T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/743 Esas
KARAR NO: 2025/618
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/10/2022
KARAR TARİHİ: 07/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkil şirket, mal satımından kaynaklanan faturalar nedeniyle, davalıdan
alacaklıdır. İcra takibinin dayanağı, mal bedeline ilişkin faturalardır. Davalı aleyhine; davalının ödemede bulunmadığı faturalara dayalı olarak; ----- dosyası ile icra takibi başlatılmıştır. Başlatılan icra takibine davalı borçlu
haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olarak itiraz etmiştir. Davalı taraf, müvekkilden mal kaçırmak gayretindedir. Davacı müvekkilin sattığı ve davalıya fatura düzenlediği mal ve ürünler; ekteki irsaliye ve kargo teslim tutanaklarından da anlaşılacağı üzere davalı tarafa teslim edilmiştir.
Aradan geçen uzun zaman dikkate alındığında söz konusu malların davalı tarafından satıldığı, bedeli alındığı; ancak davacı müvekkile ödeme yapılmayarak; davacı müvekkil şirketten mal kaçırıldığı kuşkusuzdur. Davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20
icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, davalının taşınır ve taşınmazlarına, hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilimizin adresi dosyaya sunmuş olduğumuz vekaletnameden de görüleceği -----adresi olduğundan dolayı yetkili yer İcra Müdürlüğü---- olmayıp, Yetkili İcra ----Müdürlüğüdür. Yetkisizliğe karar verilmesi ve yetkili icra dairesinde takip başlatılmadığından dolayı geçerli icra takibi olmadığından davanın
reddi gerekmektedir. Davalı olan müvekkilin davacı tarafa ödemekle yükümlü olduğu herhangi bir borcu bulunmamakta olup, davacı tarafın hileli bir şekilde ödemesi yapılmış e-irsaliyeleri icra takibine konu etmesi kötü niyetlidir. Zira her iki tarafın ticari defterleri Sayın Mahkemenizce belirlenecek bilirkişi tarafından incelendiğinde de, davalı müvekkilimizin davacı tarafa hiçbir borcu bulunmadığı açıkça görülecektir. Nitekim icra takibine konu e-irsaliyelere ilişkin olarak müvekkilin ödeme yapmış olduğuna dair dekontları cevap dilekçemizin ekinde dosyaya sunuyoruz. Aynı zamanda davacı tarafın daha sonra fatura sunmasına da muvafakat etmiyoruz. Davacı tarafın alacaklı olduğunu iddia ettiği ihtilafa istinaden dosyaya sunduğu e-irsaliye, alacaklı olduğunu ispatlamamaktadır. Yani davacı tarafın sonradan hileli olarak dava dosyasına sunmuş olduğu e-irsaliyenin delil değeri ---- nezdinde iddiasını ispata muktedir değildir. Ayrıca itirazın iptali davalarında alacaklı,---- sayılı ilamı gereğince icra takibinde dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Sayın Mahkemenizce huzurdaki davanın konusu olan icra dosyası incelendiğinde, takip dayanağı olarak davacı tarafından sunulan herhangi bir belgeye rastlanılmayacaktır. ------- ile de sabit olduğu üzere davacı taraf dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialarını ispatlayamadığı için işbu İtirazın İptali davasının reddini talep ederiz. Davacının ihtiyati haciz talebi hukuka aykırı olup, şartları oluşmadan istenmiştir. Reddi gerekir. Yetkisizliğe karar verilmesi, davanın usulden reddedilmesi, davacının %20’den aşağı olmamak üzere tazminata mahkûmiyeti, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Tarafların ticari defterlerinin incelenmesi için defter inceleme günü verildiği, Davacı vekilinin yerinde inceleme talebinde bulunduğu, davalının defterlere ilişkin cd sunduğu görüldü.SMMM bilirkişi raporu sonuç kısmında: "
1)Tarafların ticari defter ve kayıtlarının delil vasfı taşıdığı, davacı ticari defter ve cari hesap kayıtlarında, davacının davalı adına düzenlediği faturalardan davacının davalıdan cari hesap ilişkisi içinde ------ takip tarihi itibariyle --- alacaklı gözüktüğü,Davalı İşletme Defterine tabi olup bu defterin gelir ve gider kalemlerinden oluştuğu,yapılan ve alınan ödemelerin bu deftere kaydının mümkün olmadığı, alınan faturaların bu deftere gider, düzenlenen faturaların ise bu deftere gelir olarak kaydedildiği, İşletme Defterinden borç ve alacak takibinin yapılmasının mümkün bulunmadığı,
