T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/366
KARAR NO : 2025/64
DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/05/2022
KARAR TARİHİ : 28/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan davacı şirketin 03.07.2020 tarihinde davalı şirketten ---- plakalı ----- model araç satın aldığını, aracın ---- model 0 km satın alındığını ve hala garanti süresi içinde olmasına rağmen emsal araçlara nazaran belirli aralıklarla aynı arızayı verdiğini, onarımla düzelme sağlanmadığını, Aracın ön fren balatalarının ortalama 5000-8000 kilometrede bir arıza vermiş olup defalarca yenilendiğini, araçta araçta defalarca aynı onarım, bakım, balata yenilemesi yapıldığını, emsal 0 km bir aracın balatalarının ortalama 15.000 – 20.000 kilometrede bir yenilendiğini, buna karşılık davalı şirketten alınan aracın ön balatalarının ortalama 5000 kilometrede bir aynı arızayı verdiğini, davalı bünyesinde yapılan onarım ve yenilemenin fayda sağlamadığını, aracın düzenli aralıklarla aynı arızayı vermeye devam ettiğini, araçta üretimden kaynaklanan, onarım ile fayda sağlanamayan kronik bir arızanın mevcut olduğu şüphesini doğurduğunu, araçtaki arızanın tespiti ile aracın ayıpsız yeni bir misliyle değişimi veya ayıp oranında bedelden indirim talebiyle; ---- Noterliğinin 08.09.2021 Tarih ve ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya ihtarname gönderildiğini, davalı şirketin ihtarname üzerine aracı incelemeye almış olup "kullanıcı hatası bulunduğunu, araçta üretimden kaynaklı kronik bir arıza bulunmadığını" ifade ettiğini, lakin araçta yapılan onarımın fayda sağlamadığını, aynı arızayı verdiğini, 04.01.2021 tarih, ----- no’lu faturada “ön fren disk ve balata parçalarının” değiştirilmesi açıklamalı işlerin yapıldığı, bu durumda aracın 11.692 km de olduğu, 17.03.2021 tarih, ----- no’lu faturada “genel bakım” işlerinin yapıldığı, bu durumda aracın 17.005 km de olduğu, 12.06.2021 tarih, ---- no’lu faturada “ön fren disk ve balata parçalarının” değiştirilmesi açıklamalı işlerin yapıldığı, bu durumda aracın 22.578 km de olduğu, 19.08.2021 tarih, ----- no’lu faturada “ön fren balata parçalarının” değiştirilmesi açıklamalı işlerin yapıldığı, bu durumda aracın 26.723 km de olduğu, 29.12.2021 tarih, ----- no’lu faturada “genel bakım” işlerinin yapıldığı, bu durumda aracın 32.692 km de olduğu, 04.01.2022 tarih, ----- no’lu faturada “ön fren balata parçalarının” değiştirilmesi açıklamalı işlerin yapıldığı, bu durumda aracın 31.883 km de olduğu). Bu süreç üzerine taraflarınca -----. Sulh Hukuk Mahkemesinin ----- Değişik İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, Dosyada alınan bilirkişi raporu ile;-----plakalı aracın sol ön teker kısmındaki sorununun, fren merkezi arızası nedenli sürekli/aşırı disk-balata aşınması ile sonuçlandığı, bu arızanın aracın fren merkezinde sadece sol ön tekerde oluşması, km ve modeli dikkate alındığında gizli ayıplı (üretim kaynaklı) olduğu" kanaatine varıldığını, rapor ile aracın gizli ayıplı olduğu tespiti üzerine aracın ayıpsız yeni bir misliyle değişimi veya ayıp oranında bedelden indirim talebiyle davalı şirkete 19.04.2022 tarihinde bilirkişi raporu ve onarım faturalarıyla iadeli taahhütlü gönderilmiş ise de sonuç alınamaması üzerine arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek Davanın kabulü ile; öncelikle ----- plakalı aracın ayıpsız yeni bir