T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/914
KARAR NO : 2025/440
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/12/2023
KARAR TARİHİ : 20/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24.11.2022 tarihinde ---- İli ----- İlçesinde Müvekkili olan davacı şirket -----ait ------plakalı araç ve davalı ----- sevk ve idaresindeki ------plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza sebebiyle davacı şirketin maliki bulunduğu aracın onarılamayacak derecede ağır hasar aldığını, olayın meydana geliş şekline bakıldığında ---- plakalı araç sürücüsü ------ KTK'nın ilgili maddelerini ihlal nedeniyle asli kusurlu olduğunu, İşbu dosyaya konu olan kazada -----plakalı aracın pert olması nedeniyle; araç sürücüsünün, araç malikinin ve sigorta şirketinin Karayolları Trafik Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu'na istinaden aracın 2. el rayiç bedelinden müteselsilen sorumlu olduklarını, kaza sonucunda davacının aracının kullanılamaz hale geldiğini, davacıya ait aracın perte çıkması nedeniyle meydana gelen gerçek zarar ve aracın sovtaj değerinin bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacağından fazlaya dair her türü hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL'yi talep ettiklerini, ortaya çıkan kazanç kaybının alınacak bilirkişi raporu sonucu ortaya çıkacağından şimdilik 100.00 TL kazanç kaybı bedelini talep ettiklerini, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek davanın kabulüne, Davalı ----- Yönünden temerrüt tarihinden işletilecek avans faizi, diğer davalılar yönünden kaza tarihi itibariyle işletilecek yasal faiz ile birlikte şimdilik 100,00 TL pert tazminat bedelinin ve 100,00 TL kazanç kaybının davalılardan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalılar ----- ve ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle yetki itirazları bulunduğunu, kazanın gerçekleşmiş olduğu yer ve müvekkilleri olan davalıların ikamet ettikleri yer olan ------- ili Ticaret mahkemelerinde davanın görülmesi gerekirken ------ ilinde açılmış olmasının yetki kurallarına ve usule aykırı olduğunu, kusur durumunun yeniden tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili olan davalılar yönünden arabuluculuk yoluna gidilmediğinden dava şartı yokluğu bulunduğunu, davacının taleplerinin yersiz olduğunu, müvekkillerin kusurlu olduğunu kabul etmemekle birlikte mevcut raporların davacının da aleyhine olması bununla birlikte belirtmiş oldukları hususlar sebebi ile aldırılacak yeni kusur raporlarında kusur durumunun değişeceğine olan inancımızda göz önüne alınarak, aracın sovtaj bedelinin kaza tarihi itibari ile aracın piyasa değerini neredeyse yapılacak kusur indirimleri ile karşıladığı düşünülecek olur ise açılan davanın hukuki yarardan yoksun olduğunu savunarak öncelikle yetki itirazlarının değerlendirilerek dosyanın yetkili yer olan ------ iline gönderilmesini; haksız ve hukuka aykırı olarak açılan işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ----- cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili olan davalı şirketinin merkezinin ------ adresinde bulunduğunu, davanın görevli ve yetkili Mahkemede açılmadığını, görevli ve yetkili mahkemelerin ------- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davanın yasal süresinde açılmadığını, derdestlik ve husumet itirazları olduğunu, dava değeri belli olmasına rağmen eksik harç ile dava açıldığını, kusur durumunu kabul etmediklerini savunarak öncelikle davanın reddine, Müvekkili olan davalı şirketçe ilgili poliçe ve şartlar uyarınca şayet tazmini gerçekleştirilmiş bir tutar söz konusu ise buna ilişkin tutarların mahsubu ile herhangi bir sorumlulukları bulunmadığından davanın reddine, temerrüt bulunmadığından faiz talebinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ederiz, dedi.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Haksız fiil iddiasına dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Hasar dosyası, trafik tescil kayıtları, SBGM kayıtları celp edilmiştir.Mahkememizin 19/03/2024 tarihli celse ara kararı ile dosya uyuşmazlık konularında rapor tanzim edilmek üzere makine mühendisi ve sigorta alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, tanzim edilen raporda özetle;''... Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, trafik kazası olduğu, meydana gelen olayda kaçınılmazlık faktörünün etkisinin olmadığı, önlenebilir bir kaza niteliğinde olduğu, dava konusu kaza ile hasar durumunun uyumlu olduğu, dava konusu araçta 24.11.2022 tarihli kazada ağır hasar meydana gelmiş olduğunu, Dava konusu aracın onarımının araçta ağır hasar olması ile birlikte onarım maliyetine değer kaybının da dahil edilmesi ile onarımın ekonomik olamayacağı, (Menfi) Dosya muhteviyatına sunulmuş olan 06.12.2022 tarihli ve ------ no.lu - Sigorta Ekspertiz Raporuna göre dava konusu araçta KDV hariç ve işçilik dahil 113.167,40 TL hasar meydana gelmiş olduğu yönündeki tespitin kaza tal ariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu, Danıştay -----. Dairesinin 11.05.2011 tarih ve ------sayılı kararı ; Ekspertiz Raporlarının delil niteliğini taşıdığını belirleyen Yasa kuralı ile sigorta ekspertizlerinin sigortalayan ve sigorta ettirene karşı tarafsız ve bağımsız çalışma ilkeleri gereği tazminat yükümlülüğünü doğuran olayların nedenlerini ortaya koyan raporlarının hukuken geçerliliği belge niteliği taşıdığının kabulü zorunludur....” Dava konusu aracın onarım yapılması durumunda aracın ört kısımdan darbe alması kaynaklı ana parça olarak motor ve şanzıman kısmında da hasar oluşmuş olmasının muhtemel olduğu, bu anlamda onarım maliyeti ve işçilik bedelinin yaklaşık %30 seviyesinde artacağı, ayrıca onarım maliyetine araçta oluşacak değer kaybının da dahil edilmesi ile maliyetinin araç piyasa rayiç değerinin % 50 sine çok yakın /geçmiş olması ve ekonomik olmaması (menfi) nedeni ile PERT TOTAL olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda dosya muhteviyatına sunulmuş olan Eksper Raporundaki hasar tespitine yönelik görüş ve kanaatler ile aynı fikirde olduğumu, Söz konusu kazalı aracın onarılması durumunda onarımının yetki atölyelerinin iş yükü ile doğru orantılı olarak yaklaşık 45 (kırkbeş) iş günü süreceği ,( Malzeme temin süresi dahil edilmiştir.) Bu kapsamda dava konusu araçtaki gerçek zararın 396.000,00 TL - 215.571,42 TL = 180.428,58 TL olduğu, Davaya konu Trafik Kazası Kapsamında; ” ---- plaka sayılı araç sürücüsü ------ % 75 kusur oranı ile ASLİ KUSURLU olduğu, “ Söz konusu kaza kapsamında aracın maliki/işleteni yönünden KTK Madde 75 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk yönünden değerlendirilmesinin Sn. Mahkemenin takdirlerine maruz olduğu, ”---- plaka sayılı araç sürücüsü ------ %25 kusur oranı ile TALİ KUSURLU olduğu, ” Söz konusu kaza kapsamında aracın maliki/işleteni yönünden KTK Madde 85 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk yönünden değerlendirilmesinin Sn. Mahkemenin takdirlerine maruz olduğu, Her ne kadar Sn. Mahkemenin ara kararı gereği kusur değerlendirmesi yapılmış o lsa da dava konusu kusur durumunun tüm hukuki değerlendirmesi ve takdiri ile, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı) tespiti Hakim yetkisinde olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda kusur oranı nispetinde davacının talep edebileceği gerçek hasar miktarının yukarıda tespiti yapılmış olan sovtaj değerinin tenzili ile 180.428,58 TL x 96 75 - 135.321,43 TL olduğu, Söz konusu aracın Yargıtay içtihatları gereği yeni bir araç alınıncaya kadar geçecek Makul sürenin günlük yaklaşık olarak 25 iş (yirmi beş) günü olacağı dikkate alındığında amortisman payının 220,00 TL X 25 - 5.500,00 TL olacağı, Bu kapsamda ikame olarak kullanılacak aracın yakıtının davacı tarafından doldurulacağı dikkate alındığında hesaplaması yapılmış olan amortisman payının Yargıtay içtihatları Gereği tenzili ile davacının 12.500,00 TL - 5.500,00 TL = 7.000,00 TL araçtan mahrum kalma tazminat alacağının bulunduğu,( Kusur oranı nispetinde bu rakamın 7.000,00 TL x % 75 = 5.250,00 TL olacağı değerlendirilmiştir.) ---- plakalı araç hakkında davacı -----. tarafından sigortalı----- adına düzenlenmiş 26.03.2022-26.03.2023 tarihleri arasında geçerli ------ poliçe nolu ZMMS. Poliçesi ile sigortalı olduğu, poliçe teminat limitinin araç başına maddi 50.000,00 TL olduğu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) Genel Şartlarının A.3. ve A. 5. Maddeleri Kapsamında, “sigortacının sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olduğundan,” sigortacıdan kusur oranı nispetinde ve poliçe teminat limiti dahiline talep edilebileceği, Poliçe teminat limiti 24.11.2022 kaza tarihinde 50.000,00 TL olup, ------ 50.000,00 TL talep edilebileceği, 135.321,43 4 5.250,00 TL olmak üzere toplam 140.571,43 TL olarak hesaplanmış olup, 140.571,43 - 50.000,00 = 90.571,43 TL hasar bedelinin diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edilebileceği Temerrüd tarihinin bilirkişi görüşünün kabul görmesi halinde sigorta şirketine 10.05.2023 tarihinde müracaat edilmiş olduğu belirtildiğinden 22.05.2023 tarihinde sigortacının temerrüdünün oluştuğu, diğer davalılar yönünden ise haksız fiillerde olay tarihi itibariyle temerrüdün oluştuğu...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
Mahkememiz 17/09/2024 tarihli celse ara kararı ile rapora karşı itirazların değerlendirilmesi bakımından dosya ek rapor tanzim edilmek üzere daha önce rapor sunan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, tanzim edilen ek raporda özetle;''...Ek raporda belirtilen hususların Mahkemece değerlendirmeye alınmasını, bunun haricinde kök rapor görüş ve kanaatlerinin aynen devam ettiği...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen ek rapor taraflara tebliğ edilmiş, beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
