T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/278
KARAR NO: 2024/572
DAVA: TAZMİNAT (ÖZEL SİGORTA SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN)
DAVA TARİHİ : 19/04/2023
KARAR TARİHİ : 19/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- Şirketi (“Sigorta Şirketi”) ile ----(“Müvekkil Şirket”) arasında imzalanan Nakliyat Sigorta Poliçesi (“Poliçe”) kapsamında, gerçekleşen riziko sonucu, davalı sigorta şirketi, davacı şirket'e ödemesi gereken sigorta tazminatı tutarını ödemediğini, davacı şirket ve davalı arasında 01.11.2021 ve 01.11.2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere akdedilen 01.11.2021 tarihli ----- abonman numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Sözleşmesi ve bu sözleşme kapsamında 18.05.2022 tarihli ---- plakalı araç ile ------. isimli firmaya nakledilmek üzere gerçekleştirilen karayolu taşıma işlemine ilişkin olarak ------ numaralı nakliyat sigorta poliçesi düzenlenmiş olmasına rağmen davalı, rizikonun gerçekleşmesinden sonra üzerine düşen ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davalı sigorta şirketi'nin Nakliyat Sigorta Poliçesi hükümleri kapsamında doğan yükümlülüklerini yerine getirmemiş olması nedeniyle işbu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, düzenli olarak ihracat yapan davacı şirket, ----- Şirketi aracılığı ile davalı ile 18.05.2022 tarihli Nakliyat Sigorta Poliçesi'ni imzaladığını, davacı şirket ihracat işlemleri kapsamında ---- bulunan ---- firmasına 20.106 kg alüminyum rulo sac emtiası satışı yaptığını, taşıma işlemlerinin yapılması adına -----”) ile Uluslaraarası Karayolu Taşıma Sözleşmesi imzalanmış, 18.05.2022 tarihli ihracat beyannamesi ve 20.05.2022 tarihli navlun bedeli faturasından anlaşılacağı üzere 3 rulo/20106 kg alüminyum rulo sac emtiası ----- yerleşik alıcı ---- teslim edilmek üzere ----- teslim edildiğini, yükleme sırasında davacı şirket satışa konu ürünlerin zarar görmemesi adına ürünleri özenle nakliye aracına yerleştirmiş, rulolar araca sabitlenmiş, araç gidiş yönüne doğru dikey şekilde araca yüklenmiş, özetle istif şekli rulonun yuvarlanarak kasa içerisinde hasar görmesi ihtimali minimum'a indirildiğini, teslimat anında 3 rulonun da öne kaydığı, en ön kısımdaki rulonun hafif, orta kısımdaki rulonun ağır ve arka kısımdaki rulonun da orta seviyede hasarlı olduğu tespit edildiğini, bu hususta dava dışı ---- davacı şirket'e gönderdiği 26.05.2022 tarihli, “-----” isimli belgede sabitleme işlemi için kullanılan sargıların bozulduğunu ve ürünlerin bu sebeple hasar gördüğü ifade edildiğini, sigorta poliçesi uyarınca ----- yapılacak sevkiyat işlemlerinde araç başına 99,592.36 EUR teminat öngörüldüğünü, ayrıca davacı şirket'in tüm dünya ülkelerine yapılacak nakliye işlemlerini de sigorta altına almak adına “Nakliyat Abonman Sigorta Sözleşmesi” yapıldığını, yükleme konusunda azami düzeyde özen göstererek kendisine kusur atfedilmesi riskinden kurtulan davacı Şirket söz konusu zarardan doğan sorumluluğunu derhal davalı'ya ihbar etmiş, davalı 03.08.2022 tarihinde -----hasara ilişkin ekspertiz raporu aldığını, rapor neticesinde davacı şirket'in 257.153,55 TL zarara uğradığı ve kendisine kusur atfedilemeyeceği açıkça belirtildiği, davacı şirket zararının tazminini talep etmek adına 22.12.2022 tarihinde ---- ve Davalı'ya karşı ihtarname keşide ettiği, davalı, kendisine yapılan bildirim akabinde esasında ekspertiz raporunda belirtilen zarar tutarının tamamının teminat kapsamında kalmasına ve ödemeden kaçınması için herhangi bir geçerli sebebe dayanmamasına rağmen sorumluluğunu ikrar etmiş ve fakat 211.540,00 TL ödeme yapmayı teklif etmiş, zararın kalan kısmı için ibra olunmak istediği, bu talebin davalı şirket tarafından kabul edilmemesi üzerine 211.540,00 TL'lik ödeme de gerçekleşmediği, davalı bizzat