T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/698
KARAR NO : 2025/721
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/10/2024
KARAR TARİHİ : 19/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “Davalı sigorta şirketi nezdinde Kasko Poliçesi bulunan ve müvekkil adına tescilli ------ plakalı araç 22.05.2024 günü maddi hasarlı trafik kazası geçirdiğini ve hasara uğradığını, müvekkiline ait aracın ----- (ticari) araç olduğundan işbu mahkemede açıldığını tüketici mahkemesinin görevli olmadığını, meydana gelen hasar sonrasında müvekkilinin, söz konusu kazayı davalı sigorta şirketine hasar ihbarında bulunduğunu ve davalı sigorta şirketince hasar dosyası açıldığını, sigorta şirketi tarafından yapılan hasar tespit çalışmasında müvekkiline ait ------ plakalı aracın onarımının ekonomik olmaması sebebi ile araç PERT-TOTAL işlemine tabi tutulduğunu, sigorta şirketi tarafından hazırlanan ibranamede söz konusu aracın piyasa rayiç değerinin 800.000,00 TL olduğu tespiti yapılarak müvekkiline aracın sovtaj değeri dahil olmak üzere 800.000,00 TL ödemede bulunulduğunu, müvekkilinin ibranameye fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile imza attığını, müvekkilinin aracının ikinci el piyasa değeri, kazanın meydana geldiği 22.05.2024 tarihindeki değeri itibari ile sovtaj bedeli dahil 800.000,00-TL’nin çok üzerinde olduğunu, işbu sebeple bu piyasa rayiç bedeli (sovtaj bedeli dahil) olan 800.000,00-TL’ye açıkça itiraz ettiklerini, müvekkiline ait aracın kaza tarihindeki piyasa değeri yaklaşık 1.050.000,00 TL civarında olduğunu, aracının ikinci el değeri belirlenirken reel bir araştırma yapılmamış ve hakkaniyetli bir bedel uygulanmadığını, bu durumun açıkça yürürlükteki 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunun ve ilgili yönetmelik ve yönergelere aykırı bir durum olduğunu, davalı sigorta şirketi, müvekkilin aracında meydana gelen zarardan dolayı aracın rayiç değerini hakkaniyetli bir şekilde belirlemediğini, mahkemece yapılacak yargılamada dosyanın bilirkişiye tevdii edilmesi durumunda aracın rayiç değerinin daha fazla olduğu tespit edileceğini, davalı sigorta şirketine 19.07.2024 tarihinde başvuruda bulunduğunu, davalı sigorta şirketi taleplerini zımni olarak reddettiğini, müvekkiline ait aracın 2. el piyasa rayiç bedelinin sayın mahkemenizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, (HMK m.107 gereği belirsiz alacak davamızı) fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının huzurdaki davada tbk 132 kapsamında aktif husumet ehliyeti bulunmamakta olup, davaya konu zarar nedeniyle müvekkil şirketi tam olarak ibra ettiğini, davacı, beyanında zararı tespit ettiğini beyan etmiş olup davanın HMK 107 kapsamında açılması usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı, delil niteliğinde dava konusu uyuşmazlık ile ilgisi bulunmayan bir ibranameyi dosya münderecatına sunduğunu, davacı tarafından tazminat taleplerine, kaza tarihinden itibaren faizin de tahsili talep olunmuş olup bu talebin de hatalı olduğunu, her halükarda, Müvekkili şirketin davacının iddiasında mütemerrit olmayıp yasal mevzuata uygun ödeme yapmakla faiz sorumluluğunu doğuracak eylemi bulunmadığından davacının haksız ve hukuki mesnetten yoksun faiz talebinin reddine karar verilmesini, huzurdaki davanın, davacının kayıtsız şartsız ibrası kapsamında aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, her halükarda amir yasa ve sözleşme hükümleri kapsamında usul ve yasaya uygun hasar değerlendirmesi neticesinde müvekkil şirketin sorumluluğu yerine getirildiğinden reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Huzurdaki dava, trafik kazasından kaynaklı davacının aracının pert-total işlemine tabi tutulmasından dolayı davalı kasko sigorta şirketinin yapmış olduğu eksik ödemenin tahsili davasıdır.Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce işbu dosyada, makine mühendisi bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle;