misliyle değiştirilmesini, bu talebin kabulünün mümkün olmaması halinde bilirkişi incelemesi yapılarak ayıp oranında yapılacak indirim bedelinin tespiti ile bu bedelin ticari faizle tarafımıza iadesini, (yapılacak tespit üzerine arttırılmak üzere şimdilik harca esas değer 1000 TL ), Ayıp sebebiyle davalı şirketin yetkili servisinde yaptırılan onarım ücretleri olan 1459,74-TL ile noter ihtarname gideri olan 633,26 TL'nin ve ----Sulh Hukuk Mahkemesinin ------ Değişik İş sayılı dosyası için yapılan 982 TL yargılama giderinin ticari faizle taraflarına iadesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili davalı aleyhine, davacı şirket tarafından, ---- plakalı ---- marka aracın ayıplı olduğu iddiasıyla misliyle değişim ya da bedelde indirim talepli ikame olunan huzurdaki davayı kabul etmediklerini, araçta üretimden kaynaklı gizli ya da açık hiçbir sorun olmadığını, davacının aracında var olduğunu iddia ettiği sorunların hiçbirisinin üretimden kaynaklanmadığını, davacının kötü/hor kullanımından kaynaklandığını,-----Sulh Hukuk Mahkemesinin---- Değişik İş Sayılı dosyasında yapılan delil tespiti ve bilirkişi raporunu kesinlikle kabul etmediklerini, bahsi geçen sorunların kullanım ile ilgili olduğunu, aracın ayıplı olduğu iddiasını kesinlikle kabul etmediklerini, Onarım ile giderilmesi mümkün olan sorunlara ilişkin olarak davacının misli ile değişimi talebinde bulunmasının mümkün olmayacağını,dava konusu araçta, araç değişimini gerektirecek, sürekli kullanıma engel önemli bir ayıp bulunmadığını, aracın halen davacı tarafça sorunsuz olarak kullanıldığını savunarak davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine, yargılama harç ve masrafları ile avukatlık ücretlerinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Ayıp iddiasına dayalı misli ile değişim aksi halde satım bedelinin indirilmesi istemine ilişkindir.
---- Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ----- sayılı dosyası celp edilmiştir.
Mahkememizin 25/10/2022 tarihli ön inceleme duruşması ara kararı ile uyuşmazlık konuları üzerinde rapor tanzim edilmek üzere dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, makine mühendisi bilirkişi ---- tarafından tanzim edilen raporda özetle;''...Dosya muhteviyatına sunulmuş olan bilgi, belge ve dokümanlar ile araç üzerinde yapılan incelenme neticesinde; Söz konusu aracın tekerleklerinin bizzat sökülerek yapılan incelenmesi sonucunda sol ön diskin sağ ön diske nazaran daha fazla aşınmış olduğu ve kalınlıklarının farklı olduğu, Sol Ön Teker kaliper hidrolik pistonunun sağ taraftakine göre aşırı baskı yapmakta olduğunun görüldüğü, Sol Ön Teker kaliper hidrolik pistonunun sağ taraftakine göre aşırı baskı yapmakta olduğunun ve aşınmış olduğunun görüldüğü, Fren diskleri ve balataların zamanında değiştirilmesi durumunda çabuk deforme olan parçalar olmadığı, Dava konusu aracın 04.01.2021-14.06.2022 tarihleri arasında ( İlk Fren disk değişimi 11.692 km de, son balata fren disk değişimi 41.563 km de yapılmıştır.) 