T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/228
KARAR NO : 2025/724
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 29/03/2024
KARAR TARİHİ : 19/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------ no'lu Nakliyat Abonman Sözleşmesi ve -------no'lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile dava dışı sigortalı ---------dava konusu olaya ilişkin nakliye rizikolarına karşı sigortaladıklarını, buna istinaden Türkiye’de bulunan dava dışı sigortalı ------Firması tarafından 1 kap 24.000 kg----- emtiasının -------- yerleşik bulunan ----- . isimli firmasına satıldığını, söz konusu bu emtialar için taşıma sorumluluğunu üst taşıyıcı olarak davalı ----- üstlendiği ve fiili taşıma işinin ise bir diğer davalı olan------ firmasına ait-------- plakalı araç ile 18.05.2022 tarihinde ---- yüklenerek yapıldığı, Taşınan emtianın tamamının taşıma sırasında hasar gördüğü, ----- plakalı dorsenin üzerinde bulunan -------nolu konteyner ile sevk edilen ürünün tamamının dökülerek zayi olduğu, Söz konusu olaya ilişkin gümrük müdürlüğü personellerince düzenlenen hasar tutanağında -------- firmasının 22.05.2022 tarih ve 23:00 sularında müdürlüğümüze yazılı müracaatta ------ plakalı araçta taşınan ------ sayılı ------ kapsamı eşyanın yüklü olduğu tankın delindiği belirtildiği yükünün------plakalı araca aktarılması talep edildiğini, 22.05.2022 tarihinde saat : 23:45 itibari ile ----- plakalı aracın yapılan harici muayenesinde hareket gümrük müdürlüğünce tatbik edilen güvenlik mührünün sağlam olduğu görülmüş olup yük aktarımı için tarafımdan fek edilmiştir. İşbu tutanak aşağıda ismi bulunan ilgililerce düzenlenip imzalanmıştır." ifadelerine yer verildiği, aynı zamanda taşıyıcı davalı ------ tarafından düzenlenen tutanakta da "Firmamızın taşımacılığı yapmış olduğumuz ------- transit beyanname muhteviyatı eşyanın aktarma talebimize istinaden, ilgili eşyanın tümünün döküldüğünden dolayı ilgili yüke aktarma işlemi yapılamamıştır. İlgili ürünün tümü zayi olmuştur. Konu ile ilgili çıkış gümrüğüne bilgi verilmesi hususunda gerekli işlemlerin yapılmasını yüksek emir ve müsaadelerinize arz ederiz." ifadeleriyle taşıma konusu emtianın tamamının zayi olduğu taşıyıcı tarafından kabul edildiği, taşıma aracının alt kısmındaki delik nedeniyle sızıntı olduğu ve emtiadaki hasarın bu sebeple meydana geldiğinin tutanak altına alındığı, Dava konusu hasar nedeniyle oluşan zarardan, navlun faturası uyarınca taşımayı üstlenen Davalı ------ üst taşıyıcı olarak, diğer davalı -------- Firmasının ise fiili taşıyıcı olarak müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, dava konusu hasar sonrası yapılan ekspertiz çalışmalarına göre hasar miktarının 5.520,00-USD olduğu, söz konusu hasar sebebi ile dava dışı sigortalıya 6.072,00-USD tutarında tazminat ödemesi yapıldığını, ancak bu bedelin içerisinde yer alan %10 ek bedel tutarının rücu edilemeyeceğinden dolayı gerçek zarar tutarı olan 5.520,00-USD tutarının davalılardan rücuen talep edildiği, dosyaya sunulan ödeme dekontuna istinaden anılan ödeme ile Türk Ticaret Kanununun 1472.Maddesi kapsamında sigortalının dava ve talep haklarının halefi olduklarını, ayrıca temliknameye istinaden TBK temlik hükümleri uyarınca da davalılardan dava konusu alacağı talep ettiklerini, bu nedenlerden dolayı borçluların ----- İcra Müdürlüğü ------ sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı yaptıkları itirazların iptalini, asıl alacağa faiz işletilmesini ve takibin devamını, borçlular aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.
Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı ---- göndericisi olduğu ------ adlı maddeyi ----- karayolu ile taşımak üzere diğer davalı ---- . ile anlaştıklarını, taşıma esnasında sızıntı gerçekleştiğinin anlaşıldığı ve derhal davalı ----- durumdan haberdar edildiğini, sonrasında yapılan incelemelerde yükleme işlemi yapılan maddenin kendilerine ait tanklarla taşınmaya uygun olmadığı anlaşılmışsa da öncesinde iş sahibi tarafından ürünün içeriği veya taşımaya ilişkin bilgilerin kendilerine verilmediği, yüklemeyi gerçekleştiren davacı firma sigortalısının ürünün niteliğine ve nasıl taşınması gerektiğine ilişkin taşımayı yapan taraf olan kendilerine detaylı bilgi vermesi gerektiği, gerçekleşen sızıntının nedeni ürün-taşınacak araç (kap) uyumsuzluğu olduğu, eşyanın uygun ekipmanla taşınmasından gönderenin sorumlu olduğu, Meydana gelen hasarın taşımacı olarak taşıma işlemi esnasındaki kusurlarından değil taşınan likit kimyasal ürünün uygun ekipmanla taşınmamasından kaynaklı olduğu, yani taşımacı olarak taşıma yaptıkları kap olan isotank konyetnerin nakliyesi yapılmak istenen ------ likit kimyasalını taşımaya uygun olmadığı, Taşıma öncesi dava dışı sigortalı ------- taşıma işleminde kullanılacak tank konteynerlerin bildirilmiş olduğu, ürün ile tankların uyumsuz olmasına rağmen yüklemenin yapıldığı, bu sebepten ürünün zayi olmasından kendilerinin sorumlu olamayacakları, dava dışı göndericinin ( sigortalının ) zarardan kusuruyla birlikte sorumluluğu bulunduğunu, olay sonrası kendilerine ait 2 adet tank konteynerin ciddi şekilde hasar gördüğünü, Ürünün, uygun ekipmanla taşınmamasından davacının dava dışı olan sigortalısının sorumlu olduğu, bu sebepten davanın reddinin gerektiği, Davacı sigortacının, dava dilekçesinde taşıma işleminin göndericisi konumunda olan ------ zararını eksper raporu ile tespit ettiği ve belirledikleri miktarda ödeme yaptığının belirtildiği, bu zararın meydana gelmesinde kendilerine ait kusur olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla zararın ürün bedeli ve zayi olan ürün miktarı da göz önünde bulundurularak bilirkişi marifetiyle hesaplanmasını ve izah edilen bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı ------ ile aralarında taşıma sözleşmesi kurulduğunu, Dava konusu taşımanın ise fiilen diğer davalı -------- tarafından yapıldığı, dava konusu taşımaya ilişkin tüm hüküm ve sorumlulukların taşımayı Fiilen gerçekleştiren diğer davalı -------- firmasına ait olduğu, davaya konu hasar ve zıya özelinde kendilerinin kusuru olmadığı, Hasarın bizzat dava dışı sigortalının taşınacak emtianın niteliğini ve taşıma koşulları hususunda-------- olarak kendileri ile taşımayı Fiilen gerçekleştiren diğer davalıyı bilgilendirmemesi yani üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmemesi sebebiyle gerçekleştiği, dava dışı sigortalının yükleme öncesinde bilgi vermediği ayrıca yükleme anında dahi bu hususu taşıyıcıya bildirmediği ve gerekli şartların sağlanıp sağlanmadığını kontrol etmeksizin emtiayı tanklara yüklediği belirtilmiştir. Dava dışı sigortalının taşınacak emtia ve taşıma koşulları hususunda gerekli ve yeterli bilgilendirmede bulunmaması sebebiyle emtianın uygun ekipmanla taşınamadığı, taşınan ------- isimli likit kimyasalın taşımayı gerçekleştiren tanklara da zarar verdiğini ve sızıntı gerçekleştiği, hasar ve zıyaın davacının kusurundan ileri geldiği, bunula birlikte diğer davalının tanklarının da dava dışı sigortalının bu kusuru sebebiyle hasar gördüğü, gönderenin, göndereceği eşyanın uygun ekipmanla taşınmasından dolayı TTK ve CMR konvansiyonu hükümleri doğrultusunda açıkça sorumluluğunun bulunduğu, Zararın meydana gelmesinde -------- olarak kusurları olduğunun kabul anlamına gelmemek kaydıyla hasarlı ürün bedeli ve zayi olan ürün miktarı da yine davacı sigorta eliyle hesaplandığı, dolayısıyla da bu noktada yapılan hiçbir tespit ve hesaplamanın kabulünün mümkün olmadığı, izah edilen nedenlerle davacının davasının faiz ve faiz başlangıcı ile icra inkar tazminatı yönündeki talepleri de dahil olacak şekilde tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Huzurdaki dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.---- İcra Müdürlüğü'nün ------ esas sayılı dosyası celp edilmiştir.