ANALİZ, İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER: Dava dosyasında mevcut; SBM BELGELERİNİN İNCELENMESİ: Sayın mahkemece dosyaya temin edilen bila tarih, ------ sayılı yazı eklerine göre; İlgi yazıda belirtilen----- plakalı ’------ ait en son tanzim edilmiş olan Trafik Sigortası poliçesindeki --------- şasi numarası bilgisi kullanılarak yapılan sorgulama ile; aracın olay tarihinde -------- ŞİRKETİ’ ne ZMM ve KASKO sigortalı olduğu, 11.05.2020 tarihinde karıştığı kazada ZMM poliçe kapsamında hasar gördüğü, 18.04.2018, 10.03.2018, 20.12.2016 ve 26.11.2016 tarihlerinde KASKO poliçe kapsamında hasar gördüğü belirlenmiştir. EKSPERTİZ RAPORUNUN İNCELENMESİ: ------ . ünvanlı ekspertiz firmasına ait 10.06.2024 tarihli ekspertiz raporunda “---- plakalı aracın ----- model, ----- marka, ------ tipte, 198.973 km de, otomobil olarak hasarlı değerinin 250.000,00TL, onarım bedelinin 290,131.13TL, 2.el piyasa değerinin 800.000TL tutarda olacağı” kanaati belirlenmiş olup hasara ilişkin görüntüler ekinde sunulmuştur. A- KUSUR YÖNÜNDEN: TRAFİK KAZA TESPİT TUTANAKLARININ İNCELENMESİ: ------- Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü-Trafik Düzenleme ve Denetleme Büro Amirliği tarafından düzenlenen maddi hasarlı tutanakta; Kazanın Meydana Geldiği Tarih ve Saat: 22.05.2024, Saat: 21.19 Kaza Yeri: ----- köyü, ------ ilçe yolu üzeri, 16+900 km, Merkez/------ YOL ÖZELLİKLERİ Azami Hız Limiti: 90 km/s Kaplama Cinsi: Asfalt Yolun Sınıfı: İl Yolu Yol Genişliği: 6.70 mt. Yolun Tipi: Tek Yönlü Yol Geometrik Özelliği: - Şerit Sayısı-Genişliği: 2-6.70 Görüşe Engel Cisim: Yok Yön ve Levha Durumu: - ÇEVRE ÖZELLİKLERİ KAZA ÖZELLİKLERİ Yerleşim Yeri: İçi İlk Çarpışma Yeri: Yol Kenarında (Banket) Gün Durumu: Gündüz Oluş Şekli: Hayvana Çarpma Hava Ve Yol Durumu: - Araç Sayısı: Tek araçlı Aydınlatma: - Yolun Yüzeyi: - Kaza olayının tutanakta; “Sürücü -----, idaresindeki ----- plakalı aracı ile ----- istikametinden -------- İlçesi istikametine seyir halinde iken belirtilen km ye geldiği esnada aracının ön kısımlarıyla yolun sol tarafından aniden yola çıkan köpeğe çarpması sonucu tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Kazanın oluşumunda sürücünün herhangi kusurunun olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır” olarak belirtildiği anlaşılmıştır. Kaza mahalli meskûn mahal içi, tek yönlü trafiğe açık, 2 şeritli, 6.70 mt genişlikte, 90 km/h hız limitli, asfalt yolda, yolda çalışma veya engel bir durum olmayıp, kaza olayı gündüz olup sürücünün uygun sınıfta ehliyet belgesine sahip olarak, alkolsüz olduğu, kazanın tek araçlı gerçekleştiği belirlenmiş olup kaza mahallinin görüntüsü aşağıda verilmiştir. Dosya kapsamında kazanın ve kusurun anlaşılmasına katkıda bulunur nitelikte başkaca bir bilgi ve tespitin bulunmadığı görülmüş; Yukarıda irdelenen tespitler kusurun anlaşılmasına yeterli bulunarak kusur durumu aşağıda değerlendirilmiştir. DAVACININ MALİKİ OLDUĞU OTOMOBİLİN SÜRÜCÜSÜ -----: Sevk ve idaresinde bulunduğu ----- plaka sayılı otomobili ile ------ ili istikametinden, ------- ilçesi istikametine seyir halinde iken kaza mahalline geldiğinde, sol tarafından çıkarak yola giren hayvana ön kısmıyla çarparak olayın gerçekleştiği belirgin olup, bu oluşumda araçların ve trafiğin olağan güçlüklerinin ötesinde bir etkisinin bulunmadığı anlaşıldığından: atfı kabil bir KUSURU BULUNMAMAKTADIR. ALACAK YÖNÜNDEN: Dava konusu alacağı oluşturan ---- plakalı aracın hasarlı görüntüleri aşağıda verilmiştir. Yukarıdaki görüntülerden belirlenebildiği üzere; ------- plakalı aracın ön tarafından aldığı darbe nedeniyle hasarlandığı belirlenmiş olup ekspertiz raporunda belirtilen hasarlı parça ve işçilik onarım bedeli aşağıda verilmiştir. Yukarıdaki görüntüler ve ekspertiz dosyası birlikte değerlendirildiğinde, aracın hasarlarının kazanın oluş şekli ve parça listesiyle uyumlu olduğu, aracın önden çarpma nedenli darbeyle kaporta, mekanik ve iç donanım aksamlarının hasar gördüğü gerçeğiyle ekspertiz raporunda hasar onarım bedelinin toplam 2290,131.13TL tutarda olacağı hesaplanmış, aracın 2. el değerinin 800.000,00TL olması dikkate alınarak pert-total işlemi uygun görülmüş olup, davacı araç malikinin onayı ile de ------- Noterliğinin 09.07.2024 tarih, ------ yevmiye nolu satış sözleşmesi ile dava dışı ----- ünvanlı şirket vekili tarafından 528.000TL bedel karşılığında satışının gerçekleştiği ve trafikten çekme belgeli işlem gördüğü belirlenmiştir. Aracın 2. el hasarsız piyasa değeri ile ilgili ekspertiz raporunda: 800.000,00TL olduğu belirlenmiş olup; olay tarihinde kasko değerinin 747.973 TL olduğu belirgindir. (-------) Alacağı oluşturan araçla ilgili SBM sorgulamalarında 11.05.2020 tarihinde karıştığı kazada ZMM poliçe kapsamında hasar gördüğü, 18.04.2018, 10.03.2018, 20.12.2016 ve 26.11.2016 tarihlerinde KASKO poliçe kapsamında toplam 5 adet hasar geçmişi bulunduğu anlaşılmış olup 2. el piyasa