5 ( Beş) defa fren disk ve balata değişimi yapılarak 2 ( iki) kez de genel bakıma alınmış olduğu dikkate alındığında defalarca Fren Disk ve balata değişimi yapılmış olmasına rağmen halen aracın sol ön disk ve balatalarında halen sorunun devam etmiş olmasının fren merkezi arızası olması nedeni ile kaliper-disk balatasına orantılı baskı sağlayamamış olmasından kaynaklı olduğu ( Üretim Hatası) ve aşırı baskı nedeni ile balata ve diskin süresinden önce tükenmekte olduğu, bu hususun kullanıcı hatası olarak görülemeyeceği ( Menfi) Dava konusu aracın 06.10.2021 tarihli kaza geçmişine yönelik dosya muhteviyatında Ekspertiz Raporu / Onarım Faturasının bulunmadığı, ancak kaza tarihine kadar aracın 3 defa Ön Disk ve Balata değişimi yapılmış olması nedeni ile kronik olarak tekrarlanan arızanın bu kaza ile bağlantısı olduğundan bahsedilmesinin mümkün olmadığı,( Menfi) Bu kapsamda söz konusu araçtaki sorun nedeni ile GİZLİ AYIPLI MAL olarak değerlendirilmesi gerektiği, Söz konusu araçtaki sorunun defalarca fren diski ve balatalarının değiştirilmiş olmasına rağmen halen sorunun devam ettiği dikkate alındığında kronik arızanın basit onarım ile giderilebilecek sorun olarak görülmesinin mümkün olmadığı, ...'' belirtilmiştir,
Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
Davacı vekili UYAP sisteminden sunmuş olduğu 14/02/2023 tarihli dilekçesi ile ''Sayın Mahkemenizde görülmekte olan davacı vekili olduğumuz dosyada dava dilekçesinde; ----plakalı aracın ayıpsız yeni bir misliyle değiştirilmesini, bu talebin kabulünün mümkün olmaması halinde bilirkişi incelemesi yapılarak ayıp oranında yapılacak indirim bedelinin tespiti ile bu bedelin ticari faizle tarafımıza iadesini" talep etmiş olup işbu talep için harca esas değeri 1000 TL olarak belirtmiş olduklarını, yapılan bilirkişi incelemesi ile aracın üretim kaynaklı gizli ayıplı olduğu ve onarımla düzelme sağlanamayacağının ortaya çıktığını, gizli ayıplı aracın yeni bir ayıpsız misliyle değiştirilmesi taleplerini 102.553,71 TL artırarak fatura bedeli olan 103.553,71 TL üzerinden ıslah ettiklerini beyan ederek, davanın kabulü ile----plakalı aracın ayıpsız yeni bir misliyle değiştirilmesini, bu talebin kabulünün mümkün olmaması halinde ayıp oranında yapılacak indirim bedelinin tespiti ile bu bedelin ticari faizle taraflarına iadesini, ayıp sebebiyle davalı şirketin yetkili servisinde yaptırılan onarım ücretleri olan 1459,74 TL ile noter ihtarname gideri olan 633,26 TL'nin ve --- Sulh Hukuk Mahkemesinin ----- Değişik İş sayılı dosyası için yapılan 982 TL yargılama giderinin ticari faizle taraflarına iadesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesini talep etmiş, davacı vekilince 14/02/2023 tarihinde 1.731,57 ıslah harcı Mahkeme veznesine depo edilmiş, sunulu ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş, davalı tarafça ıslah dilekçesine karşı beyan dilekçesi sunulmuştur.Mahkememiz 20/02/2023 tarihli celse ara kararı ile davalı tarafından rapora karşı itirazların değerlendirilmesi bakımından dosya daha önce rapor sunan bilirkişiye tevdi edilmiş, tanzim edilen ek raporda özetle;''... Dava konusu aracın ---- model----- marka madel araç olduğu, Söz konusu aracın tekerleklerinin bizzat sökülerek yapılan incelenmesi sonucunda sol ön diskin sağ ön diske nazaran daha fazla aşınmış olduğu ve kalınlıklarının farklı olduğu, Sol Ön Teker kaliper hidrolik pistonunun sağ taraftakinc göre aşırı baskı yapmakta olduğunun ve aşınmış olduğunun görüldüğü, Ayrıca her ki teker kaliper baskısının eşit olmadığı, Fren diskleri ve balataların zamanında değiştirilmesi durumunda çabuk deforme olan parçaları değildir. Fren disklerinin normal şartlardaki ekonomik ömürleri kullanım ile doğru orantılı olarak 60.000 - 80.000 km