T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/324
KARAR NO : 2025/100
DAVA : İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/05/2022
KARAR TARİHİ : 04/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davacının, sattığı taşınmaza dair ödemelerin bir kısmını çek olarak aldığını, çeklerin ikisini ciro etmeden düşürmek/çaldırmak suretiyle zayi ettiğini, ----Şubesi'ne ait ,----- çek numaralı, ---- keşide yerli,-----keşideli, ----. Lehtarlı, ----- cirantalı, 30.01.2022 ödeme tarihli, 125.000 TL bedelli, ---- Şubesi'ne ait, ----- çek numaralı, ---- keşide yerli, ----- cirantalı, 30.02.2022 ödeme tarihli, 125.000 TL bedelli çekler ile ilgili olarak ---- Cumhuriyet Başsavcılığı---- sayılı soruşturma ile suç duyurusunda bulunulduğunu ve ---- Asliye Ticaret Mahkemesi ---- esas sayılı dosya ile iptal davası açıldığını, İş bu dava ve soruşturma devam ederken çeklerden birinin davalı tarafından ----İcra Müdürlüğü ---- esas sayılı dosya ile takibe konulduğunu, çek incelendiğinde davacının rızası hilafına ele geçirilen çeke, davacının çeki aldığı cirantadan sonra gelmek üzere, ----- adına sahte ciro oluşturularak davalı tarafından işleme konulduğunun anlaşıldığını, bunun üzerine yeniden ---- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın --- sayılı dosya ile suç duyurusunda bulunulduğunu, Yine ---- firması tarafından çekle ilgili ----- İcra Hukuk Mahkemesinin ---- esas sayılı dosyası ile imza itirazında bulunulduğunu, ayrıca ----- Cumhuriyet Başsavcılığına ---- soruşturma sayılı dosya ile suç duyurusunda bulunulduğunu, davacının davalı ile hiçbir ticari bağı olmadığını, davalının hukuki temeli olmayan bir şekilde ele geçirdiği çeke istinaden takip yapıp kendi yararına davacı zararına hareketle hem suç işlemekte hem de haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, takibe konulan çekle ilgili gerek ------ tarafından, gerekse diğer cirantalar tarafından yapılan itirazlar nedeniyle yetki itirazının kabul edildiğini ve dosyanın yetkili yere gönderilmesine karar verildiğini, davacının sattığı taşınmaza ilişkin ödeme olarak aldığı çekin yasal hamili olduğunu, davalının ise davacının rızası hilafına elinden çıkan çeki ele geçirdiğini, haksız yere elinde bulundurduğunu, hiçbir hukuki nedeni olmadığı halde tasarrufta bulunduğunu ve tahsil çabasına giriştiğini, hali hazırda ---- İcra Müdürlüğü ---- esas sayılı dosyasına istinaden icra dairesi kasasında olan çekin davacıya ait olup iadesi gerektiğini savunarak fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla; davacının davalıya borçlu olmadığının tesbiti ile ----- çek numaralı ---- keşide yerli ----. keşideli ----- cirantalı,30.01.2022 ödeme tarihli 125.000 TL bedelli çekin istirdadına, çek---- İcra Müdürlüğü ---- esas sayılı dosyasına istinaden kasada olduğundan, buradan celbi ile emanet kasaya alınmasına, sonuçta davacıya iadesine, çek bedeli tahsil edilmiş ise çek bedelinin keşide tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, takip devam ediyor ise takibin tedbiren durdurulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili davalı şirketin merkez adresinin ''----" olup, yetkili mahkemenin ---- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, ----- ile davalı arasındaki ticari ilişki sırasında ----- kabulünde olan borçlar nedeniyle icra takibine konu olan çekin davalıya verildiğini, işbu çek bedelinin karşılıksız çıkması nedeniyle alacağın tahsili maksadı ile icra takibi yapıldığını, işbu davadaki çek ile alacaklı olarak davalı tarafından ---. İcra Dairesi ----- Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlular tarafından her ne kadar işbu dosyadan önce yetkiye sonra borca itiraz