T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/358
KARAR NO: 2023/447
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/05/2022
KARAR TARİHİ: 09/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı, davacı şirket tarafından işletilen ------ Tüneli’nden kendisine ait olan ------ plakalı araçla toplamda 19.11.2018 ile 18.11.2020 tarihleri arasında 4 defa ihlalli geçiş yaptığını ve davacı şirkete 597,00 TL tutarında borçlandığını, bu ihlalli geçişler sonrasında her ne kadar ----- Tüneli ücret toplama sistemi yukarıda plakaları yazan araçların plakalarının bağlı bulunduğu hesaptan provizyon istemiş olmasına rağmen, provizyon istemleri, ----- ürününün iptal ürün olması ve üründe ödeme talimatı olmaması, ürünün kara listede olması sebepleriyle banka tarafından reddedilmiş ve tahsilât yapılamadığını, 6001 Sayılı “Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali başlıklı 30. maddesinin 5. Ve 7.Fıkrasında (…) (5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. • (…)(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.” Dendiğini, 6001 Sayılı Kanun’un 30. maddesi emredici bir hüküm olup uygulaması için bir ön bildirim veya ihtara gerek bulunmadığını, ayrıca, yasal zorunluluk gereği tünelden ------ sistemlerini kullanarak geçen araç sahiplerinin sistemlerinde yeterli bakiyeyi bulundurmaları, ------ etiketlerinin kara listeye alınmalarını engellemeleri ve
------ hesaplarına araç plakalarını tanımlatmaları gerektiğini, davalının ------- hesabının kara listede/iptal olması ve hesabında yeterli bakiye bulunmaması nedeniyle ödeme yapılmamasından davacı şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, cezaların dört kat üzerinden tahsil edileceğinin Kanun düzenlemesi olduğunu ve bu cezanın üzerinde davacı şirket'in herhangi bir takdir yetkisi olmadığını, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptaline ve takibin takip tarihinden itibaren takipte istenen şartlarla devamına, davalının takip konusu alacağın %20’sinden aşağı az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde; İcra takibinin dayanağı olarak ;------ plakalı aracın geçiş ihlali sebebi ile para cezası denilmiş ise de şirketimizin alacaklıya idari para cezası dahil olmak üzere herhangi bir borcu bulunmamaktadır. İcra takibinin dayanağı olarak ;------ plakalı aracın geçiş ihlali sebebi ile para cezası denilmiş ise de şirketimizin alacaklıya idari para cezası dahil olmak üzere herhangi bir borcu bulunmamaktadır. Alacaklı tarafından takibe dayanak herhangi bir belge sunulmamış/sunulamamıştır. Bahsi geçen tarih ve saatler itibariyle şirketimizin ----- bakiyesi geçiş ücretini karşılayabilmek bakımından yeterli olup geçiş ücretinin otomatik olarak bu bakiyeden düşmesi gerekmektedir. Ayrıca bilindiği üzere geçişten sonraki 15 gün içinde yükleme yapıldığında, bu yüklemeler dahi kullanılarak tahsilat yapılmaktadır. Bu nedenle; müvekkil şirket aleyhine ------ Esas sayılı dosyasında takip konusu asıl alacağa, işlemiş ve işleyecek faizine, faiz oranına ve takibin diğer tüm fer'ilerine açıkça itiraz etmiş idik. Ancak davacı bu kere haksız ve mesnetsiz taleplerle işbu davayı açmış olup süresinde cevap ve itirazlarımızı sunma gereği hasıl olmuştur: İzah olunan nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep eder şekilde beyanda bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; davacının işlettiği otoyol ve bağlantı yollarından ihlâlli geçişler sebebiyle işleten şirket tarafından geçiş ücretinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir. ---- Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.Elektrik Elektronik mühendisi tarafından sunulan bilirkişi raporunda özetle; Dava dilekçesi ekinde; dava konusu plakaya ait, ihlalli geçiş olduğu iddia edilen geçişlerin detayları aşağıda tablolar halinde belirtilmiştir. Dava konusu plakalara ait ----- ve ----- bakiye hareketlerinin talep edildiği ve ------ şirketi tarafından yazılan; bilgi konulu ----- sayılı cevap yazısında; ------- plakalı araca tanımlı ------ numaralı ------ ürünü tanımlı olduğu belirtildiği, 18.11.2020 geçiş tarihinde, ilgili ------ hesabında 9,65 TL bakiye olduğu ve takip eden yasal süre olan 15 