Mahkememizce işbu dosyada, taşımacılık alanında uzman ve sektör alanında uzman bilirkişilerin raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER: TAŞIMACILIK VE GÜMRÜK İŞLEMLERİ YÖNÜNDEN İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER: İNCELEMELER: -------Sayılı Nakliyat Abonman Poliçesi: Abonman poliçesinin Davacı ------. tarafından Dava dışı Sigortalı------ adına düzenlendiği, Sigortanın başlangıç tarihinin 26/07/2021, Sigorta bitiş tarihinin ise 26/07/2022 tarihi olduğu, Poliçede Tahmini yıllık kapasite olarak 300.000.000,00 USD bilgilerine yer verildiği, Poliçede beher seferde vasıta başına peşin kuvertür limiti olarak; 0-30 yaş arası bir gemide 10.000.000,00 USD, 31-40 yaş arası bir gemide 8.000.000,00 USD, bir Kamyon/TIR’da 10.000.000,00 USD, bir Trende 10.000.000,00 USD tutarlarına yer verildiği, Sigorta konusunun ise ; Sigortalının Tüm Dünya ülkelerinden Türkiye`ye ithal edeceği, Türkiye`den tüm Dünya ülkelerine ihraç edeceği ve yurtiçinde muhtelif yerlerden, muhtelif yerlere Karayolu, Havayolu, Demiryolu ve Denizyolu ile sevk edeceği sigortalının iş konusu ile ilgili tüm muhteviyatlar "(Kimyevi madde, Elyaf, TOW, TOPS, Karbon Elyaf, İplik, Makine Yedek Parça, frit, pigment, selüloz)" emtiasının satıcının deposundan alıcının deposuna kadar emtia nakliyat sigortası olduğu görülmüştür. -----Sayılı Emtia Nakliyat Poliçesi: Emtia Nakliyat Poliçesinin ------ numaralı Nakliyat Abonman Poliçesine bağlı olarak Davacı ------. tarafından Dava dışı Dava dışı Sigortalı ------- adına düzenlendiği, Yükleme Tarihinin 18/05/2022 olduğu ve Türkiye ------- arasında Taşıma yapacak Kamyon/TIR için düzenlendiği, Poliçede Emtia bedelinin 5.520,00USD olarak ve Sigorta bedelinin ise 6.072,00USD olarak yer aldığı, Poliçede Net Prim olarak 1,58USD, Brüt Pirim olarak da yine 1,58USD rakamlarına yer verildiği, Poliçenin Sigorta konusu hanesinde ise 2022/2695 numaralı Fatura bilgilerine yer verildiği görülmüştür. ----- Sayı ve 18.05.2022 tarihli Emtia Faturası: Faturanın ------ bulunan yurt dışı alıcı-----. Firması adına Türkiye’de bulunan dava dışı sigortalı olan ------Firması tarafından“-------” Teslim Şekline göre düzenlendiği, Ödeme şeklinin “Mal Mukabili” olarak belirtildiği, fatura muhteviyatı emtianın ise 24.000,00Kg ağırlığında olan -------” Ticari tanımlı, Türk Menşeli ve ------- GTİP’li (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) Kimyevi Emtiadan ibaret olduğu, faturada yer verilen emtia bedelinin ise toplamda 5.520,00 USD olduğu görülmüştür. Packing List: Packing Listesinin ----- bulunan yurt dışı alıcı -------. Firması adına Türkiye’de bulunan dava dışı sigortalı olan --------Firması tarafından düzenlendiği, Packing List muhteviyatı emtianın ise 24.000,00Kg ağırlığında olan ----Ticari tanımlı ve ------- GTİP’li (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) Kimyevi Emtiadan ibaret olduğu, Packing Listesinde ayrıca ------- Numaralı Konteynere ilişkin bilgilere de yer verildiği görülmüştür. CMR Belgesi : CMR Belgesinin gönderici hanesinde dava dışı sigortalı olan ------ firmasına ait bilgilere, Alıcı hanesinde ise ------’da bulunan dava dışı alıcı olan --------. firmasına ait bilgilere yer verildiği, -----Türkiye’den ---
’ teslim edilmek üzere toplamda 24.000,00Kg ağırlığında olan “------Ticari tanımlı ve ------- GTİP’li (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) Kimyevi Emtiadan ibaret olduğu, CMR Belgesinde ayrıca------- Numaralı Konteynere ait bilgilere de yer verildiği, Taşıma aracına ilişkin olarak da------- Plakalı araca ait bilgilere yer verildiği, iş bu CMR belgesinde 1 numaralı Davalı olan ---- Firmasının Taşıyıcı olarak yer aldı görülmüştür. -------tarihli İhracat Beyannamesi: Konu beyannamede Gönderici/İhracatçı hanesinde dava dışı sigortalı olan -------. Firmasına ait bilgilerin yer aldığı, Alıcı hanesinde ise dava dışı ------bulunan -------. Firmasına ait bilgilere yer verilerek beyannamenin ------ Gümrük Müdürlüğünden ---------Gümrük Rejim kodu üzerinden (Daha önce bir rejime tabi tutulmamış eşyanın kesin ihracatı) tecil edildiği, Teslim Şekli olarak -----, Ödeme şekli olarak “MAL MUKABİLİ” beyan edildiği, ------- Numaralı Konteynere ilişkin bilgilere yer verildiği, Beyanname muhteviyatının ise toplamda 24.000,00Kg ağırlığında olan “----- Ticari tanımlı ve ------- GTİP’li (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) Kimyevi Emtiadan ibaret olduğu, konu beyannamenin 29.11.2024 tarihinde ”Ticaret Bakanlığının------ adlı internet adresinden yapılan sorgulamasında“KAPANMAMIŞ BEYANNAMELER GİB’DE GÖRÜNTÜLENEMEZ. GÜMRÜK İDARESİ İLE GÖRÜŞÜNÜZ” Şeklinde açıklama bilgine ulaşıldığı, buradan hareketle konu beyannamenin Kapanmış Statüye gelmediği yani Beyanname muhteviyatı emtianın fiilen Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihracının yapılmadığı anlaşılmıştır. g) Davacı ----- tarafından dosyaya sunulan ------’dosya numaralı ve ------ sayı 23/06/2022 tarihli Ekspertiz Raporu: Ekspertiz raporunun -------Plakalı araç ile Türkiye’den -------- taşıması yapılan dava konusu 1 kap ( 1 Konteyner), 24.000Kg ağırlığında ve 5.520,00USD kıymetinde olan --------Ticari tanımlı Kimyevi Emtia için düzenlendiği görülmüştür. Raporda Özetle, ------- teslim şekliyle satışı yapılan dava konusu toplamda 24.000,00kg emtianın; 18.05.2022 tarihinde 1 numaralı Davalı ------ait olan ----- plakalı taşıma aracına --------- yüklendiği, söz konusu emtianın taşındığı tankın delindiğinden sebeple dökme yükün tamamının zayi olduğu ve emtianın tamamı döküldüğü için de Sovtaj çalışması yapılamadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak iş bu ekspertiz raporunda eksperlerce yapılan değerlendirme sonucu emtianın fatura kıymeti olan 5.520,00USD+552,00USD(%10) ek bedel olmak üzere toplamda 6.072,00USD tutarında hasar bedeli hesaplandığı görülmüştür. -------- Sayı ve 18.05.2022 Tarihli Navlun Faturası: Navlun faturasının 2 numaralı davalı olan -----. tarafından dava dışı