T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/719
KARAR NO:2024/369
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (HAKSIZ EYLEMDEN KAYNAKLANAN ZARAR NEDENİYLE)
DAVA TARİHİ:11/11/2021
KARAR TARİHİ:17/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirkete ----- sigortalı bulunan ------ tarihinde meydana gelen 5 araçlı zincirleme trafik kazasında, davalının------ sıfatı ile sorumlu olduğu------- plakalı aracın çarpması sonucunda hasara uğradığını, kaza nedeniyle sigortalı araçta oluşan hasarlarla ilgili düzenlenen ekspertiz raporunda, hasar miktarının 107.657,87 TL olduğu tespit edildiğini, sigortalı araçta meydana gelen hasar miktarının aracın güncel değerine göre oldukça yüksek olması nedeniyle araç pert total işlemine tabi tutulmuş, aracın güncel değeri olan 135.000,00 TL'den hasarlı (sovtaj) değeri olan 66.666,00 TL düşüldüğünde kaza nedeniyle araçta meydana gelen zarar miktarının 68.334,00 TL olduğu anlaşıldığını, davaya konu kazanın oluşumunda davacıya kasko sigortalı ---- plakalı araç sürücüsü ----- % 25, dava dışı ---- plakalı araç sürücüsü --- % 25 ve davalı şirkete sigortalı ---- plakalı araç sürücüsü ------------ %50 oranında kusurlu olduğundan bahisle, dava dışı ------- sigortalı bulunan ---- plakalı araç sürücüsünün %25 kusuruna karşılık gelen 17.083,50 TL'nin tahsili için dava dışı ----- sayılı dosyası ile alacak davası açıldığını, ----- üzerinden yapılan yargılama sırasında -------- Dairesi tarafından düzenlenen ----- tarihli raporda; davaya konu kazanın oluşumunda, dava dışı ----- plakalı ve müvekkile sigortalı ------- araç sürücülerinin kusurunun bulunmadığı, davalı şirkete sigortalı------ araç sürücüsünün ise (%100) tam kusurlu olduğu yönünde tespit ve değerlendirmelerde bulunulduğunu, ------ tarafından düzenlenen kusur raporu doğrultusunda ----------------Karar sayılı hüküm ile; “ancak; davalı ---- tarafından trafik poliçesiyle sigortalı ---- plakalı aracın sürücüsü ----, davacı şirkete kasko sigortalı bulunan ----------- plakalı araç ile herhangi bir şekilde çarpışmamış ve dolayısıyla aracın hasarına sebebiyet vermemiş olması nedeniyle bu hasarla ilgili olarak kusursuz bulunduğundan davacı şirketin davalı sigorta şirketine rücu hakkının doğmadığı anlaşılmış, bu nedenle davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş...) “ yönünde karar verilmiş olup, Mahkeme kararına karşı tarafımızca istinaf kanun yoluna başvurulmuş ise de, ------ Sayılı kararı ile kesinleştiğini, kesinleşen -------- Sayılı kararı ile davaya konu kazanın oluşumunda davalıya sigortalı bulunan ----- plakalı araç sürücüsü ---- %100 kusurlu olduğu sabit olup, bu husus kati ilamla tartışmasız hale geldiğini, davacı dava konusu olay nedeniyle sigortalısına 16.06.2014 tarihinde 135.000,00 TL sigorta tazminatı ödemiş ve TTK'nın 1472.maddesi gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu, davacı şirket tarafından kasko sigortalı aracın hasarlı aracın satışından elde edilen 66.666,00 TL sovtaj tahsilâtı düşülmekle davaya konu olay nedeniyle ödenen sigorta tazminatı 68.334,00 TL olduğunu, bu miktardan kazaya %100 kusuru ile sebebiyet veren ---- plakalı aracın ---- nolu poliçe ile ----- tarafından ----- tarihinde poliçe limitleri dahilinde ödenen ---- ve yine kazaya %100 kusuru ile sebebiyet veren ----- nolu poliçe ile ----olan davalı ------Tarafından (dava öncesinde ilk kusur oranları doğrultusunda) 29.08.2016 tarihinde ödenen 7.367,00.-TL sigorta tazminatı düşülmekle, bakiye 34.167,00.-TL sigorta tazminatı ve fer'ilerinin ödeme tarihi olan 16.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte,----- Sayılı kararı gereği, kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğu tespit olunan ----plakalı aracın---- sigortacısı davalı---- tahsili gerektiğini, davalı/borçluya yapılan rücu ihtarlarından herhangi bir sonuç alınamaması üzerine davalı/borçlu aleyhine ---------- sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatılmış ise de davalı/borçlu tarafından icra takibine haksız şekilde itirazda bulunularak icra takibi durdurulmuş olup, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamaması üzerine davacı şirket alacağının tahsiline, itirazlarının iptaline, takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına, davalı/borçlu aleyhine %20 icra inkâr tazminatına hükmolunmasına ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı/borçludan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacının işbu davayı Kısmi/Belirsiz dava olarak ikame etmesinde hukuki menfaati bulunmamakta olup başvurucu yan tarafından konu araçta ekspertiz incelemesi yapıldığını, bu nedenle başvurucunun hasar bedelini belirleyemediğinin kabul edilmesi mümkün olmayacağını,-----sayılı kararında bu husus ifade edildiğini, davalı şirket nezdinde ----- plaka sayılı aracın 17.04.2014 tarihinde karıştığı iddia edilen kazada hasarlanan ------- plaka sayılı aracın hasarının karşılanması amacıyla, davacı yanca işbu davanın açıldığı anlaşıldığını, söz konusu taleplere katılmak mümkün olmadığını, sebebi haksız fiil olan uyuşmazlıklarda zararın doğması esas olduğunu, zararın doğmadığı durumlarda haksız fiilden bahsedilemez ve bu husus davaya dönüştürülemeyeceğini, İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası sorumluluk sigortası olup bu sigorta ile sigorta ettiren kişinin işleteni olduğu motorlu araçların üçüncü kişilere verdikleri zararların karşılanması amaçlandığını, sigortacı ise, KTK ve Genel Şartlar mucibince poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin ettiğini, böyle bir halde zorunlu trafik sigortasında sigortacının karşılamakla yükümlü olduğu zararlar, işletme halinde motorlu aracın neden olduğu kazalarda üçüncü kişilerin zararına neden olacak bir kazanın meydana gelmesi ve bu kazada araç işletenin sorumlu bulunması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla başvuru sahibi talebinin ödenmesi yönünde karar verilmesi halinde ilgili talebin teminat limitlerine uygun olarak sigortalımızın kazadaki kusur ve hasar durumuna göre değerlendirilmesi gerektiğini, tazminat talepleri öncelikle ---- poliçesinden karşılanmasını, kaza tarihindeki -------poliçesi teminatı 31.000 TL olup, 31.000 TL üzerindeki miktarlarda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu doğacağını,------- gereği; anılan poliçe ancak zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatları tükendikten sonra devreye girebileceğini, kaza tarihi itibariyle------- teminatları 31.000 TL olup, sözü geçen limit tüketilmeden --------- devreye giremeyeceğinden; her halde tarafımızda yapılan başvurunun reddine karar verilmesini, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, davacı tarafça talep edilen icra inkâr tazminatı hukuka aykırılık teşkil ettiğini, İİK md. 67/2 uyarınca borçlunun icra inkâr tazminatına mahküm edilebilmesi, ödeme emrine itirazda haksız olunması şartına bağlıdır. İtirazın iptali davası borçlunun aleyhine sonuçlansa dahi yapmış olduğu itiraz "alacağın likit olmaması" sebebiyle haklı bulunabildiğini, söz konusu alacak likit alacak niteliği taşımadığında icra inkar tazminatı talebi yerinde olmadığını, bu bağlamda Mahkeme tarafından yapılacak yargılama ve inceleme neticesinde hasara ilişkin zarar miktarının belirlenecek olması hasebiyle, davacı vekili tarafından talep edilen tutarın likit olmamasından kaynaklı olarak talep edilen icra inkar tazminatının tarafımızca kabulü mümkün olmadığını, başvuru sahibinin tazminat taleplerinde, talep edebileceği faiz yasal faizdir. --------------- tarihli kararında aynen zikredildiğini, tazminata konu kaza, haksız fiilden kaynaklandığından uygulanması gereken faiz yasal faiz olup, başvuru sahibi tarafından talep edilen tazminat tutarına avans faizi talep edilmesi hukuka aykırılık teşkil ettiğini, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddini, esasa girilmesi durumunda davanın esastan reddini, tüm haksız istemler ile haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin de davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.Makine Mühendisi ve Sigorta Bilirkişisi tarafından alınan raporda özetle; Aracın onarım bedeli ile rayiç bedeli tespit edilirken, markası, modeli, yaşı, hasarın boyutu gibi birçok unsur beraber değerlendirilerek bir sonuca varıldığı, dosyada mevcut ekspertiz raporunda, aracın hasarlarına ilişkin parça-işçilik bedelleri ile aracın hasarlı görüntülerinin bulunmadığı belirgin olup en önemlisi aracın sovtaj (hasarlı haldeki) bedelinin afaki yapıldığı anlaşıldığı, dolaysıyla aracın onarımının, pert-total işlemi gerekip gerekmediği ve de sovtaj ile serbest piyasa değerinin kıyaslanması tarafımızca mümkün olmadığı, tarafların sigorta hukukundan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan ----- sayılı dosya ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkâr tazminatı talebi konusunu müzakere ederek 04.11.2021 arabuluculuk tutanağında uzlaşma sağlayamadıkları, ----- bila tarihli yazısı ekinde bulunan belgelerde;------ plakalı aracın trafik kazası tarihinde ----- kasko poliçe ile sigortalı olduğu, 05.08.2014 tarihinde işleten sıfatı kaybı nedeniyle -------- iptal edildiği ve aracın çekme belgesi aldığı, --- plakalı aracın trafik kazası tarihinde; ------ kasko poliçe ile sigortalı olduğu belirlendiği, uygulamada tazminat ödemeleri öncelikle ----- tarafından karşılandığı, kalan kısımlar için--------- poliçeleri devreye girdiği, trafik poliçelerinde kaza tarihinde geçerli olan limitlerden tazminat ödendiği, bu limitler poliçe süresi içinde kamu otoritesi tarafından değişirse bütün trafik poliçeleri otomatik olarak değişen limitlere ek prim alınmaksızın yükseltildiği, ----- Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik yeni teminat tutarlarının yürürlükteki sözleşmelere uygulanması:MADDE 24-(1) Bu Yönetmelik ile belirlenen teminat tutarları yürürlükteki bütün sigorta sözleşmelerine herhangi bir ek prim alınmaksızın uygulandığı, (2) Sigorta şirketleri, düzenledikleri poliçelerin ön yüzüne "Sözleşme süresi içinde -------- tarafından teminat tutarları artırıldığı takdirde, bu poliçede yazılı teminat tutarları, herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve ek prim alınmaksızın yeni teminat tutarları üzerinden geçerli olur." ibaresini yazmak zorunda olduğu, mevcut durumda alacağı oluşturan ----- plakalı araçla ilgili hasarlı görüntüler, parça ve işçilik listesi, sovtaj teklif ve satış belgelerinin dosyaya temini durumunda gereken değerlendirmeler yapılabilecek olup sayın mahkemenin takdirinde olarak gerekli belge ve dokümanların dosyaya temini gerekli olduğu, Halefiyet” başlıklı 1472. maddede;
“Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, Mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.” düzenlemesi yer aldığı, sigorta şirketi, kural olarak sigorta ettireni ister kendi kusuru ile isterse üçüncü kişilerin kusuru ile sigorta zararına uğrasın bunu tazminle yükümlü olduğu, TTK 1472 Md ile düzenlenen kanundan doğan halefiyet ilkesine göre şayet sigorta rizikosu, sigorta ettirenin kusuru olmaksızın üçüncü kişilerin kusuru ile vuku bulmuş olursa, kendi sigorta ettirenine sigorta tazminatını ifa eden sigortacı, bu ifası oranında sigorta ettirenin yerine geçer ve onun kusurlu üçüncü kişi/kişilere başvurma hakkına halef olduğu,TTK.m.1481 hükmünde, “Sigortacı, sigorta tazminatını ödedikten sonra hukuken sigortalı yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel tutarında sigortacıya ait olur. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı gereğince, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.Zincirleme trafik kazasına baktığımızda ve kusur değerlendirmesi yapmaksızın -------sayılı kararı ile alınan bilirkişi heyet raporunda --- plakalı araç sürücüsünün %75 oranda,-------- plakalı araç sürücüsünün %25 oranda kusurlu olduğu belirlenerek Mahkemece karara bağlandığı anlaşıldığı, ---- plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ---- gerçekleşen kaza için ---- tarihinde --- ödeme yaptığı, ---- poliçesinin eksper raporundaki ilk kusur oranı olan %50 baz alınarak 7.367,00 TL tutarın, 29.08.2016 da ödemesinin gerçekleştiği belirlendiği, zincirleme trafik kazasına baktığımızda ve kusur değerlendirmesi yapmaksızın ---- kararı ile alınan bilirkişi heyet raporunda ---- plakalı araç sürücüsünün (%75) oranda, --------- plakalı araç sürücüsünün (%25) oranda kusurlu olduğu, mevcut ekspertiz raporunda aracın hasarlarına ilişkin parça-işçilik bedelleri ile aracın hasarlı görüntülerinin bulunmadığı belirgin olup en önemlisi aracın sovtaj (hasarlı haldeki) bedelinin afaki yapıldığı, dolaysıyla aracın onarımının, pert-total işlemi gerekip gerekmediği ve de sovtaj ile serbest piyasa değerinin kıyaslanmasının tarafımızca mümkün olmadığından, alacağı oluşturan ----------- plakalı araçla ilgili hasarlı gi iler, parça ve işçilik listesi, sovtaj teklif ve satış belgelerinin dosyaya temini durumunda gereken değerlendirmeler yapılabilecek olup Mahkemenin takdirinde olarak gerekli belge ve dokümanların dosyaya temini gerektiği bildirilmiştir.Makine Mühendisi ve Sigorta Bilirkişisi tarafından