T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/418 Esas
KARAR NO: 2025/916
DAVA: Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/05/2021
KARAR TARİHİ: 10/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Müvekkillerinden--------- Temmuz ayına kadar davalı şirkete ait hazır beton tesislerinde taşıma ve pompalama taşeronluğu hizmeti verdiğini, -------- ait araçlar ile verilen bu hizmette araçların motorin, bakım ve diğer masraflarının sözleşme gereği müvekkili şirket tarafından karşılandığını, sözleşmede belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde davalıya fatura edildiğini, üretim tesisleri ile inşaat arasındaki mesafe ve güzergahın davalı şirketin sistemine kaydedildiğini, sözleşmede belirtilen km/katsayı birimine göre davalı tarafından müvekkili şirkete motorin bedeli adı altında ödeme yapıldığını, işin devamı sırasında sisteme kaydedilen güzergahın davalı şirketten kaynaklanan nedenlerle değiştiğini, öngörülen mesafenin uzadığını, sisteme kayıtlı mesafe ile fiilen kullandıkları güzergah arasındaki mesafe arasında fark oluştuğunu, bu farkın müvekkili tarafından ödendiğini, yaklaşık 520.000,00 TL'lik motorin bedelini davalının müvekkiline ödemediğini, taraflar arasında yapılan görüşmede davalının zarardan sorumlu olduğunu şifahen kabul ettiğini, ancak davalı tarafından geriye dönük ödeme yapılamayacağının belirtildiğini, bunun yerine 2016 ocak ayından itibaren araçlı müteahhitlik ve hibrit modeline geçileceğini ve ilk uygulamanın müvekkilinin faaliyet gösterdiği davalıya ait 4 adet hazır beton tesisinde başlanacağının belirtildiğini, müvekkilinden yeni iş modeline uygun araçların hazır edilmesinin istendiğini, müvekkilinin de ------ayı ortasında teslim edilecek şekilde------- adet transmikser ve -------adet beton pompası alım sözleşmesi akdederek ciddi bir yatırıma girdiğini, yeni iş modeli için müvekkili 2 şirket arasında adi ortaklık ilişkisi kurulduğunu, davalı şirketin yönlendirmeleri ile-----Euro peşin ödenerek toplamda------- Euro'luk yatırım yapıldığını, davalının keyfi kararları ve ötelemeleri ile araçlı müteahhitlik işinin taahhüt edilen tarihten 8 ay sonra başladığını, bu süreçte satın alınan araçların 8 ay boyunca kullanılmadığını, müvekkillerinin ciddi bir kazanç kaybı yaşadıklarını, bu süre zarfında müvekkili Vesta'nın davalıya ait araçlar ile taşeronluk hizmetine devam ettiğini, 8 aylık süreçte araçların tüm giderlerinin müvekkili --------- tarafından ödendiğini, müvekkilinin ciddi bir nakit sıkıntısı içine girdiğini, müvekkili------- 7 adet çekinin yazıldığını, müvekkilinin çare olarak davalıdan 6.000.000,00 TL avans talep ettiğini, davalının ağır koşullar içeren ------- Protokolü müvekkiline dayatarak avans talebini kabul ettiğini ve 3 taksit halinde müvekkili ------- yaptığını, bu tutara davalının vade farkı adı altında faiz işlettiğini, ayrıca bu finansmanın teminatı olarak davalı lehine kefaletler verildiğini, yeni alınan 40 adet araca ve 7 adet binek araca rehin, müvekkillerine ait 16 adet taşınmaza da ipotek tesis edildiğini, müvekkillerinin protokolde belirtilen 3 yıllık süre içerisinde ana para borcunu ödeyerek kapattığını, 1.574.950,00 TL de vade farkı ödemesi yaptıklarını, haksız vade farkının iadesi için davalı şirket aleyhine ------ sayılı dosyası ile dava açıldığını, davalıdan alınan avansın yeterli olmadığını ve alınan 40 adet aracın gerçek değerinin çok altında fiyatlara satmak zorunda kaldıklarını, davalıya olan borcun kapatılmasından sonra teminatların fekki ile araç ve taşınmazlar üzerindeki ipotek ve rehinlerin fek edilmesinin talep edildiğini, ancak davalının fek etmediği gibi protokolün varlığını inkar ettiğini, borcun kapatılmasından 2,5 ay sonra teminat olarak alınan araç ve taşınmazlar üzerindeki rehinlerin