T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/728
KARAR NO: 2025/751
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/10/2024
KARAR TARİHİ: 26/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03.07.2024 tarihinde müvekkiline ait --- plakalı araç mülkiyeti davalı ------ ait olup sürücülüğünü diğer davalı------yaptığı -----plakalı araç tarafından hasara uğratıldığını, söz konusu ------ plakalı araç, davalı ------ 08.05.2023-08.05.2024 vadeli ve -------no lu poliçesi kapsamında ZMMS sigortası ile sigortalandığından, ------ nolu hasar dosyası üzerinden tamir görmüş ve yine bu şirket tarafından 08.08.2024 tarihinde 14.398,66-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, ilgili hasar dosyasının ve diğer bilgi ve belgelerin ayrıntılı incelemesi sonucu kolaylıkla tespit edileceği üzere yapılan ödemenin yeterli olduğunu söylemeye imkan ve olanak yoktur. Önemine binaen eklemek gerekir ki adı geçen kazada ------ plakalı araçlar da hasar gördüğünü, dolayısıyla poliçe teminat limitinin bu husus göz önüne alınarak değerlendirilmesi gerekirken, davalı şirketle yapılan arabulucu görüşmelerinden de olumlu bir sonuç çıkmadığını, ek dava veya ıslah sureti ile miktar arttırımı yapma hakları saklı kalmak kaydıyla ve işbu davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğinin kabulü ile şimdilik; 07.04.2024 tarihinde gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle müvekkilin aracında meydana gelen şimdilik 10.000,00-TL DEĞER KAYBI BEDELİ tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek faiz,yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalılardan------- yönünden poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için öncelikle olayı kapsayan poliçe mevcut olmalı; olayın vukuundan itibaren 2 yıl içinde başvuruda bulunulması gerektiğini, öncelikle zamanaşımı itirazları bulunduğunu, keza davacının işbu davayı belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki menfaati bulunmadığından usulden reddinin gerektiğini, sigorta poliçesi hazırlanış tarihi itibari ile sigortalının maddi araç başına sigorta limiti 200.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, kesinlikle başvuruyu kabul anlamına gelmemek kaydıyla, Sigortacı şirketten istenen hasar tazminatlarında temerrüt tarihine ilişkin olarak; 26.04.2016 tarihinde ------ Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 6704 Sayılı (Torba) Kanun ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesinde yapılan değişiklik ile hasar tazminat talebine ilişkin olarak sigorta şirketine başvuru ve 15 günlük bekleme süresi dava şartı haline getirildiğini, müvekkili sigorta şirketi 07.04.2024 tarihli kazaya ilişkin olarak Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi kapsamında sorumluluğunu yerine getirdiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirket tarafından------plakalı araç için; 19/07/2024 tarihinde ------47.972,41 TL hasar bedeli, ------- Şirketi’ne 1.103,38 TL hasar bedeli, 02/08/2024 tarihinde ---- 1.968,13 TL hasar bedeli, 05/08/2024 tarihinde ---- 48.284,27 TL hasar bedeli, 08/08/2024 tarihinde------14.398,66 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, ----- plakalı araç için; 22/05/2024 tarihinde----- 89.042,30 TL değer kaybı ödemesi, 21/06/2024 tarihinde------54.891,30 TL rücu ödemesi yapıldığını, ---- plakalı araç için; 14/06/2024 tarihinde------- 29.777,56 TL hasar ödemesi, 01/07/2024 tarihinde 7.397,98 TL hasar ödemesi yapıldığını,------ plakalı araç için; 01/07/2024 tarihinde ----- 21.169,45 TL değer kaybı ödemesi, 19/07/2024 tarihinde -------83.994,56 TL rücu ödemesi yapıldığını, davacının zararı kaza tarihinde yürürlükte olan yasal mevzuata göre tamamen karşılanmış olup müvekkil şirketi sigorta poliçesi kaynaklı sorumluluğunu yerine getirmiştir. İşbu sebeple huzurdaki davanın reddi gerektiğini, kazanın meydana geldiği 2024 yılı itibarıyla poliçe teminat limiti araç başına 200.000,00 TL olup kaza başına 400.000 TL'dir. Yapılan bu ödemelerle birlikte müvekkil sigorta şirketi sorumluluğunu yerine getirmiş olup bakiye teminat limiti bulunmadığını, söz konusu limitin üzerinde kalan tutardan müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybının hesaplanmasında ZMMS genel şartlarının dikkate alınması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu, davacının