arasındadır Defalarca Fren Disk ve balala değişimi yapılmış olmasına rağmen halen aracın sol ön disk ve balatalarında halen sorunun devam ettiğinin görülmüş olduğu, ve son 2 (iki) balata değişimi arasında 9.680 km bulunduğu, balatalarının ömrü kısalabilir. Ancak bu durumda sol ve sağ ön teker balata ve fren dixklerinin eş zamanlı olarak yıpranması beklenir. Dava konusu aracın 04.01.2021-14.06.2022 tarihleri arasında ( İlk Fren disk değişimi 11.692 km de, son balata İren disk değişimi 41.563 km de yapılmıştır.) 5 ( Beş) defa İten disk ve balata değişimi yapılarak 2 ( iki) kez de genel bakıma alınmış olduğu. Defalarca Fren Disk ve balala değişimi yapılmış olmasına rağmen halen aracın sol ön disk ve balatalarında halen sorunun devam ettiğinin görülmüş olduğu, ve cn son 2 (iki) halata değişimi arasında 9.680 km bulunduğu, Bu kapsamda aracın sadece sol ön tekerdeki sorunun fren merkezi arızası olması nedeni ile kaliper- disk balatasına orantılı baskı sağlayamamış olmasından kaynaklı olduğu ve uşırı baskı nedeni ile balata ve diskin süresinden önce tükenmekte olduğu, bu hususun kullanıcı hatası olarak görülemeyeceği . ( Menfi), Dava konusu aracın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıllarına göre 06.10.2021 tarihli ve 12.672,00 TI. bedelli | (bir) adet geçmiş hasar kaydının bulunduğu, Dava konusu aracın 06.10.2021 tarihli kaza geçmişine yönelik dosya muhieviyatında Ekspertiz Raporu / Onarım Faturasının bulunmadığı, ancak kaza tarihine kadar aracın 3 (üç) defa Ön Disk ve Balata değişimi yapılmış olması nedeni ile kronik olarak tekrarlanan arızanın bu kaza ile bağlantısı olduğundan bahsedilmesinin mümkün olmadığı,( Menti), Dava konusu olay kapsamında dava konusu aracın toplamda 5 ( Beş) defa fren disk ve balata değişimi yapılmasına rağmen araçtaki kronik arızanın giderilememiş olduğu, Eğer fren sistemine yönelik kaza nedeni ile disk ve balata kaliper hidrolik pistonu, fren ana merkez vb. parçalarda sorun oluşmuş ise bu sorunu kaynağında çözecek olan muhatabın davalı yetkili servis olduğu, ancak her selerinde ön disk ve balata değişimine gidilerek sorunun davalı tarafından çözülememiş olduğu, Davacı tarafından garanti kapsamı haricindeki servis hizmetine yönelik yapmış olduğu 1.459,74 TL tutarındaki ödemenin piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu, değerlendirilmiştir. Yukarıda belirtilen hususların Sn. Mahkeme tarafından değerlendirmeye alınmasını bunun haricinde dosya muhteviyalına görüş ve kanaatimi değiştirecek ilave bilgi. belge ve doküman sunulmamış olduğundan Kök Rapor görüş ve kanaatlerin aynen devam ettiği...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen ek rapro taraflara tebliğ edilmiş, ek rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
Mahkememizin 18/01/2024 tarihli ara kararı ile dosyanın daha önce rapor sunan bilirkişi yanına yeni görevlendirilecek bilirkişi heyetine tevdii ile birlikte rapor tanzim edilmesine karar verilmiş, tanzim edilen raporda özetle;''...Yüce Mahkemenin görevlendirmesinde, dosyada mübrez bilirkişi raporunda davaya konu araç üzerinde yapılması gerektiği belirtilen fonksiyon testlerinin --- -- Üniversitesi (---) ilgili laboratuvarında yapılması istenmiştir. kök raporumuzda, söz konusu araçtaki onarım maliyetinin fren sistemine yönelik parçaların fonksiyon testlerinin yapılmasına müteakip üretim hatası olan ana