T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/39
KARAR NO : 2025/414
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/01/2024
KARAR TARİHİ : 09/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 13.06.2022 tarihinde, ------ isimli firmanın ----- deposundan aynı firmanın ------ deposuna “taze meyve/sebze” cinsi emtia sevkiyatı yapıldığı bu sevkiyatın dava dışı sigortalı ----- sorumluluğunda olmak üzere ruhsatı ----- isimli firma adına kayıtlı olan ----- plakalı araca yüklenerek yapıldığı, konu aracın 14.06.2022 tarihinde alıcı firma deposuna ulaştığı, tahliye operasyonu esnasında araçların kapakları açıldığında ise emtia paletlerinin araç içinde devrilmiş olduğunun görüldüğü ve açılan kapaklardan bir kısım emtianın araçtan döküldüğü, bu sebepten ötürü alıcı depo yetkilileri tarafından emtianın teslim alınmadığı ve tamamının reddedildiği, buna istinaden dava dışı sigortalı olan ------ firmasının zararının -----. olarak kendileri tarafından giderildiği, sonrasında halefiyet ilkesi kapsamında sigortalıya ödenen zararın tahsili amacıyla işbu davanın açıldığı belirtilmiştir. Oluşan hasarın sabitlemede kullanılan destek demirinin sadece alt kısımda ve 1 adet kullanılmasından ötürü nakliye esnasında üst kısımlarda bulunan emtianın araç arkasında bulunan boşluk kısma düşmesi/devrilmesi sonucu meydana geldiğinin sabit olduğu, Fiili taşımayı gerçekleştirenin ise davalı ------ isimli nakliyeci firma olduğu, taşıma sırasında toplamda 100.301,88TL hasar oluştuğu fakat bu hasara ilişkin olarak dava dışı Nakliyat Abonman sigortalı olan -----22.07.2022 tarihinde poliçe teminat limiti dahilinde 30.000,00TL ödeme yapıldığı, ödeme yapılan bu tutarın halefiyet hükümleri gereği ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İddia edilen aleyhe hususları hiçbirini kabul etmediklerini, yaşanan olayda iddia edildiği şekilde herhangi bir kusurlarının bulunmadığını, emtiayı hasarsız bir şekilde ulaştırdıklarını, araç içerisinde küçük bir kısmının yeri değişmişse de ilgili emtia teslim alınamayacak düzeyde olmamasına karşın-----. Yetkilileri tarafından teslim alınmadığı, sonrasında dava dışı sigortalı şirket olan ------ ile görüşmelere başlandığı ve yapılan görüşmeler neticesinde 05/09/2022 tarihinde 'Anlaşma Ve Ödeme Protokolü'' tanzim edildiği, İlgili protokolün 6. Maddesinin ''------ 14.06.2022 tarihinde meydana gelen hasar ile ilgili olarak sigorta şirketinden 30.000-TL teslim alacak olup sigorta şirketinden alınacak bu bedel ne ilgili sigorta şirketi ne de ----- tarafından ---- rücu edilmeyecektir. Sigorta şirketinin ---rücu etmesi durumunda ------ tarafından ödenmek zorunda kalınacak olan; anapara, yargılama gideri, faiz, vekalet ücreti ve her türlü ferileri tutarındaki bedelin ----- tarafından karşılanacağını, ------ vekili beyan, kabul ve taahhüt etmiştir'' şeklinde olduğu, dolayısıyla dava dışı sigortalı olan ------ şirketi açıkça sigorta şirketinden almış olduğu 30.000,00TL tutarında olan meblağdan ötürü ------olarak kendilerine karşı herhangi bir rücu işlemine mahal verilmeyeceğini, böyle bir rizikonun gerçekleşmesi durumunda her türlü ferileri ile zararları karşılayacaklarını kabul ve taahhüt ettiği, ilgili ürünlerin zararıyla alakalı olarak aleyhe iddiaların tamamını reddettiklerini, İlgili zararın tek sebebinin ise sağlam ürünleri teslim alması gereken ----- Tarafından ürünlerin teslim alınmaması kaynaklı olduğu, bu sebeplerden ötürü öncelikle işbu davanın, dava dışı ------ İhbar edilmesi ve Davanın Reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Huzurdaki dava, Sigortalıya ödenen bedelin rücuen tazmini istemine ilişkindir.Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmuştur.Mahkememizce işbu dosyada, taşımacılık alanında uzman bir bilirkişi ve emtia alanında uzman bilirkişilerin raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; İNCELEMELE------ sayılı Nakliyat Abonman Poliçesi: Abonman poliçesinin Davacı -----/. tarafından Dava dışı ------- adına düzenlendiği, Sigortanın başlangıç tarihinin 15/12/2021, Sigorta bitiş tarihinin ise 15/12/2022 tarihi olduğu, Poliçenin Sigorta Konusu kısmında; Emtia cinsinin Muhtelif olarak belirtildiği, Kalkış ve Varış yerinin Yurtiçi, Nakil vasıtasının Kamyon, Sigorta bedelinin 1.000.000,00TL, Net Primin 547.619,05TL, Toplam primin ise 575.000,00TL olduğu, Poliçede Tahmini yıllık kapasitenin 800.000.000TL, araç başına azami limitin ise 1.000.000TL olduğu, “her bir hasar ve olayda sigorta bedeli üzerinden %1, Minimum 2.000TL Tenzil Muafiyeti uygulanacağı” yönde bilgilerin yer aldığı görülmüştür. ------ Sayı ve 15.06.2022 tarihli Emtia Faturası: Faturanın dava dışı gönderici ------tarafından Dava dışı sigortalı ----- adına düzenlendiği, fatura muhteviyatı emtianın ise Biber Çarliston, Biber Sivri, Domates, Domates Salkım, Domates Şeker, Elma -- --, Elma ----, Muz İthal, Muz yerli, Patlıcan cinsi muhtelif Mevye ve sebzelerden ibaret olduğu, Fatura muhteviyatı emtianın toplamda 8.660,64kg ve KDV Dahil 115.949,90TL bedelinde olduğu görülmüştür. ------ numara ve 13.06.2022 tarihli Taşıma İrsaliyesi: Taşıma irsaliyesinin Dava dışı sigortalı ---- tarafında------ Plakalı araç ile yapılan emtia taşıması için 13.06.2022 tarihinde düzenlendiği, Nakliye fiyatının KDV hariç 12.650TL olarak yer aldığı, Taşıma irsaliyesinde Emtiayı gönderenin ----, Malın Teslim edileceği yerin ise ------- olarak yer aldığı, Malı taşımak üzere teslim alan araç şoförünün ------ olduğu görülmüştür. ----- Numara ve 13.06.2022 tarihli Sevk İrsaliyesi: Sevk irsaliyesinin---- tarafından ----- Plakalı araç ile yapılan toplamda 8.660,64kg ağırlığında olan muhtelif meyve ve sebzelerden oluşan emtia taşıması için 13.06.2022 tarihinde düzenlendiği, İrsaliye açıklamalarında ayrıca ---- Plakalı araç bilgilerine de yer verildiği görülmüştür. ------- sayı ve 16.06.2022 tarihli Nakliye Hizmet Faturası: Nakliye hizmet Faturasının davalı -----firması tarafından dava dışı sigortalı olan -----firması adına “Nakliye Hizmeti” adı altında toplamda 12.000TL tutarında düzenlendiği, Fatura açıklamalarında ise “------ ve -------” bilgilerine yer verildiği dolayısıyla dava dilekçesi ve diğer belgelerde davaya konu olan taşımayı yapan araç plakası------ olarak yer aldığı dikkate alındığında iş bu nakliye hizmet faturasında taşımayı yapan araca ilişkin olarak yer verilen plaka bilgisinin bir biri ile uyumsuz olduğu görülmüştür. 14.06.2022 Tarihli Tutanak: Dava konusu olay ile alâkalı olarak----- Plakalı araç ile taşıması yapılan emtianın devrilmiş olduğu ve araçtan döküldüğünden sebeple Mal kabulü yapılmadığına dair 14.06.2022 tarihinde tutanak tutulduğu ve iş bu tutanağın ----- depo Mal KabulŞefi, Mal kabul şef yardımcısı ve taşımayı yapan aracın şoförü trafından imza altına alındığı görülmüştür. Tutanağın görüntüsüne aşağıda yer verilmiştir.