T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/211
KARAR NO : 2025/136
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 25/03/2024
KARAR TARİHİ : 13/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Vekil eden şirkete bağlı ---- Başmüdürlüğü bünyesinde yer alan -----adresinde yer alan --- Şubesi hizmet binasında 29.02.2024 tarihinde gece saatlerinde klozet su bağlantı hortumunun patlaması sonucu meydana gelen su baskını neticesinde 2024 yılı ve öncesi yıllara ait saklama süresi henüz dolmayan ekte adetleri ve detayları belirtilen belgeler zarar görmüş ve kullanılamayacak duruma gelmiştir. Konu hakkında ---- Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğünün 01.03.2024 tarihli İtfaiye Olay Tespit Raporunda; şubenin bodrum katını temiz su bastığı ve dahilinde bulunan muhtelif miktarda resmi evrakın ıslandığının görüldüğü belirtilmektedir. Yukarıda belirtilen nedenlerle 6102 Sayılı TTK 82/7 Maddesi uyarınca, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.
Tüm bu nedenlerle yasal süresi içinde zayi belgesi verilmesi için mahkemenize başvurulması zorunluluğu hasıl olmuştur. Yukarıda arz edilen nedenlerle; 29.02.2024 tarihinde meydana gelen olayda zayi olan resmi belge ve evraklara ilişkin tarafı karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Tarafa tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır.
DAVANIN VE ÇEKİŞMELİ KONULARIN TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:
Davanın konusu : Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Davaya konu uyuşmazlığın tespiti; Davacı Şirkette meydana gelen yangın nedeniyle:1-2013 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 6 çuval,
2-2013 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
3-2014 yılı Havale Kabul ödeme İşlem Belgeleri 5 çuval,
4-2014 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 5 çuval,
5-2015 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 6 çuval,
6-2015 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
7-2016 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 5 çuval,
8-2016 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 5 çuval,
9-2017 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 6 çuval,
10-2017 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
11-2018 yılı havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 6 çuval,
12-2018 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 5 çuval,
13-2019 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
14-2019 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 3 çuval,
15-2020 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 3 çuval,
16-2021 yılı ----- Hizmetleri İşlemleri Genel Belgeler 10 çuval,
17-2021 yılı Ha vale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
18-2021 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 3 çuval,
19-2022 yılı ----- Hizmetleri İşlemleri Genel Belgeleri 12 çuval,
20-2022 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 5 çuval,
21-2022 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
22-2023 yılı----- Hizmetleri İşlemleri Genel Belgeleri 13 çuval,
23-2023 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 6 çuval,
24-2023 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
25-2024 yılı Ocak Ayı ---- Hizmetleri Genel İşlem Belgeleri 2 çuval,
26-2024 yılı Ocak Ayı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 1 çuval,
27-2024 yılı Ocak Ayı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 1 çuval,
28-2024 yılı Şubat Ayı ----- Hizmetleri Genel İşlem Belgeleri 2 çuval,
29-2024 yılı Şubat Ayı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 1 çuval,
30-2024 yılı Şubat Ayı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 1 çuvalın yangın nedeniyle zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekiline dava konusu zayi olduğu iddia edilen çuvalların içinde mevcut olan belgelerin sayılarının, konularının, faturaların dönemlerinin belge numaralarının içeriği gibi hangi belgelerin zayi olduğuna dair açıklayıcı bilgi vermek üzere kesin süre verildiği görüldü.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Dava, TTK 82/7 m. uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 82/7. Maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenlenmiştir. Somut olayda; davacı şirketin ticari faaliyetini sürdürdüğü ----- Başmüdürlüğü bünyesinde yer alan ----" adresinde yer alan İçmeler ----- Şubesi hizmet binasında 29.02.2024 tarihinde gece saatlerinde klozet su bağlantı hortumunun patlaması sonucu meydana gelen su baskını neticesinde 2024 yılı ve öncesi yıllara ait saklama süresi henüz dolmayan ekte adetleri ve detayları belirtilen belgeler zarar görmüş ve kullanılamayacak duruma gelmiştir. Konu hakkında ---- Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğünün 01.03.2024 tarihli İtfaiye Olay Tespit Raporunda; şubenin bodrum katını temiz su bastığı ve dahilinde bulunan muhtelif miktarda resmi evrakın ıslandığının görüldüğü belirtilmektedir.
