T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/183
KARAR NO : 2025/198
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/03/2024
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili verdiği dava dilekçesinde özetle;
Müvekkili şirketin; bilgisayar, yazılım v.s. sistemlerinin ithalatını ve toptan satıcılığını yaptığını, davalı şirketinde müvekkili şirketten ticari amaçlı olarak --- Planları satın aldığını, ---- hizmetinin önce kullan sonra öde mantığı ile çalışan bir ürün olduğunu, ----- tarafından bildirilen aylık kullanımın, bir sonraki ayın içerisinde bayilere fatura edildiğini, davalı bayinin veya son kullanıcısının kullanımından kaynaklanan 4.319.311,84.TL tutarındaki kullanım bedelinin 31.08.2022 tarihli, ----- no.lu fatura ile bayiye fatura edildiğini, fakat bayi tarafından fatura tutarının kabul edilmediğini ve 15.09.2022 olan son ödeme tarihi geçtiği halde ödeme yapmadığını, faturalar üzerinde son ödeme tarihlerinin yer almakta olup, en geç son ödeme tarihlerinde ödeme yapılmasının taraflar arasında kabul görmüş bir uygulama olduğunu ve uzun süredir uygulandığını, davadan önce dava şartı arabuluculuk müessesesine müracaat edilmişse de, borçlu ile yapılan görüşmelerden bir netice alınamadığını, dolayısıyla da anlaşma sağlanamadığını, faturaya konu ürünün, ---- hizmetinin aylık kullanım bedeli olması sebebiyle fiziken teslim edilen ürünlerden olmadığından, teslim vakıası ve aylık kullanım miktarlarının, müvekkil şirketin sistemlerinde elektronik ortamda ve bilirkişi vasıtasıyla yapılacak inceleme sonucunda tesbit edilebileceğini beyanla müvekkil şirketin davalıdan alacaklı olduğu, 31.08.2022 tarihli, ----- no.lu fatura bedeli olan 4.319.311,84.TL tutarındaki kullanım bedelinin, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla fatura üzerindeki son ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont/avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle;
Davacı tarafın dava dilekçesinde taraflar arasındaki ticari satıma konu ----- planları ürünü için 4.319.311,84 tl'lik bir kullanımın söz konusu olduğunu ve bu kullanımın da müvekkili şirketin veya müvekkil şirketin müşterisi olan kullanıcıları tarafından gerçekleştirildiğini, bu sebeple de bu bedelin müvekkil şirkete fatura edildiğini, ancak fatura bedelinin müvekkili şirket tarafından ödenmediğinin beyan edildiğini, davacı tarafın böyle bir alacağının bulunmadığını, müvekkili şirketin davalı şirket ile 02.10.2020 tarihinde yapmış olduğu sözleşmeye istinaden davalı şirketten ---- Planları ürününü satın aldığını, satın alınan bu ürünler de yine müvekkili şirketçe kendi müşterilerine bir anlaşma çerçevesinde kullandırıldığını, yani davacı şirketin ----- distribütörü konumunda olup, müvekkili şirketin ise bu distribütörün bayisi konumunda olduğunu, bayi statüsündeki müvekkili şirketin davaya konu ----- ürünlerini kendi müşterilerine satmak suretiyle kullandırdığını, taraflar arasında yerleşmiş ticari teamül gereği aylık kullanım bedelinin bir sonraki ay davacı şirketçe müvekkili şirkete fatura edildiğini ve müvekkil şirketçe de ödeme yapıldığını, davaya konu 31.08.2022 tarihli 4.319.311,84.TL tutarındaki faturaya kadarki bütün kullanımların yaklaşık 1.600 TL olarak fatura edildiği ve bu tarihten sonraki kullanımların da aynı şekilde aşağı yukarı aynı miktarlarda fatura edildiği halde 31.08.2022 tarihinden 1 ay önceki kullanımın 4.319.311,84.TL olarak fatura edildiğini, yani davaya konu edilen ayda müvekkili şirkete önceki ve sonraki aylardaki faturaların tam 2.699 katı tutarında fahiş bir miktar fatura edildiğini, ne müvekkili şirket tarafından ne de müvekkil şirketin müşterilerinin böylesine fahiş bir ürün kullanımının söz konusu olmadığını, bu durumun yapılacak bilirkişi incelemesinde de ortaya çıkacağını,, bu sebeple davacı şirketin müvekkili şirketten böyle bir alacağı bulunmadığını beyanla işbu haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava faturaya dayalı alacak davasıdır.
