T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/859
KARAR NO: 2024/57
DAVA: TAZMİNAT (HAKSIZ FİİLDEN KAYNAKLANAN)
DAVA TARİHİ : 08/11/2022
KARAR TARİHİ : 26/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan davacı ----- malik olduğu ----- plakalı otomobile; 23.09.2022 tarihinde-----ilçesinde meydana gelmiş olan trafik kazasında Davalı ------sigortalısı olan------plakalı çekicinin %100 kusurlu olarak çarpması neticesinde hasarlanarak hasar tazminatı ve gördüğü onarımlar nedenli değer kaybına uğradığı, davacının aracınde maydana gelen değer kaybı bedelinin 09.10.2020 tarih ----- sayılı ----- de yayımlanmış olan Anayasa Mahkemesinin Karayolları Trafik Kanunun 90 Maddesinin tazminat hesaplamalarında ZMSS trafik sigortası genel şartlarına gönderme yapan hükümlerini iptaline yönelik------. sayılı kararı doğrultusunda reel değer kaybı olarak Mahkeme trafından atanacak bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesinin gerektiği belirtilerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere ve kusur oranına göre şimdilik 100,00 TL hasar tazminat bedeli ve 100,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalı sigortacıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının dava yoluna gitmeden önce KTK nun 97. Maddesi gererğince gerekli belgelerle birlikte sigortacıya başvuruda bulunma dava şartını yerine getirmemiş olduğu, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmeyeceği kazalı olan ----- plakalı aracın davalı sigortacı tarafından 04.10.2021-2022 vadeli ------ sayılı poliçede Genişletilmiş kasko sigortası teminatı alktına alınmış olduğu, poliçede belirlenmiş olan ZMSS sigortası kapsamındaki sorumluluğun ancak ZMSS-Trafik sigortası teminat limitlerinin aşan kısımları yine poliçede belirlenmiş limitler dahilinde teminat altına almış olduğu, davacının zararının öncelikle sorumlu olan ZMSS-Trafik sigortası tamienat limitlerin aşıp aştığının davacı tarafından ispatlanması gerektiği, kaza ile ilgili kusurun ---- Trafik İhtisas Dairesince tespit edilmesinin gerektiği, zarar tespitinin ZMSS/Trafik sigortası genel artlarına göre tespit edilmesini gerektiği, hasar göre parçaların öncelikle onarım, onarımı mümkün değilse eşdeğer ve yeniden kullanılabilir parça ile değişiminin yapısının gerektiği ancak bu mümkün değilse orijinal parça kullanılabileceği ve sigortacının onayının alınmasının gerektiği, davacının aracının onarımı orijinal parçalarla yapıldığından davalı sigortacının sorumluluğunun bulunmadığı sorumluluğun ancak eşdeğer veya yeriden kullanıbilir parçalarla sınırlı olduğu, aracın değer kaybının tespitinde önceki hasarlarnınında dikkate alınmasının gerektiği hasarın bilirkişiyi incelemesi ile tespit edilmesinin gerektiği, değer kaybının 19.06.2021 günü ----- yayımlanarak yürürlüge giden 7327 sayılı Bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair Kanunla 2918 sy KTK nun 90 ve 92. Maddelerinde yapılan;Madde 90 Bu teminatlardan Değer Kaybı tazminatı aracın piyasa değeri kullanılmışlık düzeyi hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak hesaplanır”Madde 92 k-I Gelir kaybı Kar kaybı iş duirması kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar-Hasar sebebiyle trafikten çakme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı tazminat talepleri Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Teminatı Dışındadır hükümleri dikkate alınarak tespit edilmesinin gerektiği davanın avans faizi talep edemeyeceği belirtilerek sayın mahkemenin hukukunda olan gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının aracında meydana gelen zarar dolayısıyla hasar onarım bedeli ve değer kaybı tazmininin davalı sigortacıdan tahsiline ilişkindir.---- Sigorta şirketince sunulan ZMSS poliçesine göre, ----- plaka nolu aracın ----- Sigorta tarafından düzenlenmiş sigortasının olduğu açıktır.Davacı vekili 24/10/2023 tarihli ıslah dilekçesi sunmuştur. Islah ile talebini 42.026,97 TL'ye yükseltmiştir.