kaldırıldığını, müvekkillerine ait taşınmazlar ile binek araçların yok pahasına değerinin çok altında satılarak davalının sebep olduğu nakit sıkışıklığından kaynaklı borçların kapatıldığını, davalı şantiyelerinde çalışan personellerin tazminat ve sigortalarının müvekkili ------teminat mektubunun nakde çevrilerek işçilik ödemelerinin yapıldığını, davalının ------tarihli toplantıda verdikleri sözleri tutmamaları nedeniyle müvekkillerinin iflasın eşiğine sürüklendiğini, ciddi maddi ve manevi kayıplar yaşadıklarını belirterek Müvekkillerinden ---- uğramış olduğu ----- motorin kaybı zararı ve teminat mektubunun nakde çevrilmesi nedeniyle ödenen --- faize ilişkin zararın yine ---- araç rehin ve taşınmaz ipotek masrafları,--- satın alınan araçların çalıştırılamaması nedeniyle uğranılan kazanç kaybı zararının, müvekkillerinden ------ yapmış olduğu ----bankalara ödenen faiz olmak üzere toplam ------ zarar ile müvekkillerine ait araç ve taşınmazların rayiç değerinin altında satılması nedeniyle HMK m. 107 uyarınca belirsiz alacak niteliğinde olarak fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik ---kısmının, davalıya gönderilen ----- yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ tarihi olan ----- tarihinden itibaren işleyecek en yüksek oranda avans faizi ile birlikte Davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;açılan davanın zaman aşımına uğradığını, davacının aynı talepler ile------- sayılı dosyada dava açtığını, derdestlik itirazında bulunduklarını, yine davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte takas mahsup taleplerinin bulunduğunu, davacı iddialarının haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili ile davalı--- arasındaki ticari ilişkinin ------ tarihinde son bulduğunu, bu tarihe kadar -----taleplerinin ipoteklerin fekkinden ibaret olduğunu ve müvekkilinin bu yöndeki talepleri karşıladığını, davacıya verilen taahhütlere hiç bir aykırılıkta bulunulmadığını, davacı ile imzalanan sözleşmede belirtilen işlerin yapıldığını ve davacının hakedişlerinin zamanında ödendiğini, müvekkilinin yazılı olarak altına girdiği tüm taahhütleri yerine getirdiğini, davacı şirkete herhangi bir baskı ile protokol imzalatılmadığını, müvekkili ile davacı arasındaki ticari ilişkinin devam süresince karşılıklı edimlerin yerine getirildiğini, müvekkilinin davacı tarafa araçlı müteahhitlik ile ilgili verdiği taahhüt, e mail ve sözleşme bulunmadığını, davacının basiretli bir tacir gibi hareket etmediğini, davacıya avans ödemesi karşılığı zorla dayatılan bir protokol olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.Dava, ------ Esas sayılı dosyasında açılmış , Mahkemesince dosyanın Mahkememizin ---- Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, Mahkememizin ---- Esas sayılı dosyasında verilen --- tarihli ara karar ile birleşen dosyanın tefrikine karar verilmiş ve işbu esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. Taraflar arasında taşıma ve pompalama hizmet taşeronluğu işi ile ilgili hizmet alımı olarak nitelendirilebilecek sözleşme ilişkisi olduğu ve bu ilişkinin sona ermiş olduğu, davacının dava dilekçesinde bu işlerin------tarihleri arasında olduğunun belirtildiği, davalı tarafça bu tarihlere karşı bir itiraz bildirilmediği ve davalı tarafça, taraflar arasındaki bu ticari ilişkinin ---tarihine sona erdiğinin ileri sürdüğü görülmektedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, Taraflar arasındaki taşeronluk sözleşmesi kapsamında yapılan ticari işle ilgili olarak davacı ---- motorin kaybı zararının olup olmadığı, zararın var olması halinde davalı---- bu zarardan sorumlu olup olmadığı, teminat mektubunun nakde çevrilmesi nedeniyle davacı---- uğramış olduğu faiz zararı olup olmadığı, varsa zararının miktarı ve bundan ---- sorumlu olup