2) Davalının defter kayıtları incelendiğinde; davacının davalı adına düzenlediği davacı kayıtlarında kayıtlı bulunan ----- bedelli satış faturalarının davalının İşletme Defterinde kayıtlı olmadığı, davacı kayıtlarında kayıtlı bulunan davacının davalı adına düzenlediği diğer faturaların davalının İşletme Defterinde kayıtlı olduğunun tespit edildiği, Davacının davalı adına düzenlediği davacı kayıtlarında kayıtlı olup, davalı kayıtlarında kayıtlı olmayan ----- bedelli faturanın içi boş demolar ile ilgi olarak düzenlendiği, bu fatura ile ilgili olarak davacı tarafından davalı adına ------- irsaliyenin düzenlendiği, irsaliyenin “Teslim Alan” kısmında----- kaşesinin bulunduğu, fatura konusu ürünlerin davalının --- adresine ambar ile sevk edildiği irsaliyeden anlaşılmakta olup, fatura konusu ürünlerin davalıya teslim edildiğinin “Malzemeyi Tam ve Sağlam Teslim Aldım” kısmı imzalı-----Tesellüm Fişinden anlaşıldığı, Davacının davalı adına düzenlediği davacı kayıtlarında kayıtlı olup, davalı kayıtlarında kayıtlı olmayan---- bedelli faturada içi boş demoların bedeli ----tabela ve broşür bedeli ---- olarak belirtilmiş olup---- bedelli faturaya ilişkin irsaliyenin, teslim ve tesellüm belgesinin dava dosyasında bulunmadığı,Davacının ---- bedelli fatura ilgili olarak dava dosyasına bir takım ürünlerin ve tabelaların resimleri ile dava dışı-----adına düzenlediği davacının da unvanı yazılı olan-------yazılı
ve imzalı Sevk İrsaliyesini ibraz ettiği, tabelanın davalıya teslim edildiği anlaşılmış olup, bu irsaliyeye karşılık davacı tarafından davalı adına düzenlenen herhangi bir faturanın taraf kayıtlarında kayıtlı bulunmadığı, tabelanın davalıya ticari ilişki kapsamında bedelsiz olarak verildiğinin ve teslim edildiğinin, taraflar arasında ------ tarihinden sonra alım satım
ilişkisinin bulunmadığının anlaşıldığı, dava dışı ------ tarafından
davalı adına düzenlenen----- tarih ve---- no.lu sevk irsaliyesinde davacının da unvanı yazılı olup, dava dosyasında tabelanın davalıya ariyet olarak verildiğine ve teslim edildiğine, taraflar arasındaki ticari ilişki sonlandığında tabelanın iade edilmemesi halinde tabelanın bedelinin fatura edileceğine ve
tabela ücretinin belirlenmesine ilişkin olarak dava dosyasında herhangi bir sözleşme ve belge bulunmadığı gibi tabelanın iadesi için davalıya gönderilen herhangi bir yazının ve ihtarnamenin de dava dosyasında bulunmadığı,
3) Yukarıdaki tespitler sonucunda, davacının davalı adına düzenlediği davacı kayıtlarında kayıtlı olup, davalı kayıtlarında kayıtlı olmayan ------ bedelli faturanın davacının --- tutarındaki cari hesap alacağından tenzil edilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, bu tenzil sonucu cari hesap ilişkisi içinde davacı ----- alacaklı olduğu, ---- tutarındaki alacağa ---- takip tarihinden itibaren yıllık %15.75 ve değişen oranlarda avans faizi talebinde bulunulabileceği, " görüşünü bildirir rapor tanzim edilmiştir. Raporun taraflara tebliğ edildiği, tarafların itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişiden ek rapor talep edildiği görüldü. SMMM bilirkişi ek raporu sonuç kısmında:" Taraf vekillerinin beyan ve itirazları doğrultusunda yapılan ek incelemeler sonucunda;
1) Davacı vekilinin itiraz dilekçesi ekinde ---- ibrazında bulunduğu, bu sözleşme incelendiğinde, davacı ile davalı arasında ---- tarihli 5 yıl
süreli Alt Bayi Satış Sözleşmesinin bulunduğu, bu sözleşmeye göre davacının dava dışı---- firmasının ana bayisi, davalının ise davacının ------ olduğunun anlaşıldığı,
2)Taraflar arasındaki sözleşmenin 8.Maddesinin;”----- arasındaki itilaflarda ------ ticari defter ve kayıtları, hesap özetleri, başka bir senet, delil veya belgeye gerek duyulmaksızın nihai ve kat’i ve münhasır delildir.” Hükmünde olduğu, Davacı ticari defter ve cari hesap kayıtlarında, davacının davalı adına düzenlediği faturalardan davacı davalıdan cari hesap ilişkisi içinde ---- takip tarihi itibariyle ----- alacaklı gözüktüğü Taraflar arasındaki sözleşmenin yukarıda açıklanan 8.Maddesi hükmünün esas alınması halinde ---- takip tarihi itibariyle davacının davalıdan alacağı ----olacağı, bu konudaki hukuki değerlendirmenin münhasıran Yüce Mahkemenizin takdirlerinde