kendisi tarafından aldırılan ekspertiz raporuna rağmen kendisine karşı keşide edilen ihtarname, iki görüşmeler ve arabuluculuk görüşmesinde neden esasında 257.153,55 TL olan zararın yalnızca 211.540,00 TL'lik kısmını kabul edebileceğini, aşan kısım için ödeme yapmama gerekçesinin ne olduğunu dile getirmemiş, bu hususta herhangi bir gerekçe sunmadığını, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (“TTK”) 1421.Maddesinde “Aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidin ödenmesi ile başlar; kara ve denizde eşya taşıma işlerine ilişkin sigortalarda, sigortacı, sözleşmenin yapılmasıyla sorumlu olur.” hükmüne yer verildiği, Yine TTK'nın 1427.maddesi “Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur (...)” ifadelerine yer verdiği, konuya ilişkin yerleşik Yargıtay içtihadı da incelendiğinde geçerli bir sigorta poliçesinin bulunması, rizikonun gerçekleşmesi ve konu hakkındaki araştırmaların tamamlanması halinde ödemeden kaçınılamayacağının açıkça ifade edildiği görüldüğü, davanın kabulü ile sigorta poliçesinde yer alan teminat sınırı içerisinde kalan zararımızın derhal tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; “Karayolları Trafik Kanunu m.97 gereği; Zorunlu dava şartı usulüne uygun yerine getirilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafından davalı şirkete başvuruda bulunulmadığını, dava dilekçesinde talebe konu 18/05/2022-2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ----- nolu Nakliyat Sigorta Poliçesi davacı yan ----- Şirketi ile davacı şirket arasında tanzim edildiğini, davaya konu uyuşmazlık 26.05.2022 tarihinde davacı yana ait nakliyat işlemi yapan aracın teslimat anında araçta bulunan ruloların zarar gördüğü nedeniyle davacı şirketten hasarın tazminine ilişkin olduğunu, davalı şirketin davaya konu uyuşmazlık kapsamında herhangi bir sorumluluğu bulunmamakta olup tarafımıza husumet yöneltilmesi kabul edilemez olduğunu, poliçede istifleme ve/veya sabitleme yetersizliğinden dolayı meydana gelebilecek ziya ve hasarların teminat harici olduğu maddesi mevcut olup davacı yanın ağır kusurunun müvekkil şirkete yüklenemeyeceği izahtan vareste olduğunu, dava dışı ----- tarafından davacı yanın davaya konu uyuşmazlık kapsamında hasar talep ettiği ve sigorta şirketi tarafından da davacı yanın talebinin reddedilmesi söz konusu olduğunu, sigorta şirketleri kanun ve yerleşik içtihatlar uyarınca ancak gerçek zarardan poliçe teminatı kapsamında limitleriyle sınırlı şekilde sorumlu olduğunu, davalı şirketin poliçede belirlenen esaslar çerçevesinde sorumlu olacağı açık olduğunu, somut olay davalının poliçe teminat kapsamında yer almamakta olup tarafımıza yöneltilen sorumluluk iddiaları kabul edilemez olduğunu, davaya konu hasarda davalı sigorta şirketine isnat edilebilecek bir kusur ve sorumluluk bulunmadığını, davacı yan talebi davalı şirketin poliçe teminatı kapsamında olmadığını, davalı şirkete sorumluluk atfedilebilmesi için gerçek zararın tespiti gerektiğini, poliçede yer alan klozların/şartların göz önünde bulundurulması gerektiğini, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, tazminat istemine ilişkindir. Sigorta alanında uzman ve emtia(alüminyum-saç) alanında uzman bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; Dosyaya sunulan belge ve raporlarda yapılan incelemelerde;----. Firmasının ---- bulunan alıcısı ---- firmasına ----- plakalı araç içinde ihraç ettiği toplam 3 rulo/20.106 kg alüminyum rulo saç emtiasının tesliminde hasar tespit edildiği, tahliyede CMR üzerine hasar notu yazılmış ve rulolar araçtan indirilerek kontrole alındığı, CMR üzerine 6.906 kg rulonun hasarlı olduğu not edilmiş olup alıcı firma 6.912 kg ağırlığındaki 2. rulonun da sarımlarının dağılması ve çizilmesi sebebiyle kabul edilemeyeceğini bildirmiş ve toplam red miktarı 13.818 