T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/89
KARAR NO : 2025/257
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 06/02/2024
KARAR TARİHİ : 14/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “Müvekkile ait---- plakalı araç, davalı ----- şirketinin sigortalısı olan dava dışı araç maliki -----plakalı aracı ile 20.01.2021 tarihindeki ------ mevkiinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi internet sayfasından alınan ve kusur oranlarını gösteren tramer kayıtlarına bakıldığında söz konusu kazanın oluşumunda müvekkil şirket aracının kusursuz olduğu, davalı ---- şirketinin sigortalısı olan dava dışı araç maliki ve sigortalı olan ----- ve Kültür Derneği 'nin aracının söz konusu kazada %100 kusurlu olduğunu, 01/10/2021 tarihli değer kaybı tespiti içerir ekspertiz raporunda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere; müvekkil şirkete ait kazaya karışan-----plakalı araca ilişkin piyasa rayiç araştırmaları, kaza tarihi dikkate alınarak yapılan araştırmalar kapsamında; araca ilişkin eski hasar kayıtları (aracın daha öncesinde herhangi bir hasar kaydı bulunmadığı tramer kayıtlarında görünmektedir) ışığında total kilometre ve araç bakım durumu gibi hususlar dikkate alınarak müvekkil şirket aracının söz konusu kaza öncesi hali ile araç rayiç değeri 160.000,00TL olarak belirlenmiş ve kaza sonrası reel olarak 2.000,00TL değer kaybederek piyasa rayiç değerinin 158.000,00TL'ye düştüğü tespit edildiğini, dava dilekçesine ek olarak sunmuş olduğumuz ekspertiz raporunda belirlenen 2.000,00TL değer kaybının tahsili amacıyla davalı şirket olan ---- yasal başvuru süresi içerisinde değer kaybı başvurusu yapılmış ancak davalı ----- Şirketine yapmış olduğumuz değer kaybı başvurusuna ilişkin müvekkil şirkete 739,93 TL ödeme yapıldığını, bu sebeple tespit edilen 2.000,00 TL değer kaybına istinaden müvekkil şirkete yapılan 739,93 TL kısmi ödemeden kalan 1.260,07 TL bakiye değer kaybı tutarının tahsili amacıyla davalı sigorta şirketi aleyhine ----İcra Müdürlüğü'nün ---- esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takip başlatılmış, ancak davalı, söz konusu icra takibine karşı itiraz ederek icra takibinin durmasına sebebiyet verdiğini, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile icra dosyasına yapılan haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin devamına (takip tarihinden itibaren İşleyecek Ticari Temerrüt Faizi İle Birlikte), davalının asıl alacak üzerinden % 20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Huzurdaki dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.
---- İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı dosyası celp edilmiştir.
Mahkememizce işbu dosyada, makine mühendisi bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle;
Analiz, İnceleme Ve Değerlendirmeler: İcra Takip Dosyası: Sayın mahkemece, dava dosyasına temin edilen ---- İcra Dairesi ---- sayılı dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine, 1.260,07TL--- Plakalı Araç Yönünden Ödenmeyen 1.260,07 TL Tutarlı Bakiye Değer Kaybı Tazminatı) asıl alacağın tahsili için 18.07.2023 tarihinde takip başlatılmış olup davalının itirazı üzerine tekibin durduğu anlaşılmıştır. Kaza Tespit Tutanağı: Taraflar arasında 20.01.2021 tarihli, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlenmiş olup, dosya kapsamında kaza ve kusurun anlaşılmasına katkıda bulunur nitelikte başkaca bir bilgi ve tespitin bulunmadığı görülmüş; Sigorta Bilgi Merkezi birimince yapılan inceleme sonucu davalı sigorta şirketine sigortalı ---- plakalı araç sürücüsünün %100 oranda kusurlu olduğu belirlenmiş, tarafların itirazı olmaksızın hasar ödemesi yapılmış olup SBM kaza tespit tutanağı aşağıda görülmektedir.
SBM belgeleri: Sayın mahkemece, dava dosyasına temin edilen ---- Birliği’ nin bila tarihli, ---- sayılı belge ve eklerinde; ---- plakalı aracın, kaza tarihinde dava dışı ---- şirketine ZMM trafik sigortalı olduğu, ---- şirketine KASKO sigortalı olduğu ve daha önce kaza geçirmediği, ---- plakalı aracın, kaza tarihinde davalı sigorta şirketine ZMM trafik sigortalı olduğu, belirlenmiştir. Davacı tarafa ait ----plakalı aracın hasarlarına ilişkin, ----- isimli ekspertize ait 03.05.2021 tarihli raporda “ aracın 2. El piyasa değerinin 100.000TL, km değerinin belirsiz, hasar gören parçaların onarımının işçilik dâhil toplam 3.234,91TL tutarda olduğu belirlenmiş olup görüntüsü aşağıda verilmiştir.
