T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/109
KARAR NO : 2025/756
DAVA : Garanti Sözleşmesi
DAVA TARİHİ : 14/02/2024
KARAR TARİHİ : 26/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Garanti Sözleşmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Satıcı------ Şirket, ithalatçı Firma------ Şirketi olan davalılardan 23.02.2022 tarihinde----- Plakalı araç ilk olarak-------- tarafından satın alınarak tescil edilmiş, bu araç 01.06.2023 tarihinde müvekkil şirket tarafından satın alındığını, Garanti kapsamında olan araç 06.09.2023 tarihinde ----- yolu ------ civarında yolun ortasında motor durarak arıza yaptığını, ----- tarafından taşınarak -------servisinde aynı gün tamire alınan araç 28.11.2023 tarihinde müvekkil şirkete teslim edilmiştir. Araç motoru değiştirildiğinden ruhsatı ------Noterliğinin 28.11.2023 tarihlinde yenilenmiş, Motor numarası ------ olarak tescil gördüğünü, Üretim hatasından kaynaklı bu arızanın tamiri neticesinde; ------ Orijinal Komple motor, Eksoz manifolt 2 adet, Krank açı sensörü, Marş motoru, Klips, Emme manifolt, Gibi aracın asıl unsuru olan motoru ve diğer bazı parçaları servis ortamında değiştirildiğini, araç 9.657 km dedir. Parçaların montajı ustalar vasıtasıyla yapıldığını, Ustalar el maharetleri ölçüsünde parçaları değiştirdiklerini, aracın orijinalliğini kaybettiğini, aracın değeri, özelliği, markası ve fabrikasyon çıkışındaki orijinalliği ile ölçüldüğünü, bu durum aracın benzerlerine göre çok değer kaybettiğini, aracın Standardı Fabrikasyon yapımından kaynaklandığını, araç garantisinin fabrikasyon çıkışına karşı verildiğini, aracın, tamirde kalış süresi 114 gün olup azami tamir süresi olan 45 gün geçtikten sonra teslim edildiğini, bu kanun ve yönetmelik maddeleri hükümlerine göre aracın öncelikle İmkân varsa ayıpsız bir benzeri ile veya muadili yeni bir araçla değiştirilmesi istem hakkını kullanmak istediklerini, müvekkilinin 10 gün süreyle araçsız kalmış ve araç ihtiyaçlarını haricen karşıladığını, ------- plakalı müvekkil şirkete ait aracın, garanti yönetmeliğine göre azami tamir süresinden çok sonra teslim edilen ve gizli ayıplı aracın yenisi ile değiştirilmesi (olmaması halinde yeni modelleriyle ) veya Garanti süresi içerisinde motoru ve diğer aksamları değiştirildiğinden değer kaybı oluşan araç için bilirkişi raporuyla belirlenen değer kaybı tazminatı ödenmesi, Maddi zarar tazminatı ödenmesi, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ------ marka araçların Türkiye Distribütörü olup, Müvekkilimle veya diğer davalı ile davacı arasında herhangi bir 0 araç için ticari alım- satım akdi mevcut olmadığını, davacı, dava dışı bir firmadan 2. El bir satın almış olmakla ilk malikin haklarına halefi olduğunu, davacının dilekçesinde de bildirdiği gibi, ilk malik inde tacir olduğunu, davacı tarafça dosyaya sunulması zorunlu Garanti Belgesi incelendiğinde görülecektir ki; müvekkilinin yalnızca 3 yıl / 100.000 km (Hangisi önce gelirse) "Üretim kaynaklı arızalarda aracın ücretsiz onarımı" taahhüdü ile garantör olup, Tüketici olmayan Davacının misli ile değişim, değer kaybı v.b Nitekim Davacının dayanak aldığı, T.T.K 23 ve T.B.K 227 hükümlerinin de Satıcıya yöneltilebilecek haklarla ilgili olduğunu, satıcı olmayan müvekkiline T.B.K. Hükümlerine dayanılarak husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu aracın, 06.09.2023 tarihinde çekici ile ----- servisine teslim edildiğini, motor arızası tespit edilen araçta, garanti taahhüdü gibi ücretsiz onarım sağlanarak aracın davacıya teslim edildiğini, davacının T.K.H.K. 56. Maddesi uyarınca yayınlanan Garanti Belgesi Yönetmeliği 9. Madde uyarınca 45 iş günü onarım süresinin aşılması nedeniyle aracın yenisi ile- olmaması halinde yeni modelleriyle değişimini talep ettiğini, öncelikle; mevzuat, yenisi veya