T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/490
KARAR NO : 2025/161
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/07/2023
KARAR TARİHİ : 21/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ---- ait , ----- sevk ve idaresindeki ---- plakalı araç ile ----- ait ----- sevk ve idaresindeki ---- plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin aracında hasar oluştuğunu, kaza neticesinde sürücüler arasında kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, bu tutanağa göre kazanın oluşunda ----- plakalı araç sürücüsü kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracına arkadan çarpmak suretiyle hasar oluşmasına sebep verdiğini, işbu kaza neticesinde müvekkilinin aracı, ----- poliçe numaralı kasko poliçesinden ---- Tarafından ----- yetkili servisinde tamir edildiğini, iş emri teslim formu başlıklı evrakta ve faturada görünen parçaların değiştirildiğini ve tamir edildiğini, bu kaza neticesinde müvekkilinin aracına 19.883,39 TL tramer kaydı işlendiğini, bu kazadan önce müvekkilinin aracında herhangi bir hasar ve hasar kaydının mevcut olmadığını, müvekkili kaza tarihi olan 16.01.2023 tarihinden fatura tarihi olan 31.01.2023 tarihine kadar aracını kullanamadığını ve bu süreçte aracından mahrum kaldığını, müvekkilinin bu süreçte aracını kullanamamasından kaynaklı olarak da mahrumiyet bedelini talep ettiklerini, davalı ----- plakalı araç ---- poliçe numarası ile davalı ---- tarafından sigortalı olduğunu, müvekkili adına davalı ----- 17.02.2023 tarihinde yazılı olarak başvurulduğunu ancak davalı ----- tarafından herhangi bir dönüş yapılmadığını, tüm bu sürecin sonunda 02.03.2023 tarihinde ticari uyuşmazlıklarda zorunlu dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, davalılardan -----. ile yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşma sağlanamadığını, diğer davalı ----- açısından arabuluculuğa başvuru dava şartı olmadığından, görüşmelere dahil edilmediğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası altında sigortacı, kaza esnasında hatalı olan araç sahibinin sorumluluklarına müteselsilen, yani zincirleme olarak ortak olmaktadır. Türk Ticaret Kanununun 1409. maddesine göre kusurlu olan tarafın trafik sigortası hasarı ve değer kaybını telafi etmekle yükümlü olduğunu, Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, bu verilen maddeler dayanarak davalılar-----müvekkilin aracında oluşan değer kaybından müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını, müvekkili ---- ait ----- plakalı araçta oluşan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 6100 sayılı HMK'nin 107. Maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak 100TL değer kaybının davalılardan alınarak dava tarihinden itibaren mevduata uygulanan faizi ile birlikte müvekkile ödenmesine, müvekkili ---- ait ----- plakalı aracın tamirat süresince müvekkilinin aracını kullanamamasından kaynaklı olarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 6100 sayılı HMK'nin 107.maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak 100 TL mahrumiyet bedelinin davalı ---- sigorta dışındaki davalılar olan ---- ile --- alınarak, dava tarihinden itibaren mevduata uygulanan faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; bilindiği üzere sigorta şirketlerine karşı dava açılabilmesi için KTK md.97 uyarınca başvuru yapılması, yapılan başvuruda yine Genel Şartlarda belirtilmiş olan ama genel itibarı ile talep edilen hususa ilişkin belge ve ödeme talep edilmesi sebebi ile ıban bilgisi verilmesi zorunlu olduğunu, ancak davacı yanın müvekkili şirkete talebine ilişkin herhangi bir başvuruda bulunmadığını ve bu sebeple dosyası dahi açılmadığını, işbu sebeple dava şartı olan yazılı başvuru yerine getirilmemiş olduğundan usulden reddine karar verilmesini, davacı tarafın kasko şirketine hasar onarım bedeli ödemesi yapıldığını, davacı tarafın aracı ---- Sigorta’dan kasko sigortası ile sigortalı olduğunu, nitekim araçta meydana gelen hasar ----- Sigorta tarafından karşılandığını, kendilerine19.883,38- tl hasar onarım bedeli rücu edilmiş ve ödendiğini, işbu sebeple teminat limitlerinin dikkate alınması gerektiğini, araç mahrumiyet bedeli zorunlu trafik sigortası bakımından teminat dışı olduğundan başvuran taraf zmss kapsamında araç mahrumiyet bedelini talep edemeyeceğini, KTK m.97 uyarınca kendilerine yazılı başvuru yapılmadığından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, 04.12.2021 tarihinde ve ---- sayılı ----- gazate’de yayımlanan “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanmasına,değer kaybı yönünden bilirkişi incelemesi yapılması halinde dosyanın; 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası genel şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, araç mahrumiyet bedeli talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhlerine sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmaları nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Huzurdaki dava, trafik kazasından kaynaklı olarak davacının aracında meydana gelen zarar dolayısıyla, tüm davalılardan değer kaybının tazmini, sigorta dışındaki davalılardan mahrumiyet bedelinin tazmini davasıdır.
Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce işbu dosyada, Makine Mühendisi bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; Trafik kazası ile araçlarda meydana gelen hasar, yetkili servis tarafından ve orijinal parça ile değişim yapılarak giderilmiş olsa dahi değer kaybı zararı ortaya çıkmaktadır. Sebebiyse, piyasada araç alınırken geçmişte kaza kaydı olmayan aracı satın edinmeyi tercih nedeni olup bu da geçmişte kazaya karışmış olan aracın piyasadaki değerini düşürmektedir. Araçlarda hasarlar sonucu oluşan piyasa değer kaybı tespitinde özellikle aracın modeli, kilometresi, orijinal parçalarla onarımının yapılıp-yapılmadığı, daha önce bir kazaya uğrayıp-uğramadığı vb. kriterler esas alınmakta olup piyasada genel olarak ağır hasar olarak nitelenen ve değer kaybına neden olan kaynaklı parçalardan orta direk, tavan sacı, havuz sacı, arka panel, şasi, kapı direkleri ve çamurluk hasarları ile boyanacak karoseri parça sayısı artıkça ağır hasarlık derecesi de artmaktadır.Değer kaybı hesaplamalarında esas alınan 14.05.2015 tarih ve --- sayılı ---- gazetede yayınlanan Hazine Müsteşarlığı tebliği ile yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk 8 sayılı kanun 90.maddesinde yer alan "genel larda ifadesinin Sigortası Genel Şartları dikkate alınmakta iken, Anayasa mahkemesi------ Sayılı 17.07.2020 tarihli ilamı ile 291 ... İfadesini ile Araç değer kaybı hesaplamalarında; Aracın marka ve modeli, Aracın üretim tarihi, Aracın trafiğe çıkış tarihi, Aracın kaza anındaki kilometresi, Aracın kaza tarihi itibariyle muadillerinin ikinci el piyasasındaki rayiç değeri, Aracın hasar geçmişi ve niteliği, Aracın boyanan/değişen parçaları, dikkate alınarak hesaplanmakta olup; SBM Ekspertiz raporunda, alacağı oluşturan---- plakalı aracın ---- model,---- marka,------ tipte olarak km” sinin 34.034 olduğu belirlenmiştir. Aracın, özellikle 2 yıllık, 33.139 km de olması ve bu kaza haricinde kaza geçirmediği belirlenmiş olup hasarsız serbest piyasa değerinin en yüksek 700.000,00 TL, en düşük 690.000,00TL bedelde olarak ortalama 695.000,00TL bedelde olduğu belirlenmiştir. Değer kaybına esas olan hasarlı ARKA TAMPON, ARKA TAMPON DEMİRİ, BAGAJ KAPAĞI, SAĞ ARKA ÇAMURLUK VE ŞASE parçalarının onarımının kaporta değişim/düzeltme/boya ağırlıklı olduğu dikkate alındığında; Onarım sonrası piyasa değerinin azami 665.500,00TL olarak (695.000-665.500,00—) 29.500,00TL tutarda değer kaybı olacağı, kanaati oluşmuştur. Ekspertiz raporunda, dava konusu aracın onarım süresi 12 gün olarak belirlenmiş olup, hasarın niteliği ve sök-tak montaj işlemleri nedeniyle makul ve gerçekçi olduğu, davacı tarafın fatura tarihi itibariyle talep ettiği sürenin gerçekçi ve objektif olmayacağı gerçeğiyle; benzer-eşdeğer araçların günlük kiralama ücreti en yüksek 500,00TL, en düşük 400,00TL bedelde olarak ortalama 450,00TL den (12x450-) 5.400,00TL tutarda olacağı belirlenmiştir. Kaza olayında, davalılara ait/sigortalı sürücü 0100 kusurlu olduğundan oluşan toplam (29.500-4-5.400X—) 34.900,00TL tutardan sorumlu olacakları kanaatine varılmıştır. SONUÇ: Tarafların iddia ve savunmaları, HMK 222 mad. ve TTK. Hükümlerine göre, uyuşmazlığa konu üzerinde bilirkişi sıfatıyla, dava dosyasına mübrez belgeler ile "takdiri delil" niteliğini haiz davacı kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; a) DAVACININ MALİKİ OLDUĞU; DAVA DIŞI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ ----; kusursuz olduğu, DAVALILARIN; MALİKİ, SİGORTALI VE ARAÇ SÜRÜCÜSÜ ----” in: %100 (yüzde Yüz) oranda kusurlu olduğu, Dava konusu alacağı oluşturan ----- plakalı aracın hasar görmesi sonucu oluşan değer kaybı bedelinin 29.500,00TL olacağı, onarım süresince oluşan araç yoksunluğu (mahrumiyet) zararının 5.400,00TL tutarda olarak toplam 34.900,00TL tutardan davalıların sorumlu olduğu bildirilmiştir.
