T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/616
KARAR NO: 2024/295
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 02/09/2022
KARAR TARİHİ: 16/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan davacı şirkete ait ---- marka ----- model-----plakalı araç ile davalı araç sürücüsünün idaresindeki ----plakalı araç arasında ----- davacı şirkete ait aracın kurallara uygun bir şekilde seyir halindeyken, ----- plakalı davalı araç sürücüsü ara sokaktan çıktığı esnada davacı şirkete ait araca sol taraftan çarptığını, çarpmanın sonucunda davacı şirkete ait aracın sol kapı kısımlarında ciddi hasarlar meydana geldiğini, tramer sorgu sonucuna göre davalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunu ve davacının zararını kusuru oranında gidermekle yükümlü olduğunu, davacı şirket aracında meydana gelen hasarın tespiti için 257,18 TL tutarında ekspertiz ücreti ödediğini, yapılan hasar tespiti sonrasında araç hasar onarım bedeli olarak 2.418,19-TL'nin davacı şirket tarafından ödendiğini, davalı sigorta şirketinin herhangi bir ödeme de bulunmadığını, bunun üzerine 2.418,19-TL'nin tahsili için davalı aleyhine----. İcra Müdürlüğü ----. sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe, borca, faize ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durmasına karar verildiğini, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını, davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı sıfatı ile sorumluluğu bulunduğunu, davalı sigorta şirketinin sigortalısı araç sürücüsü kusurlu olduğundan karşı aracın trafik sigortacısına başvuruda bulunulduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, haklı ve hukuka uygun davanın kabulüne, davalının takibe, asıl alacağa, ferilerine ve faize ilişkin haksız itirazlarının iptaline,
-----İcra Müdürlüğü -----sayılı icra dosyasındaki takibin devamına, Alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı taleplerinin kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacının 09.01.2019 tarihinde meydana gelen kaza sonucu----- plakalı aracın değer kaybına uğradığını iddia ederek ---- plakalı 16.03.2018 - 16.03.2019 vadeli, ----- numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesine istinaden yapılan ödemeleri, takibin devamını ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiğini, taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapılmadığını, itirazları baki kalmak kaydıyla hasar bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, Dolayısıyla hasar gören parçanın onarımının mümkün olup olmadığının, mümkün ise onarılması, değil ise eşdeğeri parça ile değiştirilmesi bu da mümkün değilse ancak yenisi ile değiştirilmesi durumlarının değerlendirilerek hasar miktarının tespiti gerektiğini, sigorta şirketinin anlaşmalı olduğu onarım merkezleri bedeline göre hasarın tespit edilmesi uygun olup, davalı sigorta şirketinin yalnızca yaptırmış olduğu ekspertiz raporundaki miktarla sınırlı kalarak sorumlu tutulmasını ve hesaplanan tazminat bedeli üzerinden asgari %74,15 iskonto uygulanmasını, davalı şirketin KDV den sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını savunarak davaya konu talepler zamanaşımına uğramış olduğundan işbu haksız haksız davanın reddini, Trafik Kanunu ve Trafik Sigortası Genel Şartları düzenlemelerindeki yükümlülükler yerine getirilmeden, doğrudan Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmuş olması nedeniyle, HMK 115 maddesi gereği dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddini, Her halükarda davacının araç hasarına ilişkin taleplerinin genel şartlara göre hesaplanmasını, Her halde maddi hasarın tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasını, Her halükarda davacının icra inkar tazminatı taleplerinin reddini, İşbu davanın açılmasına davalı şirket neden olmadığından yargılama masrafları ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasını ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Takibe vaki davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.
---- İcra Dairesinin ----- Esas sayılı dosyası UYAP sisteminden celp edilmiştir.Hasar dosyası, poliçe, trafik tescil kayıtları celp edilmiştir.