Yukarıda belirtilen kanun hükmü uyarınca tacirin defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, ayrıca ziyana uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekmektedir. Tacir ticari defter ve belgelerini saklarken gerekli tüm dikkat ve özeni göstermesi gerekmektedir. Tacir tarafından ticari defter ve belgeler kasa ve buna benzer sağlam ve güvenli yerlerde muhafaza edilmelidir.
TTK'nın 82. maddesinde neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir. Bu nedenle, talebe konu belgelerin somutlaştırılması gerekmekte olup, genel kapsamlı bir zayi kararı verilmesi mümkün değildir (Yargıtay ----. HD 08.12.2014 tarih ve-----sayılı ilamı). Yine, ticari defter ve belgeleri için zayi belgesi düzenlenmesini talep eden tarafın zayi olduğunu iddia ettiği ticari defter ve belgelerin mevcudiyetine karine teşkil edecek ve bu konuda olumlu kanaat edinmesini sağlayacak bilgi ve belgeleri ibraz etmesi gerekir.
Davacı vekili dava dilekçesinde;
1-2013 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 6 çuval,
2-2013 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
3-2014 yılı Havale Kabul ödeme İşlem Belgeleri 5 çuval,
4-2014 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 5 çuval,
5-2015 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 6 çuval,
6-2015 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
7-2016 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 5 çuval,
8-2016 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 5 çuval,
9-2017 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 6 çuval,
10-2017 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
11-2018 yılı havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 6 çuval,
12-2018 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 5 çuval,
13-2019 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
14-2019 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 3 çuval,
15-2020 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 3 çuval,
16-2021 yılı ---- Hizmetleri İşlemleri Genel Belgeler 10 çuval,
17-2021 yılı Ha vale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
18-2021 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 3 çuval,
19-2022 yılı ----- Hizmetleri İşlemleri Genel Belgeleri 12 çuval,
20-2022 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 5 çuval,
21-2022 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
22-2023 yılı ----- Hizmetleri İşlemleri Genel Belgeleri 13 çuval,
23-2023 yılı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 6 çuval,
24-2023 yılı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 4 çuval,
25-2024 yılı Ocak Ayı ---- Hizmetleri Genel İşlem Belgeleri 2 çuval,
26-2024 yılı Ocak Ayı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 1 çuval,
27-2024 yılı Ocak Ayı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 1 çuval,
28-2024 yılı Şubat Ayı---- Hizmetleri Genel İşlem Belgeleri 2 çuval,
29-2024 yılı Şubat Ayı Havale Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 1 çuval,
30-2024 yılı Şubat Ayı Posta Çeki Kabul Ödeme İşlem Belgeleri 1 çuvalın su baskınında yok olduğunu iddia etmiştir. Mahkememiz ön inceleme duruşmasında davacı vekiline; dava konusu zayi olduğu iddia edilen çuvalların içinde mevcut olan belgelerin sayılarının, konularının, faturaların dönemlerinin, belge numaralarının, içeriği gibi hangi belgelerin zayi olduğuna dair açıklayıcı bilgi vermek üzere 1 aylık kesin süre verilmesine dair süre verildiği ancak davacı vekili tarafından zayi olduğu iddia olunan evraklar somutlaştırılmamış ve zayi olmadan önce var olduğu olgusu usulünce resmi kayıtlar ile ispat edilememiştir. Yine zayi olduğu ileri sürülen bu belgelerin zayi olmadığından önce var olduğunu gösterir hususların yazılı delil ile ispatı gerektiğinden bu hususta tanık da dinlenemeyeceği kanaatine varılmakla açılan davanın ispat edilemediğinden reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2- Karar tarihinde alınması gerekli 615,40-TL peşin harcın dava açılışta verilen 427,60-TL harçtan mahsubu ile bakiye eksik kalan 187,80-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
5-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan ve kullanılmayan gider avansının artan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzene karşı verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.