıların hesaplarında yeterli bakiye olup olmadığı kontrol etmekte, hesap bakiyesine ilişkin provizyon alındığı esnada hesapta yeterli bakiye bulunması halinde bu bedeli tahsil etmektedir. Örnek vermek gerekirse; geçiş yapılan otoyol ücretinin 20,00 TL olması durumunda kullanıcının geçiş sırasında hesabında 20,00 TL ve üzeri bakiye varsa bu bedel çekilir, (kullanıcının ----- cihazında hesaptan çekim yapılmasını engelleyen problem olmaması vb. gibi davacı şirket tarafından bilinemeyecek durumların olmadığı varsayımında) ancak o sırada hesapta 19,99 TL
bakiye olsa dahi bu tutar çekilemez ve sistem geçişi ihlalli geçiş olarak nitelendirir.
Kullanıcının geçiş yaptıktan sonraki 15 günlük süre içerisinde hesabına 20,00 TL ve üzeri bakiye yükleme yapmış olması halinde ise, yine davacı şirketin provizyon sorgulaması yaptığı esnada hesapta yeterli bakiye olması ve bankanın provizyon sorgusuna olumlu dönüş yapması gerekir. Geçişi takip eden ve cezasız ödeme imkânı sunulan 15 günlük süre içerisinde bakiye yüklense dahi, provizyon sorgusu alınmadan evvel kullanıcı başka köprü ve/veya otoyollardan
geçebileceği, ya da onlardan kaynaklı ödenmemiş geçiş ücretleri hesaptan çekilebileceği için salt olarak ihlalli geçişi takip eden 15 günlük süre zarfında bakiye yüklenmesi yeterli olmayacak olup, açıkça belirtildiği üzere geçiş ücretinin ödendiğinin kullanıcı tarafından kontrol edilmesi gerekmektedir.
Davacı şirketin sadece geçiş esnasında geçiş ücreti ödenmişse ya da 15 günlük zaman zarfında provizyon alındığı anda yeterli bakiye var ise geçiş ücretini tahsil kabiliyeti olup, her an tahsil edebilmesi, ----- hesaplarında yeterli bakiye varken tahsilata engel olması mümkün değildir. Davalı tarafın geçiş yaptığı esnada ------- sisteminde yeterli bakiyenin olup olmadığını veyahut sistemin tedarik ettiği banka/ödeme kanalından kaynaklı bir sorun olup olmadığını müvekkil şirketin bilemeyeceği, araştıramayacağı ve kendisine böyle bir sorumluluk da atfedilemeyeceği aşikârdır.6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun’un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Davalı, geçiş ücretini ödediğini iddia etmemektedir. Sadece ----- veya ------ kartlarının banka hesabında yeterli bakiye olduğunu iddia etmektedir. Ancak bu hesaplardan para çekildiği
de iddia edilmemektedir.Miras bırakanın borçlarından dolayı, huzurdaki davada davalı konumundaki mirasçıların sorumluluğu söz konusudur. TMK. madde 599/1 “Kanunda öngörülen ayrık durumlar saklı kalmak üzere mirasçılar, miras bırakanın aynî haklarını, alacaklarını, diğer malvarlığı haklarını, taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini doğrudan doğruya kazanırlar ve miras bırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olurlar.” şeklinde olup mirasçıların, miras bırakanın borçlarından kaynaklanan sorumluluğunu hüküm altına almıştır.