parçaların tespit edilmesi neticesinde hesaplanabileceği görüşü bildirilmiştir. Bir başka deyişle fren sistemini oluşturan her parçasının/ ünitesinin sökülerek laboratuvar ortamında ayrı ayrı fonksiyon testlerinin yapılması önerilmiştir. Heyete sonradan görevlendirilen bilirkişi Prof.Dr. ---- Makine Fakültesinde görevli öğretim üyesidir. ----- Makine Fakültesine bağlı Motorlar Laboratuvardan sorumlu olan öğretim üyeleri ile yaptığı görüşme üzerine Motorlar laboratuvarında araç fren testlerinin yapılamadığı bilgisini almıştır. Bu hususta daha önce Yüce Mahkeme'ce talep edilen bilgilendirme üzerine ----- Fakülte Dekanı nin 06.11.2023 tarihli cevap yazısında da bu testlerin Fakülte'miz Otomotiv Laboratuvarında yapılamadığı bildirilmiştir. Dolayısıyla, davaya konu araç üzerinde yapılması istenen fren fonksiyon testleri ---- Motorlar laboratuvarında gerçekleşememiştir. Ayrıca başka bir yerde de böyle bir fren parça/ünite fonksiyon testleri yapıldığı bilgisi de mevcut değildir. Pratikte ise parça fonksiyon testleri yerine fren arızasını gidermek için yetkili servisler fren değiştirmekte veya onarımını yapmaktadır. zordur. Çünkü fren sistemi birçok farklı fonksiyonla çalışan ünitesinden oluşur. Ayrıca her ünitesinin fren sisteminden bağımsız olarak ayrı ayrı fonksiyon testlerinin yapılması gereklidir ancak pratikte mümkün değildir. Kök raporumuzda ve Delil tespit dosyası ile alınan bilirkişi raporlarında, Dava konusu ---- model-----marka model aracın, tekerleklerinin bizzat sökülerek yapılan incelenmesi sonucunda sol ön diskin sağ ön diske nazaran daha fazla aşınmış olduğu ve kalınlıklarının farklı olduğu, Sol Ön Teker kaliper hidrolik pistonunun sağ taraftakine göre aşırı baskı yapmakta olduğunun ve aşınmış olduğunun görüldüğü, ayrıca her ki teker kaliper baskısının eşit olmadığı, Dava konusu aracın 04.01.2021-14.06.2022 tarihleri arasında ( İlk Fren disk değişimi 11.692 km de, son balata fren disk değişimi 41.563 km de yapılmıştır.) 5 ( Beş) defa fren disk ve balata değişimi yapılarak 2 ( iki) kez de genel bakıma alınmış olduğu ve sorunun devam ettiği tespit edilmiştir. Buradaki sorunun kaynağı, sol kaliper hidrolik pistonunun sağ taraftakine göre aşırı baskı yapması sonucu sol ön diskin sağ ön diske nazaran daha fazla aşınmaya sebep olduğu belirlenmiştir. Sorunun giderilmesi için 5 defa Ön Disk ve Balata değişimleri yapılmış ve problem çözülmemiştir Balatalardaki aşırı baskının sebebinin, fren pistonuna gelen hidrolik sıvısı sol tekerlekteki kalipere göre daha yüksek basınçta olduğu tespit edilmiştir. Bu yüksek orantısız hidrolik basıncın oluşma sebebi ancak fren sistemindeki diğer ünitelerinde veya boru bağlantılarındaki bir sorun ile ilişkili olacaktır. araç fren sistemin prensip şeması gösterilmiştir. Ön tekerlekler üzerindeki kırmızı renkli parçalar Kaliperlerdir. Kaliper içinde hidrolik piston ve onun ittiği fren balatası bulunmaktadır. Ayrıca ön tekerleklerin fren diskleri de görülmektedir. Yani fren yapıldığında balatalar, hidrolik piston ile diskler üzerine baskılanır. Hidrolik pistonun baskı kuvveti fren hidroliğinin basıncı kadardır. Yine şekilde görüleceği üzere, fren ana merkezinden gelen fren hidroliği ön dingil Üzerinde olan fren hortumları (borusu) ile sağ ve sol tekerleğe dağıtılır. Hidrolik sıvının basıncı, ana merkez hidrolik sisteminde sağlanır. Fren hidrolik basıncı, fren