olmadığı, ----- davalı --- yapmış olduğu sözleşmeler ve ileride yapılacağı vaadedilen işler nedeniyle iş gereği iş makinesi alıp almadığı, almışsa kaç iş makinesi aldıkları, bu iş makineleri alımında davacı adi ortaklığın ortakları arasındaki sözleşmesel ilişki, satın alınan araçların kullanılacağı müteahhitlik işinin davalı ------tarafından geç başlatılıp başlatılmadığı, geç başlamışsa davalı --- kusuru, işin geç başlamasından dolayı davacıların uğramış olduğu kazanç kaybı zararı olup olmadığı, bu zararın miktarı ve davalı --- bu zarardan sorumluluğunun olup olmadığı, bundan dolayı davacı----- nakit sıkıntısı nedeniyle davalı -----avans çekmesinin bağlantılı olup olmadığı, nakit sıkıntısının giderilmesi nedeniyle bahsi geçen ve adi ortaklığın satın aldığı iş makinelerinin borcu kapatmak için zorunlu olarak ve gerçek değerinden çok daha düşük fiyatlarla satışlarını gerçekleştirip gerçekleştirmediği, düşük bedelle satıştan dolayı uğranılan kaybın sorumlusunun davalı ---olup olmadığı, bu zararın var olması halinde davalı ---- talep edilip edilemeyeceği, satın alınan ve yukarıda bahse geçen iş makineleri üzerine konan ipotek masrafları ile çekilen kredi nedeniyle bankalara ödenen faiz bulunup bulunmadığı, bunların miktarı ve bundan dolayı davalı---- sorumlu olup olmadığı hususlarında toplandığı tespit edilmiştir. Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü ayrıca teknik değerlendirmeye ihtiyaç duyulması nedeniyle dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve ----- tarihli mali müşavir bilirkişi raporu ile ----- tarihli bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.Davacının motorin kaybı zararına yönelik yapılan incelemede, dava dilekçesi ekinde sunılan ve 520.000 TL motorin kaybı zararına ilişkin mail yazışmalarına göre, yazışmaların Mart 2014 tarihinde yapıldığı, davacının ----- dönemi için taraflar arasındaki sözleşmeden farklı olarak davalından kök ücret ve kat sayılarla ile ilgili zam talep ettiği, bu sözleşme değişikliği önerisinin davacı tarafça reddedildiği, bu mailden anlaşıldığı üzere davacının taraflar arasındaki sözleşmede değişiklik yapmayı önerdiği, bu değişiklik önerisinin davalı tarafından kabul edilmediği, davacının öneri kabul edilmezse taraflar arasındaki
sözleşmeyi feshedeceği hususunu davalıya bildirdiği, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin bu yazışmalardan sonra devam ettiği, ayrıca ------- tarihinde davalının üst düzey yöneticileri ile toplantı
yapıldığını, toplantıda geçmişe dönük motorin kayıp zararının ödenmeyeceğinin, bunun yerine--- itibari ile yeni bir modele geçileceği ve ilk uygulamanın davacı ile yapılacağı sözünün verildiğini, bu zamana kadar işin davalıya ait araçlarla yürütüldüğünü, yeni modelde davacının araçları kullanılarak işinin ifa edileceğinin davacıya söz verildiğini iddia etmekteyse de, buna ilişkin yazılı delil sunamadığı, yine alacak
iddiasını, davacı tarafından düzenlenmiş tabloya dayandırıldığı, bu nedenlelerle davacının bu talebinin ispatalanamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Teminat mektubun nakde çevrilmesi nedeniyle davacı Vesta’nın uğramış olduğu faiz zararının olup olmadığına ilişkin davacı tarafından dosyaya sunulmuş olan ------ tarihli mail içeriğinin: “..Malumunuz üzere---- beton taşıma ve pompalama işinin sözleşmesi sona ermişti. Personelin Temmuz ayı maaş ödemeleri yapılarak---- yüklenmişti. Personelin çıkış işlemleri herhangi bir soruna mahal vermemek adına Arabulucu vasıtası ile yapılmıştı. Arabuluculuk evraklarına personelin Kıdem, İhbar ve diğer yasal haklarının ödemesinin 31.08.2019 tarihinde yapılacağı belirtilmiş olsa da malumunuz üzere yaşadığımız nakit sıkıntısı nedeni ile gayrimenkul satışından gelecek nakit ile 11.09.2019 tarihine personelin bilgisi dahilinde