Davacı şirket alacaklı sıfatına haizdir. Yukarıda alacağın kaynağı belirtilen 6001 Sayılı Kanun ile müvekkil şirketin 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu’nun işletme hakkı sahibi olduğu da göz önüne alındığında; müvekkil şirketin alacaklı sıfatına haiz olduğu aşikârdır. Müteveffaya ait araçlar tarafından yapılan ihlâlli geçişlerin listesi incelendiğinde dava konusu alacağın var olduğu, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat kuralı sağlandığı ortaya konulmuştur. Davaya konu alacak,rehinle teminat altına alınmamış ve vadesi gelmiş bir alacaktır.İzah edilen sebepler ve Sayın Mahkemenizin re’sen gözeteceği hususlara binaen davalılar üzerine kayıtlı menkul, gayrimenkul ve araçlar ile banka hesapları üzerine İİK m.257 gereğince teminatsız olarak ihtişyati haciz konulmasına, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde %20’den fazla olmamak üzere belirlenecek teminat tutarı yatırılarak ihtiyati haciz işlenmesine, davalı yanın haksız ve hukukî dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalı yanın itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle asgari
%20 oranında icra inkâr ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, tm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Taraf teşkilinin usulüne uygun sağlandığı görüldü.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkillerimiz hakkında-----. İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı icra dosyası ile başlatılan icra takibi kapsamında yapılmış olan itirazın iptali için mahkemenizde açılan davanın reddi gerekmektedir. Her ne kadar davacı taraf müvekkillerimize ait araçların kendilerine ait ücretli kara yolundan geçiş yapmalarına rağmen ödenmesi gereken ücretleri ödemediğinden bahisle icra takibi başlatmış ise de; davacı tarafından belirtilen listedeki geçişlerin bir çoğu müvekkillerin araçları tarafından yapılmamıştır. Bu hususta yapılan araştırma ve kamera görüntü incelemesinde bu husus açıkça belli olacaktır. Yine müvekkillerimize ait araçların geçişleri esnasında ----- hesaplarında yeterli bakiye bulunmaktadır. Ancak davacının gişelerindeki hatalı sistem ve okuma mekanizmalarından dolayı bakiyenin olmamasından dolayı işlem yapılması hatalıdır. Bundan dolayı geçiş dönemlerindeki hesap ekstralarının getirilip değerlendirilmesi gerekmektedir. İş bu nedenlerden dolayı davanın reddi gerekmektedir. Davacı kurumca açılan davanın REDDİNE, Kötü niyetli olarak açılan bu dava nedeniyle % 20 oranın da kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, Yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişiye tevdi edilmiş, teknik bilirkişi ayrıntılı raporunda; "* Davalıların mirasçısı müteveffa ---- - - adına tescilli ------plakalı çekici ve yarı römorkun raporda listelenen ihlalli geçişlere ait otoyol ve köprü kullanım bedellerinin davacı şirket tarafından ilgili
plakalı araçlara tanımlı ------ hesaplarından online tahsili yapılamadığı,
* Online tahsilat yapılaması nedeninin ihlalli geçiş yapan araçlara tanımlı ----- hesaplarında yeterli bakiye olmaması veya --- - kara listede olunması nedeni ile online tahsilatın yapılamadığı,
• Otoyol ve köprü kullanımı sonrası 15 gün içerisinde ilgili kullanıma ait bedelin
ödenmemesi halinde kullanım bedelinin 4 katı ücretle cezalı olarak tahsilat yapılacağı
ilgili yasa ve mevzuat ile tanımlı olduğu,
* Davacı şirketin davalıların mirasçısı müteveffa --- - --- adına tanımlı
----- plakalı çekici ve yarı römorkun ihlalli otoyol ve köprü geçişleri için otoyol ve köprü kullanım bedeli olarak 6.648,15TL, 4 katı olan ceza tutarı 24.799,80TL olmak üzere toplam 31.447,95TL alacaklı olduğu " görüşünü bildirir rapor tanzim edilmiştir.
Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği görüldü.
Bilirkişiden itirazlar neticesinde ek rapor aldırıldığı, bilirkişi ek raporu sonuç kısmında:
"• Davalıların mirasçısı müteveffa ---- adına tescilli ------plakalı çekici ve yarı römorkun raporda listelenen
ihlalli geçişlere ait otoyol ve köprü kullanım bedellerinin davacı şirket tarafından ilgili
plakalı araçlara tanımlı ----- hesaplarından online tahsili yapılamadığı,
• Online tahsilat yapılaması nedeninin ihlalli geçiş yapan araçlara tanımlı ----- hesaplarında yeterli bakiye olmaması veya ---- kara listede olunması nedeni ile online tahsilatın yapılamadığı,
• Otoyol ve köprü kullanımı sonrası 15 gün içerisinde ilgili kullanıma ait bedelin ödenmemesi halinde kullanım bedelinin 4 katı ücretle cezalı olarak tahsilat yapılacağı ilgili yasa ve mevzuat ile tanımlı olduğu,
• Davacı şirketin davalıların mirasçısı müteveffa -----adına tanımlı
------ plakalı çekici ve yarı römorkun ihlalli otoyol ve köprü geçişleri için otoyol ve köprü kullanım bedeli olarak 6.648,15TL, 4 katı olan ceza tutarı 24.799,80TL olmak üzere toplam 31.447,95TL alacaklı olduğu,
• Takip tarihi itibari ile asıl alacağa işleyecek olan faiz tutarının 7.705,60TL ve faiz tutarına uygulanacak KDV tutarı 1.387,01TL olacağı," bilirkişi ek raporunun taraflara tebliğ edildiği görüldü.