(Bknz). ---- Dosyaya ait ------ numara ve 29.06.2022 tarihli Ekspertiz Raporu: Ekspertiz raporunda özetle; 13.06.2022 tarihinde, ---- isimli firmanın ---- deposundan, ------ deposuna, sigortal----- sorumluluğunda nakledilmek üzere, ekli sevk irsaliyesi muhteviyatı “taze meyve/sebze” cinsi emtia, ruhsatı------ isimli firma adına kayıtlı----- plakalı araca yüklenerek -----sevk edilmiş denerek aşağıdaki yükleme fotoğraflarına yer verildiği, sonrasında sevkiyata konu aracın 14.06.2022 tarihinde alıcı firma deposuna ulaştığı, tahliye operasyonu esnasında araçların kapakları açıldığında ise emtia paletlerinin araç içinde devrilmiş olduğunun görüldüğü, açılan kapaklardan bir kısım emtianın araçtan dökülmesi sebebiyle de alıcı depo yetkilileri tarafından emtianın teslim alınmayıp tamamının reddedildiği belirtilmiştir. (Yükleme sonrası ve Boşaltma sırasında çekilen hasarlı ürünlere ilişkin olarak fotoğraflara aşağıda yer verilmiştir). Ekspertiz raporunda ayrıca İbraz edilen yükleme fotoğraflarının incelenmesi sonucu; emtia paletlerinin araç içine düzenli bir şekilde istiflendiği ancak yapılan sabitlemede kullanılan destek demirinin sadece alt kısımda ve 1 adet kullanıldığı, hasarın nakliye esnasındaki yol şartları ve sarsıntılar sebebiyle üst kısımlarda bulunan emtianın araç arkasında bulunan boşluk kısma düşmesi/devrilmesi sonucu meydana gelmiş olduğu/olabileceği kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Buna istinaden hasarlı emtia üzerinden 12.500TL sovtaj ve 2.000TL sigorta poliçesi kapsamında Muafiyet tenzili de yapıldıktan sonra hasar kabul tutarının 100.301,88TL olarak tavsiye niteliğinde hesaplandığı belirtilmiştir. Davacı ----- tarafından Dava Dışı Sigortalı ------Hasara ilişkin Ödeme yaptığına dair dekont: Konu dekont incelendiğinde; Davacı ------ tarafından ------ işlem referans numarası ve ------- Belge Numarası ile 22/07/2022 işlem tarihli ----- bankasına ait dekont ile dava dışı Sigortalı -----’nin----- bulunan hesabına Dava konusu hasarlı teslimattan sebep 30.000,00TL tutarında havale edildiği, dekont açıklamalarına ise dava konusu hasarlı teslimata ilişkin olarak düzenlenen ------ numaralı sigorta hasar dosya numarasının ilişkilendirildiği görülmüştür. DEĞERLENDİRMELER: Dava konusu olay dosyaya sunulan bilgi ve belgeler dikkate alınarak incelendiğinde kısaca özetle; Dava dışı ---- isimli firma tarafından 13.06.2022 tarihinde ---- depodan ------ depoya teslim edilmek üzere ------ numara ve 13.06.2022 tarihli sevk irsaliyesi ile toplamda 8.660,64kg ağırlığında “taze meyve ve sebze” cinsi emtia sevkiyatı yapıldığı, Bu sevkiyata ait emtianın taşıma sorumluluğunu Dava dışı sigortalı ------ üstlendiği fakat fiili Taşımanın ise Davalı ------tarafından ------ Plakalı araç ile gerçekleştirildiği, Taşıma konusu emtianın 14.06.2022 tarihinde ------ depoya hasarlı bir şekilde ulaştığı, Alıcı tarafından Tahliye edilmek üzere araç kapakları açıldığında emtia paletlerinin devrilmiş olduğunun görüldüğü ve bir kısmının ise araç kapakları açıldığında döküldüğü bu sebepten hasarlı gelen emtia alıcı tarafından kabul edilmeyerek tamamının reddedildiği, Buna istinaden taşıma sorumluluğunu üstelenen dava dışı sigortalı olan ------ firmasının sigortacısı olan davacı ------ tarafından dava konusu oluşan bu hasara ilişkin olarak 22.07.2022 tarihinde poliçe teminat limiti dahilinde 30.000,00TL ödeme