olmaması halinde yeni modelleriyle değişim gibi bir seçimlik hak düzenlememekte olup, Kanunların sebepsiz zenginleşme hükmü düzenlemesi de beklenemez. Yasal düzenleme; T.B.K. Uyarınca " imkân varsa ayıpsız benzeri" yönünde olduğunu, dava konusu aracın ise; üretilmeyen / ithal edilmeyen bir araç olup, "imkân" şartı mevcut olmadığını, bununla birlikte, Ticaret Mahkemesinde görülen T.T.K. Hükümlerine tabi bir davada da T.K.H.K. Ve ilgili yönetmeliklerine dayanılmasının da mümkün olmadığını, 2. El araç maliki Davacının, talep ve onayı ile onarımı sağlanmış arıza nedeniyle Misli ile değişim talep edilmeyeceğini, davacının talebini terditli olarak bildirmiş ve Misli ile değişimin mümkün olmaması durumunda değer kaybı ve 10 günlük mahrumiyet zararı talep ettiğini, araçta motor onarımı değil, Motor değişimi yapıldığını, orijinal motor ile değişiminin araçta değer kaybı yaratmayacağını, bununla birlikte, yine yukarıda açıklandığı gibi Garanti Taahhüdü yalnızca "ücretsiz onarım" yönünde olduğunu, T.B.K uyarınca değer kaybı v.s taleplerin müvekkiline yöneltilemeyeceğini, mahrumiyet zararı iddiası ise ispata muhtaç olup, Dava dilekçesinde bu yönde bir ispat vasıtasına dayanılmadığını, davanın reddine, ücret-i vekâlet ve masrafların davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle;Dosyanın müvekkili yönünden husumetten reddi gerektiğini, davacı, taraf müvekkil şirketi atıcı olarak sorumlu olarak göstermek istemiş ise de müvekkil ile davacı arasında herhangi bir atış sözleşmesi olmadığını, davacı tarafın da kabul ettiği üzere dava konusu araç dava dışı ------- satın alındığını, dolayısı ile müvekkili şirketin davacı ile hiçbir ticari ilişkisinin olmadığını, bu bakımdan, aracın satıcısı ya da İthalatçısı olmayan müvekkil yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, davacı tarafın ücretsiz onarım hakkını kullandığını, bu kapsamda davacının da kabulü üzerine söz konusu araç onarılmış şekilde davacıya teslim edildiğini, bu durumda basiretli tacir olan davacının onarım hakkını kullandıktan sonra ayıpsız benzeri ile değişim talebini kullanamayacağını, davacı tarafın dava dilekçesinde T.K.H.K. Ve ilgili yönetmeliklerine dayanmış ise de tarafların tacir olduğu dikkate alındığında söz konusu mevzuatın uygulanması mümkün olmadığını, davacıya ait araç Kalite Güvence kapsamında ve ------ yetkili servislerinde yapılacak bir onarım araçta değer kaybı yaratmayacağını, davacı talebini terditli olarak bildirmiş ve Misli ile değişimin mümkün olmaması durumunda değer kaybı zararı talep ettiğini, araçta motor onarımı değil, Motor değişimi yapılmış olup bu husus davacı tarafça da ikrar ettiğini, bu durumda orijinal motor ile değişim araçta değer kaybı yaratmadığını, müvekkili şirketin söz konusu aracın satıcısının müvekkil olmaması sebebiyle herhangi bir sorumluluğu bulunmaması nedeni ile davanın öncelikle husumet yönünden reddine ve her halükarda reddine tüm yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce işbu dosyada, Nitelikli Hesaplama uzmanı ve Makine Mühendisi bilirkişilerin raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; 4) YAPILAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER SBM Belgeleri Sayın mahkemece dosyaya temin edilen bila tarih, ----- sayılı yazıda “İlgi yazıda belirtilen ----- plakalı -------- Şirketi’ ne ait en son tanzim edilmiş olan Trafik Sigortası poliçesindeki ------ şasi numarası bilgisi kullanılarak yapılan sorgulama ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) hasar bilgisi, Kasko Sigortası hasar bilgisi, Ekspertiz Rapor bilgisi, Kaza Tespit Tutanağı bilgisi araştırılmış olup kayıt bulunamamıştır” olarak belirtildiği anlaşılmıştır. Araç Satın Alma Faturası Ve Ruhsat Belgeleri Dosyada mevcut ------ ait 23.02.2022 tarih, ----- nolu faturanın, dava dışı------ adına ---- şasi nolu, ---- motor nolu, ----- model, ------- tipte aracın KDV Dâhil 693.459,00TL bedel karşılığında satışının yapıldığı, aracın bilahare 01.06.2022 tarihinde satışı yapılarak davacı adına tescilinin yapıldığı anlaşılmıştır. Noter Tescil Belgesi Dosyada mevcut ----- Noterliğinin 28.11.2023 tarih, ----- yevmiye nolu ------Araç Tescil) belgesinde ----- plakalı aracın motorunun değişerek ------ numaralı olarak tescil edildiği anlaşılmıştır. Servis Belgeleri: Dava dışı ----- ünvanlı firmaya ait 06.09.2023 tarihli iş emri formunda---- plakalı aracın------kampanyası” açıklamalı olarak valf
ve kapağı, radyatör kapağı ve EGR borusunun ücretsiz değişiminin yapıldığı, bilahare 06.09.2023 tarihli iş emri formunda----- plakalı aracın 9.657 km de “araç çekici ile geldi, araç stop etti çalışmadı” açıklamalı olarak komple motor değişim yapılarak, egzoz manifolt (2 adet), krank açı sensörü, marş motoru, klips, emme manifolt parçalarının ücretsiz değişiminin yapıldığı, Dava dışı ------ ünvanlı firmaya ait 09.06.2023 tarih, ------ nolu faturanın,------ plakalı aracın 15.000 km bakımının KDV dâhil 4.210,25TL bedelle yapıldığı, anlaşılmıştır. Garanti Şartları Dava konusu aracın 0 km satın alınmasına ilişkin; “1-) Garanti süresi, malın teslim tarihinden itibaren başlar ve 2 yıl ya da 100.000 km' dir (Hangisi önce dolarsa). 2-) Malin bütün parçaları dâhil olmak üzere tamamı Firmamızın garanti kapsamındadır. 3-) Malin kullanma kılavuzunda yer alan hususlara aykırı kullanılmasından kaynaklanan arizalar garanti kapsamı dışındadır” olarak belirlendiği, Keza ---- Sistemi (İhtiyari Garanti) şartlarının; “------ aracınız 2 yıl ya da 100.000 km (hangisi önce gelirse) garanti kapsamındadır. Ayrıca bu sürenin dolmasından sonra da aracınız----Kalite Güvence Sistemi ile aşağıda belirtilen şartlarda güvence altına alınmaktadır. ------ Kalite Güvence Sistemi, aracınızda işçilik ya da malzeme hatası sonucu üretimden kaynaklanabilecek problemlerin onarımlarının ücretsiz olarak yapılmasını kapsamaktadır. ------ Kalite Güvencesi, yeni araç garantisinin başlangıç tarihinden itibaren 2 yıl ya da 100.000 km (hangisi önce gelirse) olmak üzere, - Mekanik problemlerde 3 yıl ya da 100.000 km. ye kadar (hangisi önce gelirse) - Boya problemlerinde 3 yıl, - Gövde (Karoseri) paslanma sonucu delinme problemlerinde 12 yıl geçerlidir. ---Kalite Güvence Sistemi üretimden kaynaklanabilecek ve yukarıda tanımlanan problemlerin ücretsiz onarımları ile sınırlıdır. Bu kitapçığın “Yeni araç garanti şartları”, Gövde (Karoseri) Garanti” ve “Boya Garantisi” başlıkları altın- da yer alan; “Garanti Kapsamına Girmeyenler” alt başlıkların da belirtilen ve problemin garanti dışında değerlendirilmesine yol açan tüm şartlar ve durumlar aynı şekilde problemin ------ Kalite Güvence Sistemi dışında da değerlendirilmesine yol açar. Diğer Şartlar (1) Malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketici; a) Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, b) Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme, c) Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, ç) İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme, seçimlik haklarından birini kullanabilir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. (2) Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir. Bu fıkradaki hakların yerine getirilmesi konusunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilsen sorumludur. Üretici veya ithalatçı, malın kendisi tarafından piyasaya sürülme- sinden sonra ayıbın doğduğunu ispat ettiği takdirde sorumlu tutulmaz. (3) Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin satıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirecek olması hâlinde tüketici, sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim haklarından birini