T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/741
KARAR NO: 2024/465
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 01/10/2020
KARAR TARİHİ: 13/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan işbu İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Türkiye'nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olan ve sigortacılık işi ile iştigal eden müvekkilimiz -----. tarafından tüm aktifi ve pasifi ile devralınan ----(sigortalı) ------ numaralı 29.11.2017 başlangıç ve 29.11.2018 bitiş tarihli Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile taşıma işlerinde emtianın maruz kalabileceği hasar, zarar ve ziyana karşı teminat altına almıştır. Türkiye'de mukim bulunan ----ünvanlı dava dışı satıcı şirket tarafından 28.09.2018 tarihli ve ----- numaralı mal faturası ile toplam 17.700kg brüt ağırlığındaki 1 adet 60 m3 10 bar “----cinsi emtia ---- mukim bulunan ----. ünvanlı dava dışı alıcı şirkete satılmıştır. Satılan emtianın ---- numaralı CMR belgesi tahtında Türkiye'den --- taşınması işi davalı ----- tarafından üstlenilmiştir. ---- Nakliyat aynı zamanda emtianın Türkiye'den alıcının ----- adresine taşındığı - ---- plakalı aracın ruhsat sahibidir. Emtia yüklü araç alıcı mahalline vardığında, taşınan emtia üzerinde çarpmaya bağlı ezilme ve hasardan kaynaklı olarak vakum kaybı meydana geldiği tespit edilmiştir. Tespit edilen emtia hasarı CMR belgesine şerh düşülmüştür. Yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde davalının sorumluluğunda gerçekleşen taşıma sürecinde meydana gelen hasar bedeli toplam 172.056,60 TL olarak tespit edilmiştir. Sigortalının hasar nedeniyle uğradığı zararlara istinaden 19.07.2019 tarihinde sigortalıya aynı tutarda ödeme yapılmıştır. Müvekkil bu ödemeye istinaden 6102 Sy. TTK md. 1472 uyarında sigortalının haklarına halef olmuş ve hem “kanuni” hem de “akdi” halef sıfatı kazanmıştır. Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle, --- İcra Müdürlüğü'nün ----sayılı dosyasına davalı/borçlu tarafından yapılan haksız itirazın iptali ve takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı/borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Taraf teşkilinin usulüne uygun sağlandığı görüldü.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; Sigortalı Sigortalı ---- tanzim ettiği 08.10.2018 günlü gümrük çıkış beyannamesindeödeme şekli peşin olarak kayıtlanmıştır. Bu halde hasar ve nefi Gö nderilen/---- şirketine geçmiştir. Gönderilen/---- hakkını, Sigortalı/---- temlik etmemiştir. Bu halde Davacı ----sigortalısına yaptığı ödeme, hak sahibi olmayan tarafa yapılmış bir ödeme olup, Davacı ---- aktif husumet ehliyeti vermez. Davacı ---- dayandığı 11.07.2019 günlü Ekspertiz Raporunun 4. sayfasında hasarı oluş şekli tankın römorkun önüne doğru kayarak römorka çarpması ile oluşan ezilme olarak açıklanmıştır. Hasarın bu şekilde olduğunu kabul etmiyoruz. Ancak kabul anlamına gelmemek üzere bir an için hasarın bu şekilde olduğu kabul edilse bile, bu halde hasar tankın taşıma aracına gerektiği gibi tertiplenmemesi/ bağlanmaması sonucu nakliye sırasında hareketlenmesi ve içinde olduğu araca çarpması ile oluşmuştur. Davacı ---- tarafından tanzim edilen poliçe Emtea Sigortası Genel Şartları'na bağlıdır. Emtea Sigortası Genel Şartları'nın 5. Maddesi ile malların gereği ve ile hazırlanmamış veya tertiplenmemiş olmasından kaynaklı hasarlar teminat dışı bırakılmıştır. Yine davacı --- tazmin ettiği Enstitü Yük Klozu (A) klozunun 4. Maddesinde“Sigorta edilen şeyin .... veya hazırlanmasındaki yetersizlik ya da uygunsuzluğun neden olduğu ziya, hasar veya masraf” istisna kapsamına alınmıştır. Bu halde Davacı ---- sigortalısına yaptığı ödeme hatır/lütuf ödemesi olup, Davacı ---- kanuni halef sıfatı bahşetmez... Davanın esastan reddine, vekalet ücreti ile Davalı ---- tarafından yapılan masrafın Davacıdan alınarak Davalı ------ verilmesine, Davacı -----sigortalısına ödemesi gerek poliçesine gerek CMR Konvansiyonuna aykırı olması Davacı ---- kötü niyetini sabit kıldığından, % 20 haksız icra tazminatının Davacı ---- alınarak Davalı ------ verilmesini talep ve beyan etmiştir.Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.
Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, teknik bilirkişi heyeti 09/02/2023 tarihli ayrıntılı raporu sonuç kısmında;
" 1) Davacı şirketin poliçe kapsamındaki ödemesi, dava konusu satımın ---- teslim
koşullu olmasına göre varma yerine kadar taşıma risklerinden doğan nefi ve hasarın
satıcı üzerinde olması karşısında davacının sigortalısının ekonomik alanında zararın
ortaya çıkmasına göre TTK m.1472 gereği davacı ----- Sigortanın sigortalısına halef
olarak işbu davayı açabileceğinin değerlendirildiği;
2) Davalı ---- şirketi tarafından organize edilen ve ------ gemiden karayolu
aracına aktarma edilen ancak varma yerinde karayolu aracı üzerinde kaydığı ve yüzeyinde ezilme oluştuğu CMR belgesine şerh edilen, fotoğraflanan emtiada, hasara
bağlı ve kullanmayla ortaya çıkan vakum probleminin taşıma sürecinde ortaya çıktığı,
aktarma işleminin taşıyıcının sorumluluğunda olması ve karayolu aracı üzerine
sabitlemenin hiç veya gereği gibi yapılmamasının davalı taşıyıcı üzerinde olduğundan
CMR hükümleri gereğince sorumlu olduğunun değerlendirildiği;
3) Davalı taşıyıcı dava konusu taşıma bakımından akdi taşıyıcı konumunda olmakla
taşımanın tüm güzergâh boyunca ifası sırasında ortaya çıkan hasardan sorumlu
olduğu;
4) Dava konusu yük 17.700 kg olmasından dolayı CMR gereğince sorumluluk sınırı
(17.700x8,33)= 147.441,00 SDR olmakla dava konusu talebin her hâlükârda
sorumluluk sınırları içinde kaldığı ve davalı taşıyıcının davacı tarafından ispat edilen
gerçek zarardan sorumlu olduğu;
5) Davalı ----. ve yine taşımacı
sorumluluğunda ----- firması tarafından gerçekleştirilen taşımada
hasarlanmış olan emtianın tespiti yapılan hasar bedelinin 24.400,00 EUR =
172.056,60 TL (Sigorta poliçesi döviz kuru 1 EUR = 7.0515 TL ) piyasa rayiçlerine
uygun ve kadri marufunda bulunduğunun değerlendirildiği;
6) Davacı sigorta şirketinin davalıyı daha önce temerrüde düşürdüğü sabit olmadığından dolayı işlemiş faiz alacağının yerinde olmadığı değerlendirilmekte, ancak takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun uyarınca avans faizi oranında asıl alacak
bakımından faiz talep edebileceğinin değerlendirildiği;
7) Davalının Sorumluluk Sigortacısı tarafından davacı şirkete 19.02.2021 tarihinde
19.108,49 Euro kısmi ödeme yapıldığı anlaşılmakla, davanın itirazına iptali davası
olması, davacının TL üzerinden talepte bulunması ve her davanın açıldığı andaki
şartlara göre çözümlenmesi gerektiği ilkesi nazara alınarak işbu ödeme miktarının
ödeme tarihindeki kur karşılığının, ödeme tarihi itibariyle icra dosyasındaki alacaktan
mahsup edilmesi gerektiğinin değerlendirildiği" görüşünü bildirir rapor tanzim edilmiştir.
Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği görüldü.
