T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/379
KARAR NO: 2024/109
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/06/2021
KARAR TARİHİ: 14/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -----. İcra Müdürlüğü'nün ----- esas numaralı icra dosyası ile davalı borçlu aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle tanzim edilen ödeme emrine davalı tarafından itiraz edildiğini, bu itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirket ile davalı borçlu ------arasında 09.03.2020 tarihli nakliye sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili şirketin taşıma hizmeti karşılığında taşıma ücretinin yükleme başında taraflarca tespit edileceği ve taşıma başına tespit edilen navlunun ilgili fatura davalı borçlunun muhasebesine ulaştıktan sonra taraflarca belirlenen koşullarda ödeneceği hususunda anlaşmaya varıldığını, bu anlaşmaya göre 24 araç ile taşınacak yük için 7.500,00 Euro ödeneceği hususunda mutabık kalındığını, müvekkili şirketin 09.03.2020 tarihli sözleşme çerçevesinde davalı borçlu şirket tarafından nakliyesi talep edilen enerji santralinde kullanılan emtianın ----- nakliyesinin gerçekleştirildiğini, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmiş olmasına rağmen davalı borçlu tarafından hizmet ve demuraj bedeline ilişkin bakiye 132.000,00 Euro'nun müvekkiline ödenmediğini, emtiaların teslim edildiğine ilişkin CMR belgelerinin dilekçe ekinde sunulduğunu (belge asıllarının gümrük müdürlüğü kayıtlarında mevcut olduğunu), emtia taşımasının gerçekleştirildiği her bir aracın plaka numarası yazılı olan CMR belgeleri ile emtianın teslim alınarak taşıma işleminin gerçekleştirildiğinin sabit olduğunu, 7.500,00 Euro bedelli 24 adet fatura tutarının toplamının 180.000,00 Euro, 13.050,00 Euro da demuraj bedeli olmak üzere toplamda 193.050,00 Euro bedelli 25 adet e-fatura düzenlendiğini, bu faturaların müvekkili şirketin beyannamesinde vergilendirildiğini, anılan faturalara istinaden 61.050,00 Euro kısmi ödeme yapıldığını, 132.000,00 Euro'nun ise ödenmediğini, davalı borçlu tarafından anılan fatura içeriklerine yasal süre içerisinde itiraz edilmediğini ve iade faturası da düzenlenmediğini, müvekkili şirketin -----Noterliğinin 18.08.2020 tarihli ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile “bakiye 132.000,00 Euro hizmet bedelinin ödenmesini; aksi halde alacağın tahsili için yasal yollara başvurulacağını” davalıya ihtar ettiğini, davalının ihtarnameye yanıt vermediği gibi borcu da ödemediğini, bunun üzerine davalı aleyhine-----. İcra Müdürlüğü'nün -----Sayılı dosyasında icra takibine geçildiğini, taşıma hizmeti verildikten aylar sonra davalı tarafından alt taşıyıcı olan dava dışı -----132.000,00 Euro ödendiğinin iddia edildiğini, ödenen bedelin iadesi için müvekkili adına “-----ödenen bedelin iadesi” açıklamalı e-fatura düzenlendiğini, anılan faturaya ------. Noterliğince süresinde itiraz edildiğini, davalı borçlu tarafından düzenlenen faturanın hiçbir hukuki dayanağının bulunmadığını, hizmetin tam ve eksiksiz olarak alan davalının kötü niyetli ve müvekkiline ödeme yapma yükümlülüğünden kurtulmak gayesiyle anılan faturayı düzenlediğini, nakliye sözleşmesinin davalı ile müvekkili şirket arasında yapıldığını, davalının sözleşmeye taraf olmayan üçüncü kişiye yaptığını iddia ettiği ödeme ile müvekkili şirkete borcunun sona ereceğinden söz etmenin mümkün olmadığını beyanla davanın kabulünü, borçlunun ----. İcra Müdürlüğünün-----. Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine olan tüm itirazlarının iptaline ve takibin devamına, davalı borçlunun asıl alacağın 420'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemeye mahküm edilmesine, mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin davalı borçlulara yükletilmesine karar verilmesi talebidir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşımalara ait navlun bedellerinin tamamen ödendiğini, 14 günde tamamlanması gereken taşımaların 60 günde tamamlandığı için davacının navluna hak kazanmadığını, davacının müvekkili şirkete gönderdiği maillerde sürekli olarak taşımanın normal seyrinde sürdüğü şeklinde yanlış bilgi verdiğini, taraflar arasında telefon görüşmesinde müvekkili şirketin davacı -----ile tır başına 7.500 EURO navlun miktarında anlaşmaya varıldığını, bu miktar dışında bir ödeme yapmasının söz konusu olmadığını, ayrıca kendilerinin muhataplarının ---- firması değil, ----- olduğunu bildirerek bu talepleri reddettiğini, toplam 132.000 EURO ödeneceğinin garantisini alan ----- firmasının 03/07/2020 tarihli mailde araçların----- yola çıktığı bilgisinin mail yoluyla müvekkile iletildiğini, ancak bu bilgi mailinin ardından aynı gün yapılan yazışmalarda -----firmasının araçların bir kısmının ------ sınırında, çoğunluğunun ------beklediğini, ödeme yapılmadığı takdirde araçların yola devam etmeyeceğini bildirerek ödemenin derhal yapılmasını talep ettiğini, bu sebeple kalan 48.000 EURO'nun ise hak etmediği halde davacıya ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; ----- İcra Dairesi'nin -----Esas sayılı dosyasında icra takibine yapılan itirazın iptaline yöneliktir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davacı şirketi ile davalı arasında yapıldığı iddia edilen 9.3.2020 günlü nakliye sözleşmesi nedeniyle italya'dan ----- 24 araç ile yapılan taşıma nedeniyle, davacı veya davacının görevlendirildiği alt taşıyanlar aracılığıyla taşıma hizmetinin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise işbu taşıma sözleşmesi nedeniyle davalıdan talep etmesi gereken taşıma ücretinin bulunup bulunmadığının ve varsa miktarının icra takip tarihi itibariyle tespiti, dava konusu taşımanın fiilen kim tarafından ve hangi sözleşmeye istinaden gerçekleştirildiğinin belirlenmesi, davalı şirket ile davacı arasında yapılan anlaşmaya istinaden ödenmesi gereken taşıma bedelinin, davalı şirket tarafından fiili taşıyan veya davalı alt taşıyan dava dışı ihbar olunan alt taşıyan -----kısmen yapıldığı iddia edilen ödemenin, davacı tarafından talep edilen dava konusu ödemeden mahsup edilip edilmeyeceğinin belirlenmesi, davacının varsa sözleşmeden kaynaklanan alacağı yönünden davalı yanın temerrüde düşüp düşmediğinin düşmüş ise temerrüt tarihinin tespiti ile temerrüt tarihi ile icra takibi arasında davacının talep edebileceği faiz var ise miktarının belirlenmesi, davacı yönünden icra inkar tazminatı, davalı yönünden ise kötü niyet tazminat talep koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti noktalarında toplandığı anlaşıldı.
Davac-----İcra Müdürlüğü’nün-----Esas sayılı dosyası tahtında takip başlatmıştır.Dosya kapsamına alınan -----sayılı icra dosyası içerisinde Ödeme Emri örneği olmadığı için ödeme emri tarihi, borcun dayanağı gibi ödeme emri içeriği hakkında bilgi verilememiştir.15.09.2020 tarihli Tensip Tutanağına göre;
Borcun ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde ödenmesi istenen takip talebinin borçluya tebliğ edilmediği tespit edilmektedir.Takip borçlusu davalı şirket vekili tarafından verilen 14.09.2020 tarihli dilekçe ile “borca,borcun tamamına, faiz istemine, faiz oranına ve borcun diğer ferilerine itiraz edilerek takip durdurulmuştur.