tazminat taleplerinde, talep edebileceği faiz yasal faiz olup tazminata konu kaza, haksız fiilden kaynaklandığından uygulanması gereken faiz yasal faiz olup, başvuru sahibi tarafından talep edilen tazminat tutarına avans faizi talep edilmesi hukuka aykırılık teşkil ettiğini, Davacının belirsiz / kısmi alacak davası açmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddine, esas incelemesi yapılması halinde davanın esastan reddine, Yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine,karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Huzurdaki dava, trafik kazasından kaynaklı davacının aracında meydana gelen değer kaybının tazmini davasıdır. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.Mahkememizce işbu dosyada, sigorta uzmanı ve makine mühendisi bilirkişilerin raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişiler tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; ANALİZ, İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER: Dava dosyasında mevcut; SBM BELGELERİNİN İNCELENMESİ: Sayın mahkemece dosyaya temin edilen bila tarih, ------ sayılı yazı eklerine göre; İlgi yazıda belirtilen------ plaka bilgisi kullanılarak sistemimizden yapılan sorgulama ile, 03/07/2024 tarihini kapsayan hasar bilgisi bulunamamış olup sistemlerimizde hasar bilgisinin 07/04/2024 olduğu, ----- plakalı aracın olay tarihinde ----- adına kayıtlı, ------ şirketine ZMM sigortalı olarak 07.04.2024 tarihinde kazaya karıştığı, ----plakalı aracın olay tarihinde----- adına kayıtlı, ---- ŞİRKETİ’ ne ZMM sigortalı olarak 07.04.2024 tarihinde kazaya karıştığı, belirlenmiştir. KUSUR YÖNÜNDEN: TRAFİK KAZA TESPİT TUTANAKLARININ İNCELENMESİ: ------ Trafik Denetleme Büro Amirliği tarafından düzenlenen maddi hasarlı tutanakta; Kazanın Meydana Geldiği Tarih ve Saat: 07.04.2024, Saat: 21.55 Kaza Yeri: ------ Kaza olayının tutanakta; “Sürücü ----- sevk ve idaresindeki---- plakalı aracıyla ----- sokakta durma/duraksama yaptığı esnada aracının el frenini çekmemesi sonucu aracı geri kaymaya başlamış o sırada araç sürücüsü aracı durdurmak istemiş ancak araç durmayarak sırasıyla park halinde bulunan ----- Plaka sayılı aracın sol yan kısımlarına, ------ plaka sayılı aracın sol ve sol ayna kısımlarına, ---- plaka sayılı aracın sol yon kısımlarına, ------ plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarparak durabilmiş çarpmanın etkisiyle ----- plaka sayılı aracın ön kısımlarına çarpması sonucu 6 araçlı yaralamalı, maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Bu kazanın oluşumunda kaza kaza yeri incelemesi ve olay yeri görgü tanıklarına istinaden 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Madde 117 "Duraklama amacı ile durulduğu esnada araç el frenini çekmemek" maddesi gereğince kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır” olarak belirtildiği anlaşılmıştır. Kaza mahalli meskûn mahal içi, tek yönlü trafiğe açık, 2 şeritli, 6.70 mt genişlikte, 50 km/h hız limitli, asfalt yolda, yolda çalışma veya engel bir durum olmayıp, kaza olayı gündüz olup sürücünün uygun sınıfta ehliyet belgesine sahip olarak, alkolsüz olduğu, kazanın tek araçlı (5 araç park halinde) gerçekleştiği belirlenmiş olup kaza mahallinin görüntüsü aşağıda verilmiştir. Dosya kapsamında kazanın ve kusurun anlaşılmasına katkıda bulunur nitelikte başkaca bir bilgi ve tespitin bulunmadığı görülmüş; Yukarıda irdelenen tespitler kusurun anlaşılmasına yeterli bulunarak kusur durumu aşağıda değerlendirilmiştir. ----- PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ -----: Sevk ve idaresinde bulunduğu otomobili ile ----. sokakta seyir halinde olup, dikey rampada durakladığı esnada el frenini çekmemesi nedeniyle geriye doğru aşağı kayarak yolun sol tarafında park halinde olan araçlara çarparak kazanın gerçekleştiği belirgin olup, bu oluşumda yolun özellikle dikey rampa olmasını dikkate alarak aracının kaymamasını önlemek için el freni dahil tüm önlemlerini alması gerekli iken bu yönde bir eylemi olmaksızın ve el freninin çekmediği ve aracın geriye doğru kayması sonucu, park halinde olan araçlara çarparak kazaya neden olduğu, anlaşılmakla; KTK’ yönetmeliğinin 117. maddesine göre; Duraklamada Alınacak Önlemler Madde 117- Duraklamalarda; b) Duraklama amacı uzun süre beklemeyi gerektiriyorsa, motorun durdurulması, uygun vitese