İtirazların değerlendirilmesi dosyanın teknik bilirkişiye ek rapor için sevk edildiği, Teknik bilirkişi heyeti 07/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporu sonuç kısmında:
" 1) Davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesinde kök raporda beyan edilen
kanaat ve tespitler üzerinde bir değişiklik yapılmasının yerinden olmadığının
değerlendirildiği;
2) Davalı vekili tarafından yapılan itirazlardan poliçe kurunu sigorta sözleşmesinin
taraflarını bağladığı, gerçek üzerinden zararın hesaplanması gerektiği itirazı
yerinde görülerek zararın eksper raporu ile belirlendiği 11.07.1919 tarihindeki
----- efektif satış kurları üzerinden yapılan hesaplamaya göre davacının takip
tarihi itibariyle asıl alacak miktarının 156.374,72 TL olarak hesaplandığı;
3) Sayın Mahkeme tarafından verilen görevlendirme gereği davacının 12.02.2021
tarihinde haricen tahsil ettiği 19.108,49 Euronun tahsil tarihi itibariyle ----
efektif satış kurlarına göre karşılığının 162.915,16 TL olduğu; söz konusu
meblağın ödeme tarihi itibariyle oluşan alacağın ferilerine öncelikle tahsis
edilmesi (TBK m.100) ve kalması halinde bakiyenin asıl alacağa tahsis edilmesiyle
söz konusu mahsup işleminin İcra Dairesi tarafından yapılmasının yerinde
olacağının değerlendirildiği;
" görüşlerini bildirir ek rapor tanzim edilmiştir.
DELİLLER
*---- İcra Müdürlüğü'nün -----. sayılı dosya kayıtları,
*Bilirkişi kök ve ek raporları,
*Tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
istemine ilişkindir. Davacı sigorta şirketinin Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi kapsamında, dava dışı sigortalısına 28.09.2018 tarihli davalının taşımasından kaynaklı ödenen zarar bedelinin davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, davalının sorumlu olduğu hasar miktarının bulunup bulunmadığı, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmaktadır. Davalı ---- şirketi tarafından organize edilen ve ----- gemiden karayolu aracına aktarma edilen ancak varma yerinde karayolu aracı üzerinde kaydığı ve yüzeyinde ezilme oluştuğu CMR belgesişne şerh edildiği, fotoğraflanan emtiada, hasara bağlı ve kullanmayla ortaya çıkan vakum probleminin taşıma sürecinde ortaya çıktığı, aktarma işleminin taşıyıcının sorumluluğunda olması ve karayolu aracı üzerine sabitlemenin hiç veya gereği gibi yapılmamasının davalı taşıyıcı üzerinde olduğundan CMR hükümleri gereğince sorumlu olduğu, davalı taşıyıcı dava konusu taşıma bakımından akdi taşıyıcı konumunda olmakla taşımanın tüm güzergah boyunca ifası sırasında ortaya çıkan hasardan sorumlu olduğu, dava konusu yük 17.700 kg olmasından dolayı CMR gereğince sorumluluk sınırı 147.441,00 SDR olmakla sava konusu talebin sorumluluk sınırları içinde kaldığı, davalı ve taşımacı sorumluluğunda ----- firması tarafından gerçekleştiirlen taşımada hasarlanmış olan emtianın tespiti yapılan hasar bedelinin 24.400 EUR karşılığı 172.056,60 TL piyasa rayiçlerine uygun olduğunun alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği, davacının iş bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığı, davacı sigorta şirketinin davalıyı dha önce temerrüde düşürdüğüne dair dosyada belge bulunmadığı, davalının sorumluluk sigortacısı tarafından davacı şirkete 19.02.2021 tarihinde 19.108,49 EUR kısmi ödeme yapıldığı anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Alacağın likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi kararlaştırılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
2-Davalıların ----İcra Müdürlüğünün ------ esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin toplam 172.056,59-TL asıl alacak üzerinden ve 19/02/2021 tarihinde yapılan 19.108,49 Euro ödemenin 19/02/2021 tarihindeki ----euro satış kuru baz alınarak icra dairesi tarafından mahsubu ile, işleyecek faiz yönünden asıl alacağı takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek değişen oranlarda avans faiziyle devamına, Fazlaya ilişin talebin reddine,
3-Hükmedilen asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar ve ilâm harcı olan 11.753,19-TL harçtan peşin alınan 2.146,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 9.606,34-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına
,6-Davanın kabul edilen miktarı yönünden; Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. uyarınca 27.529,05-TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan 2.209,05 -TL harç gideri ile; bilirkişi, posta, tebligat gideri, olmak üzere toplam 4.610,75-TL yargılama giderinden davayı kabul - ret oranı dikkate alınarak 4.462,92-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafça yatırılan 2250TL TL bilirkişi ücreti ve yargılama giderinin davayı kabul - ret oranı dikkate alınarak 72,14-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Davanın red edilen miktarı yönünden; Davalı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. uyarınca 5.699,08-TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
10-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.