Mahkememiz dosyasının 21/09/2022 tarihli duruşmasının ----- no'lu ara kararı gereği gereğince taraflara ait 2019-2020 yıllarını içerir ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği, 01/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davalı defter kayıt ve belgelerinde nakliye bedeli 193.050,00 Euro'nun 61.050,00 Euro'sunu davacıya, kalan 132.000,00 Euro'yu (193.050,00 - 61.050,00) da ----- firmasına ödediğini, davalının e-Defter beratlarının zamanında Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) sistemine yüklendiğini, davalı Envanter Defterinin açılış tasdikinin noterlik makamınca zamanında yapıldığını, davalı ticari defter kayıt ve belge düzeninin muhasebe usul ve esaslarına uygun olduğunu, hesap açılış ve kapanışlarının birbirini teyit ettiğini, hesaplar arasında tam bir bütünlük olduğu, kayıtlarda çizik silinti kazıntı sayfa ekleme çıkarma olmadığını, alınan faturaların BA iade faturanın BS formlarında beyan edildiğini, muhasebe kayıtlarına göre davalı taşıma sorumluluğunda navlun tutarının tamamını ödediğini, davalının ticari defterlerinin HMK.'nın 222/2 maddesi gereğince lehine delil teşkil ettiğini..." belirterek bilirkişi raporunun düzenlendiği görüldü.Mahkememizce 14/11/2022 tarihli talimat gönderme yazısı ile davacının ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği, 17/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Ticari Defterlerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde tasdik edildiği, usulüne uygun olarak tutulduğu ve defterlerin yasal süresinde Noter onayı ve E-Beratı alınmak suretiyle kapatılma işleminin yapıldığı ve Gelir İdaresi Başkanlığı resmi kayıtlarına yüklendiği, davacı ----- sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre 2020 yılında E-Fatura ve E-Defter mükellefi olduğu, Davacı -----, Davalı ------ 2020 yılında davaya konu yirmibeş (25) Fatura ile 193.050,00.-Euro tutarında taşıma hizmeti vermiş olup, tüm bu işlemler davalının resmi ticari defterlerine kaydedilmiş olduğu, davaya konu yirmibeş (25) adet Fatura toplamı 193.050,00.-Euro taşıma hizmetine ilişkin davacı firmanın resmi ticari defterlerinde ödemelerine ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı, davalı ------ tarafından yapılan 29/07/2020 tarihli 36.050,00.-Euro, 05/08/2020 tarihli 25.000,00.-Euro ödemelere ilişkin-----dekontları olmasına rağmen davacı firmanın ticari defterlerde kayda alınmadığı, (firma beyanıyla sehven unutulmuş olduğu) davacı ---- ile Davalı----- arasında ticari bir ilişki bulunduğu, yukarıdaki hususları birlikte değerlendirdiğimizde Davacı -----Davalı ------ 193.050,00.EURO - 61.050,00.EURO = 132.000,00 EURO alacaklı olduğu..." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.Mahkememizin 22/03/2023 tarihli duruşma tutanağının ----- no'lu ara kararı gereğince CMR sözleşmelerinde uzman bilirkişinin heyete eklenerek yükleniciler arasındaki ilişki ve sorumluluğun CMR çerçevesinde değerlendirilerek yapılan ödemeler ile yapılması gereken ödemelerin her iki tarafın ticari defterleri de incelenerek rapor düzenlenmesine karar verildiği, 14/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davacı -----. İle davalı ------arasında 09.03.2020 tarihli uluslararası taşımacılık hizmeti hakkında Nakliye Sözleşmesi ile hukuk tesis