kullanabilir. Orantısızlığın tayininde malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği gibi hususlar dikkate alınır. (4) Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi haklarından birinin seçilmesi durumunda bu talebin satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilmesinden itibaren azami kırk beş iş günü, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda ise altmış iş günü içinde yerine getirilmesi zorunludur. Ancak, bu Kanunun 58 inci maddesi uyarınca çıkarılan yönetmelik eki listede yer alan mallara ilişkin, tüketicinin ücretsiz onarım talebi, yönetmelikte belirlenen azami tamir süresi içinde yerine getirilir. Aksi hâlde tüketici diğer seçimlik haklarını kullanmakta serbesttir. (5) Tüketicinin sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim hakkını seçtiği durumlarda, ödemiş olduğu bedelin tümü veya bedelden yapılan indirim tutarı derhâl tüketiciye iade edilir. (6) Seçimlik hakların kullanılması nedeniyle ortaya çıkan tüm masraflar, tüketicinin seçtiği hakkı yerine getiren tarafça karşılanır. Tüketici bu seçimlik haklarından biri ile birlikte 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca tazminat da talep edebilir” olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. 5) SORUMLULUK AÇISINDAN DEĞERLENDİRME: Taraflar arasındaki ihtilaf satıcının ve üretici ithalatçının sorumluluğu açısından tetkik edilecektir. Borçlar Kanunumuzda, satış sözleşmesinden kaynaklanan ayıp, kullanım bakımından değerini ve beklenen faydaları önemli ölçüde azaltan veya satıcı tarafından bildirilen nitelikleri taşımayan mallardaki, maddi, hukuki, ya da ekonomik ayıplar olarak tanımlanmıştır.1 Bu sebeple bir malın ayıplı olabilmesi için, vaat edilen özellikleri taşımaması ya da herhangi bir vaat bulunmasa dahi kendisinden beklenen vasıflara haiz olmaması gerekmektedir. Aracın kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan çekiş gücü, yağ kayıpları gibi şikâyetler de, kullanım hatası olmadığı sürece gizli ayıp olarak kabul edilmektedir. 2 Satış sözleşmesinden kaynaklanan ayıba karşı tekeffül hükümleri Borçlar Kanunumuzda düzenlenmiş olup; ayrıca ticari satış sözleşmelerinin muayene ihbar yükümlülükleri için Ticaret Kanunumuzda özel düzenlemeler getirilmiştir. Bu düzenlemelere göre alıcının ayıba karşı tekeffül hükümlerinden doğan haklarını kullanabilmesi için, satıcı tarafından ayıplı bir malın teslim edilmiş olması, alıcının tarafından da muayene ve ihbar yükümlülüklerine riayet edilmesi gerekmektedir. Ticaret Kanunumuza göre, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde, açıkça belli değilse sekiz gün içinde incelenmesi ve satıcıya ihbar etmesi gerekmektedir. Ticaret Kanunumuzun getirdiği bu hüküm aslında açık ayıplar içindir. Sonradan ortaya çıkan gizli ayıplar için ise yine Borçlar Kanunumuzun 223. Maddesi tatbik edilmekte ve ayıbın ortaya çıktıktan hemen sonra bildirilmesi gerekmektedir. Mevzuatımız açısından ihbarın geçerliliği de belli bir şekil şartına tabi değildir, fakat ayıp ihbarının satıcıya ulaştığının tespit edilememesi durumunda, ticari satımlardan kaynaklanan ayıp ihbarlarının TTK m. 18/III hükmünde öngörülen yollardan biriyle yapılması geçerlilik olmasa bile ispat şekli olarak kabul edilmiştir. Bu bakımdan uygulamada, araç satımlarında müteaddit kere servise gidilmesine rağmen nihai olarak araçtaki ayıbın giderilmemesi durumunda, ayrıca bir ihbar yapılmadan ayıbın süresi içerisinde satıcıya bildirildiği kabul edilmektedir. Borçlar Kanunu’nun 227. Maddesi uyarınca, ayıba karşı tekeffül hükümlerinden yararlanmak isteyen alıcı, satıcıya karşı sözleşmeden dönme, satış bedelinin indirilmesi, ücretsiz onarım ve satılan malın bir benzeri ile değiştirilmesini talep edebileceği gibi, bu seçimlik haklardan ayrı olarak, uğradığı zararın tazminini de talep edebilir. Borçlar Kanunumuzun 229. Maddesindeki seçimlik hakların kullanımında, satılan maldaki ayıptan dolayı sorumluluk sebebiyle sözleşmeden dönülmesi halinde, alıcı satıcıya başvurabilmekte olup; ilgili düzenlemede ithalatçı, tedarikçi ve üreticinin sorumluluğuna dair bir hüküm bulunmamaktadır. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında da, üretici ve ithalatçının, ayıplı bir ürün sebebiyle, sözleşmeden dönülerek bedel iadesi veya bedel indirimi seçimlik haklarından sorumlu olmayacağı kabul edilmiştir. 4077 Sayılı Kanundan farklı olarak, 6502 Sayılı Kanunda, ithalatçı, tedarikçi ve üreticinin, bu seçimlik haklardan ve kusursuz sorumluluk hallerinden kurtarılmasının sebebi, bu hususun Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununda düzenlenmek istenmesidir. 12.03.2021 Tarihinde yürürlüğe giren, Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa bakıldığında, gerçekten imalatçının, tedarikçi ve dağıtıcının belli şartlarda, ayıp da dahil olmak üzere, üretilen ürünün verdiği zararlardan, zarar görenle aralarında sözleşme olmasa dahi sorumlu tutulduğu görülmektedir. Bu kanunun yürürlük tarihinden önceki ara dönemde ise üretici ve tedarikçinin ayıptan sorumluluğu Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerine binaen haksız fiil hükümleri açısından belirlenmektedir Bu bakımdan uygulamada Tüketici Kanunumuzda alıcının üretici veya tedarikçiye karşı da kullanabileceği seçimlik haklarını, tacirler arasında tüketici mevzuatı hükümleri tatbik edilemediğinden, bir garanti hükmü olmadıkça, ticari satım sözleşmeleri bakımından, üretici ve tedarikçiye karşı, kullanılamayacağı, şartları varsa zararların 05.03.2021 tarihine kadar haksız fiil bu tarihten sonra ise, Üretici Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa göre talep edilebileceği kabul edilmektedir. Bu açıklamalar ışığında dava konusu olaya bakıldığında, niza konusu aracın 23.02.2022 tarihinde dava dışı-----tarafından davalı ------ den satın alındığı, Daha sonra aracın ------. tarafından 01.06.2022 tarihinde davacıya satıldığı, Davacı ile davalı------arasında doğrudan bir satım sözleşmesi olmadığı, dosya içerisinde dava dışı ilk alıcı ------ satım sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarını davacıya temlik ettiğine dair adi yazılı şekilde düzenlenmiş bir sözleşmeye de rastlanılmadığı, Bu bakımdan davacının, ilk alıcıdan satım sözleşmesinden kaynaklanan haklarını temlik alması durumunda, alacağın temliki hükümlerine binaen seçimlik haklarını davalı satıcı ------ karşı da ileri sürebileceği, Aksi halde taraflar arasında sözleşme olmadığından davacının davalı ------karşı ayıba karşı tekeffül hükümlerine başvuramayacağı, Diğer davalının ise satılan aracın üreticisi konumunda olduğu, aracın ilk satışı olan 23.02.2022 tarihi nazara alındığında ayıp sebebiyle Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu kapsamında alıcıya karşı sorumlu olacağı, yine garanti sözleşmesindeki 3 yıllık ve 100.000 km’ lik garanti süresi nazara alındığında, dava tarihi itibarıyla garanti süresinin devam ettiği, bu durumda davalı------üretici – ithalatçı sıfatı davacıya karşı ayıp sebebiyle sorumlu olacağı, Bununla beraber mevzuatımıza göre seçimlik haklardan ancak birinin kullanılabileceği, seçimlik hak yenilik hak olduğundan kullanılmakla tükeneceği, bu bakımdan aynı anda iki ayrı seçimlik hak kullanılamayacağı gibi hak tüketildikten sonra da değiştirilemeyeceği, bu durumlarda sadece tercih edilen seçimlik haklarla birlikte genel hükümlere göre uğranılan zararın tazmin edilebileceği, 06.09.2023 tarihli iş emri formuna bakıldığında araçtaki ayıbın komple motor değişim yapılarak, egzoz manifolt (2 adet), krank açı sensörü, marş motoru, klips, emme manifolt parçalarının ücretsiz değişiminin yapıldığı, Mevcut durumda niza konusu araç motoru sebebiyle ayıplı olmakla beraber, ücretsiz olarak motoru 06.09.2023 tarihinde değiştiğinden, ücretsiz onarım hakkının kullanılması sebebiyle seçimlik hakkın tükeneceği, Bununla beraber aracın serviste kaldığı süre boyunca kullanılmaması sebebiyle uğranılan zarar ile parça değişimi sebebiyle araçta bir değer kaybı olmuşsa davacının bu bedeli de davalı üretici ithalatçı ----- talep edebileceği düşünülmektedir. 