pedalına bağlı ----- olarak isimlendirilen bir ünite ile gerçekleşir. Fren sisteminin çalışması ve kontrolü bir elektronik beyin tarafından yönetilir. Dolayısıyla, sağ kaliper hidrolik pistonunda oluşan aşırı baskıya sebep olan yüksek hidrolik sıvı basıncın oluşmasının sebebi fren sisteminin herhangi bir ünitesinde ve fren hortum - boruları veya fren elektronik beynindeki arızasından kaynaklanmış olabilecektir. Sorunun giderilmesi için 5 (beş) defa Ön Disk ve Balata değişimleri yapılmış ve problem çözülmemiştir. Bu durumda kesin ve hızlı çözüm için fren sistemin yenisiyle komple değiştirilmesinin gerekli ve uygun bir çözüm olacağı, bu kapsamda maliyetin tüm sistemin değiştirilmesi durumunda KDV ve işçilik dahil yaklaşık 43.000,00 TL civarında olacağı, buna ek olarak kök rapordaki görüş ve kanaatlerin aynen devam ettiği...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Mahkememizin 09/07/2024 tarihli celse ara kararı ile daha önce rapor sunan makine mühendisi ile nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişiye rapor tanzim edilmek üzere dosya tevdi edilmiş, tanzim edilen raporda özetle;''... Bu kapsamda yapılan hesaplama ile aracın Ayıpsız Değerinin 103.553,71 TL / Ayıplı Değeri 83.900,00 TL 1,234 olduğu, Yargıtay içtihatları gereği Satış bedeline bu oranın uygulanması ile 103.553,71 TL; 1,234 - 83.917,10 TL olduğu, Bu kapsamda dava konusu aracın km bilgisi, marka, modeli, hasar durumu, geçmiş hasar kaydı vb. etkenler dikkate alındığında satış tarihi itibariyle 103.553,71 TL - 83.917,10 TL = 19.636,61-TL bedel indirimi yapılması gerektiği, nihai taktirin sn. mahkemeye ait olduğunu, B) FAİZ AÇISINDAN Tarafların tacir olması sebebiyle davalının ticari faiz talebinin uygun olduğu kanaatinin Sayın Mahkemeye sunulması gerekmektedir. C) SERVİS FATURALARI AÇISINDAN Davacının birden fazla kez servis hizmeti aldığı ve bunlardan kaynaklanan faturaların kök raporda belirtildiği tekrar ifade edilmelidir: 04.01.2021 tarih ve ----- no.lu faturada “ Ön Fren Disk ve Balata Parçaları Değişimi” açıklamalı işlem yapılmış olduğu ve aracın 11.692 km de olduğu, 170,20 TL, 17.03.2021 tarih ve 1819 no.lu faturada “ Genel Bakım” açıklamalı işlem yapılmış olduğu ve aracın 17.005 km de olduğu, 1.031,69 TL, 12.06.2021 tarih ve ----- no.lu faturada “ Ön Fren Disk ve Balata Parçaları Değişimi” açıklamalı işlem yapılmış olduğu ve aracın 22.578 km de olduğu, 295,94 TL, 19.08.2021 tarih ve ----- no.lu faturada “ Ön Fren Balata Parçaları Değişimi” açıklamalı işlem yapılmış olduğu ve aracın 26.723 km de olduğu, 520,09 TL, 29.12.2021 tarih ve ----- no.lu faturada “ Genel Bakım” açıklamalı işlem yapılmış olduğu ve aracın 32.692 km de olduğu, 1.645,11 TL,” 04.01.2022 tarih ve ----- no.lu faturada “ Ön Fren Balata Parçaları Değişimi” açıklamalı işlem yapılmış olduğu ve aracın 31.883 km de olduğu, 473,51 TL, Bu faturaların toplamı 4.136,54 TL olarak ortaya çıkmaktadır. ancak belirtilen servis işlemlerinden aşağıdaki faturaların ayıp ile bağlantılı olduğu benimsenmelidir: Y 04.01.2021 tarih ve 0002 no.lu faturada “ Ön Fren Disk ve Balata Parçaları Değişimi” açıklamalı işlem yapılmış olduğu ve aracın 11.692 km de olduğu, 170,20 TL, 12.06.2021 tarih ve ----- no.lu faturada “ Ön Fren Disk ve Balata Parçaları Değişimi” açıklamalı işlem yapılmış olduğu ve aracın 22.578 km de olduğu, 295,94 TL, 19.08.2021 tarih ve ----- no.lu