takılması, el freni ile tespit edilmesi, gerekli hallerde park ışıklarının yakılması, yolun eğimi gerektiriyorsa, uygun tekerleklere uygun yönde takoz konulması, Mecburidir” kuralını ihlal ettiği belirlendiğinden olayda tek ve asli olarak %100 ORANDA KUSURLU OLDUĞU BELİRLENMİŞTİR. B- ALACAK YÖNÜNDEN: Trafik kazası ile araçlarda meydana gelen hasar, yetkili servis tarafından ve orijinal parça ile değişim yapılarak giderilmiş olsa dahi değer kaybı zararı ortaya çıkmaktadır. Sebebiyse, piyasada araç alınırken geçmişte kaza kaydı olmayan aracı satın edinmeyi tercih nedeni olup bu da geçmişte kazaya karışmış olan aracın piyasadaki değerini düşürmektedir. Araçlarda hasarlar sonucu oluşan piyasa değer kaybı tespitinde özellikle aracın modeli, kilometresi, orijinal parçalarla onarımının yapılıp-yapılmadığı, daha önce bir kazaya uğrayıp-uğramadığı vb. kriterler esas alınmakta olup piyasada genel olarak ağır hasar olarak nitelenen ve değer kaybına neden olan kaynaklı parçalardan orta direk, tavan sacı, havuz sacı, arka panel, şasi, kapı direkleri ve çamurluk hasarları ile boyanacak karoseri parça sayısı artıkça ağır hasarlık derecesi de artmaktadır. Değer kaybı hesaplamalarında esas alınan 14.05.2015 tarih ve ----- sayılı ----- gazetede yayınlanan Hazine Müsteşarlığı tebliği ile yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları dikkate alınmakta iken, Anayasa mahkemesi----sayılı 17.07.2020 tarihli ilamı ile 2918 sayılı kanun 90.maddesinde yer alan "genel şartlarda ..." ifadesinin anayasaya aykırılık teşkil etmesi sebebi ile iptaline karar vermiş olup, tazminat hesaplarında TBK’ nun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Araç değer kaybı hesaplamalarında; *Aracın marka ve modeli, *Aracın üretim tarihi, *Aracın trafiğe çıkış tarihi, *Aracın kaza anındaki kilometresi, *Aracın kaza tarihi itibariyle muadillerinin ikinci el piyasasındaki rayiç değeri, *Aracın hasar geçmişi ve niteliği,
*Aracın boyanan/değişen parçaları, dikkate alınarak hesaplanmakta olup; HASAR EKSPERTİZ RAPORUNUN İNCELENMESİ: -----. ünvanlı ekspertiz firmasına ait 17.07.2024 tarihli raporda ----- plakalı aracın ---- model,------tipte, 160.241 km de, otomobil olarak onarım bedelinin 109,628,86TL, 2.el piyasa değerinin 710.000TL tutarda olacağı” kanaati belirlenmiş olup hasara ilişkin görüntüler ekinde sunulmuştur. DEĞER KAYBI EKSPERTİZ RAPORUNUN İNCELENMESİ: -------firmasına ait 06.08.2024 tarihli raporda ------- plakalı aracın, rayiç değeri (kasko) 649.930TL, 2 adet hasar geçmişi (tramer), değer kaybına esas alınan parçanın sadece motor kaputu olarak ZMM SİGORTA GENEL ŞARTLARI GEREĞİNCE 16.942,33TL, REEL DEĞER KAYBI İSE 30.000TL olacağı” belirtilmiştir. Dava konusu alacağı oluşturan ----- plakalı aracın hasarlı görüntüleri aşağıda verilmiştir. Yukarıdaki görüntülerden belirlenebildiği üzere; ------ plakalı aracın ön tarafından aldığı darbe nedeniyle hasarlandığı belirlenmiş olup ekspertiz raporunda belirtilen hasarlı parça ve işçilik onarım bedeli aşağıda verilmiştir. Yukarıdaki görüntüler ve ekspertiz dosyası birlikte değerlendirildiğinde, aracın hasarlarının kazanın oluş şekli ve parça listesiyle uyumlu olduğu, aracın önden çarpma nedenli darbeyle kaporta, mekanik ve iç donanım aksamlarının hasar gördüğü gerçeğiyle ekspertiz raporunda “aracın ön kısımlarından aldığı darbe sonucunda, sağ far, sol far, ön tampon, ön tampon demiri, ön panel, ön panjur, motor kaput, silecek su deposu, radyatör havalandırma bakaliti, sol ön çamurluk, çeki demir kapak, panjur amblem, ön panjur çerçevesi, tampon braketlerinin hasarlı olduğu, hasarlı ön tampon, sağ far, radyatör fan motoru, turbo radyatörü, motor radyatörü onarım için rs firmasına yönlendirilmiş olup parçaların yoğun deformasyona uğraması sebebiyle tamiri gerçekleştirilememiştir. Yenisi talep edilen ön panjur servis tarafından hasarlı olduğu tespit edilmiş, parçanın iadesi geçilmiştir. Hasarlı parça servis tarafından temin edilmiştir. Hasarlı ----- firması tarafından onarımı gerçekleştirilmiştir” olarak belirtildiği anlaşılmakla hasarlı mekanik işlemlerden direksiyon ve aktarma ekipmanları yenilenme niteliği ile değer kaybına uğramayacağı, bu parçalardan tampon aksamının vidalı, sökülebilen parça olması nedeniyle değer kaybına etkisi az olmakla birlikte değer kaybına esas olan hasarlı parçaların SAĞ