olduğu,
2)Davacının davalı adına düzenlediği davacı kayıtlarında kayıtlı olup, davalı
kayıtlarında kayıtlı olmayan --------bedelli fatura ile ilgili olarak aşağıda değerlendirmelerde bulunularak alternatifli alacak hesaplaması yapıldığı,
Davacı vekilinin itiraz dilekçesi ekinde ibraz ettiği ----2.3.Maddesinin;” Sözleşmenin feshi halinde ----- marka ve logolarını taşıyan tüm materyal
derhal---- iade edilecek, aksi durumda ---- masrafları alt bayiye yüklenecek
şekilde yasal yollarla bu işlemi gerçekleştirelebileceğini alt bayi kabul, beyan ve taahhüt eder.” Hükmünde olduğu,Fesih ihtarı bulunulmamakla birlikte, taraf kayıtlarından, taraflar arasında----tarihinden sonra alım satım ilişkisinin bulunmadığı, ilişkinin sonladığının anlaşıldığı,Taraflar arasındakisözleşmenin yukarıda açıklanan 2.3.maddesi hükmü uyarınca, davacının davalıya teslim etmiş olduğu materyalleri davalının davacıya iade etmesi, etmedi ise bedellerini davacıya ödemesi gerektiği, Dava dosyasında materyallerin davalı tarafından davacıya iade edilmiş olunduğuna ilişkin olarak herhangi bir belge bulunmadığı gibi, iade edilmeyen materyallere ilişkin olarak da davalı tarafından davacıya yapılmış ödemeye ilişkin olarak da dava dosyasında herhangi bir ödeme belgesinin bulunmadığı, İade edilmeyen materyaller ile ilgili olarak davacının davalı adına 19.377.79 TL bedelli faturayı düzenlediği, faturada içi boş demoların bedelinin 4.377.80 TL, tabela ve broşür bedelinin 14.999.99 TL olarak belirtildiği, Davacının boş demoları ve broşürleri davalıya teslim ettiğine ilişkin olarak dava dosyasına herhangi bir irsaliye ve teslim belgesi ibrazında bulunmadığı, davacının boş demoların ve broşürlerin davalıya teslimini ispatlamadığı, Tabelanın davalıya teslim edildiği anlaşılmakla birlikte, sözleşmede tabela ile ilgili bir bedel belirlemesinde bulunulmadığının görüldüğü, ayrıca davacının davalı adına düzenlediği 19.377.79 TL bedelli faturada tabela ve broşür bedelinin 14.999.99 TL olarak belirtildiği, faturada tabela ve broşür bedelleri ayrı belirtilmediğinden ve sözleşme de tabela bedeline yer verilmediğinden tabela bedelinin tespit edilemediği, bu kapsamda 22.6.2022 takip tarihi itibariyle davacının davalıdan kök raporda belirtilen 5.000.74 TL tutarı ve konusunda uzman bilirkişi tarafından belirlenecek tabela bedelini talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılmış olunup takdir ve değerlendirmesi münhasıran Yüce Mahkemenizindir. " görüşlerini bildirir rapor tanzim edilmiştir.Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
DELİLLER
*------- esas sayılı icra dosyası kayıtları
*Davacı ve davalı şirket şirket ticari defter kayıtları,
*Taraf şirketlere ait ------- formları,
*Bilirkişi raporları,
*Tüm dosya kapsamı,
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) istemine ilişkindir.Davaya konu uyuşmazlığın tespiti; taraflar arasında yer alan ticari ilişki nedeniyle fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. ----- esas sayılı dosya kayıları dosya arasına celp edilmiş, davacının itirazın iptali davasını 1 yıllık dava açma süresi içinde açtığı anlaşılmaktadır.Taraflar arasında uyuşmazlığın çözümü için ticari defterlerin incelenmesine karar verilerek taraflara defterlerini sunmak üzere kesin süre verilmiş, taraflar defterlerini sunmuştur.Davalının defterleri mahkememiz yetki çevresindeki bilirkişi tarafından incelenmiş, davacının Ticari defterleri talimat aracılığı ile incelenmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu/ Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil Olması - Madde 222 -
(1): "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir."