DELİLLER
----İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı icra dosyası,
*Müzekkere cevapları,
*Tüm dosya kapsamı,
İNCELEME VE GEREKÇESİ:
Dava; İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.
Davalı müteveffa ---- -- (T.C Kimlik No: ----) adına kayıtlı ----- plakalı araçların (01/09/2016-17/11/2018 tarihindeki ) arasında ---- - Otoyolundan ihlalli geçiş yaptığı nedeni ile GEÇİŞ ÜCRETİ VE GEÇİŞ ÜCRETİNE İŞLEYEN CEZA TUTARLARININ tahsili amacıyla davalı aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
---- ve ----- uygulamasında, araç sahiplerinin plaka numaralarıyla birlikte ----- veya ----- aboneliği aldıkları (her araç plakasına ait ayrı bir abonelik), tünel, köprü, otoyol ve bağlantı yollarından geçiş sırasında araç sahibinin ----/ hesabında yeteri kadar bakiye bulundurması gerektiği, yeterli bakiye bulundurmayan aracın plakasının geçişten sonra her gün belli aralıklarla sistem tarafından kontrol edildiği (bakiye sorgulamasının belirli saat aralıklarıyla otomatik olarak yapıldığı), yeterli bakiye olduğunda geçiş bedelinin tahsil edildiği, bu sorgulamanın geçişten sonraki on beş (15) gün boyunca devam ettiği, on beş günün sonunda hâlen hesabında -yeteri kadar- geçiş ücretini karşılar bakiye bulundurmayan aracın geçişinin ‘cezalı geçiş’ statüsüne dönüştüğü bilinmektedir.Dava konusu araçların, ihlalli geçişleri sonucu toplam 31.456,22-TL geçiş borcunun bulunduğu dosya kapsamından anlaşıldığı, davalıların kaçak geçişleri ödediğine dair delil sunmadığı, davalıların murisine ait araçların belirtilen tarihlerde ----- -- hesaplarının bulunmadığı, mirası reddetdiklerine dair delil bulunmadığı bu sebeple, davalıların 31.456,22-TL borcu bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.Davacı şirketin talep ettiği geçiş ücreti bedelinin belirli (muayyen) -likid- kabul edilmiş, geçiş bedeli olan asıl alacak 31.447,95- TL üzerinden %20 icra inkar tazminatının İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine ve davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü KÜ M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-Davalıların ----- İcra Müdürlüğünün ------ esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin toplam 31.447,95-TL asıl alacak ve 7,01-TL, işlemiş faiz, 1.26-TL kdv olmak üzere toplam 31.456,22-TL'nin işleyecek faiz yönünden asıl alacağı takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek değişen oranlarda avans faiziyle devamına, fazlaya ilişkin asıl alacak talebinin reddine,
3-Hükmedilen asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatının müştereken ve müteselsilen davalılardan davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde alınması gerekli 2.148,77- TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 658,77-TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.490,00- TL harcın müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360-TL arabuluculuk ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan başvuru gideri, tebligat gideri, müzekkere gideri olmak üzere toplam 2.523,40- TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre belirlenen 2.057,73-TL'si ile davacı tarafından dava açılışta yatırılan toplam 1.045,67- TL harç toplamının müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900-TL vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre, karar tarihindeki kur üzerinden ve red oranına göre belirlenen 7.118,62--TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.