FAR, ÖN TAMPON, ÖN TAMPON DEMİRİ, ÖN PANEL, ÖN PANJUR, MOTOR KAPUT, SOL ÖN ÇAMURLUK PARÇALARININ değer kaybına etkisi fazla olacaktır. Aracın hasarsız 2. el değerinin 710.000,00TL olacağı dikkate alınarak, kaza tarihi itibari ile serbest piyasa koşulları birlikte dikkate alındığında, onarım sonrası 2. el değerinin azami 650.000TL olacağı değerlendirmesi yapılmış olup, hasardan önceki ve sonraki rayici arasında oluşan (710,000 TL – 650.000 TL =) 60.000,00 TL (ALTMIŞBİN) tutarındaki fark reel değer kaybı olarak bulunmuştur. Davalı sigorta şirketinin, değer kaybı ödemesi olarak davacı tarafa 14.398,66TL bedel ödendiği anlaşılmış olup bakiye (60.000 – 14.398,66=) 45.601,34TL zarardan da %100 kusur oranında davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağı kanaati oluşmuştur. SİGORTA MEVZUATI YÖNÜNDEN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.3. SİGORTANIN KAPSAMI Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. Araca bağlı olarak çekilmekte olan römork veya yarı römorkların (hafif römorklar dahil) veya çekilen bir aracın sebebiyet vereceği zararlar çekicinin sigortası kapsamındadır. Ancak, insan taşımada kullanılan römorklar bunlar için poliçede özel şartları belirtilecek ek bir sorumluluk sigortası sağlanmış olması kaydıyla teminata dahil olur. Meydana gelen bir kazada zararın önlenmesi veya azaltılması amacıyla, sigorta ettirenin yapacağı makul ve zorunlu masraflar teminat limitleri dahilinde sigortacı tarafından karşılanır. Bu sigorta, sigortalının haksız taleplere karşı savunmasını bu genel şartların B.2.4. maddesi hükmü çerçevesinde temin eder. A.5. KAPSAMA GİREN TEMİNAT TÜRLERİ Bu genel şart kapsamındaki teminat türleri aşağıda yer almaktadır. a) Maddi Zararlar Teminatı: Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır. B.2. TAZMİNAT VE GİDERLERİN ÖDENMESİ Sigortacı zarar ve ziyan talebinde bulunan üçüncü kişilerle doğrudan doğruya temasa geçerek anlaşma hakkını haizdir. Ancak sigortacının yazılı izni olmadıkça, sigortalı tazminat talebini kısmen veya tamamen kabule yetkili olmadığı gibi zarar görenlere herhangi bir tazminat ödemesinde de bulunamaz. 2.1. Sigortacı; hak sahibinin, kaza veya zararın tespit edilebilmesi için gerekli tüm belgeleri sigortacının merkez veya şubelerinden birine ilettiği tarihten itibaren sekiz işgünü içinde tazminatı hak sahibine öder. Sigortacının kendisine iletilen belgelere haklı olarak itiraz etmesi veya kendisinin hak sahibinden ya da başka bir kurumdan haklı olarak yeni bir belge talep etmesi halinde söz konusu süre yeni talep edilen belgenin sigortacının merkez veya şubelerinden birine iletilmesinden sonra başlar. Sigortacı hak sahibinden münhasıran hak sahibinin tazminat hakkını etkileyen bilgi ve belgeleri talep edebilir. Hasar halinde, hasar gören parça, onarımı mümkün değilse veya eşdeğer parça veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değişimine imkân yok ise orijinali ile değiştirilir. Kaza tarihine göre model yılından itibaren 3 yılı geçmeyen motorlu araçlarda hasar gören parça, onarımı mümkün değilse öncelikle orijinali ile değiştirilir, orijinal parçanın bulunmaması durumunda eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değiştirilir. Ancak model yılından itibaren 3 yılı geçmeyen motorlu araçta hasar gören parçanın orijinal olmadığı durumda eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değişim yapılır. Bu paragraf uygulaması sonucu araçta bir kıymet artışı meydana gelse dahi bu fark tazminat miktarından indirilemez. Eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değişim mümkün olduğu halde, sigortacının bilgisi ve onayı dahilinde olmadan orijinal parça ile onarım sağlanır ise sigortacının sorumluluğu, sigortacının kaza tarihi itibariyle benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça bedeli ile sınırlıdır. Sigortacı bu paragraf kapsamındaki onaya ilişkin tercihini hasar ihbarından itibaren 2 iş günü içinde onarım merkezine veya hak sahibine bildirmediği durumda onayı varsayılır. 2.2. Hak sahibi aracının, bu madde uyarınca Hazine Müsteşarlığınca belirlenen ölçütleri karşılayan, dilediği onarım merkezinde onarılmasını talep edebilir. Bu durumda sigortacı, araç kaza tarihi itibariyle anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak parça, tedarik, işçilik ve diğer hususlara göre belirlenecek bedele göre ödeme yapabilir. Sigortacı söz konusu bedel uygulaması hakkında hak sahibini hasar ihbarından itibaren 2 iş günü içinde bilgilendirir. Sigortacı bu süre içinde anılan bildirimi yapmadığı takdirde bildirim konusu bedeli hak sahibine karşı ileri süremez. 