6) TEKNİK DEĞERLENDİRME Dava konusu ------ plakalı aracın ----- model, ----- tipte olduğu, ilk satın almanın 23.02.2022 tarihinde, bilahare 01.06.2022 tarihinde davacı şirket tarafından satın alınarak tescil edildiği belirgin olup aracın ilk servise girişinin 06.09.2023 tarihinde, motor değişimi sonrası 28.11.2023 tarihinde aracın davacı tarafça teslim alındığı belirgindir. Araç bu süreçte (06.09.2023 / 28.11.2023) 84 gün kullanılmamış, serviste onarım devam etmiş olup dikkate alınması gereken süre, MAKUL SÜRE olup bu sürenin azami (yeni motor temini, demontaj + montaj, teslim) 30 gün olarak gerçekleşeceği kanaatiyle, eşdeğer-benzer araçların günlük kiralama bedeli (olay tarihi itibariyle) ile ilgili tarafımca yapılan piyasa araştırmalarında en yüksek 700,00TL, en düşük 550,00TL olarak 625,00TL den toplam (30x625=) 18.750TL tutarda kira kaybının olacağı belirlenmiştir. ------ Değer kaybı ile ilgili olarak ise, davacı taraf ücretsiz onarım hakkını kullanarak araçta motor onarımı değil, motor değişimi yapılmış olup bu husus davacı tarafça da ikrar etmiştir. Bu durumda orijinal motor ile değişim araçta değer kaybı yaratmayacaktır. Yani motor aksamı komple yenilenmiş, 0 km, kullanılmamış bir motorun araca monte edilmesi söz konusu olup değer kazanma söz konusu olabilecektir. 7) SONUÇ Yukarıda arz ve izah edildiği üzere, Satıcının Sorumluluğu Bakımından, Davacı ile davalı ------- arasında doğrudan bir satım sözleşmesi olmadığı, dosya içerisinde dava dışı ilk alıcı ------ satım sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarını davacıya temlik ettiğine dair adi yazılı şekilde düzenlenmiş bir sözleşmeye de rastlanılmadığı, Bu bakımdan davacının, ilk alıcıdan satım sözleşmesinden kaynaklanan haklarını temlik alması durumunda, alacağın temliki hükümlerine binaen seçimlik haklarını ve genel hükümlere göre tazminat taleplerini davalı satıcı ------karşı da ileri sürebileceği, Aksi halde taraflar arasında sözleşme olmadığından davacının davalı ------ karşı ayıba karşı tekeffül hükümlerine başvuramayacağı, Üretici İthalatçının Sorumluluğu Bakımından, Diğer davalının ise satılan aracın üreticisi konumunda olduğu, aracın ilk satışı olan 23.02.2022 tarihi nazara alındığında ayıp sebebiyle Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu kapsamında alıcıya karşı sorumlu olacağı, yine garanti sözleşmesindeki 3 yıllık ve 100.000 km’ lik garanti süresi nazara alındığında, dava tarihi itibarıyla garanti süresinin devam ettiği, bu durumda davalı ------üretici – ithalatçı sıfatı davacıya karşı ayıp sebebiyle sorumlu olacağı, Seçimlik Haklar Bakımından, niza konusu araç motoru sebebiyle ayıplı olmakla beraber, ücretsiz olarak motoru 06.09.2023 tarihinde değiştiğinden, ücretsiz onarım hakkının kullanılması sebebiyle seçimlik hakkın tükeneceği, misli ile değişim seçimlik hakkının kullanılamayacağı, Bununla beraber aracın serviste kaldığı süre boyunca kullanılmaması sebebiyle uğranılan zarar ile parça değişimi sebebiyle araçta bir değer kaybı olmuşsa davacının bu bedeli de davalı üretici ithalatçı ------ talep edebileceği, Alacak Miktarı Bakımından; aracın kullanılmadığı sürece kira kaybının 18.750TL tutarda olduğu, ancak motor yenileme nedeniyle araçta değer kaybı oluşmayacağı bildirilmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi ile '' ...değer kaybı ve maddi zarar olarak 1000 TL(Belirsiz alacak) tazminat talep edilmiş olup talebimizi 17.000TL artırarak 18.000T olarak düzeltiyoruz. '' şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup;
