T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/617
KARAR NO:2024/505
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (TİCARİ SATIMDAN KAYNAKLANAN)
DAVA TARİHİ: 13/09/2023
KARAR TARİHİ: 05/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafından davalı aleyhine -------- Esas sayılı dosyası ile ilamsız takibe geçildiği ve takibin davalı şirkettin haksız ve kötü niyetli borcun tümüne, ferilerine, faize, faiz oranına itiraz edildiğini, davacının icra takibine geçmeden önce müteaddit aranmış bakiye borç kaldığının bildirildiğini, borçlu şirket tarafından türlü türlü bahanelerle bakiye borç miktarı geçiştirilmeye çalışıldığını, ödeme yapılmadığını, taraflarınca davacı adına icra takibine konu olarak cari hesap ekstresi gösterilerek icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin cari hesap ekstresinde geçen ve davacının usule uygun olarak tutulan ticari defterlerinde mevcut bulunan faturaları malların teslim alınmış olmasına rağmen bedellerinin ödenmediği için 15.786,04 TL asıl alacak üzerinden takip başlatıldığını, iş bu davaya dayanak icra takibine konu mallar alacaklı tarafından faturalandırıldığı, bahse konu emtiaların sevk irsaliyeleri ve faturalar ile birlikte davalı şirket müdürü ve çalışanları tarafından imzalanarak teslim alındığını, davalı şirketin emtiaları tam ve eksiksiz teslim aldığının açık olduğunu beyan ederek haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava dosyasında davalının yazılı savunmasına rastlanmamıştır.Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, teknik bilirkişi ayrıntılı raporunu ibraz etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Huzurdaki dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur------Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.Davacı tarafa ait ticari defterler üzerinde SMMM bilirkişi tarafından inceleme yapılmıştır.6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU /TİCARİ DEFTERLERİN İBRAZI VE DELİL OLMASI - Madde 222 - (1): "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir."
(2): "Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır."
(3): "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."
(4): "Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur."
(5): "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır."TÜRK TİCARET KANUNU madde 64- (1): "(Değişik fıkra: 26/06/2012-6335 S.K./8.md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."
(2): "Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür."Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir."Ticari defterler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.Tİcari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır. Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).Yine Türk Ticaret Kanunu madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği, Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir. Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir. Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır. Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır. Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır. (TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veye diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (HMK. m. 222/3)Davacı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Davalı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir iştenkaynaklanmaktadır. Tacirler arasındaki huzurdaki ticari davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.Bu açıklamalar ekseninde değerlendirme yapıldığında; davacı ile davalı tarafın tacir sıfatını taşıdıkları, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır. Her iki taraf da tacir olduğundan ticari defter içerikleri delil vasfı taşımaktadır.Mahkememizce işbu dosyada, tarafların ticari defterleri üzerinde Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişisi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; Usulüne uygun tutulduğu anlaşılan ticari defterlerine dayalı davalı şirket ile olan ----- Kodlu Alıcılar Hesabının dökümü aşağıdaki gibidir;Yukarıdaki cari hesap tablosunda görüldüğü gibi, taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacının ----- no.lu faturası ile başladığı, davacının------- tarihine kadar davalı tarafa 3 fatura ile 39.318,19 TL tutarlı satış yaptığı, bu süreçte davalından 4.439,75 TL ödeme aldığı, 19.092,40 TL tutarlı iade faturasını davalı alacağına kayıt ettiği ve buna göre ----- tarihi itibariyle davalından 15.786,04 TL alacaklı olduğu ve iş bu alacağının --------seri nolu 34.878,44 TL tutarlı faturanın kalan bakiye alacağından kaynaklandığı görüldüğü, davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan deliler arasında dava ve takip konusu alacağı oluşturan fatura ile sevk irsaliyesi bulunmadığı, takip konusu cari hesap alacağı oluşturan 1 adet 34.878,44 TL tutarlı faturanın Ticari Fatura” olarak düzenlendiği ve GİB portali üzerinden davalı tarafa faturanın teslim edildiği, ticari fatura senaryosunda düzenlenen faturalara, mali mühür ile imzalı elektronik belge üreten ret butonu bulunmadığı, e-faturaya itiraz süresi 8 gün olduğu, faturayı alan kişi, aldığı tarihten itibaren en geç 8 gün içerisinde itiraz talebinde bulunma hakkına sahip olduğu, dosya kapsamında, davalının faturaya yasal 8 günlük itiraz süresi içerisinde itirazda bulunulduğuna dair dayanak belge bulunmadığı, dava ve takibe konu cari hesap alacağı 34.878,44 TL tutarlı faturaya konu olan malların davalı tarafa teslim edildiği, irsaliyenin, e. irsaliye olup, aşağıdaki gibi açıklanmıştır.