¸
Ekspertiz Raporu: Davacı tarafın dosyaya sunduğu, ---- isimli ekspertiz tarafından hazırlanan bila tarihli raporda “--- plakalı aracın --- model, ---- marka,---- tipte olarak km’ sinin 35.600 olduğu, 2.el piyasa değerinin 160.000TL, hasarlı ve değer kaybına esas olan arka tampon ve panel parçalarının onarımı sonrası piyasa değerinin 158.000TL olacağı kanaatiyle 2.000TL değer kaybı oluşacağı” belirtilmiş ise de onarıma ait görüntülerin bulunmadığı anlaşılmıştır. Davalı Sigorta Şirketinin Yazısı: Sayın mahkemece, dava dosyasına temin edilen davalı şirkete ait 12.03.2024 tarihli yazı ve eklerine göre “Davacı tarafından Değer Kaybı için şirketimize yapılan başvuru üzerine 22.10.2021 tarihinde hasar dosyası açılmış olup açılan hasar dosyasından 17.12.2021 tarihinde ---- 739,93-TL, Davacı tarafından hasar dosyası için şirketimize yapılan başvuru üzerine 20.01.2021 tarihinde hasar dosyası açılmış olup 28.06.2021 tarihinde ---- Şirketi'ne 3.234,91-TL ödeme yapılmıştır. Talep edilen hasar dosyası, ödemelere ilişkin dekontlar ve ----- numaralı Trafik Sigorta poliçesi yazımız ekinde sunulmaktadır” olarak belirtilmiş olup dekontlar ekinde sunulmuştur. Dosya kapsamında alacak miktarının belirlenmesine katkıda bulunur nitelikte başkaca bir bilgi ve tespitin bulunmadığı görülmüş; Yukarıda irdelenen tespitler değer kaybı zararının anlaşılmasına yeterli bulunarak aşağıda değerlendirilmiştir. ----- plakalı aracın kaza anına ve hasarına ait görüntüler aşağıda verilmektedir.
Trafik kazası ile araçlarda meydana gelen hasar, yetkili servis tarafından ve orijinal parça ile değişim yapılarak giderilmiş olsa dahi değer kaybı zararı ortaya çıkmaktadır. Sebebiyse, piyasada araç alınırken geçmişte kaza kaydı olmayan aracı satın edinmeyi tercih nedeni olup bu da geçmişte kazaya karışmış olan aracın piyasadaki değerini düşürmektedir. Araçlarda hasarlar sonucu oluşan piyasa değer kaybı tespitinde özellikle aracın modeli, kilometresi, orijinal parçalarla onarımının yapılıp-yapılmadığı, daha önce bir kazaya uğrayıp-uğramadığı vb. kriterler esas alınmakta olup piyasada genel olarak ağır hasar olarak nitelenen ve değer kaybına neden olan kaynaklı parçalardan orta direk, tavan sacı, havuz sacı, arka panel, şasi, kapı direkleri ve çamurluk hasarları ile boyanacak karoseri parça sayısı artıkça ağır hasarlık derecesi de artmaktadır. Değer kaybı hesaplamalarında esas alınan 14.05.2015 tarih ve ---- sayılı resmi gazetede yayınlanan Hazine Müsteşarlığı tebliği ile yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları dikkate alınmakta iken, Anayasa mahkemesi -----sayılı 17.07.2020 tarihli ilamı ile 2918 sayılı kanun 90.maddesinde yer alan "genel şartlarda ..." ifadesinin anayasaya aykırılık teşkil etmesi sebebi ile iptaline karar vermiş olup, tazminat hesaplarında TBK’ nun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Araç değer kaybı hesaplamalarında; Aracın marka ve modeli, Aracın üretim tarihi, Aracın trafiğe çıkış tarihi, Aracın kaza anındaki kilometresi, Aracın kaza tarihi itibariyle muadillerinin ikinci el piyasasındaki rayiç değeri, racın hasar geçmişi ve niteliği, Aracın boyanan/değişen parçaları, dikkate alınarak hesaplanmakta olup; SBM yazısında, alacağı oluşturan ---- plakalı aracın ---- model, ---- marka, ----- tipte olarak