ertelenmiştir. Maalesef ki alıcı vazgeçtiği için bizim mevcut durumda hem personel tazminatlarını hem de sgk ödemelerini yapma şansımız kalmamıştır. Ekte personelin tazminat ve sgk ödemelerinin güncel hali bulunmaktadır. Personel toplam tazminat bedeli 132.307,60 TL sgk ödemeleri ise bugün tarihli faizi ile beraber 281.409,81 TL olup toplam ödememiz gereken rakam 414.307,60 TL dir. Sizden ricamız firmanızda bulunan---- teminat mektubunun nakde çevrilip belirtilen ödemelerin yapılması konusunda bilgilerinize sunar gereken yardımlarınızı bekleriz” şeklinde olduğu, bu yazışmaya göre, davacı tarafından davalıya verilmiş olan teminat mektubunun nakde çevrilmesinin davacı tarafın isteği ve bilgisi dahilinde yapıdığı, bu yolla davacının dava dışı işçilere olan borçlarının ödendiği, bu ihtimalde teminat mektubunun paraya çevrilmesinden doğan bir zarardan davalının sorumlu olduğunu iddia etmenin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.-------- yapmış olduğu sözleşmeler ve ileride yapılacağı vaadedilen işler nedeniyle iş makinesi alıp almadığı, almışsa kaç iş makinesi aldıkları, bu iş makineleri alımında davacı adi
ortaklığın ortakları arasındaki sözleşmesel ilişki, satın alınan bu araçların kullanılacağı müteahhitlik işinin davalı ---- tarafından geç başlatılıp başlatılmadığı, geç başlamışsa davalı --- kusuru, işin geç başlamasından dolayı davacıların uğramış olduğu kazanç kaybı zararı olup olmadığı, bu zararın miktarı ve davalı ------bu zarardan sorumluluğunun olup olmadığı iddiasına yönelik yapılan incelemede, davacı taraf, davalı ile yapılan ---tarihli sözlü bir toplantıda yeni iş modeline geçileceği sözünün verildiğini, bunun için kendisinden --- itibari ile yeni iş modeline uygun araçların hazır edilmesinin istendiğini, bu amaçla dava dışı ------ adet transmikser ve 5 adet beton pompası alındığını, alım süreçlerinin davalının bilgisi ve yönlendirmesi ile yapıldığını, ancak işin 8 ay sonra ----- tarihinde başladığını, 40 adet araç için taksit, sigorta, kasko, vergi ödendiğini iddia etmekte ve işin geç başlaması nedeniyle zarara uğradığını iddia ettiği, davacı tarafından dosyaya sunulmuş 40 adetli araca ilişkin sözleşmenin tarihi ise -------olup davacı taraf varlığını iddia ettiği sözlü toplantıdan 3 ay önce araçları satın almış olduğundan, davacının uğradığını iddia ettiği zararın ispata muhtaç olduğu, keza davalı tarafından davacıya gönderilen ------ tarihli mailde “… Yürütmekte olduğumuz --------- tesislerinde---- tarihinden itibaren mülkiyeti firmanıza ait beton ve transmikserlerle çalışılması şekli ile hazırlanan sözleşmenin ektedir…” yazmakta olup bu yazışmadan önce davalı tarafından davacıya bu hususta iletilmiş sözleşme önerisi bulunmadığı, diğer taraftan, bir lojistik hizmeti şeklinde değerlendirebileceğimiz bu tür sözleşmelerde de, orta (2-5 yıl) ve uzun (5 yıl ve üstü) vadeli iş modellerinde, tüm ayrıntıların sözleşmede yer alması genel bir teamül olduğu, bir diğer önemli husus ise bu tarz iş modellerinde yapılacak değişikliklerin karşılıklı müzakereler ile belirlenmesi gerektiği ve yeni iş modeline geçiş için bir geçiş süreci tayin Edildiği, davacının bahse konu iş modelinde ----- tarihinde değişikliğe gidilmesi ve 5 gün sonra yeni modele geçilmesinin sektör teamülleri ile uyumlu olduğunun söylenemeyeceği,---------- halinde kural olarak olumsuz zararların -güvenin boşa çıkması nedeniyle uğranılan zarar-tazmin edilmesi gerektiği savunulmakla birlikte, hakkaniyetin gerektirdiği hallerde olumlu zararın -ifa menfaatinin-tazmin edilmesi de söz konusu olabileceği, ancak bir üst paragrafta yer alan sektör bazlı değerlendirmede bahse konu iş modelinde ---- tarihinde değişikliğe gidilmesi ve 5 gün sonra yeni modele geçilmesinin sektör teamülleri ile uyumlu olduğunu ileri