Makine Mühendisi ve Trafik Bilirkişisi tarafından alınan raporda özetle; Dava konusu alacağı oluşturan ----- plakalı aracın onarımına ait fatura ve bir bilginin bulunmadığı belirlendiği, dava dosyasında başkaca da bir belge bulunmayıp davacı tarafın davalı sigorta şirketine yaptığı, bila tarihli hasar talebinin 138.543,59 TL tutarında değer kaybı talebinin 120.000,00TL olduğunu belirterek tazminini istediği, dava konusu alacağı oluşturan ------plakalı aracın kaza olayı sonrası oluşan hasarlarına ilişkin ekspertiz raporu düzenlenerek onarım bedelinin tespit edildiği, yine onarımın gerçekleştiği belirgin olup onarıma ait faturanın bulunmadığı belirlenmiş olduğu, davacı vekili, sigorta şirketine yazdığı talep dilekçesinde; “İlgili aracın hasarına ilişkin yedek parça ile ilgili değerlendirmesinde bu araca ait eşdeğer parçanın bulunmadığı Türk standartları enstitüsü eşdeğer parça sorgulama sitesinden sorgulanmış eşdeğer parçasının Türkiye'de bulunmadığı tespit edildiği, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan ----- Sayılı Motorlu Araç Sigortalarında Eşdeğer Parça Belgeleme Esaslarına İlişkin Genelge ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Türk Standartları Enstitüsü yetkili ve tek kuruluş olduğu, şirket tarafından rapora konu edilen yedek parçaların Sigorta genel şartlarına da uygun olmayan yan sanayi parçalar olduğundan, ------ tarafından tanzim edilen raporda orijinal yedek parça fiyatları baz alınmıştır” olarak belirtmiş ise de, tarafımca yapılan servis ve yedek parça satıcı araştırmalarında, parça bedellerinin değerlemelerinde orijinal parça fiyatlarının esas alındığı belirlenmiş olup aradaki farkın iskonto nedenli olduğu anlaşıldığı, bu durum serbest piyasada olağan ve normal olup özellikle otomotiv de dahil tüm ürünlerde bir indirim yapılması reel davranış olduğu, belirlenen hasar onarım bedelinin işçilik, KDV dahil toplam 112.526,97 TL tutarda olacağı belirlendiği, trafik kazası ile araçlarda meydana gelen hasar, yetkili servis tarafından ve orijinal parça ile değişim yapılarak giderilmiş olsa dahi değer kaybı zararı ortaya çıktığı, sebebiyse, piyasada araç alınırken geçmişte kaza kaydı olmayan aracı satın edinmeyi tercih nedeni olup bu da geçmişte kazaya karışmış olan aracın piyasadaki değerini düşürdüğü, araçlarda hasarlar sonucu oluşan piyasa değer kaybı tespitinde özellikle aracın modeli, kilometresi, orijinal parçalarla onarımının yapılıp-yapılmadığı, daha önce bir kazaya uğrayıp-uğramadığı vb. kriterler esas alınmakta olup piyasada genel olarak ağır hasar olarak nitelenen ve değer kaybına neden olan kaynaklı parçalardan orta direk, tavan sacı, havuz sacı, arka panel, şasi, kapı direkleri ve çamurluk hasarları ile boyanacak karoseri parça sayısı artıkça ağır hasarlık derecesi de arttığı, değer kaybı hesaplamalarında esas alınan 14.05.2015 tarih ve ---- Sayılı ----- yayınlanan Hazine Müsteşarlığı tebliği ile yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları dikkate alınmakta iken, Anayasa mahkemesi -----Sayılı 17.07.2020 tarihli ilamı ile 2918 sayılı kanun 90.maddesinde yer alan "genel şartlarda ..." ifadesinin anayasaya aykırılık teşkil etmesi sebebi ile iptaline karar vermiş olup, tazminat hesaplarında TBK'nun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini belirttiği,
Araç değer kaybı hesaplamalarında; Aracın marka ve modeli, Aracın üretim tarihi, Aracın trafiğe çıkış tarihi, Aracın kaza anındaki kilometresi, Aracın kaza tarihi itibariyle muadillerinin ikinci el piyasasındaki rayiç değeri, Aracın hasar geçmişi ve niteliği, Aracın boyanan/değişen parçaları, dikkate alınarak hesaplanmakta olup dava konusu -----plakalı aracın ----- model, ----- marka, ----- tipte hususi otomobil olarak geçmiş dönemde kaza görmediği ve hasar almadığı, km değerinin 198.511 olduğu belirgin olup, hasar onarımın nasıl gerçekleştiğine dair bir belge ve bilgi dosyada bulunmadığı, onarımın yetkili serviste mi, piyasa tamircilerinde mi gerçekleştiği, onarımın niteliğinin teknolojik olup olmadığı önemli olup onarımın normal düzeyde gerçekleştiği ve model yılı ile km değeri dikkate alınarak hasarsız serbest piyasa değerinin olay tarihi itibariyle ekspertiz raporunda belirtilen 650.000,00 TL bedelin, en yüksek 700.000 TL, en düşük 600.000 TL olmak üzere ortalama olarak, kadri maruf olacağı kanaati oluştuğu, değer kaybına esas olan hasarlı parçaların sol ön ve arka kapı, arka tampon, sol ön ve arka çamurluk, stop yuva sacı olarak onarımın kaporta değişim/düzeltme/boya ağırlıklı olduğu dikkate alındığında;
