T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/313
KARAR NO: 2024/759
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 06/05/2024
KARAR TARİHİ: 17/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: ---- Bankasına ait ----- seri nolu 10.04.2024 keşide tarihli, 35.000,00-TL tutarlı çek, tüm araştırmalara rağmen Müvekkil Banka bünyesinde bulunamamıştır. Yapılan tüm aramalara rağmen ilgili çek yaprağı bulunamamış ve davaya konu çek aslının zayi olduğu tespit edilmiştir. Belirtilen nedenlerle, yukarıdaki açıklamalara konu çek hakkında banka şubesinden ve ilgililerinden tahsilini önlemek amacı ile ivedilikle ödeme yasağı kararı verilmesini, Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca gerekli ilanların yapılması suretiyle ödeme yasağının çekin borçlusuna ve/veya keşidecisine bildirilmesi, söz konusu çekin zayii nedeniyle iptali amacıyla Sayın Mahkeme'ye başvurma zorunluluğu hasıl olmuştur. Açıklamalara konu çek hakkında Banka şubelerinden ve ilgililerinden tahsilini önlemek amacıyla ödeme yasağı kararı verilmesini, Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca gerekli ilanların yapılması suretiyle ödeme yasağının çekin borçlusuna keşidecisine bildirilmesini, Söz konusu çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesin talep ve dava etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
DAVANIN VE ÇEKİŞMELİ KONULARIN TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:
1-Davanın ve çekişmeli konuların tespiti: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.Davaya konu; --- şubesine ait, keşidecisi -----, vergi no, ----- seri nolu 10.04.2024 keşide tarihli, 35.000,00-TL tutarlı çekin kayıp olduğundan bahisle talep edildiği anlaşılmaktadır.
2-Deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler ve sonuç: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.Somut olayda;Dosya arasında yer alan bilgi ve belgelere göre TTK 757 maddesi uyarınca çekten doğan tüm hakları kullanabileceğinden davayı açmaya yetkili olduğu anlaşılmaktadır.Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çekin zayi olduğu ileri sürülmüş ve anılan çeklerin tarih ve numarası sunulmuştur. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeke de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çekle ile ilgili olarak TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği konusunda ---- Gazetesinde birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmış, ancak kaybolduğu iddia olunan çekler bulunamamış, Bankaya veya Mahkemeye de ibraz edilmemiştir.
Tüm bu nedenlerle, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu çekin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi ayrıntılı kararda yazılacak kararda açıklanacağı üzere ,
1- Davanın KABULÜ ile;
2- ---- şubesine ait, keşidecisi ---, vergi no, ------ seri nolu 10.04.2024 keşide tarihli, 35.000,00-TL tutarlı çekin kayıp olduğundan bahisle İPTALİNE,
2-Ödeme yasağı kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
3-Teminatın iadesi hususunda HMK madde 392/2 uyarınca işlem yapılmasına,
4-Peşin alınan harcın mahsubu ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
5-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının dosya kesinleştiğinde iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı verilen hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta içinde istinaf kanun yolundu itirazı kabil olmak üzere karar verildi.