kg olduğu, alıcı firma 6.906 kg ağırlığındaki rulonun kullanıma alındığını sadece 6.912 kg ağırlığındaki rulonun kullanılamayacağını bildirildiği, 6912 kg rulo sacın hasar bedeli hesaplandığı, hasarın meydana gelmesinde; dosyaya sunulan belge ve raporlarda yapılan incelemelerde; Yükleme/stifleme/sabitlemeyi sigortalı firmanın yapmış olduğu aracın taşıma sırasında herhangi bir trafik kazasına karışmadığı, teslimatta yapılan incelemede 3 rulonun öne kaydığı, en ön kısımdaki rulonun hafif, orta kısımdaki rulonun ağır ve arka kısımdaki yüklü rulonun da orta seviyede hasarlı olduğu tespit edildiği, dosyaya sunulan resimlerde ruloların sabitleme:
- Çelik çember ile yükün yanlardan ve etrafından sabitlenmesi, spanzet ile yükün araç içerisinde kaymaması için yanlardan sabitlenmesi, malzemenin çizilme, karton konulma, önlemek amacıyla poşet ambalaj ve palet ayaklarının altına, konteyner ile yüklenmesi durumunda hava yastığı kullanılması, malzemenin kaymasını engellemek amacıyla takoz kullanılması şeklinde yapılmış olup araç gidiş yönüne doğru dikey şekilde yerleştirilen rulolar ambalajlama/sabitlemenin veterince mukavemetli ve uygun olduğu, meydana gelen hasarın oluşumunda ise aracın taşıma sırasında çok sert fren yapmak zorunda kaldığı için araçta yüklü bulunan 3 rulonun da öne doğru sert şekilde savrulduğu, bağlama halatları ve takozların ruloları tuttuğu için ileri savrulma baskısı nedeniyle rulo göbek içi sarımların öne doğru savrulduğu için hasarlandığı kanaati oluştuğu,
6.912 kg rulo sacın hasarlanması sonucu meydana gelen zarar hesabında;Yapılan sovtaj araştırması sonrası hasar talebi 15.498.09 Euro olarak hesaplanmış olup, meydana gelen net zarar/ziyan tutarı 257.153,55 TL (KDV hariç, %10 ilaveli) olarak tespit edildiği, taşıma sözleşmesi, sevk edilecek eşyanın taşıyana teslimi ile taraflar arasında taşıma anlaşması kurulmuş olur (6102 Sayılı TTK. Md.856/2). Bu aşamadan sonra taşıyıcı; taşıma süresi içerisinde naklini üstlendiği eşyayı gözetim sorumluluğunun da altındadır ve kural olarak taşıma süresi içerisinde taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan mesuldür; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, yerine geçen taşıyıcıların kusurundan, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur (6102 Sayılı TTK. Md.875, Md.879, Md.929).Taşıma işi, kısmen veya tamamen akdi ya da üst taşıyıcı tarafından değil de onun temin ettiği araçla farklı bir nakliyeci tarafından yerine getirildiğinde, nihai taşıyıcı taşıma mesuliyetini üstlendiği eşyanın zıyar, hasarı veya gecikmesi nedeniyle taşıma sürecinde ortaya çıkan zararın tazmininden akdi ya da üst taşıyıcı gibi (onunla birlikte müteselsilen) mesuldür (6102 Sayılı TTK. 888/3).Yukarıda izah edilen hükümler ve Yargıtay uygulamaları kapsamında, davacı şirketin emtia nakliyat poliçesi genel şartlarına dayanan tazminat alacağı, kazanın somut belgeler uyarınca uyuşmazlık konusu net zarar/ziyan tutarı 257.153.55 TL bedelin teminat kapsamı içinde kalacağı kanaatiyle iş bu rapor tanzim edildiği, davacı tarafından sigorta şirketine başvuru tarihi itibariyle avans faizi talep edildiği, ancak sigorta şirketine başvuru belgesi ve tebliğ şerhi dosyada olmadığı, sigorta şirketinin atadığı eksper tarafından hasarın meydana geldiği 13.04.2021 tarihinde ekspertiz yapıldığı, hasarın meydana geldiği 03/08/2022 tarihinde sigorta şirketine ihbar edildiği ve ekspertiz yapıldığı anlaşıldığı, ----. Firması'nın ---- bulunan alıcısı ---- firmasına ----- plakalı araç içinde ihraç ettiği toplam 3 rulo/20.106 kg alüminyum rulo saç emtiasının tesliminde hasar tespit edildiği, teslimatta 3 rulonun da öne kaydığı, en ön kısımdaki rulonun hafif, orta kısımdaki rulonun ağır ve arka kısımdaki yüklü rulonun da orta seviyede hasarlı olduğu, CMR üzerine 6.906 kg rulonun hasarlı olduğu not edilmiş olup alıcı firma 6.912 kg ağırlığındaki 2. rulonun da sarımlarının dağılması ve çizilmesi sebebiyle kabul edilemeyeceğini bildirmiş ve toplam red miktarının 13.818 kg, alıcı firma 6.906 kg ağırlığındaki rulonun kullanıma alındığını sadece 6.912 kg ağırlığındaki rulonun kullanılamayacağı, ruloların ambalajlama/sabitlemenin yeterince mukavemetli ve uygun olduğu, meydana gelen hasarın oluşumunda ise aracın taşıma sırasında çok sert fren yapmak zorund