Davacı vekili, davalının icari amaçlı olarak ---- Planları satın aldığını, ----- hizmetinin önce kullan sonra öde mantığı ile çalışan bir ürün olduğunu, ------ tarafından bildirilen aylık kullanımın, bir sonraki ayın içerisinde bayilere fatura edildiğini, davalı bayinin veya son kullanıcısının kullanımından kaynaklanan 4.319.311,84.TL tutarındaki kullanım bedelinin 31.08.2022 tarihli,------ no.lu fatura ile bayiye fatura edildiğini, fakat bayi tarafından fatura tutarının kabul edilmediğini ve 15.09.2022 olan son ödeme tarihi geçtiği halde ödeme yapmadığını beyan etmiş, davalı vekili ise, davacı şirketin ---- distribütörü , müvekkili şirketin ise bu distribütörün bayisi konumunda olduğunu, bayi statüsündeki müvekkili şirketin davaya konu ------ ürünlerini kendi müşterilerine satmak suretiyle kullandırdığını, taraflar arasında yerleşmiş ticari teamül gereği aylık kullanım bedelinin bir sonraki ay davacı şirketçe müvekkili şirkete fatura edildiğini ve müvekkili şirketçe de ödeme yapıldığını,davaya konu 31.08.2022 tarihli 4.319.311,84.TL tutarındaki faturaya kadarki bütün kullanımların yaklaşık 1.600 TL olarak fatura edildiği ve bu tarihten sonraki kullanımların da aynı şekilde aşağı yukarı aynı miktarlarda fatura edildiği halde 31.08.2022 tarihinden 1 ay önceki kullanımın 4.319.311,84.TL olarak fatura edildiğini, yani davaya konu edilen ayda müvekkili şirkete önceki ve sonraki aylardaki faturaların tam 2.699 katı tutarında fahiş bir miktar fatura edildiğini, ne müvekkili şirket tarafından ne de müvekkil şirketin müşterilerinin böylesine fahiş bir ürün kullanımının söz konusu olmadığını, bu durumun yapılacak bilirkişi incelemesinde de ortaya çıkacağını savunmuş olup, taraflar arasında ----- ürünlerinin kullandırma amaçlı davalı tarafından davacıdan satın almaya dayalı sürekli bir ticari ilişkinin bulunduğuna dair bir uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın 31.08.2022 tarihli 4.319.311,84.TL tutarındaki fatura bedeli kadar kullanımının olup olmadığı konusunda olduğu anlaşılmış, her iki tarafta bilirkişi deliline dayan- mıştır. HMK266 maddesine göre Mahkeme, çözümü hukuki bilgi dışında özel ve teknik bilgi gerektiren konularda bilirkişiye başvurabilir. Bilirkişi tarafların isteği üzerine veya mahkemece resen atanır. Bilirkişi deliline dayanma ispat yükü kendisine düşen tarafın sorumluluğundadır.
HMK 190 maddesine göre ıspat yükü kanunda aksine bir düzenleme yoksa kural olarak bir davada iddiasını ıspat etmekle yükümlü olan tarafa aittir.
Somut olayda ıspat yükü fatura bedeli kadar hizmet verildiğini davacının ispatlaması gerekmekte olup, ----- adlı ürünün davalı tarafından fatura bedeli kadar davalı tarafça kullanılıp kullanılmadığ ve faturanın ticari defterlerde usulüne uygun kaydının bulunup bulunmadığının ancak bilgisayar uzmanı bilirkişi ve bir mali müşavir tarafından yapılacak biliirkişi incelemesiyle tespitinin mümkün olduğu, mahkememizce 02.10.2024 tarihli duruşmada. bilirkişi incelemesi kararı verilmiş, ıspat yükü kendisine düşen davacıya bilirkişi ücretini yatırması için kesin süre verilmiş, kesin süre içinde ve sonrasında bilirkişi incelemesi yapılamamıştır.Ayrıca taraflara ait BA/BS formları ilgili vergi dairesinden dosyaya getirtilmiş, yapılan incelmede dava konusu faturaya bu bildirimlerede rastlanmamıştır.
Sonuç olarak yapılan açıklamalar ışığında, davacı tarafça kanıtlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Kanıtlanamayan davanın REDDİNE,
2-AlInması gereken 615,40.-TL harcın peşin alınan 73,763,05.-TL harçtan mahsubu ile fazladan alınan 73.147,65.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Dava reddolduğundan. AAÜT'ye göre takdir edilen 489.544,64.- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Dava reddolduğundan Ara buluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320.-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.