etmişler ise de açacakları itirazın iptali davası sonrasında işbu itirazlarının haksız olduğunun anlaşılacağını, davalının davacıdan iş bu icra takibine konu alacağından başka alacakları da bulunduğunu, davalıya olan borcun ödenmemesi nedeniyle ---- İcra Müdürlüğü’nün ----- sayılı dosyasından kambiyo senetlerine mahsus icra yoluyla icra takibi yapılmış olup, borçlulara örnek no. 10 ödeme emri gönderildiğini, Dava dilekçesinde belirtilen her iki çeke ilişkin banka kayıtlarının celbi durumunda özellikle daha sonra verildiği iddia edilen çeke ilişkin banka kayıtlarının celbi durumunda davacının iddialarının asılsız ve gerçekdışı olduğu ve davalı ile bir ilgisi bulunmadığının açıkça görüleceğini, çeklere ait kayıtlar ve diğer deliller celp edilip incelendiğinde davacının davasının hukuksal mesnetten yoksun olduğu ortaya çıkacağını savunarak davacının davasının ve taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)istemine ilişkindir.----ATM'nin --- Esas, ----. İcra hukuk Mahkemesinin ----Esas , ----İcra dairesinin ---- Esas sayılı dosyaları celp edilmiştir.
Soruşturma dosyaları celp edilmiştir.
Dava, davacı vekilinin ihbar talebi de dikkate alınarak ---- ihbar edilmiştir.
Mahkememizin 17/09/2024 tarihli celsesinde taraflarca takip edilmeyen dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, davacı tarafça yenileme talebinde bulunulması üzerine yenileme tensip tutanağı düzenlenerek taraflara duruşma günü bildirilmiştir.
İddia, savunma, celp edilen belgeler, birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Dava; Rıza hilafına elden çıkan çekin istirdatı, davasıdır.
Davaya konu çek incelendiğinde; ----30/11/2022 keşide yer ve tarihli 125.000 TL bedelli olup, çek keşidecisinin ----lehtar cirantanın--- Olduğu çekin sırasıyla ----- geçtiği ve ibraz tarihinde banka tarafından ----ATM ---- Esas sayılı dosyasından verilen ödemeden men kararı nedeniyle işleme alınmadığı şerhi yazıldığı görülmüştür.----- İcra Müdürlüğü ---- Esas sayılı dosyası uyap üzerinden incelendiğinde; Alacaklının ---- ŞİRKETİ, borçluların ----- ŞİRKETİ olduğu, takip dayanağının 30/01/2022 günlü ---- Seri No lu çeki 125.000,00 TL bedelli çek olduğu, 125.000,00 TL asıl alacak 431,51 TL işlemiş faiz 12.500,00 TL çek tazminatı 375,00 TL çek komisyonu olmak üzere toplam 138.306,51 TL üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığı görülmüştür.----İcra Hukuk Mahkemesi -----Esas ---- Kararından; Davacının ----- ŞİRKETİ olduğu, icra müdürlüğünün yetkisine itiraz edildiği, mahkemesince "Yetki itirazının KABULÜNE, ---- İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip dosyasında, itiraz eden borçlu yönünden İİY’nin 50. ve 169a/1. maddeleri gereğince ----- icra dairesinin yetkisizliğine, kayseri nöbetçi icra müdürlüklerinin yetkili olduğuna," karar verildiği görülmüştür.----. İcra Hukuk Mahkemesi ---- Esas ---- Kararından; Davacının ----, davalının ----- olduğu, icra müdürlüğünün yetkisine itiraz edildiği, mahkemesince "Yetki itirazının KABULÜNE, ---. İcra Müdürlüğü'nü---- esas sayılı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip dosyasında, itiraz eden borçlu yönünden İİY’nin 50. ve 169a/1. maddeleri gereğince ----- icra dairesinin yetkisizliğine, kayseri nöbetçi icra müdürlüklerinin yetkili olduğuna," karar verildiği görülmüştür.---- Kararında;"...Dava konusu ---- Şubesine ait ----- numaralı keşidecisi ----- Olan 30.01.2022 ödeme tarihli 125.000 Tl bedelli çekin takastan sorulduğu, davacı vekiline istirdat davası açması ve davaya ilişkin tevzi formunu dosyaya sunması için süre verildiği, ---- şubesine ait ---- çek ile alakalı --- ATM ----- esas sayılı dosyası ile istirdat davasının açıldığı,.
..HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;1----Şubesine ait keşidecisi ---- Şirketi olan 30/01/2022 ve 30/02/2022 keşide tarihli 125.000,00 TL bedelli, ----- ve---- seri numaralı çekler yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,.." karar verildiği görülmüştür. ----- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ---- soruşturma dosyasında müştekinin
-----, şüphelinin meçhul sanık olarak gösterildiği, "Kaybolmuş veya Hata Sonucu Ele Geçmiş Eşya üzerinde Tasarruf" suçlaması ile soruşturmada;"... Yukarıda açık kimlik bilgileri yazılı müştekinin 2021 yılı Aralık ayı sonlarına doğru ----- civarındaki AVM'lere alışveriş için gittiği, bu dönemlerde çantasında bulunan ---- Şubesinden almış olduğu --- ve ----- seri numaralı çeklerin kayıp olduğu iddiasına istinaden Cumhuriyet Başsavcılığımızda soruşturma başlatıldığı, Müştekiye ait çeklerin çalındığına dair dosyada başkaca delil bulunmadığı, olayın çek kaybı olarak değerlendirildiği, kaybolan çek yaprakları üzerinde izinsiz tasarrufta bulunarak piyasaya sürüldüğüne dair herhangi bir delil mevcut olmadığı, bu aşamada suç teşkil eden bir durum görülmediği ekli evrak kapsamından anlaşılmıştır. Faili meçhul şüpheli hakkında atılı suçtan KAMU ADINA KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA, karar verildiği görülmüştür.---- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın --- müştekinin ---- olup, Şüphelilerin ----- şirketi ve ----- olduğu, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın ------ Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği görülmüştür.---- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın---- soruşturma numaraslı dosyasında müştekinin ---- olup, Şüphelilerin -----ŞİRKETİ, şirketi ve ---- olduğu, soruşturma dosyaının ---- soruşturma dosyaı ile birleştirildiği görülmüştür----- Cumhuriyet Savcılığının ----- CBS Sorusturma Dosyasında; teşkil eden bir durum görülmediği ekli evrak kapsamından anlaşılmıştır. Faili meçhul şüpheli hakkında atılı suçtan KAMU ADINA KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA, karar verildiği görülmüştür.---- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ---- müştekinin-----ŞİRKETİ, şirketi ve ---- olduğu, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın ----- Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği görülmüştür---- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ---- soruşturma numaraslı dosyasında müştekinin ---- olup, Şüphelilerin ------ ŞİRKETİ, şirketi ve ----- olduğu, soruşturma dosyaının ---- soruşturma dosyaı ile birleştirildiği görülmüştür.