sigortalı olan --------- Firmasına hitaben “-------Navlun Ücreti” adı altında toplamda 5.300,00EUR bedel ile düzenlendiği, fatura içerik bilgilerinde;----- ve ---- numaralı ------- tipli Konteyner bilgilerine yer verildiği, Navlun faturasında ayrıca Yükleme Limanı olarak ------, Boşaltma Limanı olarak da -------- bilgilerinin belirtildiği görülmüştür. i) Dava dışı Sigortalı firmanın 27/05/2022 tarihli Talep dilekçesi: Talep dilekçesinin dava dışı sigortalı olan----Firması tarafından davacı------- firmasına hitaben yazıldığı, bu dilekçede 18/05/2022 tarihinde ----yerleşik------firmasına----- plakalı dorsenin üzerinde bulunan -------nolu konteyner ile sevk edilen 24.000,00Kg ağırlığındaki ------ ticari tanımlı emtianın tamamının yolda hasar gördüğü ve tutanağa bağlandığının belirtildiği, buna istinaden de 24.000kg x 0,23USD olmak üzere 5.520,00USD tutarının -------numaralı poliçeden karşılanmasının talep edildiği görülmüştür. Davacı tarafından Hasar bedelinin ödendiğini gösterir 11.04.2023 tarihli Dekont: -------tarafından oluşturulan 11.04.2023 düzenleme tarihli dekont incelendiğinde; davacı -----. tarafından dava dışı sigortalı------bulunan ------ Iban numaralı hesabına -------- işlem Referansı ile toplamda 6.072,00USD tutarında ödeme yapıldığı görülmüştür. DEĞERLENDİRMELER: Dava konusu olay dosyaya sunulan bilgi ve belgeler dikkate alınarak incelendiğinde kısaca özetle; Türkiye’de yerleşik Dava dışı sigortalı------ Firması tarafından --------bulunan dava -----. Firmasına ------ Sayı ve 18.05.2022 tarihli Emtia Faturası muhteviyatı olan toplamda 1 Konteyner, 24.000Kg ağırlığındaki ------” ticari tanımlı kimyasal emtianın 5.520,00 USD bedeli ve -------- Teslim şekli ile ihracatının planlandığı, Taşıma sorumluluğunu 2 numaralı davalı taşımacı olan ------firmasının üstlendiği ve emtianın fiilen taşıma işini de alt taşımacı olarak 1 numaralı davalı olan ------- firmasına yaptırdığı, Dava konusu Kimyasal emtianın taşınması için 1 numaralı davalı fiili alt taşımacı olan olan ---- Firması tarafından ----- Numaral------ plakalı araç temin edildiği ve 18.05.2022 tarihinde yüklemenin ----- gerçekleştirildiği, Sonrasında 1 numaralı davalı fiili alt taşımacı olan olan ------. Firması tarafından dava konusu kimyasal emtianın taşınması için temin edilen ------- Numaralı Tank Konteynerin delindiğinden sebep emtianın tamamının taşıma esnasında zayi olduğu, Emtianın ------ bulunan dava dışı alıcı firmaya ihracı için dava dışı sigortalı ------- tarafından ----- Gümrük Müdürlüğünden ------ Sayı ve 18.05.2022 tarihli İhracat Beyannamesi tescil ettirildiği fakat beyannamenin işlemlerinin tamamlanarak “Kapanmış” statüye getirilemediği yani dava konusu olay sebebiyle -------fiili ihracatın gerçekleşmediği, Zayi olan 24.000kg brüt ağırlığında olan emtia için dosyaya sunulan ekspertiz raporuna istinaden %10 Ek bedel tutarı dahil toplamda 6.072,00USD hasar tutarı hesaplandığı ve hesaplanan bu tutarın davacı ----- tarafından dava dışı sigortalı olan ------
Firmasına ödendiği, Davacı -----. tarafından dava dışı sigortalı --------Firmasına Ödenen 6.072,00USD hasar tutarının %10 ek bedel hariç tutularak esas emtia bedeline isabet eden tutar olan 5.520,00USD tutarının ise davacı ------- Firması tarafından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1472.maddesine istinaden “Halefiyet” ilkeleri gereği davalı taşımacılardan iş bu dava ile talep edildiği anlaşılmaktadır. Öncelikle Taşıyıcı, eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi, buna karşılık gönderen veya gönderilen ise taşıyıcıya taşıma ücretini ödemeyi borçlanmaktadır. Taşımacıların gerek Ulusal mevzuat gerekse de Uluslararası Taşıma mevzuatı uyarınca eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar olan süre içerisinde eşyanın zıyaından ve hasarından doğacak zararlardan sorumlu olduğu sabittir. Fakat, taşıyıcının bu sorumluluğu zararın oluşmasına varsa gönderenin/yükletenin bir davranışı ya da taşınan eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde bu kriterlerin ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınması gerekir. Ayrıca, ortaya çıkan zıya ve hasar taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmiş ise taşıyıcı sorumluluktan kurtulabilecektir. Gelinen bu noktada Dava konusu olayı taşımacılık mevzuatı yönünden etraflıca ele aldığımızda CMR konvansiyonunun “Taşımacının Sorumluluğu” başlıklı 17. Maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Taşımacının Sorumluluğu” ana başlıklı 875, 876, 877 ve 878. Maddeleri ile “Tehlikeli Eşya” başlıklı 861. Maddesi şu şekildedir; CMR KONVANSİYONU MADDE 17: 1. Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz. Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve veya ihmallerinden dolayı sorumludur. Madde 18 paragraf 2 ila 5'e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları aşağıda belirtilen koşullardan bir veya birkaçının doğal sonucu olan özel risklerden doğmuş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz. Kullanılmasında anlaşmaya varılmış ve sevk mektubunda açıkça belirtilmiş olduğu üzere, madeni levha ile kaplanmamış açık taşıtlar kullanılması, Ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması, Yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması, Özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal fire yahut da güve ve haşerattan kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliği, Sandık veya paketlerin üzerindeki marka veya numaraların yetersiz veya hatalı oluşu, Canlı hayvan nakli, Kayıp, hasar ve gecikmeye neden olan faktörlerden bazıları bakımından bu maddeye göre sorumlu olduğu faktörlerin kayıp, hasar ve gecikmeye yaptıkları katkı oranında sorumlu olacaktır. “B) Taşıyıcının sorumluluğu I - Zıya veya hasar ile gecikmeden doğan zarardan sorumluluk MADDE 875- (1) Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. (2) Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır. Gecikme hâlinde herhangi bir zarar oluşmasa da taşıma ücreti gecikme süresi ile orantılı olarak indirilir; meğerki, taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat etmiş olsun. - Sorumluluktan kurtulma 1. Genel olarak a) Taşıyıcının özeni MADDE 876- (1) Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. b) Araç arızası ve kiraya verenin kusuru MADDE 877- (1) Taşıyıcı, taşıma aracındaki arızaya, taşıtı kiraladığı kişinin onun temsilcilerinin veya çalışanlarının kusuruna dayanarak sorumluluktan kurtulamaz. 