alınan ek raporda özetle; Dosyada mevcut ekspertiz raporunda, belirlenen hasarlı parça ve işçilik bedelleri ile aracın hasarlı görüntüleri aşağıda verilmiştir.Eksper raporu incelendiğinde, kaza krokisinde belirtilen oluş şekli ile aracın hasarlı görüntülerinin uyumlu olduğu, parça ve işçilik bedellerinin servis ve piyasa şartlarına uygun, kadri maruf olduğu belirlendiği, Dava konusu alacağı oluşturan-------plakalı aracın olay tarihi itibari ile serbest piyasa 2. El değerinin 135.000 TL olarak, sovtaj bedeli 66.666 TL düşüldüğünde 68.334 TL tutarda zararı tazmin edilmesi gerektiği, zincirleme trafik kazasına baktığımızda ve kusur değerlendirmesi yapmaksızın ----- Esas sayılı dosyasında alınan ---- plakalı araç sürücüsünün (%100) oranda kusurlu, ----------- plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, 135.000 TL 2.el piyasa değerinden 66.666 TL Sovtaj bedeli düşüldükten sonra kalan 68.334 TL zararın 26.800 TL'sinin ----- tarafından ödendiği ve 41.504 TL kaldığı onun da eski kusur payına göre 7.367 TL'sinin ----- tarafından ödendiği bu sebeple -------davacı şirkete 34.137 TL daha ödeme yapması gerektiği, davacı sigorta şirketi ---- davalı sigorta şirketi ------halefiyet ilkesi gereği 34.137 TL hasar tazminat bedelini rucu talep etme hakkı bulunduğu, mevcut dosya da kusur, zarar, tazminat hususlarında yargılamayı gerektiren dosya kapsamı gözetildiğinde faiz ve yargılama giderlerinin Mahkemenin takdirinde olduğu bildirilmiştir.Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup; davanın itirazın iptali istemine ilişkindir, icra takibinin davacı sigorta şirketine kasko sigortası ile sigortalı bulunan araca ilişkin dava dışı şirkete yapılan ödemenin rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu,----- plakalı araç sürücüsünün (%100) oranda kusurlu,------------ plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunun belirlendiği ve hükme esas alındığı, Dava konusu alacağı oluşturan ---- plakalı aracın olay tarihi itibari ile serbest piyasa 2. El değerinin 135.000 TL olarak, sovtaj bedeli 66.666 TL düşüldüğünde 68.334 TL tutarda zararı tazmin edilmesi gerektiği, ---- plakalı araç sürücüsünün (%100) oranda kusurlu,--------- plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, 135.000 TL 2.el piyasa değerinden 66.666 TL Sovtaj bedeli düşüldükten sonra kalan 68.334 TL zararın 26.800 TL'sinin ----- tarafından ödendiği ve 41.504 TL kaldığı onun da eski kusur payına göre 7.367 TL'sinin ----tarafından ödendiği bu sebeple ------davacı şirkete 34.137 TL daha ödeme yapması gerektiği, davacı sigorta şirketi ----- davalı sigorta şirketi ---- hasar tazminat bedelini rucu talep etme hakkı bulunduğu, ödeme tarihi olan 16.06.2014 tarihinden takip tarihi olan 23.09.2021 tarihine kadar işlemiş avans faizinin Mahkememizce 32.471,29-TL olarak hesaplandığı, açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Yapılan tetkik neticesinde davacının alacağı olduğu, işbu alacağın likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi kararlaştırılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
2------------ sayılı icra dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, duran takibin 34.167,00 TL asıl alacak, 32.471,29 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 66.638,29 TL üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Asıl alacak olan 34.167,00 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca --------- bütçesinden ödenecek 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre 1306,11-TL'nin davalıdan, 13,89-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-Karar tarihinde alınması gerekli 4552,06-TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 814,16-TL harçtan mahsubu ile bakiye 3737,90-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 3.081,20 TL yargılama gideri üzerinden davanın kabul oranına göre belirlenen 3045,37-TL'nin ve davacı tarafça yatırılan 814,16 TL peşin harç giderinin toplamı 3859,53-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı tarafça yapılan yargılama giderinin bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17,900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 802,72-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair,davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ------------ Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.17/05/2024