km’ sinin 35.600 olduğu belirlenmiştir. Aracın, daha önce kaza geçirmediği belirlenmiş olup hasarsız serbest piyasa değerinin en yüksek 170.000,00 TL, en düşük 150.000,00TL bedelde olarak ortalama 160.000,00TL değerde olduğu belirlenmiştir. Davacı tarafın dosyaya sunduğu değer kaybı ekspertiz raporunda hasarlı ARKA TAMPON VE ARKA PANEL parçalarının onarımının, kaporta düzeltme/boya ağırlıklı olduğu dikkate alınmıştır. Bu durumda, onarım sonrası piyasa değerinin azami 158.000,00TL olarak (160.000,00-158.000,00=) 2.000,00TL tutarda değer kaybı olacağı, kanaati oluşmuştur. Kaza olayında, davalılara ait/sigortalı sürücü %100 kusurlu olduğundan oluşan değer kaybı zararından (2.000,00TL) sorumlu olacağı, değer kaybı için davalı tarafça ödenen 739,93-TL tutarın tenzili ile (2.000-739,93=) 1.260,07TL tutardan daha sorumlu olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Tarafların iddia ve savunmaları, HMK 222 mad. ve TTK. Hükümlerine göre, uyuşmazlığa konu üzerinde bilirkişi sıfatıyla, dava dosyasına mübrez belgeler ile "takdiri delil" niteliğini haiz davacı kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; Dava konusu alacağı oluşturan ----- plakalı aracın hasar görmesi sonucu oluşan değer kaybı bedelinin 2.000,00TL tutarda olacağı, tazmin edilen 739,93TL tenzil edildiğinde, davalı sigorta şirketinin bakiye 1.260,07TL tutardan daha sorumlu olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce makine mühendisi bilirkişi ek raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi ek raporunda özetle; Yeniden Yapılan Analiz, İnceleme Ve Değerlendirmeler: Sayın mahkemenin ara karı doğrultusunda; Kaza Tespit Tutanağı: Taraflar arasında 20.01.2021 tarihli, Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı düzenlenmiş olup, sürücü görüşlerinde ---- plakalı araç sürücüsü ---- beyanında ----Caddesinde ilerlerken, ---- plakalı araç önümde yavaşladı, aracımla arkadan vurdum” olarak, diğer --- plakalı araç sürücüsü ---- beyanında “ ---- Caddesinde ışıklarda durdum----- plakalı araç arkadan vurdu” olarak beyan ettikleri anlaşılmıştır. a) Kazanın Meydana Geldiği Tarih ve Saat: 20.01.2021, Saat: 08.30 b) Kazanın Meydana Geldiği Yer: ------Caddesi olup tutanakta belirtilen başka bilgiler bulunmadığından kaza mahalinin uydu görüntüsü çizilememiştir. Ancak kaza olayının arkadan çarpma şeklinde gerçekleştiği belirgin olup kaza tutanağındaki kroki aşagıda verilmiştir.
Tutanakta göründüğü üzere; ----plakalı araç sürücüsü ---- sevk ve idaresinde olan aracı ile -----Caddesinde, kendi istikametinde ilerlerken ışıklara geldiğinde duraklamış olup bu esnada arkasında aynı istikamette seyir halinde olan ---- plakalı araç sürücüsü ----- arka tarafında seyir halinde iken duramayarak arka kısmından çarptığı belirlenmiştir. Sigorta Bilgi Merkezi birimince yapılan inceleme sonucu; kazaya karışan ----- plakalı araç sürücüsünün asli ve tek %100 oranda kusurlu olduğu belirlenmiş olup SBM KAZA TESPİT TUTANAĞI aşağıda görülmektedir. Dosya kapsamında alacak miktarının belirlenmesine katkıda bulunur nitelikte başkaca bir bilgi ve tespitin bulunmadığı görülmüş; Yukarıda irdelenen tespitler değer kaybı zararının anlaşılmasına yeterli bulunarak aşağıda değerlendirilmiştir. Kaza anına ve hasarına ait görüntüler aşağıda verilmektedir.