yapıldığı, Davacı sigorta şirketi ------ tarafından ödeme yapılan bu tutarın ise davalı fiili taşımacı olan ------halefiyet hükümleri gereği ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte talep edildiği edildiğinden sebep iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Öncelikle Taşıyıcı, eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi, buna karşılık gönderen veya gönderilen ise taşıyıcıya taşıma ücretini ödemeyi borçlanmaktadır. Taşımacıların gerek Ulusal mevzuat gerekse de Uluslararası Taşıma mevzuatı uyarınca eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar olan süre içerisinde eşyanın zıyaından ve hasarından doğacak zararlardan sorumlu olduğu sabittir. Fakat, taşıyıcının bu sorumluluğu zararın oluşmasına varsa gönderenin/yükletenin bir davranışı ya da taşınan eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde bu kriterlerin ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınması gerekir. Ayrıca, ortaya çıkan zıya ve hasar taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmiş ise taşıyıcı sorumluluktan kurtulabilecektir. Gelinen bu noktada Dava konusu olayı taşımacılık mevzuatı yönünden etraflıca ele aldığımızda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun dava konusu işlem ile alâkalı olarak 863, 864, 875, 876, 877 ve 878. Maddeleri ; Bu açıdan değerlendirme yapıldığında gönderenin yüklemenin yapılmasında, gerekli tedbirlerin alınmasında, sabitlemenin yapılmasında sorumluluk sahibi olduğu aşikârdır. Bu sebeple ortaya çıkan zararın oluşmasına gönderenin bir davranışının ya da taşınan eşyanın özel bir ayıbının sebep olup olmadığına da bakmak gerekir. Yukarıda detaylı bir şekilde belirtilen yasal düzenlemeler ve ilgili kanun maddeleri ışığında, emtianın yükleme sorumluluğunun göndericiye ait olduğu açıkça ortaya konulmuştur. Bu bağlamda taşımacının yükün doğru ve güvenli bir şekilde yüklenmesi ve taşınmasına nezaret sorumluluğunu tam olarak yerine getirememesi nedeniyle, yükleme işlemi sırasında meydana gelen kusurların değerlendirilmesi gerekmektedir. Dava dosyasına sunulan yükleme fotoğraflarından da anlaşılacağı üzere dava konusu emtia taşıma aracına gönderici tarafından istiflendikten sonra emtianın bulunduğu kasaların yükleme aracına tam olarak sabitlenmediği, sadece alt kısma 1 adet destek demiri kullanılarak sabitlendiği fakat üst kısımların da destek demiri ile aynı şekilde sabitlenmesi gerekirken gönderici tarafından sabitlenmediği bu sebepten de dosyaya sunulan ekspertiz raporunun yukarıda yer verilen yükleme fotoğrafları incelendiğinde, özellikle yükü araca yükleme, araç içinde istifleme ve sabitleme işlemlerinin doğrudan sorumluluğunu taşıyan dava dışı gönderici ------ firmasının, bu işlemlerin gerçekleştirilmesinde asıl sorumlu olduğu tespit edilmiştir. Buradan hareketle gönderici olarak ------yüklemenin taşıma güvenliğine uygun bir şekilde yapılmasını sağlamakla yükümlü olduğu ve bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, aynı zamanda dava dosyasında yer verilen belgeler arasında dava konusu hasarın direkt olarak sadece taşıma sırasında taşıyıcının yükün özelliklerini dikkate almadan sürüşü gerçekleştirmesinden kaynaklı olduğunu tevsik eder nitelikte herhangi bir rapor veya trafik hız cezası gibi somut bir belgenin de mevcut olmadığı dikkate alındığında fiili taşımacı olan Davalı------ bu aşamada taşıma sürecinde yüklemenin güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesini kontrol etme ve gerektiğinde müdahalede bulunma sorumluluğunu tam olarak ifa edememesi nedeniyle tali sorumlu olduğu yönde değerlendirme yapılmıştır. Bu yönde yapılan inceleme ve değerlendirmelere istinaden, yüklemenin güvenliğine ilişkin sorumlulukların analizi gerçekleştirilmiş ve ilgili tarafların sorumluluk oranları belirlenmiştir. Bu değerlendirme sonucunda, fiili taşımacı olan Davalı ----- taşıma sürecinde yükün güvenliğinin sağlanması konusundaki yükümlülüklerini tam olarak yerine getirememesi nedeniyle %30 oranında sorumlu olduğu tespit edilmiştir. Aynı şekilde, dava dışı gönderici ------Firmasının ise, yükleme işlemlerinin güvenli ve doğru bir şekilde yapılmasından birinci derecede sorumlu olması nedeniyle %70 oranında sorumluluk oranı olduğu yönde değerlendirme yapılmıştır. Bu sorumluluk oranları, yükleme ve taşıma süreçlerindeki sorumlulukların adil bir şekilde paylaştırılması dikkate alınarak tespit edilmiştir. dava dışı gönderici ------- Firmasının, yükleme işlemlerinin güvenliğini sağlama konusunda asli sorumluluğu taşıdığı, dolayısıyla bu yükümlülüğü yerine getirmedeki ihmali nedeniyle daha yüksek oranda kusurlu olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan, Davalı ------taşıma sürecinde, yükün güvenliğini sağlama yükümlülüğü bulunduğu ve bu süreci yeterince kontrol etmediği için belirli bir kusur oranına sahip olduğu kanaatine varılmıştır. Taşıyıcının kusurlu olduğu durumlarda ödeyeceği hasar tazminatı için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine bakılması gerekir. Buna ilişkin TTK’nın “Tazminata esas alınacak değer” başlıklı 880, “Zarar Saptama Giderleri” başlıklı 881, “Sorumluluk Sınırları” başlıklı 882, “Diğer Giderlerin Tazmini” başlıklı 883 ve “Sorumluluğu sınırlama hakkının kaybı” başlıklı 886.maddeleri şu şekildedir; Yukarıda görüldüğü üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda yer verilen hükümler dikkate alındığında öncelikle hasarlı teslimatlarda taşıyıcının sorumluluğu hasarlı kısma isabet eden brüt ağırlığın her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlı tutulduğu görülmektedir. Ayrıca Zarara, kasten veya pervasızca bir davranış sebep olmuş ise taşımacının TTK’nın 886.Maddesi delaletiyle sınırlı sorumluluk yönünden hak kaybına uğrayacağı da aşikârdır. Gelinen noktada dava konusu olay için Taşımacı yönünden TTK’nın 886. Maddesi kapsamında belirtilen hususların oluşmadığı yani taşımacı tarafın sınırlı sorumluluk yönünden hak kaybına uğramayacağı yönünde değerlendirme yapılmıştır. Dolayısıyla burada Taşıyıcının sorumlu olduğu üst sınırların tatbikinde ise eşyada meydana gelen kayıp veya hasar değeri ile kilogram başı 8.33 ÖÇH uygulanması sonucu ortaya çıkan tutarlardan daha düşük olanı sorumluluk sınırı olarak geçerli olacaktır. Bu noktada dava konusu hasara ilişkin olarak emtianın toplam brüt ağırlığı olan 8.660,64kg dikkate alınarak hesaplama yapıldığında; - 8.660,64 kg x 8.33 SDR = 72.143,13 Özel Çekme Hakkı (SDR) - Emtianın Taşımacıya teslim edildiği 13.06.2022 tarihinde ----- Özel Çekme Hakkı (SDR) kurunun 22.9721TL olduğu dikkate alındığında; 72.143,13 SDR x 22.9721TL = 1.657.279,22 TL sınırlı sorumlu olunabilecek tutara ulaşılmaktadır. Dava konusu oluşan hasardan sebep davacı tarafından talep edilen 30.000,00TL tutarının taşımacı için belirlenen 1.657.279,22TL tutarında hesaplanan