2.3. Onarım masraflarının zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır. Bu durumda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez. Onarım masrafları zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın, ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez. Hak sahibinin aracın hasarlı haliyle kendisine terk edilmesine onay vermesi halinde aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hali arasındaki tutar zorunlu trafik sigortası limitleri dahilinde kendisine tazminat olarak ödenebilir. Bu durumda ilgisine göre bu maddede yer alan usul çerçevesinde işlem yapılır. Hak sahibinin onayı ile aracı hasarlı haliyle hak sahibine terk ederek tazminatı ödemek isteyen sigortacı, tespit edip hak sahibine bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren 1 aylık süreyle sınırlı olarak garanti etmiş sayılır. Kısmi onarımlarda parçaların sigorta şirketi tarafından tedarik veya tazmin edilmesi halinde hasarlı parçalar talep ettiği takdirde sigortacının malı olur. Kısmi hasar halinde tarafların mutabakatıyla onarım yerine nakdi ödeme yapılabilir. Araç sicilinde bulunan işleme engel kayıtlar sebebiyle, belirtilen hurda veya çekme belgesinin hak sahibi tarafından alınamaması ve sigorta şirketine ibraz edilememesi halinde, tazminat ödemesi, ilgili tutarın sigortacı tarafından masrafları tazminat tutarından mahsup edilmek üzere, mahkemece tespit edilen ödeme mahalline tevdii suretiyle de yapılabilir. Bu durumda hurda veya çekme belgesi aranmaz ve ödeme bilgisi sigorta şirketince ilgililere bildirilir. 2.4. Dava açılması halinde, sigortalının ihbarı ile sigortacı takip ve idare etmek üzere davaya her aşamada dahil olur. Sigortalı, sigortacının göstereceği avukata gereken vekâletnameyi vermek zorundadır. Sigortacı karşı taraf lehine hükmedilen dava masrafları ile mahkemece hükmedilen karşı taraf avukatlık ücretlerini ödemekle yükümlüdür. Şu kadar ki, hükmolunan tazminat sigorta bedelini geçerse, sigortacı bu masrafları sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde öder. Sigortalı veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kimseler aleyhine cezai kovuşturmaya geçilmesi halinde, sanığın izni ile sigortacı da savunmaya iştirak eder. Bu takdirde, sigortacı yalnız seçtiği avukatın giderlerini öder. 2.5. İncelemeler hasar ihbarı üzerine üç ay içinde tamamlanamamışsa; sigortacı, tazminattan mahsup edilmek üzere, tarafların mutabakatı veya anlaşmazlık hâlinde mahkemece yaptırılacak bilirkişi tespitlerine göre süratle tespit edilecek hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak öder. YARGITAY KARARLARI
Yargıtay ------. Hukuk Dairesi Esas N0:---- Karar N0:------ Davalı ZMSS şirketi, KTK' nun 85. maddesinde düzenlenen araç işleteninin hukuki sorumluluğunu üstlenmiştir. Sigortalı aracın, 3.kişiye verdiği maddi zararı poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere karşılamakla yükümlüdür. Sigorta şirketi 3.kişinin uğradığı gerçek zarardan sorumludur. Sigortacı, ZMSS sözleşmesinden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV' yide (3065 sayılı KDV Kanunu uyarınca) zarar görene ödemek zorundadır. Bu nedenle mahkemece, tespit edilen zararın, KDV ilave onarıma ilişkin fatura olmadığı vs. gerekçelerle KDV hariç tazminata hükmedilmesi de doğru değildir. T.C. Yargıtay ------ Hukuk Dairesi ----- T. 26.11.2015 Somut olayda davacı aracını, davalının anlaşmalı olmadığı ------ 12.669 TL karşılığında tamir ettirmiş olup buna ilişkin faturalar mevcuttur. Davalı nezdinde düzenlenen ekspertiz raporunda parça bedelinden 2.097 TL ıskonto yapılarak hasar tespit edilmiş; servis yetkilisinin parça tedariki ve parça tedarik iskontosunu kabul etmediği ancak parça iskontosunun sistem tarafından otomatik olarak uygulandığı belirtilmiştir. Davalı ile anlaşmalı ya da yetkili servisleri arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanması, davacı sigortalıyı bağlamaz. Davacı aracını kendi imkanları ile bir başka serviste tamir ettirmiş ve bu servis tarafından iskonto yapılmamıştır. Dosya