sürmenin mümkün olmadığı, davacının culpa in contrahendoya dayalı talepte bulunmasının mümkün olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Davacı taraf, davalının yeni iş modeline geçme tarihini kendisine ---- olarak bildirdiğini, ancak iş modeline ----- geçilebildiğini, yeni model için araçların satın alındığını ve nakit sıkıntısı nedeniyle davalıdan ödünç aldığını, bu borcu kapatmak için ise araçların gerçek değerinden çok düşük fiyata satıldığını iddia etmektedir. Davacının yeni iş modeli için olduğunu iddia ettiği araçların, davacının her hâlükârda yüklendiği işi yapabilmesi için gerekli olan araçlar olduğu, davacının bunları satın almak yerine finansal kiralama ile de temin edebilmesi mümkün olup, kendisine en uygun finansman yöntemini belirleme ve sonuçlarına katlanmanın davacının sorumluluğunda olacağı, davacının iddiası olan 8 ay boyunca iş alamamasına rağmen bu araçları elinde hiçbir iş olmadan bekletmesi ve kiraya vermemesinin sektör teamülleri ile uyuşmadığı, kaldı ki davacının elindeki araçların mobil olarak kısa bir sürede (işin olmadığı) bir yerden, (işin olduğu) başka bir yere kısa süre içinde sevk edilebilecek nitelikte oldukları, davacının satın aldığı araçları daha ucuz fiyata elden çıkardığını iddia ederek aradaki farkı talep ettiği, davacının araçları dava dışı kişilere ---- yıllarında satmış olduğunun dosyadaki belgelerden anlaşıldığı, bu nedenlerle davacının araçları ucuz fiyata satmak zorunda kaldığı ve bunun sorumluluğunun davalı şirkete olduğu iddiasının ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. Son olarak satın alınan ve yukarıda bahse geçen iş makineleri üzerine konan ipotek masrafları ile çekilen kredi nedeniyle bankalara ödenen faiz bulunup bulunmadığı, bunların miktarı ve bundan dolayı davalı ------ sorumlu olup olmadığı iddiasına gelince, davacı taraf, davalının fiilleri nedeniyle araçlara rehin konulduğunu, bankalardan kredi
kullanıldığını, yine davalıdan ödünç alındığını, ödüncün iadesi sonrası rehinlerin kaldırılması için masraf ödediğini iddia etmektedir. Taraflar arasındaki ödünç sözleşmesi ve ödünce dayalı alacak hakkının teminatlandırılması (taşınır rehni ile) davacının ve davalının rızasıyla yapılmış olup söz konusu masrafların ödünç alan tarafından karşılanmasının olağan olduğu, davacının varlığını iddia ettiği bu zararın davalı fiilleri ile nedensellik bağı içinde olmadığı, zira iş makineleri üzerine konulan rehinler ve bunların çözülmesi için birtakım gideler yapılsa bile, davacı kendi finansman ihtiyacını karşılamak ile yükümlü olup, gerekli olan finansmanı kendi özkaynaklarından veya
yabancı kaynaklardan temin edip etmemesinin tamamıyla davacının tercihine bağlı olduğu ve bu noktada davacının tercihlerinden doğan neticeye davalının katlanmasının beklenemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.Sonuç olarak davacıların iş ortaklığı olarak davalı şirkete karşı aralarındaki hizmet alım ilişkisi kapsamında yakarıda ger talep özelinde açıklandığı üzere uğranılan zararların ve bu zararlara davalının sebebiyet verdiği, bu nedenle uğranılan zararların davalıdan tazmini gerektiği iddialarının kanıtlanamadığı kanaatine ulaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Kanıtlanamayan davanın REDDİNE,
2-Karar ve ilâm harcı olan 615,40-TL harçtan peşin alınan 55.519,54 TL harcın mahsubu ile bakiye 54.904,14-TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip talep halinde davacılara iadesine ,
3-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca--------- bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 464.634,42-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair,taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde------------- Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.10/12/2025