2. Özel hâller MADDE 878- (1) Zıya, hasar veya teslimdeki gecikme, aşağıdaki hâllerden birine bağlanabiliyorsa taşıyıcı sorumluluktan kurtulur: a) Sözleşme veya teamüle uygun olarak üstü açık bir aracın kullanılmış olması yahut güverteye yükleme yapılması. b) Gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama. c) Eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması, yüklenmesi veya boşaltılması. d) Eşyanın; özellikle kırılma, paslanma, bozulma, kuruma, sızma, olağan fire yoluyla kolayca zarar görmesine yol açan doğal niteliği. e) Taşınacak paketlerin gönderen tarafından yetersiz etiketlenmesi. f) Canlı hayvan taşıması. g) 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile diğer kanun ve düzenlemelerde yer alan hükümlerin taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasını haklı gösterdiği hâller. (2) Herhangi bir zararın hâl ve şartlara göre birinci fıkrada öngörülen bir sebebe bağlanmasının muhtemel bulunduğu durumlarda, o zararın bu sebepten ileri geldiği varsayılır. Birinci fıkranın (a) bendinde öngörülen olağanüstü zıya veya hasar hâlinde bu karine geçerli olmaz. Zıya, hasar veya gecikme, gönderenin eşyanın taşınmasına ilişkin özel talimatlarına taşıyıcının uymamasından ileri gelmişse, taşıyıcı birinci fıkranın (a) bendine dayanarak sorumluluktan kurtulamaz. (4) Taşıyıcı, sözleşme uyarınca eşyayı sıcağa, soğuğa, ısı değişikliklerine, neme, sarsıntılara ya da benzer etkilere karşı özel olarak koruma yükümlülüğü altında ise, birinci fıkranın (d) bendine ancak, hâl ve şartlara göre, özellikle de gerekli donanımın seçimi, bakımı ve kullanımına ilişkin kendisine düşen tüm önlemleri almış ve özel talimatlara uygun davranmış bulunması hâlinde dayanabilir. (5) Taşıyıcı birinci fıkranın (f) bendine ancak hâl ve şartlara göre kendisine düşen tüm önlemleri almış ve özel talimatlara uygun davranmış bulunması hâlinde dayanabilir. VI - Tehlikeli eşya MADDE 861- (1) Tehlikeli eşya taşınacaksa gönderen, taşıyıcıya zamanında açık, anlaşılabilir içerikte ve yazılı şekilde, tehlikenin türü ve gerekiyorsa alınması gereken önlemler konusunda bildirimde bulunmakla yükümlüdür. (2) Taşıyıcı, eşyayı teslim alırken tehlikenin türünü bilmiyorsa veya kendisine herhangi bir bildirimde bulunulmamışsa, gönderene karşı herhangi bir tazmin yükümlülüğü doğmaksızın, tehlikeli malın boşaltılmasını, depolanmasını, geri taşınmasını veya gerektiğinde imhasını ve zararsız duruma getirilmesini ve bu önlemler sebebiyle gerekli giderlerin karşılanmasını, gönderenden isteyebilir. Bu açıdan değerlendirme yapıldığında dava konusu ------ ticari tanımlı aşındırıcı özelliğe sahip olan kimyasal maddenin zayi olmasından sebep ortaya çıkan 5.520,00USD tutarında olan hasarın oluşmasına gönderenin veya yükletenin bir davranışının ya da taşınan eşyanın özel bir ayıbının sebep olup olmadığı yönden değerlendirme yapıldığında; Kimyasal içerikli ve tehlikeli maddelerin taşıma işlemlerinde özellikle -------TANK Konteynerlerin kullanıldığı, -------- ticari tanımlı aynı zamanda aşındırıcı özelliğe sahip olan kimyasal emtianın da uluslararası taşımlarda tehlikeli madde olarak sınıflandırıldığı ve bu emtianın taşınması sırasında da EMTİANIN AŞINDIRICI ETKİSİNE DAYANIKLI ÖZEL TANK İÇİ KAPLAMALARA haiz olan ----- TANK konteynerlerin kullanılmasının zorunlu olduğu, - Dava konusu Kimyasal emtia için dava dışı sigortalı olan gönderici -----Firması tarafından ----- ticari tanımlı Kimyasal emtianın -------taşınması için davalı taşımacılardan ----- TANK Konteyner talep edildiği, ------ TANK konteyneri temin eden taşıyıcıların, -----TANKIN teknik uygunluğundan ve Bakımından doğrudan sorumlu olacakları, Kendisinden Kimyasal içerikli emtia taşınması için -------- Tank konteyner talep edilen Taşımacıların taşımaya konu olacak kimyasal emtianın içerik bilgisini göndericiden detaylı olarak öğrenmesi ve emtianın özelliğine uygun olan ----- TANK Konteyneri temin etmesi gerektiği, bu noktada davalı taşımacılar tarafından her ne kadar göndericinin emtia içerik bilgisi vermediği yönde beyanları olsa da dosyaya bu yönde belge sunulmadığı yani bunun sadece beyan niteliğinde kaldığı, Hususları da dikkate alındığında taşımacı yönünden yukarıda belirtilen “sorumluluktan kurtulma” şartlarının oluşmadığı söylenebilecektir. Bu sebepten ötürü; Taşımacılar tarafından Taşınmak üzere sağlam ve eksiksiz teslim alınan malları taşıyan aracın ve ------ Tank Konteynerin 1 numaralı davalı taşımacı olan ---- firmasına ait olduğu ve taşıma sırasında ------- TANK konteynerin delinerek içerisindeki kimyasal emtianın tamamının akarak zayi olduğu, bu noktada taşıma konusu emtia için uygun özelikte ----- TANK konteyner temin edilmesinden her iki Davalı Taşımacının da müteselsilen sorumlu oldukları anlaşıldığından buradan hareketle zayi olan dava konusu emtia için 5.520,00USD tutarındaki zararın ortaya çıkmasında davalı taşımacıların ihmalinin olduğu yönde değerlendirme yapılmıştır. Taşıyıcının kusurlu olduğu durumlarda ödeyeceği hasar tazminatı için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve CMR konvansiyonundaki hükümlere bakılması gerekir. Buna ilişkin TTK’nın “Tazminata esas alınacak değer” başlıklı 880, “Zarar Saptama Giderleri” başlıklı 881, “Sorumluluk Sınırları” başlıklı 882 ve “Diğer Giderlerin Tazmini” başlıklı 883. maddeleri şu şekildedir; TTK Madde 880 (Tazminata esas alınacak değer) : (1) Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır. (2) Eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki fark tazmin edilir. Zararı azaltmak ve gidermek için yapılacak harcamaların birinci cümleye göre saptanacak değer farkını karşıladığı karine olarak kabul edilir. (3) Eşyanın değeri piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edilir. Eşya, taşımak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır. TTK Madde 881(Zarar Saptama Giderleri): (1) Taşıyıcı, eşyanın zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 inci madde uyarınca ödenmesi gereken tazminattan başka, zararın saptanması için yapılması zorunlu olan giderleri de tazminle yükümlüdür. TTK Madde 882 (Sorumluluk Sınırları): (1) Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. (2) Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu; a) Gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, b) Gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. (3) Taşıyıcının, taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğu, taşıma ücretinin üç katı ile sınırlıdır. (4) Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki,-------- Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk lirasına çevrilir. TTK Madde 883 (Diğer Giderlerin Tazmini): (1) Taşıyıcı, zıya veya hasardan sorumlu olduğu hâllerde, 880 ilâ 882 nci maddelere göre ödenmesi gereken tazminatı ödedikten başka, taşıma ücretini geri verir ve taşıma ile ilgili vergileri, resimleri ve taşıma işi nedeniyle doğan diğer giderleri de karşılar. Ancak, hasar hâlinde, birinci cümle uyarınca yapılacak ödemeler 880 inci maddenin ikinci fıkrasına göre saptanacak bedel ile orantılı olarak belirlenir. Başkaca zararlar karşılanmaz. Ayrıca CMR Konvansiyonunun 23.mad. (1), (2), (3), (4). Paragrafları ve 25. Maddesi ise şu şekildedir; CMR KONVANSİYONU MADDE 23: 1. Bu Sözleşmenin hükümleri gereğince bir taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğundan, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır. 2. Malın kıymeti, ticaret borsası fiyatına göre saptanır. Eğer böyle bir fiyat yoksa, geçerli piyasa fiyatlarına göre bir tespit yapılır. Eğer ne ticaret borsası fiyatı ne de geçerli piyasa fiyatı mevcutsa tespit, aynı cins ve kalitedeki malların normal kıymetine göre yapılır. 3. Bununla beraber, tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır. 4. Yükün taşınması dolayısıyla ödenen taşıma ücreti, gümrük resimleri ve diğer ödemelerde, malın tamamen kaybedilmesi halinde tamamen ödenir. Kısmen kaybolma halinde ise karşılaşılan zarar oranında ödeme yapılır. Bunlar dışında başka tazminat ödenmez. CMR KONVANSİYONU MADDE 25: 1. Hasar durumunda taşımacı, yükün madde 23 paragraf, 1, 2 ve 4 gereğince belirlenen değerine göre hesaplanmış kıymetten düşme karşılığı olan bedeli öder. 2. Ancak tazminat şu miktarları aşamaz: a) Eğer gönderilen malın tamamı hasara uğramış ise, tamamı kaybolduğundan ödenmesi gereken miktar, b) Eğer gönderilen yükün bir kısmı hasara uğramış ise, eksilen kısmı için ödenmesi gereken miktar. Yukarıda görüldüğü üzere gerek 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu gerekse de CMR konvansiyonundaki hükümler dikkate alındığında hasarlı teslimatlarda taşıyıcının sorumluluğu hasarlı kısma isabet eden brüt ağırlığın her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlı tutulmuştur. Dava konusunu genel itibari ile Uluslararası taşıma işlemi oluşturduğundan burada öncelikle CMR Konvansiyonuna ilişkin hükümlerin dikkate alınması gerektiği değerlendirilmektedir. CMR Konvansiyonunda taşıyıcının sorumluluğu “eşyanın değeri” ve “eksik brüt ağırlığın kilogram başına 8.33 Özel Çekme Hakkı” olarak sınırlı sorumluluk ilkesi kapsamında düzenlenmiştir. Burada Taşıyıcının sorumlu olduğu bu üst sınırların tatbikinde ise eşyada meydana gelen kayıp veya hasar değeri ile kilogram başı ---- uygulanması sonucu ortaya çıkan tutarlardan daha düşük olanı sorumluluk sınırı olarak geçerli olacaktır. Taşınan eşyanın hasara uğraması halinde tazminatın belirlenmesi CMR konvansiyonunun yukarıda yer verilen 25.maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddede, yine CMR konvansiyonunun 23.maddesinde kayıp halindeki hesaplamaya atıf yapıldığından sebeple öncelikle eşyanın değerine ilişkin; CMR konvansiyonunun 23.Maddesinin (1) ve (2). Paragraflarında yer verilen ölçütler çerçevesinde bir belirleme yapılmalıdır. Bu belirlenen değerin hasar oranıyla çarpılması sonucu hesaplanan tutardan hasar oranına isabet eden taşıma ücreti, gümrük masrafları, diğer giderler düşüldükten sonra ortaya çıkacak olan rakam ise tazminat tutarını oluşturacaktır. Ayrıca, yine CMR konvansiyonunun yukarıda belirtilen 25.maddesi ile Hasarlı teslimatlar için tazminat uygulamasına üst sınırlamalar getirilmiştir. Buna göre tam hasar halinde ödenecek tazminat; tam kayıp halindeki tazminatı aşamayacağı gibi benzer şekilde kısmi hasar halinde ödenecek tazminatın da kısmi kayıp halinde ödenecek tazminatı aşamayacağı hüküm altında alınmıştır. Özetle CMR konvansiyonuna göre; hasar/kayıp tazminatının hesaplanması aşamasında öncelikle, “hasarlı/kayıp malların değeri” ile yine Sayın Mahkeme tarafından hükmün verileceği tarihte ------- tarafından ilan edilen SDR kuru dikkate alınarak “hasarlı/kayıp malların brüt ağırlığının kilogram başına 8.33 Özel Çekme Hakkı” üzerinden hesaplanan değeri karşılaştırılacak olup bunlardan düşük olanı hasar/kayıp tazminatı olarak ödenecek olup, bununla birlikte hasarlanan yada ziyan olan mallar oranında taşıma ücreti, gümrük resimleri ve varsa hasara bağlı diğer ödemelerin de yine ödenmesi gerekecektir. Davacı tarafın Dava dosyasında hasara uğrayan emtia için belirlenmiş olan 5.520,00USD tutarındaki hasar bedeli dışında başkaca bir talebinin olmadığı görülmüştür. Dava dosyası ekinde yer alan bilgi ve belgelere istinaden dava konusu zayi olan emtia için CMR Konvansiyonu sınırlı sorumluluk ilkesi kapsamında zayi emtianın bedeli olan 5.520,00USD kıymet ve yine eksik emtianın brüt kilosu olan 24.000 kg eksik brüt ağırlık bilgileri dikkate alınarak hesaplama yapılacaktır. Bu