Davacı vekili UYAP sisteminden sunduğu 29/01/2025 tarihli dilekçesi ile özetle;''...Dava dilekçesinde talep ettikleri 100 TL tutarlı kazanç kaybı alacağının bilirkişi raporu doğrultusunda 5.150 TL , 100 TL tutarlı pert tazminatı alacağının bilirkişi raporu doğrultusunda 135.221,43 TL arttırılarak ıslah taleplerinin kabulüne ve alacaklarının ıslah tarihinden itibaren işleyecek; sigorta şirketi bakımından avans faizi, diğer davalılar bakımından ise yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile taraflarına ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, sunulu dilekçe davalılara tebliğ edilmiştir.İddia, savunma, celp edilen belgeler, tanzim edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Huzurdaki dava 24/11/2022 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait ------ plakalı aracın hasara uğradığı iddiasına dayalı "araç pert farkı" bedeli ile "araçtan mahrum kalma" alacağı istemine ilişkindir.
Davalı tarafından her ne kadar yetki itirazında bulunulmuş ise de; Uyap kayıtlarından dava tarihinde davacı adresinin "-----" olduğu, uyuşmazlıkta zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabileceğinden Mahkememiz yetkili olduğu görülmekle yetki itirazının reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Davalı tarafından zamaşımı def'i ileri sürülmüş ise de; Kazanın "yaralamalı" ve maddi hasarlı trafik kazası olduğu, eylemin TCK kapsamında kalması nedeniyle uzamış ceza zamanaşımı süresi (8 yıl) içerisinde dava açılabileceği, bu kapsamda kaza tarihi, dava ve ıslah tarihleri dikkate alındığında davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla zamanaşımı def'inin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Dosyada mübrez poliçeden; Kazaya karışan -----plakalı aracın 26/03/2022-2023 tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğu, davaya konu kazanın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, poliçede teminat limitinin 50.000,00-TL olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; Kazanın 24.11.2022 tarihinde saat 10:30 sıralarında sürücü----- sevk ve idaresindeki ----- plaka sayılı aracı ile ----- üzerinden ----- istikametine seyir halinde iken ------ kavşağına geldiği esnada aracının ön kısımları ile ---- kendisine DUR Levhası uyarısı olmasına rağmen ----- sevk ve idaresindeki ------ plaka sayılı aracın sol yan kısımlarına çarpması neticesinde meydana geldiği, dava konusu aracın 2. El piyasa rayiç değerinin yaklaşık 396.000,00 TL civarında olduğu, kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin yaklaşık 215.571,42 TL civarında olduğu, bu kapsamda davacının kaza nedeniyle uğradığı gerçek zararın 396.000,00 TL - 215.571,42 TL = 180.428,58 TL civarında olduğu, kazanın meydana gelmesinde-----plakalı araç sürücüsünün %75 asli kusurlu olduğu, ----- plakalı araç sürücüsünün %25 tali kusurlu olduğunun belirtildiği, araçta KDV harç ve işçilik dahil 113.167,58 TL hasar meydana geldiği yönündeki tespitin kaza tarihindeki piyasa rayiçlerine uygun ve kadri maruf bulunduğu, meydana gelen hasar miktarı ve araç değeri dikkate alındığında aracın pert total olarak kabul edilmesi gerektiği, davacının kusur nispetinde talep edebileceği bedelin 180.428,58 TL X %75 = 135.321,43 TL olduğu, davacının yeni aracı 25 iş gününde temin edebileceği, kaza tarihi itibariyle 25 ( yirmi beş) iş günü x 500,00 TL ( Muadil Araç kiralama bedeli günlük) =12.500,00 TL araçtan mahrum kalma /ikame araç bedeli oluşacağı, bu süre için amortisman payının 220,00 TL X 25 = 5.500,00 TL olacağı, davacının 12.500,00 TL - 5.500,00 TL = 7.000,00 TL araçtan mahrum kalma tazminat alacağının bulunduğu, kusuru nispetinde talep edilebilecek bedelin 5.250 TL olduğu, sunulu raporda dava konusu aracın marka ve modeli, dosyada mübrez ekspertiz raporları ve delillerin değerlendirildiği, davaya konu kaza nedeniyle hasar gören araç parçalarının belirlendiği, aracın internet siteleri, tamir atölye servisleri, galerilerden yapılan araştırma ve pandeminin sıfir araç üretiminde meydana getirmiş olduğu aksaklıkların 2. El araç piyasalarında meydana getirmiş olduğu artış, aracın hasar geçmişi, kasko değeri gibi veriler dikkate alınarak aracın 2. El piyasa rayiç değeri ve kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin tespit edilerek davacı nezdinde kaza tarihinde meydana gelen "gerçek zarar" tespit edildiği, yapılan kusur değerlendirmesinin kazanın meydana geliş şekline ve oluşa uygun olduğu, bu kapsamda sunulu raporun hesaplama kısmı dışında yapılan teknik değerlendirmelerin denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsenmiştir.