sınırlı sorumluluk limitleri altında kaldığı, dolayısıyla yukarıda belirtilen sorumluluk oranlarının tatbikinde 30.000,00TL tutarı dikkate alınacaktır. Buradan hareketle davalı fiili taşımacı olan -----için belirlenen %30’luk kusur oranına göre sorumlu olacağı tutar ise; 30.000,00TL x %30 (Taşımacı için belirlenen tali sorumluluk oranı) = 9.000TL olarak hesaplanmıştır. Davacı -----dava konusu talebi ile alâkalı olarak Türk Ticaret Kanunu’nun “Halefiyet” başlıklı 1472. Maddesinde; “MADDE 1472- (1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. (2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur” denmektedir. Bu doğrultuda Davacı sigorta firması olan-----tarafından ----- işlem referans numarası ve ----- Belge Numarası ile 22/07/2022 işlem tarihli ----- bankasına ait dekont ile dava dışı Sigortalı ------ bulunan hesabına dava konusu hasarlı teslimattan sebep 30.000,00TL tutarında havale edildiği, dekont açıklamalarına ise dava konusu hasarlı teslimata ilişkin olarak düzenlenen ------ numaralı sigorta hasar dosya numarasının ilişkilendirildiği görülmüştür. Dolayısıyla dava dosyasına sunulan ve yukarıda yer verilen bilgi ve belgelere istinaden davacı sigortacı tarafından yapılan talebin Sayın Mahkemenin takdirinde olmak üzere yerinde olduğu değerlendirilmektedir.
S O N U Ç: Dava Dosyasında bulunan ve yukarıda yer verilen mevcut bilgi ve belgeler ışığında yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda tüm delillerin ve her türlü hukuksal durumun takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; Gönderenin yüklemenin yapılmasında, gerekli tedbirlerin alınmasında, sabitlemenin yapılmasında sorumluluk sahibi olduğu, dolayısıyla emtianın yükleme sorumluluğunun göndericiye ait olduğu, bu bağlamda taşımacının yükün doğru ve güvenli bir şekilde yüklenmesi ve taşınmasına nezaret sorumluluğunu tam olarak yerine getirememesi nedeniyle, yükleme işlemi sırasında meydana gelen kusurların değerlendirilmesi gerektiği, Dava dosyasına sunulan yükleme fotoğraflarından da anlaşılacağı üzere dava konusu emtia taşıma aracına gönderici tarafından istiflendikten sonra emtianın bulunduğu kasaların yükleme aracına tam olarak sabitlenmediği, sadece alt kısma 1 adet destek demiri kullanılarak sabitlendiği fakat üst kısımların da destek demiri ile aynı şekilde sabitlenmesi gerekirken gönderici tarafından sabitlenmediği bu sebepten de dosyaya sunulan belgeler ve ekspertiz raporunun yukarıda yer verilen yükleme fotoğrafları incelenerek değerlendirildiğinde, a) Özellikle yükü araca yükleme, araç içinde istifleme ve sabitleme işlemlerinin doğrudan sorumluluğunu taşıyan dava dışı gönderici ------ firmasının, bu işlemlerin gerçekleştirilmesinde ASIL SORUMLU olduğu, buradan hareketle gönderici olarak ----- yüklemenin taşıma güvenliğine uygun bir şekilde yapılmasını sağlamakla yükümlü olduğu ve bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, b) Fiili taşımacı olan Davalı ----- ise bu aşamada taşıma sürecinde yüklemenin güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesini kontrol etme ve gerektiğinde müdahalede bulunma sorumluluğunu tam olarak ifa edememesi nedeniyle TALİ SORUMLU olduğu, 2- Hasarlı olduğu için alıcısı tarafından teslim alınmayıp reddedilen emtianın yükleme güvenliğine ilişkin olarak yapılan incelemeler ve bu açıdan ilgili tarafların sorumluluk oranları üzerinden yapılan değerlendirmelere istinaden; a) Fiili