Huzurdaki dava, Davaya konu aracın gizli ayıplı olup olmadığı, davacının bu aracın yenisini talep edip edemeyeceği, olmadığı takdirde muadili ile değiştirilmesini isteyip isteyemeyeceği, olmadığı takdirde değer kaybının oluşup oluşmadığı ve bunun talep edilip edilemeyeceği, bu taleplerin davalılardan istenip istenemeyeceği, ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı ile davalı ------ arasında doğrudan bir satım sözleşmesi olmadığı, dosya içerisinde dava dışı ilk alıcı ------ satım sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarını davacıya temlik ettiğine dair adi yazılı şekilde düzenlenmiş bir sözleşmeye de rastlanılmadığı, taraflar arasında sözleşme olmadığından davacının davalı --- karşı ayıba karşı tekeffül hükümlerine başvuramayacaktır.
Diğer davalı ------ise satılan aracın üreticisi konumunda olduğu, aracın ilk satışı olan 23.02.2022 tarihi nazara alındığında ayıp sebebiyle Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu kapsamında alıcıya karşı sorumlu olacağı, yine garanti sözleşmesindeki 3 yıllık ve 100.000 km’ lik garanti süresi nazara alındığında, dava tarihi itibarıyla garanti süresinin devam ettiği, bu durumda davalı ------ üretici – ithalatçı sıfatı davacıya karşı ayıp sebebiyle sorumlu olacağı, Seçimlik Haklar Bakımından, niza konusu araç motoru sebebiyle ayıplı olmakla beraber, ücretsiz olarak motoru 06.09.2023 tarihinde değiştiğinden, ücretsiz onarım hakkının kullanılması sebebiyle seçimlik hakkın tükeneceği, misli ile değişim seçimlik hakkının kullanılamayacağı, Bununla beraber aracın serviste kaldığı süre boyunca kullanılmaması sebebiyle uğranılan zarar ile parça değişimi sebebiyle araçta bir değer kaybı olmuşsa davacının bu bedeli de davalı üretici ithalatçı------talep edebileceği, ancak motor yenileme nedeniyle araçta değer kaybı oluşmayacağı, aracın kullanılmadığı sürece ikame araç bedelinin günlük 625,00-TL tutarda olduğu, dava dilekçesinde 10 gün araçsız kalındığının belirtildiği, 625x10 =6.250,00-TL davacının ikame araç bedeli zararının oluştuğu, bu bedeli davalı -----talep edebileceği, dava dilekçesinde faiz talebinin olmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
1-Davalı ------- karşı açılan davanın kısmen kabulü ile, 6.250,00 TL ikame araç bedeli tazminatının davalı----- alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerin REDDİNE,
2-Davalı ------- karşı açılan davanın REDDİNE,
3-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre 1.319,44-TL'nin davalı -------2.480,56-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına
4-Davacı tarafça yapılan 10.175,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 3.533,15 TL'sinin davalı ----tahsili ile davacıya ödenmesine, davalılar tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK Madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
6-Karar ve ilâm harcı olan 615,40-TL harçtan alınan 427,60 TL peşin, 11.400,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile fazla yatırılan 11.212,20 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 6.250,00 TL vekalet ücretinin ------tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan 427,60 TL peşin harç ve 11.400,00 TL tamamlama harç giderinin toplamı 11.827,60-TL'nin davacıya iade edilen kısmından mahsubu ile kalan 615,40 TL'nin davalı------ tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/3. maddedeki esaslara göre belirlenen 6.250,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara eşit şekilde verilmesine,Dair, davacı vekilinin (e-duruşma) ve davalı vekillerinin (e-duruşma) yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.