(-2)"Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz v usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır."
(3: "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.---------Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
(4:"Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur."
(5)"Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.
"Türk Ticaret Kanunu madde 64- (1): --------Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."
(2)"Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür.
Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir.Ticari defterler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.Ticari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır.Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).Yine Türk Ticaret Kanunu madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği, Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir. Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir. Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır. Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır. Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır. (TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.(HMK.) m. 222/3)Davacı taraf bir ticaret şirketidir. Davalı taraf da bir ticaret şirketi olup tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir işten kaynaklanmaktadır.Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi raporları alınmıştır.Taraflar arasında akdedilen Alt Bayi Satış Sözleşmesinin 8. Maddesinde, Baymak ile alt bayi arasındaki ihtilaflarda Baymak'ın ticari defter ve kayıtlarının, hesap özetlerinin ve sair belgelerinin başka herhangi bir senet, delil veya belge aranmaksızın, nihai ve münhasır delil teşkil edeceği düzenlenmiştir.Türk Ticaret Kanunu'nun 18/2. Maddesi uyarınca tacirler arasındaki işlemler, ticari defter ve kayıtlarla ispat edilebilir.Ayrıca HMK m.193 uyarınca delil sözleşmeleri geçerlidir.Tacir Sıfatını haiz tarafların kendi iradeleri ile bu tür bir delil sözleşmesi yapmalarının önünde hukuki engel bulunmamaktadır. Bu nedenle, somut olayda delil sözleşmesi geçerli kabul edilmiştir.Davacı tarafından davalı adına düzenlenen ---- bedelli faturada içi boş demoların bedeli ---- tabela ve broşür bedeli ise --- olarak gösterilmiştir. Davacı ticari defter ve cari hesap kayıtlarında davalı adına düzenlenmiş faturaların bulunduğu ve bu kayıtlar itibariyle davacının davalıdan ---- alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Delil sözleşmesi hükmü gereği, davacının ticari defter ve kayıtları taraflar arasındaki uyuşmazlıkta bağlayıcı delil teşkil etmektedir. Davalının, bu kayıtların aksi yönünde herhangi bir delil ibraz etmediği de dikkate alındığında, davacının kayıtları esas alınmıştır.Taraflar arasındaki sözleşmenin 8. Maddesi uyarınca ticari defter ve kayıtların münhasır delil olarak kabul edilmesi ve bu kayıtlarda davacının davalıdan 24.378,53 TL alacaklı olduğunun sabit olması karşısında, davanın kabulü ile itirazın iptali, takibin 24.378,53 TL üzerinden devamına karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
2-Davalının -------- esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin toplam 24.378,53-TL asıl alacak ve işleyecek faiz yönünden asıl alacağı takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek değişen oranlarda avans faiziyle devamına,
3-Hükmedilen asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00- TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-Karar ve ilam harcı olan 1.665,30-TL harçtan peşin alınan 294,44-TL harcın mahsubu ile bakiye eksik kalan 1.370,86-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 24.378,53- TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafça yapılan toplam 2.965,00 TL yargılama gideri ve 519,64-TL harç toplamının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olarak karar verildi. 07/07/2025