edildiği, Sayın mahkemenin tarafların kanuni defterlerinin incelenmesi kararı verilmiş olması nedeniyle kanuni defter kayıtlarının incelendiği, davacı kayıtlarının talimat ile şehir dışında incelendiği ve düzenlenen Bilirkişi Raporu 'na göre; kayıtlarda davacının davalıdan 132.000,- EURO tutarında alacaklı olduğu, incelenen davalı kanuni defter kayıtlarına göre; davacının 132.000,-EURO tutarındaki faturalarının iade fatura ile iade edildiği, iade faturanın davacı şirket kayıtlarına alınmadığı, hesap bakiyesi olan 132.000,-EURO tutarındaki faturanın davanın ihbar edildiği---- alındığı ve tutarının da ödendiği, davacının ihtarname tebliğ tarihi itibariyle verdiği süre dikkate alınarak 24.08.2020 tarihinden itibaren faiz talep edebileceği, davacı ve davalı şirketlerin iş bu taşıma işinde taşıma komisyoncusu olarak yer aldığı, basiretli tacir sıfatıyla taşıma sırasında meydana gelecek riskleri bilmeleri gerektiği ve davalı şirketin ek taşıma ücretine onayı ile demuraj ücretini ödediği de dikkate alındığında ek taşıma ücretine ilişkin birlikte sorumlu olmaları gerektiği kanaatine varılması halinde; davacının 132.000,00.-Euro/2= 66.000,00.- Euro talep hakkı olacağı; davacının taşıma işini üstlendiği, seçtiği alt taşımacıları basiretli bir tacir olarak dikkatli ve emtianın güvenli ve süresinde alıcısına teslim sorumluluğu bulunduğu, gerekli özeni göstermeyen davacının ek taşıma ücreti sebebiyle oluşan zarardan sorumlu olacağı değerlendirilmesi halinde hak ve alacağının bulunmayacağı..." şeklinde rapor düzenlendiği iş bu raporun hüküm kurmaya elverişli ve dosya kapsamına uygun olduğu görülmüştür.Davacı ile davalı arasında 09.03.2020 tarihli nakliye sözleşmesi akdedilmiş olması taraflar arasında alt taşıma sözleşmesi kurulduğunu göstermektedir. Taraflar arasındaki ihtilafın taşıma ücretine ilişkin olduğu görülmektedir. Taşıma ücreti ve taşıma ücretiyle ilgili konular doğrudan CMR de ele alınmamıştır. Bu durum ise, taşıma ücretine ilişkin uygulanacak ulusal hukuk düzenlemelerine başvurulmasını gerekli kılmaktadır.
Taşıyıcı taşımak üzere aldığı yükü teslim edeceği tarihe kadar yükte meydana gelen tüm zararlardan kural olarak sorumludur. TTK'nın 1178 ve devamı maddelerinde taşıyanın sorumluluğu düzenlenmiş olup, taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür. Taşıyan eşyanın ziyaı ve hasarından veyahut geç tesliminden doğan zararlardan, ziya, hasar veya teslimde gecikmenin eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur.TTK'nın ''Fiili Taşıyanın Sorumluluğu'' başlıklı 1191.maddesine göre, taşıyanın, taşıma borcunun ifasını kısmen veya tamamen bir başkasına bırakması halinde taşımanın tamamından sorumlu olmaya devam edeceği ve fiili taşıyan ile onun taşımada kullandığı kişilerin fiil ve ihmallerinden de kanun hükümleri uyarınca sorumlu olmaya devam edeceği, aynı maddesinin 4.fıkrasına göre ise taşıyan ve fiili taşıyanın, aynı zamanda sorumlu oldukları takdirde ve ölçüde sorumluluklarının da müteselsil olduğu açıklanmıştır.
Dosyada yer alan elektronik yazışmalardan, sözleşmenin davacı ----- şirketi ile yapılmasına rağmen,------- şirketi ile dava konusu taşımalar ile ilgili yazışmaların olduğu, taşıma fiyat teklifi ve araç takip işleminin ----- yetkilileri ile gerçekleştirildiği
belirlenmiştir.