kapsamına göre, ekspertiz raporunda belirtilen 2.097 TL iskonto yapılmadan, davacının gerçek zararının tespiti gerekir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. EKSPERTİZ ÜCRETİ HAKKINDA örnek Yargıtay Kararı: T.C. YARGITAY -----. HUKUK DAİRESİ ------- T. 1.2.2018 davanın kabulüyle 26.725,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 31.07.2013 tarihinde itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, 499,00 TL expertiz ücreti ile 240,00 TL otopark ücretini dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. SONUÇ : Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına delil tesbit masraflarının yargılama giderleri içinde olmasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, DEĞERLENDİRME: TTK' nın "Giderleri Ödeme Borcu" başlıklı 1426/(1). Maddesi hükmüne göre: "Sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından rizikonun tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile ödemek zorundadır.” Yine aynı yasanın "Tazminat İlkesi" başlıklı 1459. Maddesi hükmüne göre, "Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder." Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları nın "Sigortanın Kapsamı'' başlıklı A.1. maddesi: "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" hükmünü ihtiva etmekte olduğunu, TTK md.1447-1448 hükümleri gereğince hasar nedeni ile sigortalı tarafından tüm bilgi ve belgelerin süresi içerisinde bildirilmesi ve hasara ilişkin inceleme yapılması için her türlü yardımın yapılarak gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. MADDE 1447- (1) Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sözleşme uyarınca veya sigortacının istemi üzerine, rizikonun veya tazminatın kapsamının belirlenmesinde gerekli ve sigorta ettirenden beklenebilecek olan her türlü bilgi ile belgeyi sigortacıya makul bir süre içinde sağlamak zorundadır. Ayrıca, sigorta ettiren, aldığı bilgi ve belgenin niteliğine göre, rizikonun gerçekleştiği veya diğer ilgili yerlerde sigortacının inceleme yapmasına izin vermekle ve kendisinden beklenen uygun önlemleri almakla yükümlüdür. MADDE 1448- (1) Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduu durumlarda, zararın önlenmesi, azaltılması, artmasına engel olunması veya sigortacının üçüncü kişilere olan rücu haklarının korunabilmesi için, imkânlar ölçüsünde önlemler almakla yükümlüdür. Sigorta ettiren, sigortacının bu konudaki talimatlarına olabildiğince uymak zorundadır. Birden çok sigortacının varlığı ve bunların birbirlerine aykırı talimatlar vermeleri hâlinde, sigorta ettiren, bu talimatlardan zararın azaltılması ve rücu haklarının korunması bakımından en uygun olanını dikkate alır. Kaza: 07.04.2024 tarihinde Sürücü ------sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracıyla ------sokakta durma/duraksama yaptığı esnada aracının el frenini çekmemesi sonucu aracı geri kaymaya başlamış o sırada araç sürücüsü aracı durdurmak istemiş ancak araç durmayarak sırasıyla park halinde bulunan -----Plaka sayılı aracın sol yan kısımlarına, ------ plaka sayılı aracın sol ve sol ayna kısımlarına, ---- plaka sayılı aracın sol yon kısımlarına, ------ plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarparak durabilmiş çarpmanın etkisiyle -------plaka sayılı aracın ön kısımlarına çarpması sonucu 6 araçlı yaralamalı, maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Kusur: Kaza olayında, davalı sigorta şirketine sigortalı -----plakalı araç sürücüsü ------- %100 oranda asli ve tek KUSURLU olduğu, başkaca da kusurlu bulunmadığı, Poliçe: Dosyada mübrez -------Plakalı aracın -----tarafındaan ------- adına düzenlenmiş 09.05.2023-08.05.2024 tarihleri arasında geçerli ------- poliçe nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, Poliçe teminat limitinin araç başına 200.000,00 TL, kaza başına 400.000,00 TL olduğu, Ödeme: Dava dilekçesinde 03.07.2024 tarihinde müvekkilime --- plakalı araç mülkiyeti davalı ----- ait olup sürücülüğünü diğer davalı----- yaptığı ---- plakalı araç tarafından hasara uğratılmıştır. Söz konusu---- plakalı araç, davalı -------08.05.2023-08.05.2024 vadeli ve ------ no lu poliçesi kapsamında ZMMS sigortası ile sigortalandığından-------- nolu hasar dosyası üzerinden tamir görmüş ve yine bu şirket tarafından 08.08.2024 tarihinde 14.398,66-TL değer kaybı ödemesi yapılmıştır.