Onarım sonrası piyasa değerinin azami 624.500 TL olarak (650.000-624.500-) 25.500,00 TL tutarda değer kaybı olacağı belirlendiği, davalı tarafa sigortalı aracın, kaza olayında %100 oranda kusuru nedeniyle başvuru sonrası davacı tarafa (hasarlı aracın maliki) araç hasarı kapsamında 27/01/2023 tarihinde ----- hesabına 85,000.00 TL, değer kaybı kapsamında 27/01/2023 tarihinde ----- hesabına 11,000.00 TL ödeme yaptığı dikkate alındığında, (112.526,97 * 25.500,00-138.026,97TL) bakiye (85.000,00 *11.000,000-96.000,00 TL) 42.026,97 TL tutarın daha ödeme yapması gerektiği belirlendiği, bu kazanın oluşumunda;Davalı ------ ZMSS Sigortalısı; ----- Plakalı Çekicinin dava dışı Sürücü ----- asli ve tam kusurlu olarak %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı park halindeki ---- plakalı otomobil işleteni------ atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, dava dışı park halindeki ve seyir halindeki diğer araç sürücüsü işletenlerinin dava konusu bakımından sigortalı sürücü ile paydaş veya kendi çarpmaları için müstakil olarak atfı kabil bir kusurlarının bulunmadığı, sigortalı çekicinin arıza nedeni ile durakladığı ve sürücüsü araca binerken aracın hareket ettiği trafik kazası tespit tutanağında geçmekte ise de yukarıda gerekçeleri ile açıklandığı üzere bu husus sürücünü kusuruna engel mücbir sebep olmadığı gibi araç arızası dış kaynaklı bir mücbir sebep olmayıp, davalı sigortacının özel İMMS poliçesi ile sorumluluğunu üstlendiği dava dışı işletenin KTK nun 85. Maddesinin “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsü veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerinden doğan sorumluluğunu; Aynı yasanın 86. Maddesinin “İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulacağı hükümleri kapsamında araç arızaları sorumluluğu kaldıran hallerden olmadığından kazada mücbir sebep veya 3. Bir kişinin ağır kusuru bulunmadığı, ------ Plakalı aracın hasar onarımına ait bedelin 112.526,97 TL, değer kaybı bedelinin 25.500,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketince, toplam 96.000,00 TL ödeme yapıldığı dikkate alındığında bakiye 42.026,97 TL tutardan, kaza olayında, davalı tarafın sorumlu olduğu araç sürücüsünün kusuru (%100) oranında kusurlu olması hasebiyle sorumlu olacağı bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup; Davalı ---- ZMSS Sigortalısı; -----Plakalı Çekicinin dava dışı Sürücü-----asli ve tam kusurlu olarak %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı park halindeki ------plakalı otomobil işleteni ------ atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, dava dışı park halindeki ve seyir halindeki diğer araç sürücüsü işletenlerinin dava konusu bakımından sigortalı sürücü ile paydaş veya kendi çarpmaları için müstakil olarak atfı kabil bir kusurlarının bulunmadığı, sigortalı çekicinin arıza nedeni ile durakladığı ve sürücüsü araca binerken aracın hareket ettiği trafik kazası tespit tutanağında geçmekte ise de yukarıda gerekçeleri ile açıklandığı üzere bu husus sürücünü kusuruna engel mücbir sebep olmadığı gibi araç arızası dış kaynaklı bir mücbir sebep olmayıp, davalı sigortacının özel İMMS poliçesi ile sorumluluğunu üstlendiği dava dışı işletenin KTK nun 85. Maddesinin “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsü veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerinden doğan sorumluluğunu; Aynı yasanın 86. Maddesinin “İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulacağı hükümleri kapsamında araç arızaları sorumluluğu kaldıran hallerden olmadığından kazada mücbir sebep veya 3. Bir kişinin ağır kusuru bulunmadığı, -----Plakalı aracın hasar onarımına ait bedelin 112.526,97 TL, değer kaybı bedelinin 25.500,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketince, toplam 96.000,00 TL ödeme yapıldığı dikkate alındığında bakiye 42.026,97 TL tutar karşılanmamış davacının zararının kaldığı, davalının İhtiyari Mali Mesuliyet sigortası kapsamında sorumlu olduğu, davalının ZMMS poliçe limitinin üzerimdeki kısımdan sorumlu olacağı, davacının toplam zararının 138.026,97-TL olduğu, zmms poliçe limitinin 100.000,00-TL olduğu görülmekle, davacının davalıdan talep edebileceği miktarın 38.026,97-TL olduğu tespit edilmiştir. Bu miktar yönünden davanın kabulüne, talep edilen aşan miktar yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. İMM Sigortacı olan davalıya başvuru tarihinden 45 gün sonrasından itibaren hususi araç olması sebebiyle işleyecek yasal faizle birlikte aşağıdaki şekilde davanın kabulüne ilişkin karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
-38.026,97 TL hasar onarım ve değer kaybı tazminatının 18/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek 3120,00-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre 2821,60-TL'nin davalıdan, 298,40-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
3-Karar tarihinde alınması gerekli 2597,62-TL harcın davacı tarafça peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan 794,98-TL harçtan mahsubu ile bakiye 1802,64-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 3.070,50 TL yargılama gideri üzerinden davanın kabul oranına göre belirlenen 2778,26-TL'nin ve davacı tarafça yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 714,28 TL ıslah harcı giderinin toplamı 3573,24-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı tarafça yapılan yargılama giderinin bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 4.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.