taşımacı olan Davalı------ taşıma sürecinde yükün güvenliğinin sağlanması konusundaki yükümlülüklerini tam olarak yerine getirememesi nedeniyle %30 oranında sorumlu olduğu, b) Dava dışı gönderici ----- Firmasının ise, yükleme işlemlerinin güvenli ve doğru bir şekilde yapılmasından birinci derecede sorumlu olması nedeniyle %70 oranında sorumlu olduğu, Dava konusu oluşan hasardan sebep davacı tarafından talep edilen 30.000,00TL tutarının taşımacı için belirlenen 1.657.279,22TL tutarında hesaplanan sınırlı sorumluluk limitleri altında kaldığı, dolayısıyla yukarıda belirtilen sorumluluk oranlarının tatbikinde 30.000,00TL tutarının dikkate alınacağı, buradan hareketle davalı fiili taşımacı olan-----için belirlenen %30’luk kusur oranına göre sorumlu olacağı tutarın ise; 30.000,00TL x %30 (Taşımacı için belirlenen tali sorumluluk oranı) = 9.000TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Mahkememizce işbu dosyada, taşımacılık alanında uzman bir bilirkişi ve emtia alanında uzman bilirkişilerin EK raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen EK bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu emtianın zararının vuku bulunduğu tarihteki dosya içerisindeki bilgi ve belgeler ışığı altında yapmış olduğumuz incelemelerde zarar gören emtia için tespit edilen kök raporumuzdaki bedel kadri maruf olup, ödemesi yapılan sigorta bedelinin de makul olduğu, kök raporumuz da bir değişikliğe gerek olmadığı bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup;
Dava konusu olayda, Dava dışı ------isimli firma tarafından 13.06.2022 tarihinde ---- depodan ----- depoya teslim edilmek üzere ------ numara ve 13.06.2022 tarihli sevk irsaliyesi ile toplamda 8.660,64kg ağırlığında “taze meyve ve sebze” cinsi emtia sevkiyatı yapıldığı, Bu sevkiyata ait emtianın taşıma sorumluluğunu Dava dışı sigortalı ----- üstlendiği fakat fiili Taşımanın ise Davalı ----. tarafından----- Plakalı araç ile gerçekleştirildiği, Taşıma konusu emtianın 14.06.2022 tarihinde ----- depoya hasarlı bir şekilde ulaştığı, Alıcı tarafından Tahliye edilmek üzere araç kapakları açıldığında emtia paletlerinin devrilmiş olduğunun görüldüğü ve bir kısmının ise araç kapakları açıldığında döküldüğü bu sebepten hasarlı gelen emtia alıcı tarafından kabul edilmeyerek tamamının reddedildiği, Buna istinaden taşıma sorumluluğunu üstelenen dava dışı sigortalı olan ----- firmasının sigortacısı olan davacı ------ tarafından dava konusu oluşan bu hasara ilişkin olarak 22.07.2022 tarihinde poliçe teminat limiti dahilinde 30.000,00TL ödeme yapıldığı, Davacı sigorta şirketi ----- tarafından ödeme yapılan bu tutarın ise davalı fiili taşımacı olan ----- halefiyet hükümleri gereği ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte talep edildiği edildiğinden sebep iş bu davanın açıldığı,
Gönderenin yüklemenin yapılmasında, gerekli tedbirlerin alınmasında, sabitlemenin yapılmasında sorumluluk sahibi olduğu, dolayısıyla emtianın yükleme sorumluluğunun göndericiye ait olduğu, bu bağlamda taşımacının yükün doğru ve güvenli bir şekilde yüklenmesi ve taşınmasına nezaret sorumluluğunu tam olarak yerine getirememesi nedeniyle, yükleme işlemi sırasında meydana gelen kusurların değerlendirilmesi gerektiği, Dava dosyasına sunulan yükleme fotoğraflarından da anlaşılacağı üzere dava konusu emtia taşıma aracına gönderici tarafından istiflendikten sonra emtianın bulunduğu