değerinde önem arz etmektedir. Olay tarihi itibariyle serbest piyasada ve web sitelerinde verilen ilanlardan anlaşıldığı üzere; 800.000-850.000TL aralığında olduğu, davacı tarafından sunulan araç satış ilanlarında tramer kaydı olmayan (kaza geçirmemiş) aynı tip ve özellikte araç 985.000TL bedelde olup aşağıda görülmektedir. Dolaysıyla bağımsız ekspertiz şirketi tarafından tespit edilen ve pert-total işlemine esas alına 800.000TL 2.el hasarsız değerinin makul ve kadri maruf olduğu anlaşılmakla davacı tarafın talebi yerinde bulunmamıştır. SİGORTA MEVZUATI YÖNÜNDEN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: Kasko Sigortası Genel Şartları; A.l. Sigortanın Konusu Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır. a) Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması, b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar, c) Üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler, ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar, d) Aracın yanması, e) Aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi Kasko sigortası uygulamasında aşağıdaki ürün isimleri altında ve içeriklerinde teminat verilir. A.3. Sigortanın Kapsamı 3.1 Poliçede belirtilen araç ve aracın üzerine fabrika çıkışında standart donanım olarak monte edilmiş her türlü ses, iletişim ve görüntü cihazları ile poliçede belirtilmeleri koşuluyla araçta standardının dışında yer alan, fabrika çıkışında veya sonradan ilave edilmiş aksesuarlar sigorta kapsamı içindedir. 4.8.Aracın sigorta kapsamına giren tam veya kısmi bir zarara uğraması nedeni ile tam hasar halinde tazminatın ödenmesine, kısmi hasar halinde hasarın giderilmesine kadar olan sürede poliçede bu korumaya ilişkin belirtilen limitle sınırlı olmak üzere kullanım ve gelir kaybından doğan zararlar, B. Hasar ve Tazminat B.l. Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalı ve/veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri Sigortalı ve/veya sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesi halinde aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür. 1.1.Rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirimde bulunmak, 1.2.Sigortalı değilmişçesine gerekli kurtarma ve koruma önlemlerini almak ve bu amaçla sigortacı tarafından verilen talimata elinden geldiği kadar uymak, 1.3.Aracın çalınması halinde, durumu öğrenir öğrenmez derhal yetkili makamlara bildirimde bulunmak, 1.4.Zorunlu haller dışında, rizikonun gerçekleştiği yer veya şeylerde bir değişiklik yapmamak, 1.5.Sigortacının isteği üzerine rizikonun gerçekleşmesi nedenlerini ayrıntılı şekilde belirlemeye, zarar miktarıyla delilleri saptamaya ve rücu hakkının kullanılmasına yararlı, sigortalı ve sigorta ettiren için sağlanması mümkün gerekli bilgi ve belgeleri gecikmeksizin sigortacıya vermek, 1.6.Tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu haklarının saptanması için sigortacının veya yetkili kıldığı temsilcilerinin sigorta kapsamında yer alan şeylerde ve bunlarla ilgili belgeler üzerinde yapacakları araştırma ve incelemelere izin vermek, 1.7.Üçüncü kişilerin haksız veya kusurlu fiili sonucu meydana gelen kazalar varsa tanıkların kimlikleri ile adreslerini en yakın yetkili makama bildirmek ve mümkün olan hallerde bir görgü tutanağı sağlamak. B.2. Koruma Önlemleri ve Kurtarma Sigortalı ve/veya sigorta ettiren, işbu sözleşme ile temin olunan rizikoların gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda zararı önlemeye, azaltmaya, artmasına engel olmaya veya sigortacının üçüncü kişilere olan rücu haklarının korunması için imkânlar ölçüsünde önle almakla yükümlüdür. Alınan önlemlerden doğan makul masraflar, bu önlemler faydasız kalmış olsa bile, sigortacı tarafından ödenir. B.3. Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortacının Yükümlülükleri 3.1. Bildirim Sigortacı poliçe metninde muhtemel hasarlar için talep edeceği belgelere yer verir. Sigortacı hasar ihbarı üzerine üç iş günü içinde hak sahibine, poliçe metninde yer verdiği belgeler dışında talep ettiği belgeleri, yazılı veya taraflarca kararlaştırılan iletişim vasıtalarıyla bildirir. 3.2. Zararın Tespiti Bu sözleşme ile sigortalının uğradığı zarar sigortacı ile sigortalı arasında yapılacak anlaşmayla veya tayin edilecek sigorta eksperi vasıtasıyla tespit edilir. 