gün içerisinde ------ ürününe bakiye yüklenmediği, 11.03.2020 geçiş tarihinde, ilgili ------ hesabında 13,35 TL bakiye olduğu ve takip eden yasal süre olan 15 gün içerisinde ----- ürününe bakiye yüklenmediği, 26.06.2019 geçiş tarihinde ilgili ----- hesabında 35,65 TL bakiye olduğu ancak geçiş ücreti olan 23,30 TL’nin tahsil edilemediği, ürünün kara listede olduğu iddia edildiği, aynı ------ ürününden 27.06.2019 tarihinde farklı bir gişeden geçiş ücreti tahsil edildiği ve 30.06.2019 tarihinde 30,00 TL bakiye yüklendiği belirlendiği, ürünün kara listede olmadığı ve 26.06.2019 tarihindeki bu geçişin ihlalli geçiş olarak değerlendirilmemesi gerektiği, 19.11.2018 geçiş tarihinde, ilgili ------ hesabında 3,75 TL bakiye olduğu ve takip eden yasal süre olan 15 gün içerisinde olan 28.11.2018 tarihinde ----- ürününe 30,00 TL bakiye yüklendiği ancak 14.11.2018 tarihinde yapılmış olan ihlalli geçiş ücreti 23,30 TL’nin tahsil edildiği, bu nedenle dava konusu 19.11.2018 tarihindeki geçiş için yeterli bakiye kalmadığı tespitleri yapıldığı, ------ ve -------,------ geçişlerinde ödemenin pasif ------ teknolojisi kullanılarak gerçekleştirildiği bir ücretlendirme sistemi olduğu, ücret toplama işlevi gişelerde yer alan antenler aracılığı ile araç üzerindeki etiketin algılanması ve bu etiket ile ilişkilendirilmiş hesaptan tahsil edilmesi esasına dayandığı, sistemde ek olarak gişelerden geçen aracın dört farklı açıdan görüntüsünü çekerek sınıf ve plakasını tespit eden akıllı kameralar kullanıldığı, ilgili ----- ve ----- geçiş sisteminde ön ödemeli sistem kullanıldığı, ------ hesabında banka talimatı ve ------ hesabında geçiş için yeterli bakiye bulunmadığı durumda hesaplar on beş gün içerisinde yeterli tutar hesaba yatırılmadığı takdirde hesap kapatılır ve yasal işleme tabi tutulduğu, yeterli bakiye olmadan yapılacak geçişler, on beş gün içerisinde hesaba yükleme yapılmaması durumunda geçişin yapıldığı mesafe ücretinin dört katı cezalı olarak tahsil edildiği, geçiş bilgilerinin fotoğraflarla sabit olduğuna dosya içeriğinde bulunan bilgi ve belgeler ışığında rapor içeriğinde detayları gösterilen çeşitli tarihlerde yapılan dava konusu plakaya ait toplam 3 (Üç) geçişin, ihlalli geçiş olarak değerlendirilmesi gerektiği görüşü oluştuğu, 26.06.2019 tarihli geçişin, ihlalli geçiş olarak değerlendirilmemesi gerektiği, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. Maddesinin 5. Fıkrasında belirtildiği üzere ‘’ 4046 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir.’’ Maddesine göre; ------ plakalı araca ait rapor içeriğinde detayları belirtilen 3 (Üç) adet ihlalli geçiş ücreti 96,10 TL, ceza tutarı 384,40 TL olmak üzere toplam 480,50 TL olduğu, 26.06.2019 tarihli geçişin ihlalli geçiş olarak değerlendirilmemesi gerektiği, bu nedenle ceza hariç 23,30 TL geçiş ücretinin olduğu, davalı ------ Şti.’ nin, davacıya 3 (üç) adet ihlalli geçişlerin toplam cezalar dahil; 480,50 TL, cezalı geçiş olarak değerlendirilmeyen 1 (bir) adet geçiş ücreti olan 23,30 TL olmak üzere toplam 480,50 + 23,30 = 503,80 TL borçlu olduğu bildirilmiştir.6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun madde 30/5 : “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ”Davacı şirketin, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve işbu Kanuna istinaden verilen Bakanlar Kurulu kararı kapsamında ------ tüneli işletmesini üstlendiği anlaşılmaktadır.6001 sayılı Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında, davacı şirketin işletmesini üstlendiği köprü, bağlantı yolu ve otoyollardan geçiş sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücretini tahsil yetkisi olduğu görülmektedir. Ayrıca davacı işletmeci şirketin; geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin dört (4) katı kadar ceza bedelini tahsil edeceği, 27/3/2015 tarihli 6639 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ile 16/5/2018 tarihli 7144 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle yapılan değişiklikler sonucunda hüküm altına alınmıştır. Hâl böyleyken, köprü, otoyol ve bağlantı yollarının işletmesini üstlenen şirketin geçiş ücretini tahsil etme yetkisi olduğu, geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden ise geçiş bedeli ile birlikte geçiş ücretinin dört (4) katı tutarında ceza bedelini de tahsil edebileceği 6001 sayılı Kanun’un 30/5 maddesi uyarınca açıktır.