kasaların yükleme aracına tam olarak sabitlenmediği, sadece alt kısma 1 adet destek demiri kullanılarak sabitlendiği fakat üst kısımların da destek demiri ile aynı şekilde sabitlenmesi gerekirken gönderici tarafından sabitlenmediği bu sebepten de dosyaya sunulan belgeler ve ekspertiz raporunun yukarıda yer verilen yükleme fotoğrafları incelenerek değerlendirildiğinde, Özellikle yükü araca yükleme, araç içinde istifleme ve sabitleme işlemlerinin doğrudan sorumluluğunu taşıyan dava dışı gönderici ----- firmasının, bu işlemlerin gerçekleştirilmesinde asıl sorumlu olduğu, buradan hareketle gönderici olarak -----, yüklemenin taşıma güvenliğine uygun bir şekilde yapılmasını sağlamakla yükümlü olduğu ve bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, Fiili taşımacı olan Davalı -----ise bu aşamada taşıma sürecinde yüklemenin güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesini kontrol etme ve gerektiğinde müdahalede bulunma sorumluluğunu tam olarak ifa edememesi nedeniyle tali sorumlu olduğu, Hasarlı olduğu için alıcısı tarafından teslim alınmayıp reddedilen emtianın yükleme güvenliğine ilişkin olarak yapılan incelemeler ve bu açıdan ilgili tarafların sorumluluk oranları üzerinden yapılan değerlendirmelere istinaden; Fiili taşımacı olan Davalı ----- taşıma sürecinde yükün güvenliğinin sağlanması konusundaki yükümlülüklerini tam olarak yerine getirememesi nedeniyle %30 oranında sorumlu olduğu, Dava dışı gönderici -----. Firmasının ise, yükleme işlemlerinin güvenli ve doğru bir şekilde yapılmasından birinci derecede sorumlu olması nedeniyle %70 oranında sorumlu olduğu, Dava konusu oluşan hasardan sebep davacı tarafından talep edilen 30.000,00TL tutarının taşımacı için belirlenen 1.657.279,22TL tutarında hesaplanan sınırlı sorumluluk limitleri altında kaldığı, dolayısıyla yukarıda belirtilen sorumluluk oranlarının tatbikinde 30.000,00TL tutarının dikkate alınacağı, buradan hareketle davalı fiili taşımacı olan ------. için belirlenen %30’luk kusur oranına göre sorumlu olacağı tutarın ise; 30.000,00TL x %30 (Taşımacı için belirlenen tali sorumluluk oranı) = 9.000TL olduğu, davacı sigortanın ödemiş olduğu miktar üzerinden davalının kusuru oranında talepte bulunabileceği, ödeme tarihi olan 22/07/2022 tarihinden itibaren ticari iş olması sebebiyle avans faiz istenebileceği anlaşılmakla, aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
1-) Davanın kısmen kabulü ile, 9.000,00 TL'nin 22/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-)Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre 936,00-TL'nin davalıdan, 2.184,00-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-Karar tarihinde alınması gerekli 615,40-TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 512,33-TL harçtan mahsubu ile bakiye 103,07-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 8.072,00 TL yargılama gideri üzerinden davanın kabul ve red oranına göre belirlenen 2.421,60-TL'nin ve davacı tarafça yatırılan 512,33 TL peşin harç giderinin toplamı 2.933,93-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A,A,Ü,T, deki esaslara göre belirlenen 9.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A,A,Ü,T, 13/3. maddedeki esaslara göre belirlenen 9.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Dair, davacı vekilinin (e-duruşma) ve davalı vekilinin (e-duruşma) yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.