3.3. Sigorta Bedeli, Tazminatın Hesabı ve Ödenmesi 3.3.1. Sigorta Bedeli 3.3.1.1.Sigorta şirketi aracı hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına almıştır. Sigorta tazminatının hesabında sigortalı menfaatlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki rayiç değerleri esas tutulur. Rayiç değer için esas alınacak referansa veya rayiç değeri belirleme yöntemine poliçede yer verilir. Bu yönde bir referans belirlenmemişse veya bu belirleme somut değilse-------Şirketleri Birliğince belirlenerek ilan edilen riziko tarihi itibariyle geçerli rayiç değere ilişkin liste esas alınır. 3.3.2. Tazminatın Hesabı ve Ödenmesi 3.3.2.1. Hasar tazmininin ne şekilde yapılacağı poliçede açıkça belirtilir. Onarım yapılacak olması halinde poliçede, onarımın şirketçe belirlenecek servislerde veya sigortalı tarafından belirlenecek servislerden hangisinde yapılacağı hususu açıkça yer alır. Ayrıca hasarın tazmininde orijinal parça veya eşdeğer gibi parça seçeneklerinden hangisinin kullanılacağı belirtilir. Bu yönde bir belirleme olmazsa sigortalının tercih ettiği tazmin yöntemi, servis ve parça esas alınır. 3.3.3. Tazminat Hakkının Eksilmesi ve Düşmesi Sigortalı ve/veya sigorta ettiren rizikonun gerçekleşmesi halinde yükümlülüklerini yerine getirmez ve bunun sonucu zarar miktarında bir artış olursa, sigortacının ödeyeceği tazminattan sigortalı ve/veya sigorta ettirenin kusurunun ağırlığına göre indirim yapılır. Sigorta ettiren ve/veya sigortalı rizikonun gerçekleşmesine kasten sebebiyet verir veya zarar miktarını. kasten arttırıcı eylemlerde bulunurlarsa, sigortalının bu poliçeden doğan hakları düşer. 3.3.4. Tazminatın Ödenmesi 3.3.4.1.Sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 işgünü içinde Genel ve Özel Şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur. İncelemeler hasar ihbarı üzerine üç ay içinde tamamlanamamışsa; sigortacı, tazminattan veya bedelden mahsup edilmek üzere, tarafların mutabakatı veya anlaşmazlık hâlinde mahkemece yaptırılacak ön ekspertiz sonucuna göre süratle tespit edilecek hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak öder. Sigortalanan menfaatler üzerinde birden çok sigorta varsa, sigortacı payına düşen tazminatı Türk Ticaret Kanunu ve bu sözleşme hükümlerine göre öder.
DEĞERLENDİRME: GENEL ANLAMDA; Sigortacı, (somut olay bakımından davalı, 6762 sayılı E. TTK. Md. 1282 hükmü keza hasar ödemelerinin ve rücu talebinin dayandığı mü kasko igorta sözleşmesine ilişkin poliçenin tanzim edildiği tarihte yürürlükte olan ve aynı paraleldeki 6102 sayılı TTK. Md. 1409 ve Md. 1421 hükmü uyarınca da) “geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra” kural olarak, sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğu süre zarfında oluşan rizikolardan sorumludur ve en kısa tarifi ile hasar; Sigorta Poliçesi Genel Şartlarında ve/veya özel şartlarda yer alan rizikonun gerçekleşmesi (ve bu sebeple sigortalının menfaatinin zarara uğraması) halinde, sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğünün doğması durumudur. Bu yüzdende sigortacı (mal veya zarar sigortalarında “kusur ve kasıt kavramları” birbirlerinden ayrıldığında) sigorta ettirenin/ sigortalının kasdi bir eyleminden kaynaklanmadığı sürece, sigorta güvencesi sağladığı rizikoya bağlı zarar/hasar için 6762 sayılı E.TTK. Md. 1283 uyarınca, keza 6102 Sayılı TTK Md. 1427, Md. 1459, Md. 1463 ve Md. 1464 hükmü uyarınca da tazminat ödemekle yükümlüdür. Sigortacıya tazminat ödeme yükümlülüğü getiren sigorta sözleşmelerinde ise, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi halinde bunu tazmin etmeyi yada bir veya birkaç kişinin hayat üreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edinimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşme türüdür. (6102 sayılı TTK. Md. 1401/1) 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunun md.11 gereği, sigorta sözleşmelerinin muhtevası, Hazine Müsteşarlığınca onaylanan ve sigorta şirketlerince uygulanacak olan “Genel Şartlar” a uygun olarak düzenlenir. Ancak sigorta sözleşmelerinde işin özelliğine uygun olarak özel şartlar tesis edilebilir. Bu hususlar, sigorta sözleşmesi üzerinde ve özel şartlar başlığı altında herhangi bir yanılgıya neden olmayacak şekilde açık olarak belirtilir. Sigorta Sözleşmelerinde kapsam dahilinde alınmış olan riskler haricinde, kapsam dışı bırakılmış riskler açıkça belirtilir. 2. Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalının Beyan Yükümlülüğü; KAKSGŞ B.1.1. maddesinde, sigortalı ve/veya sigorta ettirenin, rizikonun gerçekleşmesi halinde yerine getirmekle yükümlü olduğu hususlar düzenlenmiştir. Buna göre sigortalı veya sigorta ettiren; rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirimde bulunmak, sigortalı değilmişçesine gerekli kurtarma ve koruma önlemlerini almak ve bu amaçla sigortacı tarafından verilen talimata elinden geldiği kadar uymak, aracın çalınması halinde, durumu öğrenir öğrenmez derhal yetkili makamlara bildirimde bulunmak, zorunlu haller dışında, rizikonun gerçekleştiği yer veya şeylerde bir değişiklik yapmamak, sigortacının isteği üzerine rizikonun gerçekleşmesi nedenlerini ayrıntılı şekilde belirlemeye, zarar miktarıyla delilleri saptamaya ve rücu hakkının kullanılmasına yararlı, sigortalı ve sigorta ettiren için sağlanması mümkün gerekli bilgi ve belgeleri gecikmeksizin sigortacıya vermek, tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu haklarının saptanması için sigortacının veya yetkili kıldığı temsilcilerinin sigorta kapsamında yer alan şeylerde ve bunlarla ilgili belgeler üzerinde yapacakları araştırma ve incelemelere izin vermek, üçüncü kişilerin haksız veya kusurlu fiili sonucu meydana gelen kazalar varsa tanıkların kimlikleri ile adreslerini en yakın yetkili makama bildirmek ve mümkün olan hallerde bir görgü tutanağı sağlamak ile yükümlüdür. 3. Doğru İhbar Yükümlülüğü; Sigortalının doğru ihbar yükümlülüğünü kasten yerine getirmediğini düşünen sigortacı, olayın kazanın beyan edildiği şekilde gerçekleşmediğini, Davalı tarafından, "Dava dilekçesi kapsamında aracın tam ziya hasarına uğradığı beyan edilmiş olmasına rağmen kazada sürücü ------ herhangi bir hastane kaydı olmaması düşündürücü olduğunu, Oysa ki; araçta yolcu olduğu beyan edilen ------ hastane girişlerine dair evrak davacı tarafından dosyaya sunulmuş, bu denli büyük bir kazada yolcu konumunda olan kişi hastaneye kaldırılırken sürücü olan şahsın herhangi bir muayeneye dahi tutulmamış olması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu bulgular ışığında kazanın belirtilen şekilde meydana gelmediğinin aşikar" olduğu beyan edilmiştir. Rriziko olayının kurmaca olduğunu, kazanın beyan edildiği şekilde gerçekleşmesinin yanında sürücünün alkollü yada ehliyetsiz olması nedeni ile sürücü değişikliğine gidildiğini yada sürücünün olay yerini terk ettiğini ileri sürebilir. Uygulamada rizikonun gerçekleşmesiyle beraber sürücü belgesi olmayan ya da alkollü olan sürücü, hasarın sigortacı tarafından ödenmeyeceği düşüncesi ve cezai müeyyide ile karşılaşma korkusu ile beraber olay yerini terk etmekte ya da sürücü değişikliğine gitmektedir. Diğer taraftan sigortalı, daha önce hasarlanan aracını sanki yeni bir olayla hasarlanmış gibi ihbar ederek sigortacıdan tazminat alma yoluna da gidebilmektedir. Belirtilen hususların/ olayların tek tek incelenmesi gerekmektedir. Bu durumda, sigortalı doğru beyan yükümlülüğüne aykırı hareket etmekle sigorta poliçesinin zayi olmasına sebebiyet vermiş olduğunu, İspat yükü yer değiştirmiş olmakla davacının iddiasını somut delille ispatı gerekmekte olduğunu, Yargıtay HGK ------ 10.12.1997 Tarihli, Yargıtay HGK ------ 16.12.1998 tarihli, Yargıtay HGK ------- 22.12.2010 tarihli benzer karalarında;“KTKSGŞ B.1.5. maddesi ve TTK 1446. Maddesi uyarınca, sigorta ettiren kimse kasten ihbarda bulunmamış ise, sigorta haklarını zayi edeceği, kusurunun bulunması halinde ağırlığına göre sigortacının ödemekle yükümlü olduğunun kabulü gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sigortalı rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde, sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği sigortacı tarafından somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip, sigortalıya geçer” TTK 1409/a maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409/2 maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışı kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. Kanun metninde kabul edilen karine belirtilen şekilde olmakla beraber KAKSGŞ B.1.5 maddesi ve TTK ‘ nun 1446. Maddesi uyarınca ispat külfetinin yer değiştirebilmesi için sigortalının, doğru ihbar yükümlülüğünü kasten ve iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde yerine getirmemesi gerekmektedir. Tek başına doğru ihbar yükümlülüğünün kasten yerine getirilmemesi de ispat külfetinin yer değiştirmesi için yeterli değildir. Bunun yanında sigortacının ayrıca olayda, teminat dışı kalan bir hususun olduğunu da kanıtlaması gerekmektedir. Sigortacı, Poliçe Limitleri Dahilinde Yargılama Giderinden Sorumludur YARGITAY ------. HUKUK DAİRESİE.