Davalı ------ 25.10.2024 tarihli cevap dilekçesinde; Müvekkil sigorta şirketi 07.04.2024 tarihli kazaya ilişkin olarak Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi kapsamında sorumluluğunu yerine getirmiştir. Davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirket tarafından; 1----- plakalı araç için; 19/07/2024 tarihinde -------47.972,41 TL hasar bedeli, 19/07/2024 tarihinde------ŞİRKETİ’ne 1.103,38 TL hasar bedeli 02/08/2024 tarihinde ------1.968,13 TL hasar bedeli 05/08/2024 tarihinde ----48.284,27 TL hasar bedeli, 08/08/2024 tarihinde --------14.398,66 TL değer kaybı ödemesi yapılmıştır. 2- ------ plakalı araç için; 22/05/2024 tarihinde -------89.042,30 TL değer kaybbı ödemesi, 21/06/2024 tarihinde ------54.891,30 TL rücu ödemesi yapılmıştır. ------ plakalı araç için; 14/06/2024 tarihinde; ------- 29.777,56 TL hasar ödemesi, 01/07/2024 tarihinde 7.397,98 TL hasar ödemesi yapılmıştır. 3------ plakalı araç için; 01/07/2024 tarihinde -------- 21.169,45 TL değer kaybı ödemesi, 19/07/2024 tarihinde -------- 83.994,56 TL rücu ödemesi yapılmıştır. TOPLAM: (47.972,41+1.103,38+1.968,13+48.284,27+14.398,66+89.042,30+54.891,3029.777,56+ 21.169,45+ 83.994,56)= 400.000,00 TL olduğu, Rücu: ----- Plakalı aracın ----. tarafındaan ----- adına düzenlenmiş 09.05.2023-08.05.2024 tarihleri arasında geçerli -------poliçe nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, Poliçe teminat limitinin araç başına 200.000,00 TL, kaza başına 400.000,00 TL olduğu, 07.04.2024 tarihinde Sürücü ----- sevk ve idaresindeki------ plakalı aracıyla durmayarak sırasıyla park halinde bulunan ----- Plaka sayılı aracın sol yan kısımlarına,----- plaka sayılı aracın sol ve sol ayna kısımlarına,----- plaka sayılı aracın sol yon kısımlarına,----- plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarparak durabilmiş çarpmanın etkisiyle ------ plaka sayılı aracın ön kısımlarına çarpması sonucu 6 araçlı yaralamalı, maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş, davalı sigorta şirketine sigortalı-----plakalı araç sürücüsü ------- %100 oranda asli ve tek KUSURLU olduğu, ZMMS Genel Şartları A.5. a. “a) Maddi Zararlar Teminatı başlıklı madesinde: “Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır.” belirtildiği üzere söz konusu kazada zarar gören aracın uğramış olduğu hasar ve değer kaybı bedelini davacının davalılardan talep etme hakkının bulunduğu, Heyetimiz teknik bilirkişisi tarafından, ------- plakalı Aracın hasarsız 2. el değerinin 710.000,00TL olacağı dikkate alınarak, kaza tarihi itibari ile serbest piyasa koşulları birlikte dikkate alındığında, onarım sonrası 2. el değerinin azami 650.000TL olacağı değerlendirmesi yapılmış olup, hasardan önceki ve sonraki rayici arasında oluşan (710,000 TL – 650.000 TL =) 60.000,00 TL (Altmışbin) tutarındaki fark reel değer kaybı olarak bulunmuş, Davalı sigorta şirketinin, değer kaybı ödemesi olarak davacı tarafa 14.398,66TL bedel ödendiği anlaşılmış olup bakiye (60.000,00 – 14.398,66=) 45.601,34 TL zarardan da %100 kusur oranında davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağı kanaati oluşmuş, Bu kapsamda, ------- tarafından cevap dilekçesinde sigorta şirketi tarafından sunulan ödeme listesinde 07.04.2024 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle 400.000,00 TL ödeme yapılmış olduğu belirtildiğinden poliçe limiti dolmuş olması sebebiyle davacının diğer davalılardan 45.601,34 TL değer kaybı bedelini talep edebileceği sonucuna ulaşılmıştır. 4- SONUÇ: Tarafların iddia ve savunmaları, HMK 222 mad. ve TTK. Hükümlerine göre, uyuşmazlığa konu üzerinde bilirkişi sıfatıyla, dava dosyasına mübrez belgeler ile "takdiri delil" niteliğini haiz davacı kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; - Kaza olayında, davalı sigorta şirketine sigortalı ---- plakalı araç sürücüsü ----- %100 oranda asli ve tek KUSURLU olduğu, başkaca da kusurlu bulunmadığı, - Aracın hasarsız 2. el değerinin 710.000,00TL olacağı dikkate alınarak, kaza tarihi itibari ile serbest piyasa koşulları birlikte dikkate alındığında, onarım sonrası 2. el değerinin azami 650.000TL olacağı değerlendirmesi yapılmış olup, hasardan önceki ve sonraki rayici arasında oluşan (710,000 TL – 650.000 TL =) 60.000,00 TL (ALTMIŞBİN) tutarındaki fark reel değer kaybı olarak bulunmuştur. - Davalı sigorta şirketinin, değer kaybı ödemesi olarak davacı tarafa 14.398,66TL bedel ödendiği anlaşılmış olup bakiye (60.000 – 14.398,66=) 45.601,34TL zarardan da %100 kusur oranında davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağı kanaati oluşmuştur. - ZMMS Genel Şartları A.5. a. Maddesinde