Mahkememizin 14/02/2023 tarihli celse ara kararı ile dosya uyuşmazlık konuları bakımından rapor tanzim edilmek üzere makine mühendisi bilirkişi ile sigorta alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, makine mühendisi bilirkişi --- - - ile sigorta alanında uzman bilirkişi ----- tarafından tanzim edilen 08/04/2023 tarihli raporda özetle;''... Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, TRAFİK KAZASI olduğu, Meydana gelen olayda KAÇINILMAZLIK faktörünün etkisinin OLMADIĞI, önlenebilir bir kaza niteliğinde OLDUĞU, Dava konusu kaza ve hasar durumunun uyumlu olduğu, Dava konusu araçta kaza tarihi itibariyle KDV ve İşçilik dahil 2.936,18-TL hasar meydana gelmiş olduğu, bu kapsamda talebe bağlılık ilkesi gereği ekspertiz raporu ile tespiti yapılmış olan 2.418,19-TL onarım bedelinin piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu, Söz konusu aracın hasar gören parçalar baz alındığında dava konusu aracın ilgili servis/ tamir atölyelerinin iş yükü ile doğru orantılı olarak onarım süresinin yaklaşık 2 (iki) iş günü süreceği, (Malzeme temin süresi dahil edilmiştir.) Dava konusu kaza kapsamında----- plaka sayılı araç sürücüsü ----%75 kusur oranı ile ASLİ KUSURLU olduğu, -----plaka sayılı araç sürücüsü ---- % 25 kusur oranı ile TALİ KUSURLU olduğu, Bu kapsamda kusur oranı nispetinde davacının talep edebileceği hasar miktarının (2.418,19 TL)X( % 75)=1.813,64 TL olduğu, Davaya konu olayda davalı ---- dava dışı----- maliki olduğu----- plakalı aracı----- poliçe numarası ile 16/03/2018 - 16/03/2019 vade tarihleri arasında KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu, Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 29.12.2018 tarihinde meydana gelen kaza ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleşmiş olduğu, Davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle Zorunlu Trafik Sigortası Araç Başına Maddi Zarar Teminat limitinin 36.000,00 TL olduğu, Detayları yukarıda yer aldığı üzere; işbu bilirkişi heyet raporunun Kusur Yönünden değerlendirme kısmında yer alan “...----- plaka sayılı araç sürücüsü -----%75 kusur oranı ile ASLİ KUSURLU olduğu, ...” tespitlerine istinaden davacı ---- maliki olduğu ----plakalı araçta meydana gelen zararın TTK Madde 1473 ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası genel şartları A.3. Sigortanın Kapsamı maddesi uyarınca kusur oranı nispetinde davalı-----tarafından düzenlenmiş olan zorunlu trafik sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacı tarafça rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuştur.
Davacı vekilinin rapora itirazlarının olumlu olumsuz değerlendirilmesi bakımından daha önce rapor sunan bilirkişi heyetine dosya yeniden tevdi edilmiş, tanzim edilen 22/09/2023 tarihli ek raporda özetle;''...Bu kapsamda kusur oranı nispetinde davacının talep edebileceği hasar miktarının 2.936,18 TL x %75 =2.202,13 TL olduğu, taraf vekilleri tarafından Kök Rapor görüş ve kanaatlerimizi değiştirebilecek ek bilgi, belge ve doküman sunulmamış olduğundan Kök Rapor görüş ve kanaatlerinin aynen devam ettiği...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen ek rapor taraflara tebliğ edilmiştir.
Davaya konu araca ait sahiplik bilgileri Mahkememizce dosya arasına alınmıştır.
İddia, savunma, celp edilen belgeler, tanzim edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Huzurdaki dava 29/12/2018 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait -----plakalı araçta meydana gelen hasar iddiasına dayalı sigorta tazminatının davalıdan rücuen tahsili isteminin konu edildiği icra takibine vaki davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.
İcra dosyasının incelenmesinden;Davacı tarafından davalı aleyhinde 2.418,19-TL asıl alacak ve 795,17-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.213,36-TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından takibe konu borca, yetkiye ve zamanaşımına yönelik itirazda bulunulduğu, huzudaki davanın 2.418,19-TL asıl alacak üzerinden harçlandırılmak suretiyle yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davalarında, yetkili icra müdürlüğünde icra takibi yapılmış olması davaya özgü dava şartı olmakla, davalı tarafından icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın öncelikle incelenmesi gerekmiştir.
İtirazın iptali davaları HMK 114/1 maddesinde belirtilen genel dava şartları yanında; Geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunması, Borçlunun geçerli bir itirazının bulunması, Davanın süresinde açılmış olması, Hukuki yarar bulunması, Takibi geçersiz kılacak diğer sebeplerin bulunmaması şeklinde özel dava şartlarına tabidir. Bu nedenle, İİK'nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptâli davalarında mahkemenin yetkisine itiraz edilsin yada edilmesin, mahkemenin öncelikle icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın incelenmesi gerekmektedir.
6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." yine 16. maddesinde "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." şeklinde düzenleme mevcuttur.