-------Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. maddesiyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.1. maddesi gereğince trafik sigortacısının zarar giderim yükümlülüğünün sigorta limiti dahilinde olduğu belirtilmiştir. Zorunlu mali sorumluluk sigortacısı limit dahilinde zararı gidermekle sorumlu olduğundan yargılama giderlerinden de limiti oranında sorumludur. Zarar miktarının limiti geçmesi halinde trafik sigortacısı hükmedilen maddi tazminat miktarına ilişkin yargılama giderlerinin tamamından değil sadece poliçe limitinin tazminat miktarına oranına göre sorumludur. T.C. YARGITAY ----- HUKUK DAİRESİ ESAS NO:----- KARAR NO:------- "Davalı ZMSS şirketi, KTK'nun 85. maddesinde düzenlenen araç işleteninin hukuki sorumluluğunu üstlenmiştir. Sigortalı aracın, 3.kişiye verdiği maddi zararı poliçe limiti ile ınırlı olmak üzere karşılamakla yükümlüdür. Sigorta şirketi3.kişinin uğradığı gerçek zarardan sorumludur. Sigortacı, ZMSS sözleşmesinden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de (3065 sayılı KDV Kanunu uyarınca) zarar görene ödemek zorundadır. Bu nedenle mahkemece, tespit edilen zararın, KDV ilave onarıma ilişkin fatura olmadığı vs. gerekçelerle KDV hariç tazminata hükmedilmesi de doğru değildir." T.C. YARGITAY ------. HUKUK DAİRESİ -------- "Davacıya ait yabancı plakalı araçtaki hasar tespiti için yurtdışında yaptırılan 680,60 Euro bedelli yurtdışı eksper ücreti hükme esas alınan bilirkişi raporunda %75 kusur oranına göre hasar bedeline dahil edilmiştir. Ekspertiz gideri yargılama giderlerinden olup yargılama giderlerine eklenerek davanın kabul ve red oranına göre karar verilmesi gerekirken, asıl alacak içerisinde hükmedilmesi yerinde olmayıp bozmayı gerektirmiştir." T.C.YARGITAY ------- HUKUK DAİRESİ . ------ 26.11.2015 Somut olayda davacı aracını, davalının anlaşmalı olmadığı ------- 12.669 TL karşılığında tamir ettirmiş olup buna ilişkin faturalar mevcuttur. Davalı nezdinde düzenlenen ekspertiz raporunda parça bedelinden 2.097 TL ıskonto yapılarak hasar tespit edilmiş; servis yetkilisinin parça tedariği ve parça tedarik iskontosunu kabul etmediği ancak parça iskontosunun sistem tarafından otomatik olarak uygulandığı belirtilmiştir. Davalı ile anlaşmalı ya da yetkili servisleri arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanması, davacı sigortalıyı bağlamaz. Davacı aracını kendi imkanları ile bir başka serviste tamir ettirmiş ve bu servis tarafından iskonto yapılmamıştır. Dosya kapsamına göre, ekspertiz raporunda belirtilen 2.097 TL iskonto yapılmadan, davacının gerçek zararının tespiti gerekir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. TTK md.1447-1448 hükümleri gereğince hasar nedeni ile sigortalı tarafından tüm bilgi ve belgelerin süresi içerisinde bildirilmesi ve hasara ilişkin inceleme yapılması için her türlü yardımın yapılarak gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. MADDE 1447- (1) Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sözleşme uyarınca veya sigortacının istemi üzerine, rizikonun veya tazminatın kapsamının belirlenmesinde gerekli ve sigorta ettirenden beklenebilecek olan her türlü bilgi ile belgeyi sigortacıya makul bir süre içinde sağlamak zorundadır. Ayrıca, sigorta ettiren, aldığı bilgi ve belgenin niteliğine göre, rizikonun gerçekleştiği veya diğer ilgili yerlerde sigortacının inceleme yapmasına izin vermekle ve kendisinden beklenen uygun önlemleri almakla yükümlüdür. MADDE 1448- (1) Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda, zararın önlenmesi, azaltılması, artmasına engel olunması veya sigortacının üçüncü kişilere olan rücu haklarının korunabilmesi için, imkânlar ölçüsünde önlemler almakla yükümlüdür. Sigorta ettiren, sigortacının bu konudaki talimatlarına olabildiğince uymak zorundadır. Birden çok sigortacının varlığı ve bunların birbirlerine aykırı talimatlar vermeleri hâlinde, sigorta ettiren, bu talimatlardan zararın azaltılması ve rücu haklarının korunması bakımından en uygun olanını dikkate alır. Olay: 22.05.2024 tarihinde davacının maliki olduğu otomobilin sürücüsü ------: Sevk ve idaresinde bulunduğu------ plaka sayılı otomobili ile ----- ili istikametinden, ------- ilçesi istikametine seyir halinde iken kaza mahalline geldiğinde, sol tarafından çıkarak yola giren hayvana ön kısmıyla çarparak olayın gerçekleştiği belirgin