a kaldığı için araçta yüklü bulunan 3 rulonun da öne doğru sert şekilde savrulduğu, bağlama halatları ve takozların ruloları tuttuğu için ileri savrulma baskısı nedeniyle rulo göbek içi sarımların öne doğru savrulduğu için hasarlandığı, sovtaj araştırması sonrası hasar talebi 15.498,09 Euro olarak hesaplanmış olup, meydana gelen net zarar/ziyan tutarı 257.153,55 TL (KDV hariç, %10 ilave), davacı şirketin emtia nakliyat poliçesi genel şartlarına dayanan KDV dahil 257.153.55 TL (KDV hariç, %10 ilaveli tazminat bedelin, kazanın somut belgeler uyarınca teminat kapsamı içinde kaldığı tespit edildiği, avans faizi talep edilebileceği, TTK 1427 gereğince temerrüt tarihi 19/10/2022 itibariyle avans faizi talep edebileceği bildirilmiştir.Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup; davalı ---- Şirketi (“Sigorta Şirketi”) ile davacı ----- Şirketi (“Müvekkil Şirket”) arasında imzalanan Nakliyat Sigorta Poliçesi (“Poliçe”) kapsamında, gerçekleşen riziko sonucu, davalı sigorta şirketi, davacı şirket'e ödemesi gereken sigorta tazminatı tutarını ödemediğinden bahisle iş bu davanın açılmış olduğu, ---- bulunan alıcısı ---- firmasına ------ plakalı araç içinde ihraç ettiği toplam 3 rulo/20.106 kg alüminyum rulo saç emtiasının tesliminde hasar tespit edildiği, teslimatta 3 rulonun da öne kaydığı, en ön kısımdaki rulonun hafif, orta kısımdaki rulonun ağır ve arka kısımdaki yüklü rulonun da orta seviyede hasarlı olduğu, CMR üzerine 6.906 kg rulonun hasarlı olduğu not edilmiş olup alıcı firma 6.912 kg ağırlığındaki 2. rulonun da sarımlarının dağılması ve çizilmesi sebebiyle kabul edilemeyeceğini bildirmiş ve toplam red miktarının 13.818 kg, alıcı firma 6.906 kg ağırlığındaki rulonun kullanıma alındığını sadece 6.912 kg ağırlığındaki rulonun kullanılamayacağı, ruloların ambalajlama/sabitlemenin yeterince mukavemetli ve uygun olduğu, meydana gelen hasarın oluşumunda ise aracın taşıma sırasında çok sert fren yapmak zorunda kaldığı için araçta yüklü bulunan 3 rulonun da öne doğru sert şekilde savrulduğu, bağlama halatları ve takozların ruloları tuttuğu için ileri savrulma baskısı nedeniyle rulo göbek içi sarımların öne doğru savrulduğu için hasarlandığı, sovtaj araştırması sonrası hasar talebi 15.498,09 Euro olarak hesaplanmış olup, meydana gelen net zarar/ziyan tutarı 257.153,55 TL (KDV hariç, %10 ilave), davacı şirketin emtia nakliyat poliçesi genel şartlarına dayanan KDV dahil 257.153.55 TL (KDV hariç, %10 ilaveli tazminat bedelin, kazanın somut belgeler uyarınca teminat kapsamı içinde kaldığı tespit edildiği, avans faizi talep edilebileceği, TTK 1427 gereğince temerrüt tarihi 19/10/2022 itibariyle avans faizi talep edebileceği tespit edilmekle aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, 257.153,55 TL'nin 19/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
3-Karar tarihinde alınması gerekli 17.566,16-TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 4391,54-TL harçtan mahsubu ile bakiye 13.174,62-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 5.121,00 TL yargılama gideri ve davacı tarafça yatırılan 4.391,54 TL peşin harç giderinin toplamı 9.512,54-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 40.573,03 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı (e-duruşma), gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.