----- şirketinin de alt nakliyeci olarak----- şirketi ile
taşıma sözleşmesi akdettiği ve taşıma işleminin organizasyonun---- şirketi tarafından yapıldığı, ----- davanın ihbar edildiği, CMR senedine göre emtianın taşıma senediyle birlikte teslim alınarak taşıma işinin alt taşıyıcılarla gerçekleştirildiği görülmekle, burada müteakip taşıma bulunduğundan
bahsedilebileceği, Taşıma Senedi/CMR ye göre emtianın, davacı şirket ve diğer taşıma komisyoncuları tarafından temin
edilen farklı isimler içeren taşıyıcılar tarafından taşındığı, söz konusu taşımanın ---- kadar yapıldığı ve alt taşıyıcıların taşıma ücretini alamadıkları iddiası ile taşınan emtia üzerinde hapis hakkını kullanarak ücret ödenmeden taşımaya devam
etmeyeceklerini beyan ettiği, fiilen taşımanın durdurulduğu, taşıma süresinin taraflar arasındaki sözleşme
kapsamında 14 gün olarak belirlenmesine rağmen 60 gün sürdüğü, bu süreçte, davalının, sözleşme tarafı olmayan alt taşıyıcılarla----- tutulan emtianın alıcıya teslimini sağlamak adına yapmak zorunda kaldığı görüşmeler neticesinde, alt taşıyıcılar tarafından talep edilen araç başına 5.500,00.- Euro fark ücretinin, davalı şirket yetkilileri tarafından kabul edilerek fark ücret bedelinin 132.000,00.- Euro olarak ihbar edilen alt taşıyıcı ------ şirketine fatura karşılığı ödendiği belirlenmiştir.
Öte yandan yukarıda açıklandığı üzere, davacı ile davalı arasında beher araç başına 7.500,00.- Euro navlun ücreti üzerinde anlaştıkları, taşımanın 24 araç ile yapılacağı ve toplam navlun ücretinin 180.000,00.- Euro olduğunun belirlendiği, dava konusu olayda asıl taşıyıcı sıfatına sahip olan ----- şirketi tarafından emtianın fiili tarafından talep edilen fark taşıma ücretine ilişkin davacı şirkete toplam 132.000,00.- Euro ödendiği, davalı şirket tarafından davacı alt taşıyıcıya da 48.000,00.- Euro ödendiği, davacının taşıma işini üstlendiği, seçtiği alt taşımacıları basiretli bir tacir olarak dikkatli ve emtianın güvenli ve süresinde alıcısına teslim sorumluluğu bulunduğu, TTK' nun 1191. maddesinde, taşıyanın, taşıma borcunun ifasını kısmen veya tamamen bir başkasına bırakması halinde taşımanın tamamından sorumlu olmaya devam edeceğinin ve fiili taşıyan ile onun taşımada kullandığı kişilerin fiil ve ihmallerinden de kanun hükümleri uyarınca sorumlu olmaya devam edeceğinin düzenlendiği, davacının seçtiği alt taşıyıcıların malı süresinde teslim etmediği, davalıdan ek ücret talep ettikleri, bu haliyle gerekli özeni göstermeyen davacının ek taşıma ücretinden ve gecikme nedeniyle oluşan zarardan sorumlu olacağı, kaldı ki davacının yukarıda da açıklandığı üzere, taşıma sözleşmesinde öngörülen süre içerisinde taşınan malı yerine teslim edimini yerine getirmediği, sözleşme konusu taşıma işinin ancak davalı tarafından, ihbar edilen sözleşme dışı alt taşıyıcıya zorunlu olarak ücret ödenmek suretiyle ve süresinden çok sonra teslimin gerçekleştirilebildiği, dosya kapsamından davacının yükün geç tesliminin kendisinin veya adamlarının kusurundan kaynaklanmadığını ispatlayamadığı, bu nedenle gecikmenin sebep olduğu zararlardan taşıyan sıfatı ile davacının sorumlu olduğu, davalı tarafından fazladan ödenen taşıma ücretinden davacının sorumlu olacağı ve davalının da işbu bedeli navlun alacağına mahsup edebileceği kanaatine ulaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Kanıtlanamayan davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 14.010,05 TL peşin harçtan mahsubu ile artan 13.582,45 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
3-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-Davalı tarafından sarf edilen 0,50 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre takdir olunan 157.586,96 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Dair; davacı vekilinin ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde -----Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.