----- ve ------ uygulamasında, araç sahiplerinin plaka numaralarıyla birlikte ----- veya ------ aboneliği aldıkları (her araç plakasına ait ayrı bir abonelik), köprü, otoyol ve bağlantı yollarından geçiş sırasında araç sahibinin ------ hesabında yeteri kadar bakiye bulundurması gerektiği, yeterli bakiye bulundurmayan aracın plakasının geçişten sonra her gün belli aralıklarla sistem tarafından kontrol edildiği (bakiye sorgulamasının belirli saat aralıklarıyla otomatik olarak yapıldığı), yeterli bakiye olduğunda geçiş bedelinin tahsil edildiği, bu sorgulamanın geçişten sonraki on beş (15) gün boyunca devam ettiği, on beş günün sonunda hâlen hesabında -yeteri kadar- geçiş ücretini karşılar bakiye bulundurmayan aracın geçişinin ‘cezalı geçiş’ statüsüne dönüştüğü bilinmektedir.Davacı, davaya konu otoyol, köprü ve bağlantı yollarını özel hukuk hükümlerine göre işlettiğine, davacı ile davalı birer tacir olduğuna ve uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığına göre; huzurdaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekir. ----- şirketi tarafından yazılan; bilgi konulu ------ sayılı cevap yazısında; ------ plakalı araca tanımlı ------ numaralı ------ ürünü tanımlı olduğu belirtildiği, 18.11.2020 geçiş tarihinde, ilgili ------ hesabında 9,65 TL bakiye olduğu ve takip eden yasal süre olan 15 gün içerisinde ------- ürününe bakiye yüklenmediği, 11.03.2020 geçiş tarihinde, ilgili ----- hesabında 13,35 TL bakiye olduğu ve takip eden yasal süre olan 15 gün içerisinde ------ ürününe bakiye yüklenmediği, 26.06.2019 geçiş tarihinde ilgili ------ hesabında 35,65 TL bakiye olduğu ancak geçiş ücreti olan 23,30 TL’nin tahsil edilemediği, ürünün kara listede olduğu iddia edildiği, aynı ------ ürününden 27.06.2019 tarihinde farklı bir gişeden geçiş ücreti tahsil edildiği ve 30.06.2019 tarihinde 30,00 TL bakiye yüklendiği belirlendiği, ürünün kara listede olmadığı ve 26.06.2019 tarihindeki bu geçişin ihlalli geçiş olarak değerlendirilmemesi gerektiği, 19.11.2018 geçiş tarihinde, ilgili ------ hesabında 3,75 TL bakiye olduğu ve takip eden yasal süre olan 15 gün içerisinde olan 28.11.2018 tarihinde ----- ürününe 30,00 TL bakiye yüklendiği ancak 14.11.2018 tarihinde yapılmış olan ihlalli geçiş ücreti 23,30 TL’nin tahsil edildiği, bu nedenle dava konusu 19.11.2018 tarihindeki geçiş için yeterli bakiye kalmadığı tespit edilmiştir.Davalı şirketin aracının davacının işlettiği otoyoldan geçiş yaptığı, ihlali geçiş anında ve takip eden 15 gün yeter bakiyenin bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan gerekçelerle 3 geçiş için cezalarıyla birlikte olan tutar, bir geçiş için ise sadece geçiş ücreti olacak şekilde davacının alacağı olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Davaya konu alacağın olup olmadığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden, alacağın likit olmaması sebebiyle icra inkar tazminat talebi yerinde görmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
2------- Esas sayılı icra dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, duran takibin 503,80 TL üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-İcra inkar tazminat talebinin şartları oluşmadığından REDDİNE,
4-Karar tarihinde alınması gerekli 179,90-TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70-TL harçtan mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 1.596,75 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre belirlenen 1.347,47 TL ve davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70 TL harç giderinin toplamı 1.428,17-TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre ve kabul oranına göre belirlenen 503,80 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre ve red oranına göre belirlenen 93,20 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------ bütçesinden ödenecek 1.320-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre 1.113,93-TL'nin davalıdan, 206,07-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.09/06/2023