DAVACININ MALİKİ OLDUĞU --- PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ-----; Kendi istikametinde ön tarafta seyir halinde olup trafik ışıklarına geldiğinde, arka tarafından aynı yön ve istikamette seyir halinde olan ---- plakalı aracın duramayarak arkadan çarpması sonucu kazanın gerçekleştiği, beyanında da ----Caddesinde ışıklarda durdum, ---- plakalı araç arkadan vurdu” olarak belirtmiş olup bu oluşumda araçların ve trafiğin olağan güçlüklerinin ötesinde bir etkisinin bulunmadığı anlaşıldığından: atfı kabil bir kusuru bulunmamaktadır. davalının sigortalısı ---- plakalı araç sürücüsü ----: Sevk ve idaresinde bulunduğu aracı ile kaza mahalli olan -----Caddesi istikametinde seyir halinde olup ışıklara geldiğinde, önünde aynı yön ve istikamette seyir halinde olan ---- plakalı araca duramayarak kazanın gerçekleştiği belirgin olup sürücü beyanında da “----- plakalı araç önümde yavaşladı, aracımla arkadan vurdum” olarak belirtmiş olup kazanın oluşumunda; trafikte seyri esnasında dikkat ve özen yükümlülüklerini yerine getirmeyip, gündüz vakti ttrafik ışıklarını dikkate almayarak, dikkatli olması gerekirken aksine hareketlerle aracını yoldaki mevcut trafik durumuna göre kendi gidiş yolunda tutma ve durdurma becerisi gösteremeyerek harici bir neden yok iken öndeki araca ARKADAN ÇARPMIŞ olması sureti ile “Tedbirsizlik Dikkatsizlik” ve yine; Sürücünün bu davranışı: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun: Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu: Madde 47 – Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, Uymak zorundadırlar. Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Madde 52 – Sürücüler: b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, Zorundadırlar. Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında; d) Arkadan çarpma, hallerinde asli kusurlu sayılırlar. Maddelerinin ihlali niteliğinde olarak kazanın oluşumunda ve dava konusu taleplere neden olan zararlı sonucun ortaya çıkmasında asli ve tek olarak; %100 oranında kusurlu olduğu, belirlenmiştir. Kaza olayında, davalılara ait/sigortalı sürücü %100 kusurlu olduğundan oluşan değer kaybı zararından (2.000,00TL) sorumlu olacağı, değer kaybı için davalı tarafça ödenen 739,93-TL tutarın tenzili ile (2.000-739,93=) 1.260,07TL tutardan daha sorumlu olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Tarafların iddia ve savunmaları, HMK 222 mad. ve TTK. Hükümlerine göre, uyuşmazlığa konu üzerinde bilirkişi sıfatıyla, dava dosyasına mübrez belgeler ile "takdiri delil" niteliğini haiz davacı kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; Dava konusu alacağı oluşturan ----- plakalı aracın hasar görmesi sonucu oluşan değer kaybı bedelinin 2.000,00TL tutarda olacağı, tazmin edilen 739,93TL tenzil edildiğinde, davalı sigorta şirketinin bakiye 1.260,07TL tutardan daha sorumlu olduğu, Somut olayda kusur, zarar ve tazminat hususlarında yargılamayı gerektiren dosya kapsamı gözetildiğinde yargılama giderleri ve inkâr tazminatı talebi sayın mahkemenin takdirinde olduğu bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup;
Davanın icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, icra takibinin trafik kazasından kaynaklı değer kaybı bedelinin tazmini istemine ilişkin olduğu, meydana gelen trafik kazasında davacının maliki olduğu---- plakalı araç sürücüsü muhittin camızcının atfı kabil bi-r kusuru bulunmadığı, davalının sigortalısı ---- plakalı araç sürücüsü ---- asli ve tek olarak; %100 oranında kusurlu olduğu, Kaza olayında, davalılara ait/sigortalı sürücü %100 kusurlu olduğu, Dava konusu alacağı oluşturan ---- plakalı aracın hasar görmesi sonucu oluşan değer kaybı bedelinin 2.000,00TL tutarda olacağı, tazmin edilen 739,93TL tenzil edildiğinde, davalı sigorta şirketinin bakiye 1.260,07TL tutardan daha sorumlu olduğu, davalı sigortanın ZMMS sigortacısı olarak sorumlu olduğu, TTK 1530. Maddesi gereği temerrüt faizinin mal ve hizmet tedariğinde geç ödemelerde uygulanabileceği, davaya konu trafik kazasından kaynaklı istenemeyeceği, bu sebeple yasal faiz ile takibin devamına karar vermek gerektiği anlaşılmakla, aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.İcra inkar tazminat talebinin, miktarın belirlenmesi yargılamayı gerektirmesi sebebiyle likit olmadığından yerinde olmadığı anlaşılmakla, şartları oluşmayan icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
2-----. İcra Dairesi'nin ----- Esas sayılı icra dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, duran takibin 1.260,07 TL asıl alacak üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DEVAMINA,
3-Şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-Karar ve ilâm harcı olan 615,40-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.260,07 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafça yapılan 4.198,00 TL yargılama gideri ve 427,60 TL peşin harç toplamı 4.625,60-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK Madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekili yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.