Zorunlu mali sorumluluk sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümü yada yaralanması veya bir şeyin zarara uğraması nedeniyle o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu, kaza tarihinde davacı adına kayıtlı olduğu anlaşılan ----- plakalı araçta meydana gelen zarardan, kazanın meydana gelmesinde %75 asli kusurlu olduğu anlaşılan ------ plakalı aracı kaza tarihinde ZMMS poliçesi ile sigortalayan davalı sigorta şirketinin poliçe limiti olan 50.000,00-TL 'ye kadar müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu, alınan bilirkişi raporu ile talep edilebilecek araçtan mahrum kalma bedeli 5.250 TL olarak tespit edilmekle birlikte araçtan mahrum kalma bedeli ZMMS teminatı kapsamında olmadığından davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığı, sunulu raporda her ne kadar kusur tenzili ile 180.428,58 TL X %75 = 135.321,43 TL pert total farkı hesaplanmış ise de davacı tarafından araç satışının gerçekte 212.600,00 TL olarak yapılması karşısında raporda yapılan hesaplamaya Mahkememizce itibar edilmeyerek re'sen yapılan hesaplama ile 396.000,00 TL - 212.600,00 TL = 174.400,00 TL gerçek zarar meydana geldiği ve kusur nispetinde talep edilebilecek miktarın 174.400,00 TL X %75 =130.800,00-TL olduğu anlaşılmış, davalı sigorta şirketinin teminat limiti olan 50.000,00 TL 'ye kadar sorumluluğu bulunduğu ve davalı sigorta şirketi nezdinde temerrüdün 22/05/2023 tarihinde meydana geldiği, davalı ------- araç sürücüsü olmakla haksız fiil hükümleri çerçevesinde sorumlu olduğu, diğer davalı ----- kaza tarihinde araç maliki olduğu ve meydana gelen zarardan müştereken müteselsilen sorumlu olduğu, aracın özgülenme niteliği dikkate alındığında 3095 sayılı Yasa'nın 2/2 maddesi gereği temerrüd faizi istenebileceği sonuç ve kanaatine varılmakla kısmen davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın Kısmen kabulüne- Kısmen Reddine;
1.a)130.800,00-TL araç pert farkı bedelinin (davalı ------- teminat limiti olan 50.000,00-TL ile sınırlı olarak sorumlu olması kaydıyla) davalılar ----- ve ---- 24/11/2022 tarihinden itibaren, davalı ------ 22/05/2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 2/2 maddesi gereği değişen oranlarda avans faizi yürütülerek davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
1.b)5.250,00-TL araçtan mahrum kalma bedelinin 24/11/2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 2/2 maddesi gereği değişen oranlarda avans faizi yürütülerek davalılar ------ müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-)Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ------ tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
3-)Karar ve ilâm harcı olan 3.774,12-TL harçtan peşin ve ıslah suretiyle alınan 2.667,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.106,27-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-)VEKALET ÜCRETİ YÖNÜNDEN:
4-A)Davanın Kabul Edilen Kısmı Yönünden;Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-B)Davanın Red Edilen Kısmı Yönünden; Davalı sigorta şirketi vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.250,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine,
5-)Davacı tarafça yatırılan 2.976,10-TL harç ve10.626,50 -TL bilirkişi, posta, tebligat gideri olmak üzere, toplam 13.602,60-TL yargılama giderinin (davalı sigorta şirketinin 4.836,87 TL ile sınırlı olarak sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı sigorta şirketi vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.