olup, bu oluşumda araçların ve trafiğin olağan güçlüklerinin ötesinde bir etkisinin bulunmadığı anlaşıldığından: atfı kabil bir KUSURU BULUNMAMAKTADIR. Kusur: Kaza olayında, davalı sigorta şirketine sigortalı ve davacı tarafın maliki olduğu ----- plakalı araç sürücüsünün KUSURSUZ olduğu, Poliçe: 1- Dosyada mübrez ---- plakalı aracın---- Şirketi tarafından ------- adına düzenlenmiş 20.12.2023-20.12.2024 tarihleri arasında geçerli ------- poliçe nolu Hesaplı Mini Kasko Sigorta Poliçesi (Genişletilmiş Kasko) ile sigortalı olduğu, Poliçe Klozları: A.Genişletilmiş Kasko Sigortası: Kasko Sigortası teminatı ile sigortalının, poliçede belirtilen araçtan doğan menfaatinin, aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararlar teminat altına alınmıştır. Poliçede belirtilen araç ve aracın üzerine fabrika çıkışında standart donanım olarak monte edilmiş her türlü ses, iletişim ve görüntü cihazları ile poliçede belirtilmeleri koşuluyla araçta standardının dışında yer alan, fabrika çıkışında veya sonradan ilave edilmiş aksesuarlar sigorta kapsamı içindedir. Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması, Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar 2. Muafiyet Bilgileri Kasko Muafiyeti Her bir hasarda 7.841,49 TL’den az olmamak üzere, ------- Birliği tarafından yayımlanan kaza tarihindeki Kasko Araç Değer Listesinde araç bedeli varsa listedeki bedelin %1’i oranında tenzili muafiyet uygulanacaktır. Kaza tarihindeki Kasko Araç Değer Listesinde araç bedeli yoksa 7.841,49 TL tenzili muafiyet uygulanacaktır. Pert Araç Klozu: Şirketimiz, risk kabul esasları çerçevesinde, poliçe tanzim aşamasında daha önce tam hasara uğramış (pert total) olduğu tespit edilen araçlara sigorta teminatı vermemektedir. Poliçede özellikleri belirtilen araç için de sigorta teminatı, sigorta ettirenin “aracın daha önce tam hasara uğramadığı” yolundaki beyanı üzerine, bu beyanın doğruluğuna güvenilerek sağlanmıştır. Poliçe tanzimi sonrasında aracın daha önce tam hasara uğradığının tespit edilmesi halinde, kısmi hasarlarda aracın onarımı, şirketimizle anlaşmalı özel serviste, temin edilebilmesi durumunda yan sanayi, çıkma veya eşdeğer parça ile gerçekleştirilecektir. Aracın daha önce tam hasara uğradığının onarım sonrası tespit edilmesi veya aracın orijinal parçalarla onarımının talep edilmesi halinde ise toplam hasarın %35’i oranında tenzili muafiyet uygulanacaktır. Sigortalı aracın tam hasara uğraması durumunda ise eksper tarafından tespit edilen aracın hasarsız emsal ikinci el değerinin %35’i oranında tenzili muafiyet uygulanarak tazminat ödenecektir. Ödenecek tazminattan ayrıca, varsa poliçedeki diğer muafiyet ve indirimler de düşülecektir. Kasko Sigorta Bedeli Sigorta şirketi aracı, 9.maddede detaylandırılmış olan ‘Rayiç Değer Belirleme Yöntemi’ esaslarına istinaden, hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına almıştır. Ödeme: Dosyada davalı sigortacının beyanı, Sayın Mahkemeniz huzurunda yukarıdaki dosya numarası ile yargılaması yapılan davada davacı vekili tarafından, müvekkil şirket nezdinde 20.12.2023 - 2024 vade tarihli ve ------ numaralı Hesaplı Mini Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı ----- plakalı (Motor: -----, Şasi: ------) aracın, 22.05.2024 tarihinde ------- hasara uğraması nedeniyle sigortalı aracın pert rayiç bedelinin (800.000,00 TL - 17.07.2024 tarihinde ödenmiştir.) Şeklinde olup, davacının da ikrarında olduğu, Talep: sigortalı aracın pert rayiç bedelinin (800.000,00 TL - 17.07.2024 tarihinde ödenmiştir.) Aracın belirlenen değerden daha fazla olması gerektiği gerekçesi ile iddia olunan zararların tazmini talep olunmaktadır. Davanın haksız ve hukuki mesnetten yoksun olması nedeniyle reddine karar verilmelidir. Şöyle ki; Huzurdaki davada; Kasko Sigortası Genel Şartları A.1.a) Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması,” ve “A.1.b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar, “ teminat kapsamında olduğu, Kasko Sigortası Genel Şartları 3.3.4. Tazminatın Ödenmesi başlıklı; 3.3.4.1.maddesi kapsamında hasar bedelinin en geç kırkbeşgün içerisinde ödenmesi gerektiği, Kasko Sigortası Genel Şartları B. Hasar ve Tazminat başlıklı maddesi kapsamında, “B.l. Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalı ve/veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri Sigortalı ve/veya sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesi halinde ilgili maddede belirtilen hususları yerine getirmekle yükümlüdür.” Hükmü doğrultusunda ------- plakalı aracın hasar tazminat bedellerinin” Kasko Sigortası Genel Şartları, A.1.a) Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması,” ve “A.1.b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar, “ teminat kapsamında olması sebebiyle davacının hasar bedelini talep etme hakkının bulunduğu, Bu nedenle davalı sigorta şirketi tarafından ekspertiz kanalıyla yapılan tespit doğrultusunda sigortalı aracın pert rayiç bedelinin (800.000,00 TL - 17.07.2024 tarihinde ödenmiştir.) Şeklinde olup, davacının da ikrarında olduğu, Heyetimiz teknik bilirkişisi tarafından, Yukarıda yapılan açıklamalar ve değerlendirmeler sonucu,; bağımsız ekspertiz şirketi tarafından tespit edilen ve pert-total işlemine esas alına 800.000TL 2.el hasarsız değerinin makul ve kadri maruf olduğu anlaşılmakla davacı tarafın talebi yerinde bulunmamış, davalı sigorta şirketi tarafından aracın ekspertiz raporu doğrultusunda rayiç bedelinin ödendiği anlaşıldığından davacının talep edebileceği bir tutar bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Takdir Yüce Mahkemenindir.
SONUÇ: Tarafların iddia ve savunmaları, HMK 222 mad. ve TTK. Hükümlerine göre, uyuşmazlığa konu üzerinde bilirkişi sıfatıyla, dava dosyasına mübrez belgeler ile "takdiri delil" niteliğini haiz davacı kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; - Kaza olayında, davalı sigorta şirketine sigortalı ve davacı tarafın maliki olduğu ----- plakalı araç sürücüsünün KUSURSUZ olduğu, - Yukarıda yapılan açıklamalar ve değerlendirmeler sonucu,; bağımsız ekspertiz şirketi tarafından tespit edilen ve pert-total işlemine esas alına 800.000TL 2.el hasarsız değerinin makul ve kadri maruf olduğu anlaşılmakla davacı tarafın talebi yerinde bulunmamıştır. - Kasko Sigortası Genel Şartları B. Hasar ve Tazminat başlıklı maddesi kapsamında, “B.l. Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalı ve/veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri Sigortalı ve/veya sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesi halinde ilgili maddede belirtilen hususları yerine getirmekle yükümlüdür.” Hükmü doğrultusunda ------- plakalı aracın hasar tazminat bedellerinin” Kasko Sigortası Genel Şartları, A.1.a) ve b) maddeleri teminat kapsamında olması sebebiyle davacının hasar bedelini talep etme hakkının bulunduğu, Ancak; Yukarıda yapılan açıklamalar ve değerlendirmeler sonucu,; bağımsız ekspertiz şirketi tarafından tespit edilen ve pert-total işlemine esas alına 800.000TL 2.el hasarsız değerinin makul ve kadri maruf olduğu anlaşılmakla davacı tarafın talebi yerinde bulunmamış, davalı sigorta şirketi tarafından aracın ekspertiz raporu doğrultusunda rayiç bedelinin ödendiği anlaşıldığından davacının talep edebileceği bir tutar bulunmadığı bildirilmiştir.Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup;Davacı vekili tarafından, davalı şirket nezdinde 20.12.2023 - 2024 vade tarihli ve ------ numaralı Hesaplı Mini Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı---- plakalı (Motor: ----, Şasi: ----) aracın, 22.05.2024 tarihinde ------- hasara uğraması nedeniyle sigortalı aracın pert rayiç bedelinin (800.000,00 TL - 17.07.2024 tarihinde ödenmiştir.) belirlenen değerden daha fazla olması gerektiği gerekçesi ile iddia olunan zararların tazmini talep olunmaktadır. Davacı tarafından davalı şirketin, alınan 800.000,00-TL karşılığında 26/06/2024 tarihinde ibra edildiği görülmektedir. 26/06/2024 tarihinde iki adet ibraname davacı tarafından davalıya verildiği, birisinde fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı tutulduğu, diğerinde böyle bir kaydın bulunmadığı tamamen ibra edildiği görülmektedir. Alınan bilirkişi raporu ile, davaya konu aracın pert-total işlemine esas alınan 800.000,00-TL 2.el hasarsız değerinin makul ve kadri maruf olduğu, belirtilen sebeplerle davacı tarafın talebi yerinde bulunmadığı, davacının talep edebileceği başkaca bir miktarın olmadığı, verilen ibranamenin geçerli olduğu anlaşılmakla davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde alınması gerekli 615,40-TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 427,60-TL harçtan mahsubu ile 187,80 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dava tarihindeki kur üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair, davacı vekili (e-duruşma) ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.