Davacı vekili 16/11/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile ''Dava dilekçemizde 100 TL olarak talep ettiğimiz müvekkile ait ----- plakalı araçta meydana gelen değer kaybı talebimizi 29.400,00 TL artırarak 29.500,00 TL'ye yükselttiğimize ilişkin bedel artırım talebimizin kabulüne, -29.500,00 TL değer kaybının davalılardan alınarak kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davacı müvekkile ödenmesine, Dava dilekçemizde 100 TL olarak talep ettiğimiz müvekkile ait ---- plakalı aracın kullanılamamasından kaynaklı olarak araç mahrumiyet bedeli talebimizi 5.300,00 TL artırarak 5.400,00 TL'ye yükselttiğimize ilişkin bedel artırım talebimizin kabulüne, 5.400,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı ----- Şirketi dışındaki diğer davalılar olan ------ alınarak , kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi birlikte davacı müvekkile ödenmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan alınarak müvekkil davacıya ödenmesine, Karar verilmesi'' şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup; dava, trafik kazasından kaynaklı olarak davacının aracında meydana gelen zarar dolayısıyla, tüm davalılardan değer kaybının tazmini, sigorta dışındaki davalılardan mahrumiyet bedelinin tazminine ilişkin olduğu, davacının maliki olduğu; dava dışı araç sürücüsü ----; kusursuz olduğu, davalıların; maliki, sigortalı ve araç sürücüsü ----: %100 (yüzde Yüz) oranda kusurlu olduğu, Dava konusu alacağı oluşturan ---- plakalı aracın hasar görmesi sonucu oluşan değer kaybı bedelinin 29.500,00TL olacağı, onarım süresince oluşan araç yoksunluğu (mahrumiyet) zararının 5.400,00TL tutarda olduğu, davalı sigortanın ZMMS sigortacısı olarak sorumlu olduğu, diğer davalıların sürücü ve işleten olarak sorumlu oldukları, davacı tarafından davalı Sigorta Şirketi'ne 20.02.2023 tarihli başvuru yapıldığı, başvuru tarihinden 8 iş günü sonrasına denk gelen tarihten itibaren davalı Sigorta Şirketinden faiz talep edilebileceği, diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği, kazaya karışan davacı aracının kullanım amacının hususi olması nedeniyle hükmedilecek tazminata yasal faiz uygulanması gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE,
A-29.500,00 TL değer kaybı tazminatının davalılar -----kaza tarihi olan 16/01/2023 tarihinden itibaren, davalı ----- Sigortadan (poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) 03/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
B-5.400,00 araç mahrumiyet bedelinin davalılar ----- kaza tarihi olan 16/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davacıya ödenmesine,
2-Arabuluculuğun davalılar ----- ve davacı arasında olması sebebiyle Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılar ------ Sigortadan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
3-Karar tarihinde alınması gerekli 2.384,01-TL harcın davacı tarafça yatırılan 269,85 TL peşin harç ve 597,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.517,16-TL harcın davalılardan (368,87-TL'nin davalılar -----1.148,29-TL'nin tüm davalılardan) tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 3.884,50 TL yargılama gideri ve davacı tarafça peşin olarak yatırılan 269,85 TL peşin harç ve 597,00 TL tamamlama harcı giderinin toplamı 4.751,35 TL'nin davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (4.641,83-TL'nin davalılar -----25.358,17-TL'nin tüm davalılardan) tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekili (e-duruşma) ve davalı vekilinin (e-duruşma) yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.