doğrultuda ortaya çıkan zarar ve ziyan ile alâkalı olarak Bilirkişi heyetimizce hasar tanzimi için yapılan hesaplama aşağıdaki gibidir; - Hasarlı mallara ilişkin eksik brüt kilo 24.000kg x 8.33 SDR = 199.920,00 SDR tutarı ile Taşımacının CMR Konvansiyonu kapsamında sınırlı sorumlu olduğu hesaplanmıştır. Taşımacının CMR Konvansiyonu kapsamında sınırlı sorumlu olduğu 199.920,00 SDR tutarı ise bu hesaplamanın yapıldığı en güncel tarih olan 29.11.2024 günü saat 15:30'da belirlenen gösterge niteliğindeki -------- Kurları dikkate alındığında; 1 SDR = 45.5997 TL ve 1 USD = 34.6417TL olduğu dolayısıyla bu tarihte yapılan hesaplamaya göre Taşımacının CMR Konvansiyonu kapsamında sorumlu olacağı üst limitin; 199.920,00SDR x 45.5997TL = 9.116.292,02 TL yani 9.116.292,02 TL / 34.6417TL = 263.159,48USD olduğu, (Hükmün verileceği tarihte ------- tarafından ilan edilen SDR kuru dikkate alınarak yeniden hesaplanacaktır). - Emtianın tamamı dökülerek zayi olduğu için Ekspertiz raporunda eksperler tarafından sovtaj çalışması yapılmadan hesaplanarak tespit edilen ve bu doğrultuda davacı ------- tarafından da talep edilen zayi/hasarlı mallara ilişkin bedelin ise 5.520,00USD olduğu, Yukarıda hesaplanan tutarlardan EN DÜŞÜK OLANI taşımacı tarafından tazminat bedeli olarak ödeneceğinden bu noktada CMR Konvansiyonu sınırlı sorumluluk ilkesi kapsamında hesaplanan 5.520,00 USD tutarından yani davacı ------- tarafından talep edilen 5.520,00USD tutarından Davalı taşımacıların müteselsilen sorumlu olacakları yönde değerlendirme yapılmıştır. Bununla birlikte taşımacı tarafından ödenecek tazminat tutarı için Davacı tarafın talep edebileceği faiz talebi ile alâkalı olarak CMR Konvansiyonunun 27. Maddesinde ; “CMR Konvansiyonu Madde 27 1. Hak sahibi ödenecek tazminat için faiz isteyebilir. Yılda %5 üzerinden hesap edilecek bu faiz, ödeme isteğinin yazılı olarak, taşımacıya gönderildiği tarihten başlar. Böyle bir istekte bulunulmamış ise, tahakkuk dava açıldığı tarihten itibaren yapılır. 2. Tazminatın hesaplanmasında asıl olan unsurlar ödemenin istendiği ülke ve parası ile ifade edilmediği zaman, söz konusu tazminatın o ülke parasına çevrilmesi, ödemenin yapılacağı gün ve yerde uygulanan kura göre saptanır” denmektedir. CMR konvansiyonunun yukarıda yer verilen 27. Maddesine istinaden Davacı tarafın davalı taşımacıdan yılda %5 üzerinden faiz talep edebileceği değerlendirilmektedir. Hesaplanacak bu faiz ise ödeme isteğinin yazılı olarak taşımacıya gönderildiği tarihte başlayacaktır. Davacı bu yönde bir istekte bulunmamışsa faiz tahakkuku dava açıldığı tarihten itibaren hesaplanacaktır. Buradaki takdir sadece Sayın Mahkemeye ait olmak üzere dava konusu oluşan hasar tutarı olan 5.520,00USD zerinden hesaplanan Yıllık %5 Faiz tutarı ise 276,00USD olarak hesaplanmaktadır. Bu madde üzerinden yıllık faiz tatbik edilmesi hususunda takdir sadece Sayın Mahkemenindir. Dava konusu olay ile alâkalı olarak ayrıca 2 numaralı davalı taşımacı ------- Firmasının dava konusu işlemde taşıma sorumluluğunu üstlenen Asıl taşımacı olduğu, 1 numaralı davalı taşımacı olan------ ise bu taşımada fiili taşımacı olduğu anlaşılmaktadır. Bu duruma ilişkin olarak CMR Konvansiyonunda Fiili taşıyıcıya ilişkin net hükümlerle bir düzenleme olmayıp bu noktada 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun aşağıda yer verilen “Fiilî taşıyıcı” başlıklı 888. Maddesine istinaden değerlendirme yapılması gerektiği düşünülmektedir. “Fiilî taşıyıcı MADDE 888- (1) Taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur. Asıl taşıyıcının gönderen veya gönderilen ile, sorumluluğun genişletilmesi için yaptığı sözleşmeler, fiilî taşıyıcıya karşı, bunları yazılı olarak kabul etmesi şartıyla geçerlidir. (2) Fiilî taşıyıcı, taşıma sözleşmesinden doğan asıl taşıyıcıya ait bütün def’ileri ileri sürebilir. (3) Asıl taşıyıcı ve fiilî taşıyıcı müteselsilen sorumludurlar. (4) Fiilî taşıyıcının yardımcılarına başvurulursa 887 nci madde hükmü uygulanır. (5) Fiilî taşıyıcı taşıma senedinde veya diğer bir belgede kendisine teslim olunan eşyanın ne hâlde bulunduğunu tespit ettirebilir. Bu hükme uyulmadığı takdirde 858 inci maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır.” Yukarıda yer verildiği üzere dava konusu taşıma işleminden Asıl taşıyıcı ve fiili taşıyıcının müteselsilen sorumlu oldukları ortadadır. B- EMTİA YÖNÜNDEN İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER: İnceleme konusu Demir 3 klorür, kanalizasyon arıtması ve içme suyu üretiminde pıhtılaştırıcı ve topaklaştırıcı olarak kullanılmaktadır. Demir (III) klorür FeCl3 formüllü inorganik bir bileşiktir. Kristal bir katı olmasının yanı sıra görüş açısına bağlı olarak farklı renklerle gözlemlenebilir; koyu yeşil, mor-kırmızı. Sulu formu da katı formu da fiziksel görünüm olarak koyu kahverengi rengindedir. Demir (III) klorürün susuz bileşeni nispeten düşük bir erime noktasına sahiptir. Buharı dimer hâlinde Fe2Cl6 olarak görülmektedir. Demir (III) klorür dört tane hidrat oluşturabilmektedir. Tüm formları ligand olarak 2 veya daha fazla klorür içermektedir. Çelik yüzeylerindeki demir oksit HCl ile reaksiyonunda, demir (II) klorür (FeCl2) ve su oluşur. Yüzey temizleme işleminin uzun sürmesi ya da işlem sıcaklıklarının yüksek olması, metal çözünmesine de yol açmaktadır. FeCl3 üretiminde en yaygın yöntem; asitleme hatlarından çıkan kirli asit yüzeyinden demir kullanımı ile FeCl3 üretimidir. Genel FeCl3 üretim reaksiyonları aşağıda verilmiştir: Fe + 2HCl = FeCl2 + H2 FeCl2 + HCl = FeCl3 + 1/2H2 Yukarıdaki verilen reaksiyonlar gereğince Fe+2 iyonları, Fe+3 yonlarına yükseltgenmektedir. Yükseltgenme, klor gazı, sodyum hypo klorür, hidrojen peroksit, potasyum perklorat, nitrik asit ve potasyum klorürü gibi oksitleyici maddelerle yapılmaktadır. İncelemeye konu demir3klorür kimyasalının ----- no: ----- olduğu ve ----- no: ------- olduğu anlaşılmaktadır. Ürünün yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde tahriş edici ve aşındırıcı