faturada “ Ön Fren Balata Parçaları Değişimi” açıklamalı işlem yapılmış olduğu ve aracın 26.723 km de olduğu, 520,09 TL, 04.01.2022 tarih ve ----- no.lu faturada “ Ön Fren Balata Parçaları Değişimi” açıklamalı işlem yapılmış olduğu ve aracın 31.883 km de olduğu, 473,51 TL, Bu faturaların toplam miktarı 7.459,74 TL olup, davacının talebi ile uyumludur. C) SONUÇ VE KANAAT Davacının davalıdan ; 19.636,61 TL bedelde indirim ve 1.459,74 TL ayıp sebebiyle yapılan masraf bedeli talep edebileceği, Talep edilen faizin ticari faiz olarak değerlendirilebileceği,...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.
İddia, savunma, celp edilen belgeler, tanzim edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Dava, Ticari satıma konu aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı sözleşmeden dönme aksi halde ayıp oranında bedelden indirim ile onarım masraflarının tahsili istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcının 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmek, ayıbın açıkça belli olamadığı hallerde ise alıcının malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek ve ayıp ihbarında bulunmakla yükümlüdür.
TBK’nın 223. maddesine göre; Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. TBK'nın 225. maddesine göre , satıcının ağır kusurlu olması halinde, ayıbın kendisine süresinde bildirilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kurtulması mümkün değildir.
TBK'nın 227. maddesinde ise satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik hakları; Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme" olarak düzenlenmiştir.
Düzenlemeler karşısında somut olay değerlendirildiğinde; Dava konusu ----- plakalı aracın sıfır kilometre olarak davalı tarafından 03/07/2020 tarihinde 103.553,71-TL bedelle davacıya satışının yapıldığı, Mahkememiz ara kararı ile re'sen seçilen bilirkişi marifetiyle araç üzerinde teknik incelemelerin yapılmak suretiyle tanzim edilen kök ve ek raporlar ile dava konusu aracın 04/01/2021-14/06/2022 tarihleri arasında ilk fren disk değişiminin 11.692 km de ve son balata fren disk değişiminin 41.563 km de yapılarak beş defa fren disk ve balata değişiminin yapıldığı, iki kez genel bakıma alınmış olduğu, defalarca fren disk ve balata değişimi yapılmış olmasına rağmen halen aracın sol ön disk ve balatalarında sorunun devam etmesinin fren merkezi arızası olması nedeni ile kaliper-disk balatasına orantılı baskı sağlayamamış olmasından kaynaklı olarak "üretim hatası ve aşırı baskı" nedeni ile balata ve diskin süresinden önce tükenmekte olduğu, bu hususun kullanıcı hatası olarak değerlendirilemeyeceği ve aracın "gizli ayıplı mal" olduğunun tespit ediliği, Mahkememiz 09/07/2024 tarihli celse ara kararı doğrultusunda alınan ek bilirkişi raporunda ise aracın satış tarihi itibariyle ayıpsız 2. el piyasa rayiç değerinin 103.553,71 TL, ayıplı değerinin ise 83.900,00 TL civarında olduğu, "nisbi metod" uygulanarak yapılan hesaplama ile davacı tarafından 19.636,61 TL bedelde indirim talep edebileceğinin ve servis faturaları dikkate alınarak onarıma ilişkin 4.136,54 TL masraf yapıldığının, bu kapsamda talep edilen 1.459,74 TL masraf bedelinin kadri maruf bulunduğunun tespit edildiği, alınan raporun değişik iş tespit raporuyla uyumlu olduğu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu görülmekle Mahkememizce benimsenmiştir.