---- Cumhuriyet Savcılığının ----- CBS Sorusturma Dosyasında;Müştekinin ---- ŞİRKETİ, şüphelilerin -----Esas sayılı dosyasına konu çekte şikayetçi adına yer alan kaşe üzerine imzanın sahte olduğu, ----- şirketi ile ticari ilişkileri bulunmadığı iddiası ile Resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık suçlaması ile şikayette bulunulduğu,
Soruşturma dosyasında --- ifadesinde;"...Ben ----- yetkilisi ve sahibiyim. Dosyada müşteki sıfatıyla benden ve ----- şikayetçi olan müştekiler ----- şahsi olarak tanımıyorum, müştekilerle daha önceki tarihlerde herhangi bir ticari işimiz olmamıştır. Şikayetlere konu ----- ait her biri 125.000 TL bedelli 2 adet çeki 2021 yılı içerisinde ----- isimli şahıstan ticari iş karşılığında aldım. Kendisine elektrik malzemeleri satmamız karşılığında bu çekleri bizzat ------kendisi bize verdi, çeklerin arkasını cirolap cirolamadığını hatırlamıyorum. Daha sonra ben de bu çekleri yine ticari faaliyetler kapsamında ayrı ayrı birini faktoring şirketine diğerini de tedarikçimize verdim. Çekleri verirken arkasını kaşe-imza yapmak suretiyle ciroladım, daha sonra çekleri alan kişiler çeklerin karşılıksız olması sebebiyle çekleri bana iade ettiler, ben de bedellerini ödeyerek çekleri geri aldım ve avukatım aracılığıyla çekleri ----.İcra Md'nün ----- Esas numaralı dosyasında icraya koydum. Çeklerin sahte olduğunu bilmiyordum, çek asılları halen 9. İcra Müdürlüğü'nün dosyasında bulunmaktadır. Çekin ön yüzünde faktoring şirketine vermiş olduğum çekte şahsi "avalimdir -----" şeklinde yazım ve imzam bulunmaktadır. Onun haricinde çeklerin arkasında ve ön yüzünde şikayetçi ----/ adına ve ----- adına herhangi bir sahte kaşe-imza yapmadım..."
---- ifadesinde; "-----Benim şirketimdir, imza yetkisi de bana aittir, bana sormuş olduğunuz çekteki imza, kaşe ve TC kimlik numarası bana aittir. Bu çekler 4 taneydi, ----- isimli müştekiye kendisinden aldığım daire karşılığında çekleri kendisine verdim. Ben bu 4 çeki kendisiyle ticari ilişkimin olduğu ----- isimli firmadan almıştım. Ben bu çekleri---- verdiğimde aramızda bir sözleşme de yapmıştık, bu sözleşme de dosya içerisinde mevcuttur. Bana göstermiş olduğunuz çeklerin karşılığı ödenmedi, 30/01/2022 ve 30/02/2022 tarihli çekler ödenmedi, 30/11/2021 ve 31/12/2021 tarihli çekler ödendi. Ödenmeyen çekler müşteki tarafından çalındığı iddiasıyla beni de arayarak çekleri ödemememi istediler. Bana sormuş olduğunuz ---- isimli şahısları tanımam, bunlarla herhangi bir ticari alışverişimiz de olmamıştır, ----- isimli firmayla da herhangi bir ticaretimiz olmadı. Çekler üzerinde benim firmamın üstünde yer alan yazı imza ve ismim dışındaki diğer yazı imza ve rakamlar bana ait değildir. Üzerime atılı resmi belgede sahtecilik suçlamasını kabul etmiyorum dedi. Başka bir diyeceği olmadığını beyan etti, beyanı okundu imzası alındı.
Dosyada mübrez 11/09/2021 tarihli adi yazılı satım sözleşmesinde; Satıcının ---- alıcının ---- olduğu, satıma konu taşınmazın ---- İli ----- ilçesi -----Nolu dublex bağımsız bölüm olduğu, sözleşmenin 5. Maddesinde; "Alıcı kalan 500.000 TL yi aşağıda dökümü yapılan keşidecisi -----SİRKETİ olan çeklerle ödeyecektir. ------seri no 8640 28.02.2022 vadeli 125 000 TL" belirtildiği görülmüştür.
Vergi Dairesinden verilen 01/11/2022 tarihli müzekkere cevabında;" ... Dairemiz ----- vergi kimlik numaralı mükellefi ----- hakkında e-vdo kayıtlarımızın ve mükellefin tarh dosyasının tetkikinde 01/01/2009 - 31/12/2015 tarihleri arasında Kendine Ait Veya Kiralanan Gayrimenkullerin Kiraya Verilmesi Veya Leasingi (Kendine Ait Binalar, Devre Mülkler, Araziler, Müstakil Evler, Vb.) faaliyetinden dolayı Gayri Menkul Sermaye İradı mükellefi olduğu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 172 maddesi kapsamında defter tutmaya mecbur mükellefler arasında bulunmadığı anlaşılmıştır..."Tüm bunlardan; Davacı tarafından, çekin çalındığı ve davalının çeki haksız ve kötü niyetli olarak iktisap ettiği iddiasıyla çek istirdatı istemiyle huzurdaki davanın açıldığı,---- Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyasından zayi kararı verilmesi istemiyle açılan davada kıymetli evrakın ortaya çıkması nedeniyle istirdat davası açılmak üzere süre verildiği ve neticede talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davaya konu çek üzerinde davacıya atfen ciro bulunmadığı ve çekin konu edildiği icra takibine davacının taraf bulunmadığının görüldüğü, TTK'nın 792. Maddesine göre, hamiline yazılı ya da ciro yoluyla devredilebilen bir çekin hamilin elinden rızası hilafına çıkması halinde, hamilin hakkını 790. maddeye göre ispat etmesi ve çeki elinde bulunduran yeni hamilin ancak çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunun ispat edilmesi halinde çeki geri vermekle yükümlü olduğu, bu kapsamda huzurdaki davada davacının öncelikle yetkili hamil olduğunu ve devamında davalının çeki iktisabında kötü niyetli olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispat etmesi gerektiği, bu çerçevede yapılan değerlendirmede davacı tarafından her ne kadar taşınmaz satımı dolayısıyla satış bedelinin bir kısmına karşılık ----- dört adet çek aldığını ve ancak davaya konu çekin zayi edildiği ileri sürülmüş ise de satıma konu belgenin davacı ile dava dışı ----- arasında adi yazılı sözleşme şeklinde yapıldığı, huzurdaki davada tanık delili olarak beyanlarına dayanılan sözleşme tarafı ----- ceza soruşturma dosyasındaki ifadesinde çeklerin daire satışına konu edildiğini kabul etmekle birlikte çekleri ---- şirketine verdiğini, çeklerin 2 adedinin ödendiğini ve ancak davaya konu çek dahil iki adedinin ödenmediği yönünde beyanda bulunduğu, bu kapsamda dayanılan adi yazılı sözleşmenin ancak sözleşen taraflar yönünden hüküm ifade edebilecek nitelikte olması yanında sözleşmede her ne kadar çeklerin sözleşmenin imzalanmasını müteakip davacıya devir ve teslim edileceği belirtilmiş ise de çekte ciranta olarak yer alan ----- tarafından davaya konu çekin fiilen davacıya devir ve teslim edilmeden dava dışı ----- şirketine verildiği anlaşılmakla davacı yönünden "devir ve teslim" olgusunun fiilen gerçekleşmediği, davaya konu çek üzerinde davacıya ait ciro bulunmaması ve ceza dosyasındaki davacıya ait yazılı beyanlarda da davacı ile ----- şirketi arasında bir hukuki ilişki bulunmadığının beyan edilmesinin de bu durumu desteklediği, vergi dairesinden celp edilen müzekkere cevabında davacının defter tutmakla yükümlü mükellef kaydı bulunmadığının beyan edilmesi karşısında ticari defter incelemesi yapılmasının da uyuşmazlığa katkı sağlamayacağı, davaya konu çekin fiilen davacıya teslim edilmemesi karşısında davacının "yetkili hamil" olarak kabulünün mümkün bulunmadığı, "yetkili hamil" hukuki olgusu ispat edilemediğinden davalının çeki iktisabı yönünden kötü niyetli olduğu iddiasına yönelik araştırma yapılmasının ve ceza soruşma neticesinin beklenmesinin uyuşmazlığa katkı sağlamayacağı sonuç ve kanaatine varılmakla kanıtlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın REDDİNE,
2-)Karar ve ilâm harcı olan 615,40-TL harçtan peşin alınan 2.134,69-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.519,29-TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-)Davacı tarafından dava nedeni ile yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-)Davalı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin e- duruşma yolu ile yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.