Davalı tarafından her ne kadar icra müdürlüğünün yetkisine itiraz edilmiş ise de; 6100 sayılı HMK'nın haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen 16. maddesinde kesin yetki kuralı söz konusu olmadığı, haksız fiil halinde HMK'nın 16. maddesi gereğince birden fazla icra müdürlüğü/mahkemenin yetkili kılınarak davacıya seçimlik hak tanındığı ve davacının bu icra müdürlüğü/mahkemelerden birinde dava açmak hususunda seçimlik hakka sahip olduğu, somut olayda icra takibinin davalı sigorta şirketi adresi yönünden yetkili yargı çevresinde bulunduğu anlaşılmakla icra müdürlüğünün yetkisine yönelik itirazın reddi gerekmiştir.
Davalı tarafından zamanaşımı def'i ileri sürülmüş ise de kazanın 29/12/2018 tarihinde gerçekleştiği, icra takibinin 18/12/2020 tarihinde açıldığı anlaşılmakla zamanaşımı def'inin reddi gerekmiştir.
Dosyada mübrez poliçeden; ------ plakalı aracın 16/03/2018-2019 tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğu, davaya konu kazanın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, poliçede teminat limitinin 36.000,00-TL olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce re'sen alınan heyet bilirkişi raporu ile; Davacıya ait ---- plakalı araçta toplam 2.936,18-TL hasar meydana gelmiş olduğu, kazanın meydana gelmesinde---- plakalı aracın %75 asli kusurlu olduğu, ---- plakalı araç sürücüsünün %25 tali kusurlu olduğu, talep edilebilecek tazminat bedelinin 2.202,13-TL olduğu, sunulu raporda yapılan kusur değerlendirmesinin kazanın meydana geliş şekline ve oluşa uygun olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsendiği gibi hasara konu aracın kazadan önce ve kazalı 2. el piyasa rayiç değerinin tespit edilerek ve kaza tarihinde meydana gelen gerçek zarar üzerinden değerlendirmenin yapılmış olması karşısında sunulu raporun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğunun anlaşılmıştır.
Zorunlu mali sorumluluk sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümü yada yaralanması veya bir şeyin zarara uğraması nedeniyle o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu, kaza tarihinde davacı adına tescilli olduğu anlaşılan----- plakalı araçta meydana gelen hasardan, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesiyle kaza tarihinde sigortalı olduğu anlaşılan ----- plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %75 asli kusurlu olduğu tespit edilmekle, sigorta şirketinin meydana gelen maddi zarardan sigortalının kusuru nispetinde sorumlu olduğu, bilirkişi tarafından tespit edilen toplam hasar bedelinden sigortalının kusuruna karşılık gelen 2.202,13-TL bedelin teminat limitinde kaldığı ve davalıdan talep yasal koşullarının bulunduğu, davanın asıl alacak üzerinden harçlandırılmak suretiyle açıldığı ve ancak ekspertiz ücretinin maddi tazminata konu edilemeyip yargılama giderleri olarak değerlendirilmesi gerektiği, icra dosyasında yasal faiz işletilmesi talep edildiği, uyuşmazlık yargılamayı gerektirdiği ve alacağın likit olmadığı dikkate alındığında icra inkar tazminatı yasal koşulları oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜNE -KISMEN REDDİNE,
2-)Davalının----- İcra Müdürlüğünün -----Esas sayılı takibe yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 2.202,13-TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA,
-Takip talebinden sonra asıl alacağa yasal faiz işletilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-)Karar ve ilâm harcı olan 427,60-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-A)Davanın kabul edilen kısmı yönünden; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560-TL arabuluculuk ücretinden davayı kabul-ret oranı gözetilerek; 1.419,60-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-B)Davanın reddedilen edilen kısmı yönünden; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560-TL arabuluculuk ücretinden davayı kabul-ret oranı gözetilerek;140,40-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-)Davanın kabul edilen miktarı yönünden; Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. uyarınca 2.202,13-TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-)Davanın red edilen miktarı yönünden; Davalı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. uyarınca 216,06-TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-)Davacı tarafça yatırılan 172,90-TL harç ve 3.958,00-TL bilirkişi, posta, tebligat gideri, 257,18-TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 4.388,08-TL yargılama giderinden davayı kabul - ret oranı dikkate alınarak; toplam 3.993,15-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin e- duruşma yolu ile yüzüne karşı HMK.m.341/2 uyarınca miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı.