T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/229 Esas
KARAR NO:2025/970
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/04/2021
KARAR TARİHİ: 19/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının sağlık hizmeti gereksimlerinin karşılanabilmesi için birçok farklı paydaş ile işbirliği içinde çalışan alanında önde gelen medikal yenilikçi ürünlere sahip şirket olduğunu, Davacı ile davalı arasında faturalara dayalı ürün satışı yapıldığını. Yapılan ürün satışı kapsamında ----- borcun vadesinde ödenmediğini, Davacı şirket tarafından gönderilen 15.02.2021 tarihli ihtarname ile borcun 3 gün içerisinde ödenmesi davalı şirkette ihtar edildiğini, Davalı şirket yapılan tüm ihtarlara rağmen ödenmemiş durumda olan faturalardan doğan 25.38,26 Euro, 15.167,50 Usd’nin takip tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığını beyan ederek; Davalı borçlunun -------numaralı icra dosyasında gönderilen ödeme emrine yaptığı haksız ve mesnetsiz itirazın iptal edilmesine ve takibin devamına, davalının takip tutarının %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından düzenlenen, ---- Euro tutarlı, -----Euro tutarlı, ----- yevmiye No'lu ihtarname çekildiğini, Bunun üzerine, davalı şirket----- yevmiye No'lu ihtarnamesi ile haksız düzenlenen iş bu faturalara itiraz ettiğini. Taraflarınca -------Yevmiye Nolu ihtarnamesi ile faturaların iptaline ve maddi zararların giderilmesi talepli ayıp ihbarında bulunulduğunu, Davacı tarafından koşullarına uygun gönderilmiş bir hammadde mevcut olmadığından, davalı şirketin mal bedeli adı altında herhangi bir borcu da bulunmadığını. Bu nedenle; ------- tutarlı iade faturaları kesildiğini ve davacı yana iletildiğini, İade faturası kesildikten sonra, ----- sunulan ihtarnamede ve---------Davacı Ve Davalı Şirketler Arasında Geçen Mail Yazışmaları) yer alan mail yazışmalarında görüldüğü üzere taraflarınca yasal süresi içinde gizli ayıp ihbarında bulunulduğunu. Davacı yanın iddia ettiği gibi faturaların kabul edildiği ve buna rağmen ödenmekten kaçınıldığına ilişkin iddialar iade faturalarından görüleceği üzere asılsız olduğunu, Davalı şirket ile davacı şirket arasında yapılan ticari ilişkiye bakıldığında davalı şirketin ödemeleri düzenli ve eksiksiz yaptığı görüleceğini. Ancak, davacı şirketten istenen siparişlerin, gizli ayıplı çıkması sebebiyle, davalı ticari ilişkilerinde itibar kaybı yaşamış olup ekte sunulan müşterilerini ve daha fazlasını kaybettiğini. Ancak ticari ahlak ve teammüllere aykırı biçimde ayıplı ürünler hususunda gereğinin yapılmaması sebebiyle ticari ilişki sonlandırıldığını, ayıplı ürünlerin teslim alınması ve iade faturalarının işlenmesi ihtaren bildirildiği halde, davacı yan hiçbir şekilde ayıplı ürünleri iade almaya yanaşmamıştır. Bu nedenle, davacı yanın icra takibine ve davaya konu alacakları haksız olduğunu beyan ederek; Haksız ve kötü niyetli olarak açılan davanın reddi, davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra tazminatı, yukarıda belirtilen faturaların iptali ile bahsi geçen maddi zararların ve diğer zararların tazmin edilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Huzurdaki dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmuştur.---- esas sayılı dosyası celp edilmiştir.6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU/TİCARİ DEFTERLERİN İBRAZI VE DELİL OLMASI - Madde 222 -
(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. ---------Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.TÜRK TİCARET KANUNU Madde 64- (1): -------- Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."
(2): "Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür."
Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir."Ticari defterler, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.Tİcari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır.
Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).Yine Türk Ticaret Kanunu Madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği, Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir. Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir. Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır. Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır. Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır. (TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veye diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (HMK. m. 222/3)Davacı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Davalı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir işten kaynaklanmaktadır. Tacirler arasındaki huzurdaki ticari davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.Bu açıklamalar ekseninde değerlendirme yapıldığında; davacı ile davalı tarafın tacir sıfatını taşıdıkları, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır. Her iki taraf da tacir olduğundan ticari defter içerikleri delil vasfı taşımaktadır.Mahkememizce işbu dosyada, Mali Müşavir Bilirkişi bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; D-İNCELEME YÖNTEMİ-BİLİMSEL VE TEKNİK DAYANAKLAR Davacının Ticari Defterleri Üzerinde Yapılan İnceleme Ve Tespitler a)Davacı taraf defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde yapılan tespit ve değerlendirme sonuçları aşağıda arz edilmiştir. B) Davacı ------------ yıllına ait ibraz elden defterlerinin tasdik bilgileri aşağıdaki gibidir; E-Defter, Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereğince tutulması zorunlu olan defterlerin belirlenen format ve standartlara uygun biçimde elektronik dosya biçiminde hazırlanması, bastırılmaksızın kaydedilmesi, değişmezliğinin, bütünlüğünün ve kaynağının doğruluğunun garanti altına alınması ve ilgililer nezdinde ispat aracı olarak kullanılabilmesine imkan tanımayı hedefleyen hukuki ve teknik düzenlemeler bütünüdür. Davalı tarafın -----yıllarına ait Yevmiye, Defter-i Kebir defterleri E-Defter olarak ve E-Beratian süresi içerisinde alınmış olup, -------yıllarına ait Envanter Defter açılış tasdikleri süresi içerisinde yaptırılmış, ticari defterlerin birbirini doğrular nitelikte olduğu, bu itibarla 6762 sayılı (Mülga) TTK m.66, HMK ???md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md gereğince mevcut haliyle davacının 2018-2019 yıllarına ait ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu kanaatine varılmıştır. C)Davacının Ticari Defterlerinde Yapılan Tespitler Davacı tarafın incelen ticari defterlerinde davalı taraf ile olan hesap hareketlerini --------- nolu cari hesap kodunda takip etmekte olduğu, düzenlemiş olduğu faturaları bu hesabın borcuna yapmış olduğu tahsilatları ise bu hesabın alacağına kaydetmiş olduğu tarafımdan görülmüştür.Davacı'nın hesaplarında yeralan Davalı'ya ait muavin defter (hesap ekstresi); Davacının defterlerinde yapılan inceleme neticesinde, davalıya ait cari hesaba ilişkin hareketleri ticari defterlerine usulüne uygun olarak kaydedilmiş olduğu görülmüş ve muavin defter dökümünde yevmiye defter tarih ve kayıt no.larına yer verilmiştir. Davacı tarafın incelenen ticari defterlerine göre, takip tarihi itibariyle aşağıdaki detaylar çerçevesinde, -----yılında, ------- karşılığı ------ olarak fatura kesilmiş ve ------- ödeme alınmış, yıl sonu devir bakiyesi ------- yılına devir olmuştur. -----yılında, Davalı tarafmdan kesilen ------- iade faturası alacak olarak kaydedilmiş olup, ------- karşılığı fatura düzenlenmiş olduğu tespit edilmiş olup ayrıca --------- usd) ALACAK bakiye Üe kayıtlarda yer almaktadır. Davalının Ticari Defterleri Üzerinde Yapılan İnceleme Ve Tespitler a)Davalı taraf defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde yapılan tespit ve değerlendirme sonuçlan aşağıda arz edilmiştir. B) Davalı ------------ yıllarına ait ibraz elden defterlerinin tasdik bilgileri aşağıdaki gibidir; E-Defter, Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereğince tutulması zorunlu olan defterlerin belirlenen fonnat ve standartlara uygun biçimde elektronik dosya biçiminde hazırlanması, bastırılmak sızın kaydedilmesi, değişmezliğinin, bütünlüğünün ve kaynağının doğruluğunun garanti altına alınması ve ilgililer nezdinde ispat aracı olarak kullanılabilmesine imkan tanımayı hedefleyen hukuki ve teknik düzenlemeler bütünüdür. Davalı taralın ---- yıllarına ait Yevmiye, Defter-i Kebir defterleri E-Defter olarak ve E-Beratlan süresi içerisinde alınmış olup, 2020-2021 yıllarına ait Envanter Defter açılış tasdikleri süresi içerisinde yaptırılmış, ticari defterlerin birbirini doğrular nitelikte olduğu, bu itibarla 6762 sayılı (Mülga) TTK m.66, HMK 222md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md gereğince mevcut haliyle davacının 2020-2021 yıllarına ait ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu kanaatine varılmıştır. c)DavaIının Ticari Defterlerinde Yapılan Tespitler Davalı tarafın incelen ticari defterlerinde davalı taraf ile olan hesap hareketlerini -------- nolu cari hesap kodunda takip etmekte olduğu, tarafına düzenlemiş olan faturaları bu hesabın alacağına, yapmış olduğu ödemeleri ise bu hesabın borcuna kaydetmiş olduğu tarafımdan görülmüştür. Davalı'nın hesaplarında yer alan Davaa'ya ait muavin defter (hesap ekstresi); Davalının defterlerinde yapılan inceleme neticesinde, davacıya ait cari hesaba ilişkin hareketleri ticari defterlerine usulüne uygun olarak kaydedilmiş olduğu görülmüş ve muavin defter dökümünde yevmiye defter tarih ve kayıt no.larına yer verilmiştir. Davalı tarafın incelenen ticari defterlerine göre, takip tarihi itibariyle aşağıdaki detaylar çerçevesinde, 2020 yılında, ------ karşılığı fatura, 183,835TL yapılan ödeme ve yıl sonu devir bakiyesi ------ olarak 2021 yılına devir olmuştur.----ödeme yapılmış, -----iade faturası düzenlenmiş olup, ----- bakiyesi olduğu tespit edilmiştir. E-DEĞERLENDİRME Yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde, a)Taraflar arasında ticari ilişkinin yazılı ticari sözleşmeler beyan edilmese de ticari olarak ilişkinin varlığının mevcut olduğu, Davacı tarafın incelenen 2020-2021 yıllarına ait ticari defterlerin tasdik onaylarının zamanında yapıldığı ve lehine delil niteliğinin bulunduğu kanaatine varılmıştır. **Davalı tarafın incelenen 2021-2021 yıllarına ait ticari defterlerin tasdik onaylarının zamanında yapıldığı ve lehine delil niteliğinin bulunduğu kanaatine varılmıştır Davacı taraf muavin hesaplarında, 2020 yılı kesilen faturalar ve alınan ödemeler karşılığı sonrası ------- olarak yer almaktadır. Davalı taraf muavin hesaplarında, 2020 yılı gelen faturalar ve yapılan ödemeler karşılığı sonrası---- yılına devir bakiyesi 921.077,587TL olarak yer almaktadır. ---- yıluıa devri bakiyelerinde 2.991 tl fark bulunmakta olduğu gözlenmiştir. c) Davacı taraf defter kayıtlarına göre ----olan ---- yıl sonu devir tutan, Davalı tarafın defter kayıtlarında olan 921.077,58 ti devir bakiyesi arasında olan 2.991 ti lik fark; Davalı tarafın kayıtlarında bulunan -----------açıklamalı faturalar, Davacı taraf kayıtlarında, ------- Olarak yer almakta ve ------ fatura dava konusu ile ilgili olmayan bir cari hesaba ait gözükmektedir. 2020 yılı devir tutarı Davacı tarafın kayıtlarında yer alan 918.086,58TL doğru olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı taraf muavin hesaplarında, 2021 yılı kayıtlarında; 192.129TL havale olarak alınan ödeme, 178.707TL Çek olarak ödeme(Çek Detayı: ------Çek nolu ----- ödemeli olan, Davalı tarafından cirolu) ve Davalı tarafa ait----- adet iade faturası ve ------- iade faturasına karşılık ------ fatura bulunmakta olduğu, bakiye -------- tespit edilmiştir. Davalı taraf muavin hesaplarında, ---- yılı kayıtlarında; ----- havale olarak yapılan ödeme, ---- "Ortaklarda Alacaklar Hesabı- ----- tarafından ödeme Davalı tarafa ait -----iade faturasına karşılık davaa tarafa ait -----bulunmakta olduğu gözlenmiş olup, Davalı taraf, --------tarafından ödeme kaydını belge talebinde bulunulduğunda başka bir firmaya ait olduğunun tespiti yaptığından ----tarihi itibariyle ------- nolu yevmiye kaydı ile düzeltmiş, davaa taraf Alacak bakiyesi 448.672.61TL olarak tespiti yapılmıştır. E) Davaa tarafın ------ yılı muavin kayıtlarında yer alan 178.707TL çek olarak Davalı tarafından yapılan ödeme Davalı tarafın kayıtlarında yer almamaktadır. F) Davalı tarafın kesmiş olduğu, -------- iade faturası kayıtlarında yer almadığı, aynı tutarlı -------- nolu iade faturasının kayıtlarda yer aldığı tespit edilmiştir. G) Mutabakat Mektubu, 6762 Saydı Eski TTK da 92. Maddede Yeni 6102 Saydı TTK da ise 94. Maddesinde düzenlenmiş olup firmaların tutmakta oldukları cari hesap bakiyelerinin belirli devre sonlarında karşılıklı olarak teyit edilmesi amacıyla düzenlenen formlardır. Taraflar arasında olan ilgili dönemlere ait yapılmış "mutabakat formu'' tarafıma sunulmamış olduğundan, yapılmadığı kanaatine varılmıştır. H)Raporumda belirtmiş bulunduğum, tarafların cari hesap ekstresi ve Defter Kayıtlarına istinaden------ karşılığı) bakiye borcun oluşturulan faturaların davalı tarafın kayıtlarında yer aldığı tespit edilmiştir. ı) --------- ESayıIı dosyada belirtilen takip nedeniyle, davacının davalıdan talep edebileceği alacak miktarı ----- Esas --- nolu Celse tarihi olan ----- tarihine kadar uygulanacak Fiili Ödeme günündeki Döviz Alış Kuru üzeremden USD/EURO Mevduata Kamu Bankalarınca uygulanan Azami Yıllık Faiz tutan Asıl Borç Tarih Faiz Türü Faiz Tutan ---------Dava kesinlik kazandığı tarihte hesaplanması nihai takdiri Yüce Mahkemenizindir. j) İcra inkar tazminatı ve miktarı; 6352 sayılı Kanun'nun yürürlüğe girdiği 05.07.2012 tarihinden sonra yapılan icra takipleri üzerine açılacak itirazın iptali davalarında icra inkar tazminatı asgari %20 olarak uygulanacak tul Davalı tarafından Asıl alacak 15.167,50USD için %20'si oranında 3.033,50USD ve 25.384,26EURO için %20'si oranında 5.076,85EURO icra inkar tazminatı ödenmesi gerektiği, kanaatine varılmıştır. F-SONUÇ a) Davacı taraf defter kayıtlarına göre 2020 yılı devir tutarı olan 918.086,58TL doğru olduğu kanaatine varılmıştır. b)Davacı tarafın 2021 yılı muavin kayıtlarında yer alan 178.707TL çek olarak yapılan ödeme Davalı tarafın kayıtlarında yer almadığı, itiraz edilen dava konusu faturaların Davalı tarafın kayıtlarında yer aldığı, itirazı yapılan faturaların yasal süre olan 8 gün içerisinde hesaplarından çıkarılmadığı tarafların Defter kayıtlanndaki mutabakatsızlık incelendiğinde Davaa tarafın bakiyesinin kabul edilebileceğinin kanaatine varılmıştır. c) Dava konusunun, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler olmasa dahi davaa tarafından beyan edilen mail ve teklif formu destekleyici unsur olarak ticari ilişkinin varlığının neticesi itibariyle, davacının mali kayıtlarında yer alan davaya konu olan faturalar toplamı ve yapılan ödemeler sonrası davacının davalı'dan dava esas değeri -------alacağının olduğu, d) --------Sayılı dosyada belirtilen takip nedeniyle, davacının davalıdan talep edebileceği alacak miktarı ----- esas alacak ve ------ nolu Celse tarihi olan -------- tarihine kadar uygulanacak Fiili ödeme günündeki Döviz Alış Kuru üzerinden ----- uygulanan-----, e) Davacının davalıdan talep edeceği yasal faiz ve asıl alacağın %20'si oranında olan ----icra inkar tazminatının davalı yan tarafından kabulünün gerekeceği bildirilmiştir.Mahkememizce işbu dosyada, Mali Müşavir Bilirkişi, Moleküler Biyolog ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı (Borçlar - Ticaret Hukukuçusu) bilirkişilerin raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişiler tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; 4) TEKNİK YÖNDEN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: 1.Giriş ve Davanın Teknik Bağlamı 1.1. Davanın Kısa Özeti ve Teknik Değerlendirmenin Önemi Mevcut yasal uyuşmazlık, davacı -------------- tarafından davalı ------------------aleyhine başlatılan itirazın iptali davası etrafında şekillenmektedir. Davacı, ürün satışlarından kaynaklanan 35.921,26 Euro ve 161,66 USD tutarındaki faturaların vadesinde ödenmediğini iddia etmektedir. Davalı ise bu iddialara, davacı tarafından tedarik edilen ürünlerin ayıplı olduğunu ve bu durumun kendilerine önemli maddi ve manevi zararlar verdiğini belirterek karşı çıkmaktadır. Bu davanın temel anlaşmazlık noktası, tedarik edilen biyolojik reaktiflerin işlevselliği ve kalitesidir. Bu nedenle, olayın teknik yönden derinlemesine ve objektif bir şekilde değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Davacının mali taleplerinin ve davalının karşı iddialarının geçerliliği, söz konusu ürünlerin bilimsel olarak titiz bir şekilde incelenmesiyle doğrudan ilişkilidir. Ürünlerin teknik durumu hakkında net bir tespit yapılmadan, hukuki ve mali boyutlardaki anlaşmazlığın doğru ve adil bir şekilde çözümlenmesi mümkün değildir. Davacının ödeme talebi, ürünlerin sözleşmeye uygun olarak teslim edildiği önermesine dayanmaktadır. Davalının ödemeyi reddetmesi ise ürünlerin ayıplı olduğu yönündeki karşı iddiaya dayanmaktadır. Bu durum, doğrudan bir nedensellik ilişkisi kurmaktadır: eğer ürünlerin teknik olarak ayıplı olduğu kanıtlanırsa, davacının bu belirli ürünler için yaptığı ödeme talebi geçersiz hale gelecektir. Dolayısıyla, teknik değerlendirme yalnızca tamamlayıcı bir kanıt değil, davanın hukuki ve mali sonuçlarının dayanacağı temel zemini oluşturmaktadır. 1.2. İncelenen Ürünlerin Genel Tanıtımı: ------------------ değerlendirme raporunun merkezinde, her iki tarafın iddialarına konu olan iki ana tanı kiti bulunmaktadır. Bunlar, davacı --------- tarafından tedarik edilen ----- davalı ------ tarafından üretilen, -------------- kitlerini hammadde olarak kullanan --------------- marka kitlerdir. Her iki kit de moleküler teşhis alanında, özellikle ----------------teknolojilerinde kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bu genel tanıtım, ürünlerin işlevselliğine dair daha detaylı teknik tartışmalar için bir zemin oluşturmaktadır. 2. Moleküler Biyoloji Temelleri: ----, anlaşmazlığa konu olan tanı kitlerinin teknik bağlamını ve önemini anlamak için, hukuk profesyonelleri gibi uzman olmayan bir kitleye gerekli bilimsel altyapıyı sağlamaktadır. 2.1.------------------ içinde yer alan ve dizilimi bilinen belirli bir bölgeyi çoğaltmak için uygulanan temel bir moleküler biyoloji tekniğidir. Bu yöntem, tek veya birkaç kopyadan milyonlarca kopya ------------- üretilmesini sağlar. Genellikle ---------------------- olarak tanımlanan bu işlemin temel prensibi, tüp içerisinde nükleik asitlerin uygun koşullarda çoğaltılmasına dayanır. Süreç, her biri üç ana aşamadan oluşan bir dizi hassas sıcaklık döngüsü içerir: ------------aralığında gerçekleştirilir. Bu aşamada, çift sarmallı --------------- kalıbı tek sarmallara ayrılır. ----------------- aralığında gerçekleşir. Bu sıcaklıkta, kısa------------ kalıplarındaki tamamlayıcı dizilerine bağlanır. ----------yapılır. Bu aşamada, bir ------------ polimeraz enzimi, primerleri uzatarak yeni ------------sarmalları sentezler. Bu döngü, üstel çoğaltma elde etmek için belirli sayıda (genellikle 25-40) tekrarlanır. ---------------- dayanan ve hedeflenen bir ---------- molekülünün amplifikasyonunu geleneksel --------------- olduğu gibi sonunda değil, ------------- sırasında (yani gerçek zamanlı olarak) izleyen gelişmiş bir moleküler biyoloji laboratuvar tekniğidir. Bu gerçek zamanlı izleme, başlangıçtaki hedef -------------- miktarının nicel olarak belirlenmesine olanak tanır. Teknik, genellikle floresan probların kullanıldığı "5'-nükleaz yöntemi" gibi prob algılamasına dayanır; bu problar, çoğaltılan ürün miktarıyla orantılı bir sinyal üretir. --------------basit, tek adımlı kimyasal reaksiyonlar değildir. Bunlar, hassas sıcaklık kontrolü ve çeşitli biyolojik reaktiflerin (örneğin, enzimler, primerler, problar, nükleotitler ve tamponlar) koordineli aktivitesini gerektiren karmaşık biyolojik analizlerdir. Herhangi bir bileşendeki bir kusur (örneğin, inaktif bir enzim, bozulmuş bir primer veya yanlış tampon bileşimi) veya optimal termal döngü koşullarından bir sapma, tam analiz başarısızlığına veya hatalı sonuçlara yol açabilir. Bu detaylı bilgi, bir------------ hassas bir sistem olduğunu ve herhangi bir parçadaki bir hatanın tüm sistemi işlevsiz hale getirebileceğini, dolayısıyla nihai ürünün kalitesini doğrudan etkileyebileceğini anlamaya yardımcı olmaktadır. 2.2. Yaygın Kullanım Alanları ve Kitlerin Bu Teknolojilerdeki Rolü --------tıbbi ve biyolojik araştırmaların çeşitli alanlarında geniş ve kritik uygulamaları bulunmaktadır. Bunlar arasında kalıtsal hastalıkların teşhisi, adli analizler için genetik parmak izlerinin tanımlanması, bulaşıcı hastalıkların (örneğin, ----------- gibi viral enfeksiyonlar) hızlı ve doğru teşhisi, biyoteknolojide gen klonlama, babalık testleri ve araştırma ortamlarında ---------- hassas nicel tayini sayılabilir. ------------------- gibi tanı kitlerinin bu teknolojilerdeki rolü hayati önem taşımaktadır. Bu kitler, genellikle önceden optimize edilmiş, kullanıma hazır reaktifler (örneğin, enzimler, tamponlar, -----------------ve bazen primerler/problar içeren master miksler) sağlayarak bu karmaşık moleküler reaksiyonları basitleştirir ve standartlaştırır. Bu ön formülasyon, teknolojileri rutin laboratuvar kullanımı için daha erişilebilir hale getirir, deneyler arasındaki değişkenliği azaltır ve klinik teşhisler ve büyük ölçekli araştırmalar için hayati önem taşıyan yüksek verimli testleri mümkün kılar. Bu kitlerin -------------------------- gibi kritik uygulamalarda kullanılması, herhangi bir teknik kusurun önemini sadece finansal bir kayıptan öteye taşımaktadır. Bu bağlamda hatalı bir kit, yalnızca satın alan şirket (davalı) için finansal bir kayıp anlamına gelmez; aynı zamanda yanlış teşhis sonuçlarına yol açabilir. Bu durum, hastalığın yayılmasına neden olan yanlış negatifler veya gereksiz izolasyona yol açan yanlış pozitifler gibi ciddi halk sağlığı sonuçları doğurabilir. Ayrıca, bu kitleri kendi tanı ürünleri için hammadde olarak kullanan davalı için, hatalı bir bileşen, kusurlu nihai ürünlerin üretilmesine yol açabilir. Bu da müşteri şikayetlerine, ürün geri çağırmalarına, önemli itibar kaybına ve iade edilen hatalı testlerden kaynaklanan ek ekonomik kayıplara ve potansiyel olarak son kullanıcılardan kaynaklanan yasal sorumluluklara yol açabilir. Bu durum, teknik kusurun etkisinin kapsamını önemli ölçüde genişletmektedir. 3. İncelenen Ürünlerin Teknik Özellikleri ve Protokolleri Bu bölüm, bilirkişi raporunda sunulan --------------------- spesifik özelliklerini ve önerilen operasyonel protokollerini detaylandırmaktadır. Bu detaylı karşılaştırma, bilirkişinin karşılaştırmalı testlerinin temelini anlamak için kritik öneme sahiptir. 3.1. ---------- aracılığıyla tek adımlı, gerçek zamanlı ------------------- olarak tanımlanır. Tasarımının öne çıkan bir özelliği, reaksiyon karışımlarının kolay hazırlanmasını sağlamasıdır; yalnızca primer, prob ve numunenin eklenmesini gerektirir. Özellikle, numunenin araya giren nükleik asit saflaştırma adımları olmadan doğrudan reaksiyon karışımına eklenmesine olanak tanır, bu da teşhis iş akışını kolaylaştırır. Raporda ayrıca,-------------adımlarını genel olarak basitleştirmedeki rolü ve ileri kit teknolojilerinde kullanımı da belirtilmektedir. Tipik bir reaksiyon için önerilen spesifik bileşenler ve hacimleri şu şekildedir: ----------------Toplam reaksiyon hacmine ulaşmak için ayarlanan hacim. ------------(kontaminasyon olmadığından emin olmak için kullanılır). --------------- tarihli protokolünde belirtilen kesin sıcaklık ve zaman döngüleri şunlardır: ------------------- formatı, bir kusurun var olması durumunda, bunun büyük olasılıkla kitin üretiminden veya bileşiminden kaynaklandığını, reaktif hazırlığındaki kullanıcı hatasına atfedilemeyeceğini düşündürmektedir. "Ön karışım" ifadesi, üreticinin kritik reaktiflerin (örneğin, enzim, tamponlar, ---------------) çoğunu tek bir çözeltide önceden birleştirdiği ve optimize ettiği anlamına gelir. Bu durum, reaksiyon kurulumu sırasında kullanıcı kaynaklı hataları (örneğin, bireysel bileşenlerin yanlış pipetlenmesi veya kontaminasyon) önemli ölçüde azaltır. Dolayısıyla, kitin belirtilen protokole uyulmasına rağmen beklendiği gibi performans göstermemesi, kitin formülasyonunda, stabilitesinde veya üretim kalitesinde temel bir kusur olduğuna güçlü bir şekilde işaret etmektedir. ---------------- olarak tanımlanmaktadır. Davalının kendi tanı kitlerinin temel bir bileşenidir ve çeşitli -------------------uygulamaları için tasarlanmıştır. Moleküler reaksiyonları kolaylaştırmak için önceden formüle edilmiş bir reaktif karışımı sağlamadaki rolü, ------------------kitine benzerdir. ------- kullanılarak tipik bir reaksiyon için önerilen spesifik bileşenler ve hacimleri şu şekildedir: --------------- Toplam reaksiyon hacmine ulaşmak için ayarlanan hacim. ------------- (kontaminasyon olmadığından emin olmak için kullanılır). --------- --------- için önerilen kesin sıcaklık ve zaman döngüleri ---------------------- belirtilenlerle aynıdır. Bu termal profil standardizasyonu, doğrudan karşılaştırmalı testler için kritik bir husustur: --------- etmek için aynı termal profillerin kullanılması, deneysel sonuçların bilimsel geçerliliğini ve karşılaştırılabilirliğini önemli ölçüde artırmaktadır. İki farklı tanı kitinin performansını karşılaştırırken, kitlerin kendisi dışındaki değişkenleri en aza indirmek zorunludur. Her kit için farklı termal döngü koşulları kullanılsaydı, gözlemlenen performans farklılıkları, kitlerin doğal kalitesinden ziyade değişen koşullara atfedilebilirdi. Uzman, hem ------------ hem de --------------- kitlerine tamamen aynı termal profili uygulayarak, karşılaştırmanın adil ve bilimsel olarak sağlam olmasını sağlamış, böylece gözlemlenen performans farklılıklarını (birinin çalışıp diğerinin çalışmaması) doğrudan kitlerin içsel özelliklerine bağlamıştır. ---------------hem de --------- kitlerinin temel bileşenlerini ve termal döngü parametrelerini açık, yan yana bir karşılaştırma sunarak değerli bir görsel özet görevi görmektedir. Bu format, kritik protokol detaylarının hızlı bir şekilde anlaşılmasını sağlar ve kullanımlarındaki benzerlikleri (özellikle termal döngüde) ve farklılıkları (örneğin, master mix konsantrasyonu, oligo mix hacmi) vurgular. Özellikle uzman olmayan bir kitle için standartlaştırılmış test koşullarını hızlıca kavramak açısından faydalıdır. | ------------------ yöneticileri gibi hedef kitle için, ayrıntılı bilimsel metinler yoğun olabilir. Karşılaştırmalı bir tablo, karmaşık bilgiyi kolayca anlaşılır bir formata dönüştürdüğü için son derece değerli bir araçtır. Aynı termal profilleri görsel olarak sunarak, uzmanın titiz metodolojisini ve iki kit arasındaki doğrudan karşılaştırmanın geçerliliğini pekiştirmektedir. Bu açıklık, mahkemenin gözlemlenen performans farklılıklarının test koşullarındaki varyasyonlardan değil, kitlerin içsel özelliklerinden kaynaklandığını anlaması için esastır. 4. Teknik İnceleme Metodolojisi ve Bulgular Bu bölüm, teknik değerlendirmeyi yürütmek için uygulanan metodolojiyi titizlikle detaylandırmakta ve hem -------------- hem de----------kitleri üzerinde yapılan testlerden elde edilen ampirik sonuçları sunmaktadır. 4.1. Uygulama Raporunda Belirtilen Test Metodolojisi Bilirkişinin laboratuvar incelemesinin temel amacı, hem ----------------------------------------hem de -------------n marka kitlerinin işlevselliği ve performansı hakkındaki çelişkili iddiaları kontrollü koşullar altında ampirik olarak doğrulamaktı. Kullanılan Ekipman ve Yazılım: Teknik analiz, moleküler biyoloji laboratuvarlarında gerçek zamanlı ------------ uygulamaları için standart ve yaygın olarak tanınan bir cihaz olan ------- cihazı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veri toplama ve analiz için eşlik eden ------- kullanılmış, böylece standartlaştırılmış ve güvenilir ölçümler sağlanmıştır. Numune İşleme ve Soğuk Zincir Bütünlüğü: Metodolojinin kritik bir yönü, numunelerin titizlikle işlenmesiydi. Davalı tarafından sağlanan tüm numuneler, katı soğuk zincir koşulları altında -------------------işlenmiştir. Bilirkişi, numunelerin teslim alındığında soğuk zincirin korunduğunu ve inceleme süresince de muhafaza edildiğini açıkça belirtmiştir. Bu önemli detay, davacının numunelerin bilirkişinin gözetiminde öncesinde veya sırasında yanlış depolama nedeniyle bozulduğu yönündeki potansiyel argümanlarını önceden ele almakta ve hafifletmektedir. Bu durum, test sonuçlarının güvenilirliğini ve inanılırlığını önemli ölçüde artırmaktadır. Moleküler biyolojide, özellikle ------------- kitlerindeki enzimatik reaktiflerle, sıcaklık dalgalanmaları enzim bozulmasına ve analiz başarısızlığına yol açabilir. Bilirkişi, soğuk zincirin inceleme sırasında korunduğunu ve davalının teslimat öncesinde de buna uygun davrandığını (teslimat anındaki gözlemlerine göre) açıkça belirterek, bu tür anlaşmazlıklarda yaygın bir savunma argümanını (ürün arızasının alıcının yanlış kullanımından kaynaklandığı) proaktif olarak ele alştır. Bu önleyici yaklaşım, uzmanın sorunun davacı tarafından tedarik edilen ürünün doğal kalitesinden kaynaklandığı sonucunu güçlendirmektedir. Deneysel Kurulum ve Kontroller: İncelenen her ürün için, 10 adet bireysel reaksiyon (x10) titizlikle hazırlanmıştır. Analizin geçerliliğini ve güvenilirliğini sağlamak için, deneysel tasarıma hem pozitif hem de negatif kontrol numuneleri dahil edilmiştir. Pozitif kontroller, reaksiyon bileşenlerinin işlevsel olduğunu ve analizin hedefi tespit edebildiğini doğrular; negatif kontroller ise kontaminasyon veya spesifik olmayan amplifikasyon olmadığını garanti eder. Bu sağlam kurulum, kit içeriklerinin işlevselliğinin kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesine olanak tanımıştır. 4.2.---------------Performansı: Bilirkişinin laboratuvar testleri kesin bir bulgu ortaya koymuştur: davacının iddiasına konu olan ------------------ uygulamalarında amaçlandığı gibi çalışmamıştır. Raporda sunulan ve "oldukça fazla gürültü pikleri veren görüntü" olarak tanımlanan görsel kanıt, hedef ------------------ etkili veya spesifik olarak çoğaltmada açık bir başarısızlığı göstermektedir. Bu durum, ya işlevsel bileşen eksikliğini (örneğin, inaktif enzim) ya da inhibitörlerin--------------------- Performansı: Buna karşılık, davacının hatalı olduğunu iddia ettiği ------- marka kitler, doğru ve sağlam bir şekilde performans göstermiştir. Bu bulguya eşlik eden ve "her reaksiyonda çalışan piklerin görüntüsü" olarak tanımlanan görsel kanıt, hedefin başarılı ve spesifik amplifikasyonunu doğrulamaktadır. Bu durum, davalının kendi kitlerinin işlevsel ve güvenilir olduğunu göstermektedir. Doğrudan Çelişki: Bilirkişinin ampirik bulguları, her iki kitin performansı hakkındaki davacının ilk iddialarıyla doğrudan ve kesin olarak çelişmektedir. Davacı, ------------ işlevselliğini ve -------------- kitlerinin işlevsizliğini iddia etmiş; bilirkişinin bağımsız testleri ise tam tersini tespit etmiştir. Moleküler biyoloji konusunda derinlemesine bilgi sahibi olmayan hukuk profesyonelleri için -------- gibi soyut ifadeler belirsiz olabilir. Amplifikasyon eğrileri veya raporda bahsedilen ------------- gibi grafiksel gösterimlerin dahil edilmesi, doğrudan, inkar edilemez görsel kanıtlar sunmaktadır. ------ spesifik olmayan amplifikasyonu veya analizin tamamen başarısız olduğunu açıkça göstererek, kitin amaçlanan işlevini yerine getirmediğini ortaya koymaktadır. Tersine, "çalışan pikler" başarılı, spesifik ve sağlam hedef amplifikasyonunu görsel olarak doğrulamaktadır. Bu doğrudan görsel karşılaştırma, uzmanın sonucunu oldukça ikna edici ve anında anlaşılır kılmakta, teknik bulguları somut verilerle pekiştirmektedir. 4.3. ----------------------tablo, bilirkişinin ampirik testlerine dayanarak her iki kitin temel performans sonuçlarını görsel olarak özetlemektedir. Bu tablo, raporun en kritik teknik bulgusuna hızlı ve yüksek etkili bir referans görevi görerek, tarafların iddiaları ile bilirkişinin objektif sonuçları arasındaki tutarsızlığı açıkça ortaya koymaktadır.----------------Davacı Tarafından İddia Edilen | İşlevsel | İşlevsiz / Ayıplı | | Davalı Tarafından İddia Edilen | İşlevsiz / Ayıplı | İşlevsel | | Bilirkişi Test Sonucu | İşlevsiz | İşlevsel | | Gözlemlenen Görsel Kanıt (rapordan) | "Oldukça fazla gürültü pikleri veren görüntü" | "Her reaksiyonda çalışan piklerin görüntüsü" | Protokol karşılaştırma tablosuna benzer şekilde, performans karşılaştırma tablosu da hedef kitle için paha biçilmezdir. En kritik teknik bulguların kısa, yüksek etkili bir özetini sunarak, okuyucunun uzmanın her bir kitin işlevselliği konusundaki kesin sonucunu anında kavramasına olanak tanır. Bu doğrudan görsel karşılaştırma, tarafların iddiaları ile bilimsel olarak kanıtlanmış gerçeklik arasındaki temel çelişkiyi vurgulamaktadır; bu da teknik değerlendirmenin özünü oluşturmakta ve hukuki sonuçları doğrudan bilgilendirmektedir. 5. Ayıplı Ürün İddialarının Teknik Değerlendirmesi Bu bölüm, bulguların teknik çıkarımlarını derinlemesine incelemekte, özellikle "ayıplı ürün" iddiasını ve bunun yasal çerçevedeki nüanslarını ele almaktadır. 5.1. ---------- Kitlerinin Çalışmadığına Dair Teknik Tespitin Detaylandırılması Bilirkişi tarafından yapılan laboratuvar testleri, ---------------- uygulamalarında amaçlanan işlevleri için kesinlikle işlevsiz olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Bu durum, uygun amplifikasyon sinyallerinin yokluğu ve önemli gürültü varlığı ile kanıtlanmıştır; bu da----------amplifikasyonunun temel görevinin yerine getirilemediğini kesin olarak göstermektedir. Teknik açıdan bakıldığında, amaçlanan işlevini yerine getiremeyen bir tanı kiti, doğası gereği "ayıplı"dır. Bu kusur, ürünü güvenilir tanı testleri üretmek için bir hammadde olarak amacına uygun hale getirmemektedir. Rapor, davacının argümanlarını ele almakta ve çürütmektedir: * Üretici Sertifikası: Davacı, ----------- numaralı ürün için üreticiden ------------ bir "analiz sertifikası" sunarak ürünün kaliteli olduğunu iddia etmiştir. Ancak, bilirkişinin bu aynı lota ait numuneler üzerinde yaptığı bağımsız, ampirik testler, kitlerin işlevsiz olduğunu kanıtlayarak bu sertifikayı doğrudan çelişmiştir. Bu durum, sertifikanın genel olabileceğini, belirli partinin kalitesini yansıtmadığını veya üreticinin bu özel parti için kalite kontrolünün başarısız olduğunu düşündürmektedir. * Davacının Dahili Raporu: Davacı ayrıca, kendi ----------- tarihli Uygulama Raporu"na (Ek-4) atıfta bulunarak, ürünlerine atfedilebilecek bir hata bulunmadığını iddia etmiştir. Ancak, bilirkişinin bağımsız bulguları bu dahili raporu geçersiz kılmaktadır; bu da raporun kusurlu, taraflı veya farklı numuneler/koşullar temelinde hazırlanmış olabileceğini ima etmektedir. Bilirkişinin, anlaşmazlığa konu olan gerçek numuneler üzerinde gerçekleştirdiği objektif test, bu dahili belgelerin geçerliliğini ortadan kaldırmaktadır. Davacı, ürünün kalitesini üretici sertifikası ve kendi dahili test raporuyla savunmaya çalışmıştır. Ancak, tarafsız bir üçüncü taraf olarak hareket eden bilirkişi, anlaşmazlığa konu olan gerçek ürün numuneleri üzerinde doğrudan, doğrulanabilir ampirik testler yapmıştır. Bilirkişinin kitlerin çalışmadığına dair kesin tespiti, bu belgelerle doğrudan çelişmektedir. Bu durum, ya üretici sertifikasının genel olduğunu ve belirli hatalı partiyi kapsamadığını ya da davacının dahili testlerinin yetersiz, kusurlu veya potansiyel olarak taraflı olduğunu göstermektedir. Bilirkişinin bu bağımsız doğrulaması, davalının konumunu önemli ölçüde güçlendirmekte ve davacının savunmasını zayıflatmakta, ürünün önceki iddialara rağmen gerçekten ayıplı olduğunu ortaya koymaktadır. 5.2. -------------- Kitlerinin Çalıştığına Dair Teknik Tespitin Detaylandırılması Bilirkişinin detaylı laboratuvar analizi, davacının hatalı olduğunu ve sorunun kaynağı olduğunu iddia ettiği ------------- marka kitlerinin, tüm reaksiyonlarda doğru ve sağlam amplifikasyon pikleri üreterek doğru performans gösterdiğini doğrulamıştır. Bu bulgu, davacının genel ürün arızasının sorumluluğunu davalının kendi üretim süreçlerine veya ürünlerine yükleme girişimini doğrudan çürütmektedir. -------------- kitlerinin bu başarılı performansı, davalının işlevsel tanı kitleri üretme yeteneğini göstermesi açısından kritik öneme sahiptir. Bu durum, nihai ürünlerinde karşılaşılan sorunların kendi iç üretim eksikliklerinden değil, davacı tarafından tedarik edilen hammaddelerin (yani ------------- kitlerinin) kalitesinden kaynaklandığını ima etmektedir. Davacının savunması, davalının kendi ürettiği kitlerin (------------------------ marka) hatalı olduğunu iddia ederek, davalının üretim sürecinin sorunun temel nedeni olduğunu ima etmeye çalışmıştır. Ancak, bilirkişi, ampirik testlerle ------------------------------------ kitlerinin gerçekten çalıştığını kesin olarak göstererek, davacının bu savunma hattını etkili bir şekilde ortadan kaldırmıştır. Bu durum, sorunu davacı tarafından tedarik edilen ---------- hammaddesine indirgemekte ve davalının ------------- malzemesinin gerçekten üretim sorunlarının ve sonraki zararlarının kaynağı olduğu iddiasını pekiştirmektedir. Bu bulgu, davacının karşı argümanlarına önemli bir darbe vurmaktadır. 5.3. Ayıplı Ürün Durumunun Teknik Açıdan Yorumlanması ve Ticari İlişkiye Etkileri Gizli Ayıp Gerekçelendirmesi: Rapor, davalının "gizli ayıp" iddiasını teknik olarak doğrulamaktadır. -------- kitlerindeki kusur, teslimat veya ilk inceleme sırasında hemen fark edilmemiştir. Bunun yerine, kusur, kitlerin davalının üretim sürecinde yeni tanı ürünleri (örneğin, COVID-19 test kitleri) üretmek için kritik hammaddeler olarak kullanıldıktan sonra ortaya çıkmıştır. Kusur, bu yeni üretilen nihai ürünlerin üçüncü taraf müşteriler tarafından kullanılırken hatalı sonuçlar vermesiyle, şikayetlere ve iadelere yol açmasıyla nihayet ortaya çıkmıştır. Bu olaylar dizisi, kusur bildiriminin neden hemen (açık kusurlar için standart 8 günlük süre içinde) yapılmadığını açıklaması açısından kritik öneme sahiptir. Yasal Hükümlere Uygunluk: Bilirkişi raporu, davalının ayıp ihbarının, Türk Ticaret Kanunu (TTK m. 23) ve Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK m. 223) hükümlerine uygun olarak "süresinde" yapıldığını açıkça belirtmektedir. Bu maddeler, özellikle gizli kusurların söz konusu olduğu durumları ele almakta olup, bildirim süresinin, kusurun teslimatta değil, keşfedildiği anda başlamasını öngörmektedir. Bu, davalının eylemlerini doğrulayan kritik bir hukuki-teknik bağlantıdır. Davalının İşletmesi ve İtibar Üzerindeki Etkisi: Hatalı hammaddelerin tedariki, davalı tarafından kusurlu nihai ürünlerin üretilmesine doğrudan yol açmıştır. Bu durum, yalnızca ekonomik kayıplara (örneğin, israf edilen diğer malzemeler, yeniden işleme için personel maliyetleri, iade edilen ürünlerle ilişkili maliyetler) neden olmakla kalmamış, aynı zamanda davalının ticari itibarına ve müşterileri nezdindeki güvenilirliğine önemli zararlar vermiştir. Rapor, müşteri kaybından ve ticari güvenilirliğin zarar görmesinden bahsederek, teknik kusurun daha geniş iş sonuçlarını vurgulamaktadır. Davacının ilk yasal stratejisi, davalının ticari işlemlerdeki katı 8 günlük süreye (TTK m. 21/2) uymayarak faturalara itiraz etmediğini iddia etmeyi içermiştir. Ancak, bilirkişinin kusurun gizli olduğu (yani, teslimatta rutin incelemeyle tespit edilemeyen, ancak daha sonraki işlemler ve üçüncü taraflarca gerçek dünya uygulamaları sonrası ortaya çıkan) teknik tespiti, davayı doğrudan TTK m. 23 ve TBK m. 223'ün özel yasal hükümlerine taşımaktadır. Bu maddeler, gizli kusurlar için daha sonraki bir bildirim süresine izin vermekte olup, bu süre kusurun keşfedildiği andan itibaren başlar. Bu teknik bulgu, dolayısıyla doğrudan ve derin bir hukuki sonuç doğurmakta, davalının "ayıp ihbarını" doğrulamakta ve davacının "geç itiraz" argümanını belirli hatalı fatura için hukuken geçersiz kılmaktadır. Bu, doğrudan teknik değerlendirmeden kaynaklanan kritik bir hukuki çıkarımdır. 6. Sonuç ve Teknik Kanaat Bu sonuç bölümü, bilirkişinin değerlendirmesinden elde edilen temel teknik bulguları özetlemekte ve sunulan bilimsel kanıtlara dayanarak bilirkişinin nihai görüşünü sunmaktadır. Hukuki anlaşmazlığı bilgilendiren temel teknik sonuçlar tekrarlanacaktır. 6.1. Teknik Bulguların Özeti ve Davanın Teknik Yönüne İlişkin Nihai Değerlendirme Moleküler biyoloji laboratuvar analizinden elde edilen birincil ve en önemli bulgu, davacı tarafından tedarik edilen ve anlaşmazlığın merkezinde yer alan -----------------uygulamalarında kesinlikle işlevsiz olduğunun tespit edilmesidir. Testler, uygun amplifikasyon sinyallerinin yokluğunu ve önemli gürültünün varlığını tutarlı bir şekilde göstermiş, davalının ayıplı ürün iddiasını kesin olarak desteklemiştir. Buna karşılık, davalı tarafından üretilen ve davacı tarafından hatalı olduğu iddia edilen ---------------- marka kitler, ampirik testlerle tamamen işlevsel olduğu doğrulanmış, tüm reaksiyonlarda tutarlı bir şekilde net ve doğru amplifikasyon pikleri üretmiştir. Bu bulgu, davacının davalının ürün kalitesine ilişkin karşı iddialarını doğrudan çürütmektedir. Tüm teknik testlerin, numuneler için soğuk zincir yönetiminin titizlikle uygulandığı, sıkı bir şekilde kontrol edilen laboratuvar koşulları altında yapıldığı vurgulanmalıdır. Bu titiz metodoloji, elde edilen sonuçların güvenilirliğini, objektifliğini ve bilimsel geçerliliğini sağlamakta, bilirkişinin sonuçlarını pekiştirmektedir. Bilirkişinin kesin teknik bulguları, ürün kalitesiyle ilgili temel fiili anlaşmazlığa açık, kanıta dayalı bir çözüm sunarak, mahkemenin hukuki kararının teknik temelini oluşturmaktadır. Bu durum, taraflar arasındaki birincil fiili çekişmeyi etkili bir şekilde çözmektedir. ---------- Kesin teknik bulgulara dayanarak, bilirkişinin profesyonel görüşüne göre, davacı tarafından tedarik edilen ------------- uygulamalarında amaçlanan işlevlerini yerine getiremedikleri için gerçekten "ayıplı"dır. Bu teknik kusurun, anlaşmazlıktaki finansal iddialar üzerinde doğrudan ve önemli etkileri bulunmaktadır. Özellikle, davacı, hatalı ------------- Euro tutarındaki fatura) ödemesini meşru bir şekilde talep edemez. Teknik açıdan bakıldığında, işlevsiz bir ürün, yerine getirilmiş bir yükümlülük teşkil etmez; bu nedenle, ayıplı ürünlerin iade edilmesi veya ilgili faturanın iptal edilmesi gerekmektedir. Bilirkişinin 28.512,00 Euro değerindeki ---------- kitinin gerçekten ayıplı olduğu sonucuna varması, davacının bu belirli miktar için yaptığı talebi reddetmek için doğrudan teknik gerekçeyi sağlamaktadır. Bu durum, üründeki teknik bir kusurun, ilgili finansal talebin geçersiz kılınmasına doğrudan yol açtığı açık bir neden-sonuç ilişkisi kurmaktadır. Teknik değerlendirme, ürünün işlevselliği ve kusur iddiasının geçerliliği hakkında kesin bir sonuca varmakla birlikte, daha geniş hukuki ve mali çıkarımların (örneğin, fatura değerinin ötesindeki zararların kesin hesaplanması, faiz uygulaması ve mahkeme masraflarının tahsisi) nihai belirlenmesi, münhasıran Sayın Mahkeme'nin yetki ve takdirindedir. Bilirkişinin rolü, bu tür hukuki kararların verilebileceği bilimsel gerçekleri sunmaktır. 5) MALİ İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: Her iki tarafın ticari defterleri ile dava dosyasındaki deliler aşağıdaki gibi incelenmiştir. a) Defter İncelemesi (Usul), b) Hesap İncelemesi, c) ------------ Formlarının İncelenmesi, a- DEFTER İNCELEMESİ (Usul) a-1. Davacı Defter İncelemesi (Usul): Davacı tarafından dosyaya flash bellek içerisinde ibraz edilen 2020-2021 yılı ticari defterlerinin noter onay bilgileri aşağıdaki gibidir; Davacı şirketin ibraz ettiği 2020 yılı ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220- 226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu görülmüştür. Davacı şirketin ibraz ettiği 2021 yılı ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220- 226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu, Aralık ayı e.defterlerinin flash bellek içerinde bulunmadığı görülmüştür. a.2 - DAVALI DEFTER İNCELEMESİ (Usul): Davalı tarafından dosyaya flash bellek içerisinde ibraz edilen 2020-2021 yılı ticari defterlerinin noter onay bilgileri aşağıdaki gibidir; Davalı şirketin ibraz ettiği, --------------- yılı ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220- 226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu görülmüştür. b- HESAP İNCELEMESİ: b-1 Davacı Hesap İncelemesi: davacı tarafın defterlerinde davalı tarafa ait olan ------- kodlu Alıcılar hesabının dökümü aşağıdaki gibidir. Yukarıdaki cari hesap tablosunda görüldüğü gibi, davacı tarafından ----------- tarihine kadar davalı tarafa 9 fatura ile 975.670,88 TL (102.704,37 Euro) tutarlı, 1 fatura ile 120.298,03 TL ( 15.167,50 Usd) tutarlı satış yaptığı, 5.952,27 TL tutarlı kur farkı faturasını davalı borcuna kayıt ettiği, bu süreçte davalı taraftan ayrı tarihlerde ------------- ödeme aldığı ve buna göre ------ tarihi itibariyle davalı taraftan------------ alacaklı olduğu ve bu tutarın 2021 yılına devir ettiği. Davacı tarafından davalı taraftan 4 ayrı tarihte -------- tutarlı davalı iade faturalarını davalı alacağına kayıt ettiği ve davalı tarafa ------------- tutarlı iade faturası düzenlendiği ve buna göre ------------ takip tarihi itibariyle davalı taraftan ---------------- alacaklı olduğu görülmektedir. b-1 Davalı Hesap İncelemesi: Davalı tarafın ticari defterlerinde davacı şirkette ait olan -------------- Kodlu Satıcılar Hesabının dökümü aşağıdaki gibidir. Yukarıdaki cari hesap tablosunda görüldüğü gibi, davalı tarafından -----------------tarihine kadar davacı taraftan 11 fatura ile 1.098.959,91 TL tutarlı alış yaptığı, 1 adet 5.952,27 TL tutarlı kur farkı faturası davacı alacağına kayıt ettiği, bu süreçte davacı tarafa ayrı tarihlerde 183.835,00 TL ödeme yaptığı ve buna göre ------------- tarihi itibariyle davacı tarafa 921.077,58 TL borçlu olduğu ve bu tutarın 2021 yılına devir ettiği. Davalı tarafından --------------- tutarlı iade davalı faturasını davacı borcuna kayıt ettiği, davacı tarafa 192.129,00 TL ödeme yaptığı, 286.431,55 TL tutarlı davacı iade faturasını davacı alacağına kayıt ettiği ve 23.02.2021 tarihi itibariyle davacı tarafa 448.672,61 TL borçlu olduğu görülmüştür. c- --------- Formlarının İncelenmesi: Bilindiği üzere 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 148-149 ve mükerrer 257’ci maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak ---------- sıra no.lu VUK Genel Tebliği ile bilanço esasına göre defter tutar mükelleflerin belirli haddi aşan mal ve hizmet alımlarını ‘Mal ve Hizmet Alımlarına ilişkin bildirim formu ----- mal ve hizmet satışlarını ise ‘Mal ve Hizmet Satışlarına ilişkin bildirim formu--------- ile bildirmeleri hususunda yükümlülük getirilmiştir. Davacının bağlı bulunduğu ---------- tarihli yazı cevabından, davacının ---------- dosyaya göndermiştir. Davacı şirketin --------- Formunda, davalı tarafa 9 adet e.belge/fatura ile KDV hariç 632.691 TL tutarında mal ve hizmet satışı gerçekleştirdiği görülmüştür. Davalının bağlı bulunduğu ------- tarihli yazı cevabından, davalının ------------formunu dosyaya göndermiştir.. Davalı şirketin -------- Formunda, davacı taraftan 12 adet e.belge/fatura ile KDV hariç 1.002.621,00 TL mal ve hizmet alışı gerçekleştirdiği görülmekle, davacının -------- yılı karşılaştırılmalı ----------- formunda davalının 9 adet e.belge/fatura ile KDV hariç 635.460,00 TL tutarında mal ve hizmet alışı gerçekleştirdiği görülmüştür.
MALİ DEĞERLENDİRME: Davacı tarafın defterlerine göre ------ tarihi itibariyle davalı taraftan ----- alacaklı olduğu, davalı tarafın defterlerine göre 19.02.2021 tarihi itibariyle davacı tarafa 448.672,61 TL borçlu olduğu, taraf defter kayıtlarındaki --------- tutarındaki farklığın; Davalı tarafın defterlerinde davacı tarafın ------ olarak defterlerine kayıt edildikten sonra davacı defterlerinde kayıtlı olmayan----- tutarlı faturanın davacı alacağına kayıt edilmesinden. Davacı tarafın defterlerinde kayıtlı olan ---- tarihli ------ tutarlı çek ödemesinin davalının kendi defterlerinde kayıtlı olmamasından. Davalı defterlerinde kayıtlı olan ------- tutarlı iade faturasının davacı defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklanmaktadır. Davalı tarafın ----- tutarlı iade faturasının davalının tarafın kendi defterlerinde kayıtlı olmadığı, işbu faturaya istinaden davacının kesmiş olduğu ------ tutarlı iade faturasının davacı borcuna kayıt ettikten sonra --------- tutarlı iade faturasının düzenlendiği görülmüştür. 6- NİTELİKLİ HESAPLAMALAR BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Taraflar arasındaki ihtilaf satım sözleşmesi kapsamında ayıp sebebiyle ödemezlik defi ve alacak miktarı noktalarında toplanmaktadır. Borçlar Kanununun 117. Maddesinde, muaccel bir borcun borçlusunun, alacaklının ihtarıyla, temerrüde düşeceği belirtilmiştir. Kanunda belirtilen muacceliyet ve ihtar şartı haricinde, borçlunun temerrüde düşebilmesi için, borcun ifa edilebilir nitelikte olması ve alacaklının bu ifanın gerçekleştirilmesi sırasında üzerine düşen görevleri yapması şartlarının da gerçekleşmesi gerekmektedir. Mevzuatımıza göre muacceliyet anı gerçekleşmeden borçludan borcun ifası talep edilemez ve taraflarca başka türlü kararlaştırılmadıkça da borç doğumu anında muaccel olur. Fakat TBK 97 kapsamında karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde borç muaccel olsa dahi alacaklı kendi edimini ifa etmeden veya ifasını önermedikçe, borçlu borcunu ifa etmek zorunda olmadığı da belirtilmiştir. Bu bakımdan borçlunun TBK m. 97’ye göre, edimi ifadan kaçınma hakkı varsa ve bu hakka dayanarak ödemezlik def’ini ileri sürerse; borçlunun ifadan kaçınması borca aykırılık teşkil etmeyeceğinden borçlu temerrüde düşmeyeceği kabul edilmektedir. Nitelik bakımından gereği gibi ifa edilmemenin en önemli türlerinden birisi ayıptan doğan sorumluluktur. Ayıptan doğan sorumluluğun söz konusu olduğu durumda, genel olarak, gereği gibi ifa edilmeme şartı da gerçekleştiğinden, bildirim süresi içinde alıcının ayıp ihbarında bulunması durumunda genel talep süresi geçse bile alıcının defi hakkı 231. Madde ile saklı tutulmuştur. Yine bu kapsamda değilse dahi satıcının bildiği ayıplar söz konusuysa, ihbar olmasa dahi bu defiinin ileri sürülmesi mümkündür. Bu açıklamalar ışığında dava konusu olaya bakıldığında, davacının 30 çeşit ürün kapsamında toplam 43 parça ürün için, toplam bedeli ------fatura kestiği, Yapılan teknik incelemede, ----------------------kitlerinin ayıplı olduğunun tespit edildiği, fatura içerikleri bu mal cinsi açısından tetkik edildiğinde, bu malların takip konusu faturalardan ----------- numaralı faturaların konusunu teşkil ettiği, takip konusu diğer iki fatura olan -------- numaralı faturalarda ayıp tespit edilen kitlere ilişkin bir ürüne ya da ürün kısaltmasına rastlanmadığı, Bu durumda davacı satıcı, davalı alıcının ödemezlik defiine binaen, takip konusu faturalardaki ayıplı olduğu tespit edilen ----- kitlerinden dolayı davalıdan 19.516,66 EUR talep edemeyeceği, fakat ayıplı malların tespit edilemediği, --------- numaralı faturalara binaen, 15.267,50 USD ile 5.867 EUR alacaklı olacağı, ilgili tutarların takip tarihindeki karşılıkları toplam 157.193,46 TL olup, ticari defterlerdeki tutar bu alacak üzerinden olduğu tespit edildiğinden; Davacının davalıdan takip tarihi itibarıyla 15.267,50 USD ile 5.867 EUR alacaklı olacağı düşünülmektedir. 7 – SONUÇ Yukarıda arz ve izah edilen sebeplere binen, davalı alıcının ödemezlik defiine binaen, takip konusu faturalardaki ayıplı olduğu tespit edilen -------- kitlerinden dolayı davalıdan 19.516,66 EUR talep edemeyeceği, fakat ayıplı malların tespit edilemediği, ----- numaralı faturalara binaen, 15.267,50 USD ile 5.867 EUR alacaklı olacağı, ilgili tutarların takip tarihindeki karşılıkları toplam 157.193,46 TL olup, ticari defterlerdeki tutar bu alacak üzerinden olduğu tespit edildiğinden; Davacının davalıdan takip tarihi itibarıyla 15.267,50 USD ile 5.867 EUR alacaklı olacağı bildirilmiştir.Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler, alınan raporlar incelenmiş olup;Davanın, satım sözleşmesinden kaynaklı fatura alacağının tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, dava konusu olaya bakıldığında, davacının 30 çeşit ürün kapsamında toplam 43 parça ürün için, toplam bedeli ---- fatura kestiği, Yapılan teknik incelemede, ------- kitlerinin ayıplı olduğunun tespit edildiği, fatura içerikleri bu mal cinsi açısından tetkik edildiğinde, bu malların takip konusu faturalardan --------numaralı faturaların konusunu teşkil ettiği, takip konusu diğer iki fatura olan ------- numaralı faturalarda ayıp tespit edilen kitlere ilişkin bir ürüne ya da ürün kısaltmasına rastlanmadığı, Bu durumda davacı satıcı, davalı alıcının ödemezlik defiine binaen, takip konusu faturalardaki ayıplı olduğu tespit edilen ------ kitlerinden dolayı davalıdan 19.516,66 EUR talep edemeyeceği, fakat ayıplı malların tespit edilemediği -------- numaralı faturalara binaen, 15.167,50 USD ile 5.867 EUR alacaklı olacağı, ilgili tutarların takip tarihindeki karşılıkları toplam 157.193,46 TL olup, ticari defterlerdeki tutar bu alacak üzerinden olduğu tespit edildiğinden; davacının davalıdan takip tarihi itibarıyla 15.167,50 USD ile 5.867 EUR alacaklı olacağı, sonuç itibariyle, davalı alıcının ödemezlik defiine binaen, takip konusu faturalardaki ayıplı olduğu tespit edilen ----- kitlerinden dolayı davalıdan 19.516,66 EUR talep edemeyeceği, fakat ayıplı malların tespit edilemediği ---- numaralı faturalara binaen 15.267,50 USD ile 5.867 EUR alacaklı olacağı sonuç ve kanaatine varılmış olup, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.İcra inkar tazminat talebinin, miktarın belirlenmesi yargılamayı gerektirmesi sebebiyle likit olmadığından yerinde olmadığı, red olunan miktar yönünden kötü niyet tazminat talebinin, davacının kötü niyetli takip başlattığına dair kanaat oluşturacak nitelikte delil bulunmadığından ve bu yönde kanaat oluşmadığından yerinde olmadığı görülmekle, şartları oluşmadığından icra inkar ve kötü niyet tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
2----------- Esas sayılı icra dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, duran takibin 15.167,50 USD ve 5.867,00 EURO üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren USD alacağa USD, EURO alacağa EURO cinsi mevduat hesabına uygulanan kamu bankalarınca yıllık en yüksek faizi ile birlikte DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Şartları oluşmayan kötü niyet ve icra inkar tazminatı taleplerinin reddine,
4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenecek 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre 644,81-TL'nin davalıdan, 675,19-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına
5-Davacı tarafça yapılan 30.998,00- TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 15.142,31-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK Madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
7-Karar ve ilâm harcı olan 12.366,59-TL harçtan peşin alınan 4.690,07-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.676,52-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
8-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Davacı tarafça yatırılan 4.690,07 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
10-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ...Ü.T. 13/3. maddedeki esaslara göre belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin (E-duruşma) yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ------------ Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.19/12/2025