özelliklere havi olduğu ve metal,demir, çelik vb. yüzeylerde aşınmaya sebebiyet vereceği belirtilmektedir. Yeterli mukavemete sahip olması beklenen konteyner kullanılması gereken durumlarda kısmen yeterli hassasiyetin gösterilemediği ve konteyner zayıf noktalarından özellikle kaynak vb. yerlerinden araç ile hareket ve harekete bağlı ısınma ve gaz çıkışı gibi özellikler ile konteynerde delinme, kanırma ve zayıf noktalardan ki hasar ve zedelenmeye bağlı olarak kimyasalın sıvı formunun zayi olduğu anlaşılmaktadır. Yeterli hassasiyeti gösteremeyen taşıyıcı firmaların kusurlu olduğu görülmektedir. V- SONUÇ: Dava Dosyasında bulunan ve yukarıda yer verilen mevcut bilgi ve belgeler ışığında yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda tüm delillerin ve her türlü hukuksal durumun takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; A- TAŞIMACILIK VE GÜMRÜK İŞLEMLERİ YÖNÜNDEN: 1- Davalı Taşımacılar tarafından sağlam ve eksiksiz teslim alınan ------- Sayı ve 18.05.2022 tarihli Emtia Faturası muhteviyatı olan toplamda 24.000kg ağırlığındaki -------- ticari tanımlı aşındırıcı özelliğe sahip kimyasal emtianın ----- taşımasının yapılabilmesi için ------- numaralı ------TANK konteynerin temin edildiği ve bu konteyner------- plakalı araç ile taşınması sırasında delindiğinden sebep emtianın tamamının akarak zayi olduğu anlaşıldığından, bu noktada yukarıda değerlendirmeler kısmında detaylı olarak açıklamalara da yer verildiği üzere taşıma işleminden sebep Asıl taşıyıcı olan 2 numaralı davalı taşımacı -------. ile Fiili taşıyıcı olan 1 numaralı davalı --------- dosya kapsamında ortaya çıkan 5.520,00USD Tutarında olan hasardan CMR Konvansiyonunun Sınırlı sorumluluk ilkesi kapsamında ve 6102 sayılı TTK’nın 888. Maddesi delaletiyle müteselsilen sorumlu olacakları, 2- CMR Konvansiyonu sınırlı sorumluluk ilkesi kapsamında davalı taşımacıların davacı tarafa karşı hesaplamanın yapıldığı 29.11.2024 günü saat 15:30'da belirlenen gösterge niteliğindeki ------- Kurları dikkate alındığında (Sayın Mahkeme tarafından Hükmün verileceği tarihte-------tarafından ilan edilen SDR kuru dikkate alınmak suretiyle hesaplama yapılmak üzere) 199.920,00 SDR (263.159,48USD) tutarından sorumlu oldukları fakat bu tutar zayi olan emtia için eksperlerce hesaplanan ve bu doğrultuda davacı tarafından talep edilen 5.520,00USD tutarının üzerinde kaldığından sebeple bu noktada hasar bedeli olarak davacının talep etmiş olduğu 5.520,00USD tutarının dikkate alınabileceği, 3- Davacı tarafın kendisine ödenecek tazminat için CMR konvansiyonunun yukarıda yer verilen 27. Maddesine istinaden yılda %5 üzerinden faiz talep edebileceği, hesaplanacak bu faizin ise ödeme isteğinin yazılı olarak taşımacıya gönderildiği tarihte başlayacağı, davacı tarafından bu yönde bir istekte bulunulmamışsa faiz tahakkukunun dava açıldığı tarihten itibaren hesaplanacağı, bu madde üzerinden faiz tatbik edilmesi hususunda Takdir tamamen Sayın Mahkemede olmak üzere dava konusu oluşan 5.520,00USD hasar tutarı üzerinden hesaplanan Yıllık %5 Faiz tutarı ise 276,00USD olduğu, B- EMTİA YÖNÜNDEN: İncelemeye konu demir3klorür kimyasalının --- no: ------ olduğu ve ------ no: ---------olduğu anlaşılmaktadır. Ürünün yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde tahriş edici ve aşındırıcı özelliklere havi olduğu ve özellikle sıvı formunun metal, demir, çelik vb. Yüzeylerde aşınmaya sebebiyet vereceği belirtilmektedir. Yeterli mukavemete sahip olması beklenen konteyner kullanılması gereken durumlarda kısmen yeterli hassasiyetin gösterilemediği ve konteyner zayıf noktalarından özellikle kaynak vb. yerlerinden araç ile hareket ve harekete bağlı ısınma ve gaz çıkışı gibi özellikler ile konteynerde delinme, kanırma ve zayıf noktalarda ki hasar ve zedelenmeye bağlı olarak kimyasalın sıvı formunun zayi olduğu anlaşılmaktadır. Yeterli hassasiyeti gösteremeyen taşıyıcı firmaların kusurlu olduğu bildirilmiştir.Mahkememizce taşımacılık alanında uzman ve sektör alanında uzman bilirkişilerden alınan EK raporda özetle; DEĞERLENDİRME VE BULGULAR Dosyada yer alan bilgi ve belgeler (özellikle ekspertiz raporu, fatura, poliçeler, CMR ve diğer taşıma evrakları) incelenmiş, 24.000 kg ------isimli kimyasal maddenin tamamının taşıma sırasında konteyner delinmesi sebebiyle zayi olduğu, bu zarar miktarının 5.520,00 USD olarak belirlendiği ve bu değerin emtianın piyasa birim fiyatına (0,23 USD/kg) uygun olduğu anlaşılmıştır. Ekspertiz raporunda, zayi olan emtia için fatura birim değeri 0,23 USD/kg olarak belirlenmiş ve bu kıymet üzerinden hesaplama yapılmıştır: - Toplam emtia miktarı: 24.000 kg - Birim fiyat: 0,23 USD/kg - Hasar Bedeli: 24.000 kg x 0,23 USD = 5.520,00 USD Eksper raporunda ayrıca, dosya yönetim ve ek giderler için genellikle sektörde kabul gören şekilde %10 oranında ek maliyet yansıtılmıştır: - Ek Gider (%10): 5.520,00 USD x 10% = 552,00 USD - Toplam tespit edilen zarar: 5.520,00 USD + 552,00 USD = 6.072,00 USD Davacı taraf, sadece emtia bedeli olan 5.520,00 USD tutarında rücu talebinde bulunmuş olup, ek %10 bedeli talep etmemiştir. SONUÇ VE KANAAT Yukarıda arz ve izah edildiği üzere, dosya kapsamında mevcut tüm bilgi, bulgu ve belgeler ışığında, 1. Yapılan teknik incelemelerde, taşıma sırasında kullanılan tank konteynerin kimyasalın aşındırıcı özelliğine uygun olmaması nedeniyle sızıntının meydana geldiği, hasarın taşımacılardan kaynaklı olduğu ve göndericinin taşıyıcılara emtia hakkında bilgi vermemesi yönündeki iddianın belgeyle desteklenmediğinin anlaşıldığı, 2. Ekspertiz raporunda belirtilen 5.520,00 USD tutarındaki zarar bedeli, fatura değeri ve piyasa koşulları ile uyumludur ve kadri maruf bir değerdir. Taşınan emtianın tamamının zayi olduğu, CMR ve TTK hükümleri uyarınca taşıyıcıların bu zarardan müteselsilen sorumlu olduğu bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup;
Davanın, davacı sigorta şirketinin poliçe kapsamında ödemiş olduğu bedelin rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu,