belirtildiği üzere söz konusu kazada zarar gören aracın uğramış olduğu hasar ve değer kaybı bedelini davacının davalılardan talep etme hakkının bulunduğu, - Bu kapsamda, ------ tarafından cevap dilekçesinde sigorta şirketi tarafından sunulan ödeme listesinde 07.04.2024 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle 400.000,00 TL ödeme yapılmış olduğu belirtildiğinden poliçe limiti dolmuş olması sebebiyle davacının diğer davalılardan 45.601,34 TL değer kaybı bedelini talep edebileceği bildirilmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi ile ''Değer kaybı bedelinin 60.000,00-TL olarak tespiti ile — bu rakamdan ZMMS şirketi tarafından ödenen 14.398,66-TL nin indirimi sonucu 45.601.34-TL olarak temerrüt tarihinden işleyecek (davalılara ait araç ticari olduğundan AVANS ) faiz , yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalılar----- ile ------ müşterek ve Müteselsilen tahsiline karar verilmesini arz ve talep ederiz.'' şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup;Huzurdaki davanın, trafik kazasından kaynaklı davacının aracında meydana gelen değer kaybının tazmini istemine ilişkin olduğu, Kaza olayında, davalı sigorta şirketine sigortalı ---- plakalı araç sürücüsü ------ %100 oranda asli ve tek KUSURLU olduğu, başkaca da kusurlu bulunmadığı, ----- Plakalı aracın ----- tarafındaan ------ adına düzenlenmiş 09.05.2023-08.05.2024 tarihleri arasında geçerli-------poliçe nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, Poliçe teminat limitinin araç başına 200.000,00 TL, kaza başına 400.000,00 TL olduğu, 07.04.2024 tarihinde Sürücü ----- sevk ve idaresindeki------ plakalı aracıyla durmayarak sırasıyla park halinde bulunan ----- Plaka sayılı aracın sol yan kısımlarına------- plaka sayılı aracın sol ve sol ayna kısımlarına------ plaka sayılı aracın sol yon kısımlarına, ------- plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarparak durabilmiş çarpmanın etkisiyle ------plaka sayılı aracın ön kısımlarına çarpması sonucu 6 araçlı yaralamalı, maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş, davalı sigorta şirketine sigortalı ---- plakalı araç sürücüsü ------- %100 oranda asli ve tek KUSURLU olduğu, davacı tarafa ait------- plakalı aracın dava konusu tarfik kazasından kaynaklı 60.000,00 TL (ALTMIŞBİN) tutarında değer kaybı oluştuğu, Davalı sigorta şirketinin, değer kaybı ödemesi olarak davacı tarafa 14.398,66TL bedel ödendiği anlaşılmış olup bakiye (60.000 – 14.398,66=) 45.601,34TL zarardan da %100 kusur oranında davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağı kanaati oluşmuştur. - ZMMS Genel Şartları A.5. a. Maddesinde belirtildiği üzere söz konusu kazada zarar gören aracın uğramış olduğu hasar ve değer kaybı bedelini davacının davalılardan talep etme hakkının bulunduğu, Bu kapsamda, ------tarafından cevap dilekçesinde sigorta şirketi tarafından sunulan ödeme listesinde 07.04.2024 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle 400.000,00 TL ödeme yapılmış olduğu belirlendiğinden poliçe limiti dolmuş olması sebebiyle davacının diğer davalılardan sürücü ve ileten olarak 45.601,34 TL değer kaybı bedelini talep edebileceği, kaza tarihinden itibaren dava konusu aracın hususi olması sebebiyle yasal faiz talep edilebileceği anlaşılmakla, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
1-Davalılar ----- ve ------- karşı açılan davanın kabulü ile 45.601,34 TL değer kaybı tazminatının davalılar ----- ve------ kaza tarihi olan 07/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
2-Davalı ------- karşı açılan davanın REDDİNE,
3-Arabuluculuğun davacı ve davalı sigorta arasında olduğu görülmekle, Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına
4-Davacı tarafça yapılan 13.829,00 TL yargılama giderinin davalılar --------müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalılar tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK Madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
6-Karar ve ilâm harcı olan 3.115,02-TL harçtan alınan 427,60 TL peşin, 607,98 TL tamamlama harcının mahsubu ile 2.079,44 TL harcın davalılar -------- tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
7-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan 427,60 TL peşin harç ve 607,98 TL ıslah harç giderinin toplamı 1.035,58-TL'nin davalılar --------müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Davalı ------ kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/3. maddedeki esaslara göre belirlenen 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ----- ödenmesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.