Yargılama ile davaya konu aracın sıfır km hali ile davalıdan 03/07/2020 tarihinde 103.553,71-TL bedelle davacı tarfaından satın alındığı, bu kapsamda tarafların dava ehliyetlerinin bulunduğu, araç üzerinde bilirkişi marifetiyle yapılan inceleme ile araçtaki ayıbın kullanımla ortaya çıkan ve basit bir gözden geçirmeyle tespit edilemeyecek nitelikte "gizli ayıp" söz konusu olduğunun tespit edildiği, bu kapsamda ayıp ihbar süreleri bakımından TBK’nın 223. maddesi hükmü uygulanması gerektiği, ayıbın neden olduğu arıza nedeniyle davacı tarafından birden fazla davalının yetkili servisine başvuru yaptığı, arızanın tespit zamanında halen devam ettiği anlaşılmakla ayıp ihbarının süresinde yapıldığının kabul edilmesi gerektiği ve davacının TBK'nın 227. maddesinde düzenlenen seçimlik haklarını kullanabileceği, davacının gerek 08/09/20121 tarih ----- yevmiye numaralı ihtarnamesinde ve 19/04/2022 tarihinde keşide ettiği iadeli taahhütlü ihtarnamesinde ve gerekse huzurdaki davaya konu talebinde öncelikli olarak ayıpsız misli ile değişim yönünde seçimlik hakkını kullandığı anlaşılmakla birlikte arızanın "fren sistemin yenisiyle komple değiştirilmesi" ile giderilebileceği ve dava tarihinde maliyetin kdv ve işçilik dahil 43.000,00-TL olduğu, buna karşın aracın dava tarihi itibariyle kasko değerinin 215.924,00 TL olduğu ve aracın kullanılabilir durumda olarak 41.000 km kullanımının bulunduğu anlaşılmakla hak ve menfaat dengesine göre ayıpsız bir benzeri ile değiştirme talebinin hakkaniyete uygun olmayıp davacının terditli talebi yönünde satış bedelinin indirilmesine karar verilmesi gerektiği, yüksek mahkeme içtihatlarına uygun şekilde nisbi hesaplama metodu ile davacının 19.636,61-TL bedelden indirim talep edebileceğinin tespit edildiği, alacak yönünden temerrüdün satış tarihi olarak dikkate alınması gerektiği, davacının TBK 227/2 kapsamında genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı bulunmakla ayıp nedeniyle yapılan masraf giderlerini talep yasal koşulları bulunduğu, bu kapsamdaki alacak yönünden 19/04/2022 tarihli yazı ile davalıya "üç iş günü" ödeme süresi verildiği, yazının davalıya 20/04/2022 tarihinde tebliğ olduğu, bu kapsamda temerrüdün 25/04/2022 tarihinde meydana geldiği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın kabulü ile ;
1-a)19.636,61-TL'nin 03/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
1-b)1.459,74-TL ayıp sebebi ile yapılan masraf bedelinin 25/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-)Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
3-)Karar ve ilâm harcı olan 1.441,09-TL harçtan peşin ve ıslah suretiyle alınan 1.832,07-TL harcın mahsubu ile bakiye 390,98-TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-)Vekalet ücreti yönünden;
4-a)Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 21.096,35-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-b)TBK 227/4 madde gereği Mahkeme takdiri ile ayıpsız misli ile değişim yerine bedelden indirime hükmedilmesi nedeniyle davacı aleyhinde vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-) Karar ve ilam harcı olan 1.441,09-TL, davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvurma harcı ile 11,50-TL vekalet harcı, 8.076,50-TL bilirkişi, posta, tebligat gideri ve 982,00-TL Değişik iş dosyasında yapılan masraf ve 633,26-TL ihtarname masrafı olmak üzere, toplam 11.225,05-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.