Türkiye’de yerleşik Dava dışı sigortalı ------ Firması tarafından ----- bulunan dava dışı ----- Firmasına-------Sayı ve 18.05.2022 tarihli Emtia Faturası muhteviyatı olan toplamda 1 Konteyner, 24.000Kg ağırlığındaki -------- ticari tanımlı kimyasal emtianın 5.520,00 USD bedeli ve ------- Teslim şekli ile ihracatının planlandığı, Taşıma sorumluluğunu 2 numaralı davalı taşımacı olan -----firmasının üstlendiği ve emtianın fiilen taşıma işini de alt taşımacı olarak 1 numaralı davalı olan ------- firmasına yaptırdığı, Dava konusu Kimyasal emtianın taşınması için 1 numaralı davalı fiili alt taşımacı olan olan ----. Firması tarafından ------Numaralı ---- Tank Konteyner ve ------plakalı araç temin edildiği ve 18.05.2022 tarihinde yüklemenin ------- gerçekleştirildiği, Sonrasında 1 numaralı davalı fiili alt taşımacı olan olan------ Firması tarafından dava konusu kimyasal emtianın taşınması için temin edilen -------- Numaralı Tank Konteynerin delindiğinden sebep emtianın tamamının taşıma esnasında zayi olduğu, Emtianın ---- bulunan dava dışı alıcı firmaya ihracı için dava dışı sigortalı -----tarafından -----Gümrük Müdürlüğünden ------- Sayı ve 18.05.2022 tarihli İhracat Beyannamesi tescil ettirildiği fakat beyannamenin işlemlerinin tamamlanarak “Kapanmış” statüye getirilemediği yani dava konusu olay sebebiyle------- fiili ihracatın gerçekleşmediği, Zayi olan 24.000kg brüt ağırlığında olan emtia için dosyaya sunulan ekspertiz raporuna istinaden %10 Ek bedel tutarı dahil toplamda 6.072,00USD hasar tutarı hesaplandığı ve hesaplanan bu tutarın davacı ------ tarafından dava dışı sigortalı olan ------Firmasına ödendiği, Davacı-----. tarafından dava dışı sigortalı--------Firmasına Ödenen 6.072,00USD hasar tutarının %10 ek bedel hariç tutularak esas emtia bedeline isabet eden tutar olan 5.520,00USD tutarının ise davacı -------- Firması tarafından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1472.maddesine istinaden “Halefiyet” ilkeleri gereği davalı taşımacılardan iş bu dava ile talep edildiği,
Kimyasal emtia için dava dışı sigortalı olan gönderici------Firması tarafından “-----ticari tanımlı Kimyasal emtianın -----taşınması için davalı taşımacılardan ------TANK Konteyner talep edildiği, -------TANK konteyneri temin eden taşıyıcıların,------- TANKIN teknik uygunluğundan ve Bakımından doğrudan sorumlu olacakları, Kendisinden Kimyasal içerikli emtia taşınması için ------- Tank konteyner talep edilen Taşımacıların taşımaya konu olacak kimyasal emtianın içerik bilgisini göndericiden detaylı olarak öğrenmesi ve emtianın özelliğine uygun olan ------- TANK Konteyneri temin etmesi gerektiği, bu noktada davalı taşımacılar tarafından her ne kadar göndericinin emtia içerik bilgisi vermediği yönde beyanları olsa da dosyaya bu yönde belge sunulmadığı yani bunun sadece beyan niteliğinde kaldığı, Hususları da dikkate alındığında taşımacı yönünden yukarıda belirtilen “sorumluluktan kurtulma” şartlarının oluşmadığı söylenebilecektir. Bu sebepten ötürü; Taşımacılar tarafından Taşınmak üzere sağlam ve eksiksiz teslim alınan malları taşıyan aracın ve -------- Tank Konteynerin 1 numaralı davalı taşımacı olan ----- firmasına ait olduğu ve taşıma sırasında ------- TANK konteynerin delinerek içerisindeki kimyasal emtianın tamamının akarak zayi olduğu, bu noktada taşıma konusu emtia için uygun özelikte ------- TANK konteyner temin edilmesinden her iki Davalı Taşımacının da müteselsilen sorumlu oldukları anlaşıldığından buradan hareketle zayi olan dava konusu emtia için 5.520,00USD tutarındaki zararın ortaya çıkmasında davalı taşımacıların ihmalinin olduğu,Davalı Taşımacılar tarafından sağlam ve eksiksiz teslim alınan ------ Sayı ve 18.05.2022 tarihli Emtia Faturası muhteviyatı olan toplamda 24.000kg ağırlığındaki ------ ticari tanımlı aşındırıcı özelliğe sahip kimyasal emtianın ----- taşımasının yapılabilmesi için ------ numaralı ------- TANK konteynerin temin edildiği ve bu konteynerin -------- plakalı araç ile taşınması sırasında delindiğinden sebep emtianın tamamının akarak zayi olduğu anlaşıldığından, taşıma işleminden sebep Asıl taşıyıcı olan davalı taşımacı ------ile Fiili taşıyıcı olan -------ortaya çıkan 5.520,00USD Tutarında olan hasardan belirtilen sebeplerle CMR Konvansiyonunun Sınırlı sorumluluk ilkesi kapsamında ve 6102 sayılı TTK’nın 888. Maddesi delaletiyle müteselsilen sorumlu olacakları, davacının talep etmiş olduğu 5.520,00USD tutarın yerinde olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.Yapılan tetkik neticesinde davacının alacağı olduğu, işbu alacağın likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesi kararlaştırılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
2------- İcra Dairesi'nin ------- Esas sayılı icra dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, duran takibin 5.520,00 USD asıl alacak üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek kamu bankalarının USD ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte DEVAMINA,
3-Asıl alacak olan 5.520,00 USD üzerinden takip tarihindeki kur ile hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-Karar ve ilâm harcı olan 12.214,12-TL harçtan peşin alınan 2.517,72-TL harcın mahsubu ile bakiye 9.696,40-TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafça yapılan 10.175,00 TL yargılama gideri ve 2.517,72 TL peşin harç toplamı 12.692,72-TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK Madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekili (e-duruşma) yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde --- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.
TASHİH ŞERHİ:
Hükmün 3. Maddesinde; birden çok davalı olması sebebiyle ''davalıdan'' ibaresinin sehven yazıldığı görüldüğünden Hükmün 3. Maddesindeki ''davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,'' kısmının, düzeltilerek ''davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,'' şeklinde değiştirilmesine karar verildi.