Takibe konu cari hesabı oluşturan faturaya ait sevk irsaliyesi üzerinde yapılan incelemede; irsaliyenin, davalı şirkete e-irsaliye sistemi üzerinden “Temel İrsaliye” olarak düzenlendiği ve GİB portalı üzerinden davalı tarafa irsaliyelerin teslim edildiği, e-irsaliye düzenlenen mükellefler (alıcı), istemeleri halinde, e-irsaliyeye konu malların ne kadarlık kısmının teslim alındığını/kabul edildiğini, teslim alınmayan mallara ilişkin olarak, kabul edilmeyen mal miktarını ve nedenini uygulama üzerinden irsaliye yanıtı ile e-irsaliyeyi düzenleyene iletebileceği, irsaliye yanıtı e-irsaliyenin muhteviyatını oluşturan malların alıcısı tarafından kabul durumunu gösteren e-İrsaliye uygulaması vasıtasıyla gönderilebilen elektronik bir belge olduğu, irsaliye yanıtı e-irsaliye için düzenlenen bir itiraz belgesi olduğu, düzenlenen irsaliye yanıtı ile ilgili olduğu e-irsaliye içeriğindeki malların tamam reddedilebileceği gibi kısmen ret, tamamı için kabul e-irsaliye yanıtı gönderilebileceği, irsaliye konu malların teslim alındığına dair -------imzasının bulunduğu görülmüş olup, dosya kapsamında davalı tarafından irsaliyeye konu malların tamamın red edildiğine veya bir kısmın malların, kabul edildiğine dair belge bulunmamakla beraber, davacının defterlerinde davalının ----tutarlı iade faturasının kayıtlı olduğu dikkatte alındığında, davacı tarafından ------------- no.lu 34.878,44 TL tutarlı faturaya konu olan 19.092,40 TL tutarlı malların iade alındığı ve 15.786,04 TL ( 34.878,44 - 19.092,40 -) tutarlı malın teslim edildiği anlaşıldığı, dosyaya kapsamında davalı tarafından 15.786,04 TL tutarlı mallarında iade edildiğine dair dayanak belge ve bulunmadığı görüldüğü, takip alacaklısı davacı taraf 08.06.2023 tarihli takipte 15.786,04 TL asıl alacağına işlemiş faiz talep etmemiş, asıl alacağına takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini talep ettiği, taraflar arasında akdi faiz yönünden herhangi bir sözleşme bulunmadığına göre uyuşmazlığın 3095 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözülmesi gerektiği, 3095 Sayılı Yasanın 4489 Sayılı Yasa ile değişik 2/2 Maddesinde ticari işlemde temerrüt faizinin “avans” oranında hesaplanacağı belirtilmiş bulunduğu, ----------- verilerinden 08.06.2023 takip tarihi ile avans faizi oranının yıllık %10,75 olduğu görüldüğünden, davacının asıl alacağına takip tarihinden itibaren yıllık %9,75 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği, davacı şirketin ibraz ettiği-------- yılına ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226” ve 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, davalı taraf incelemeye gelmemiş ve yerinde inceleme talebinde bulunmadığı, davacı tarafından davalı adına yürütülen ----- Kodlu Muavin defter kayıtlarına göre taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacının ----- no.lu faturası ile başladığı, davacının --------- tarihine kadar davalı tarafa 3 fatura ile 39.318,19 TL tutarlı satış yaptığı, bu süreçte davalından 4.439,75 TL ödeme aldığı, 19.092,40 TL tutarlı iade faturasını davalı alacağına kayıt ettiği ve buna göre 08.06.2023 takip tarihi itibariyle davalından 15.786,04 TL alacaklı olduğu ve iş bu alacağının ------seri nolu 34.878,44 TL faturanın kalan bakiye alacağından oluştuğu görüldüğü, dava ve takibe konu cari hesap alacağını oluşturan 14.02.2023 --------- tutarlı faturaya konu olan malların davalı tarafa teslim edildiğine dair sunulan irsaliyenin, davalı şirkete e-irsaliye sistemi üzerinden “Temel İrsaliye” olarak düzenlendiği ve GİB portali üzerinden davalı tarafa irsaliyenin teslim edildiği, irsaliye konu malların teslim alındığına dair sevk irsaliyesi üzerinde ------- imzasının bulunduğu görülmekle beraber, davacının defterlerinde davalının 18.04.2023 tarihli 19.092,40 TL tutarlı iade faturasının kayıtlı olduğu dikkatte alındığında, davacı tarafından ----------tutarlı faturaya konu olan 19.092,40 TL tutarlı malların iade alındığı ve 15.786,04 TL ( 34.878,44 - 19.092,40 -) tutarlı malın teslim edildiği anlaşıldığı, dosyaya kapsamında davalı tarafından 15.786,04 TL tutarlı mallarında iade edildiğine ve cari hesap borcunun ödendiğine dair dayanak belge ve bulunmadığı görüldüğü, davacının davalından 08.06.2023 takip tarihi itibariyle 15.786,04 alacaklı olduğu, takip tarihinden itibaren 15.100,00 Euro asıl alacağa 3095 SK. Md. 4/a uyarınca Kamu Bankalarının 1 yıllık Euro mevduatlarına uyguladıkları faiz oranına göre döviz faizi de yürütülebileceği bildirilmiştir.CARİ HESAP:Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, dosyada alınan rapor, ticari defter kayıtları sonucunda; davanın itirazın iptaline ilişkin olduğu, icra takibinin cari hesaptan kaynaklı alacağın tahsili için başlatılmış olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmiş olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin usulünce tutulmuş olduğu, davalı tarafın ticari defterlerinin sunulmamış olduğu, bu sebeple 6100 sayılı HMK’nun 222/3. Maddesi gereğince davacının ticari defterlerin kendisi lehine delil niteliğinde olduğu ve tüm dosya içeriği bir bütün halinde değerlendirilmiş olup; usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının davalıdan 15.786,04 TL cari hesap alacağı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Ticari defter kayıtlarında yapılan tetkik neticesinde davacının alacağı olduğu, işbu alacağın ticari defterler kapsamında likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi kararlaştırılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
2------------ sayılı icra dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, duran takibin 15.786,04 TL asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DEVAMINA,
3-Asıl alacak olan 15.786,04 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------ bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-Karar ve ilâm harcı olan 1.078,35-TL harçtan peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 808,50-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6-Davacı vekille temsil olunmakla dava tarihindeki kur üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 15.786,04 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafça yapılan 4.107,00 TL yargılama gideri ve 269,85 TL peşin harç toplamı 4.376,85 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
9-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Dair,davacı vekilinin yüzüne karşı (e-duruşma), miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.05/07/2024