T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/235
KARAR NO : 2024/946
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/04/2023
KARAR TARİHİ : 05/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilin maliki olduğu -----plakalı aracı ile 23.11.2022 tarihinde ---- İli, --- ilçesi, --- içerisinden ---- Caddesi'ne katılmak istediğinde, davalı ---- ait olan ve ---- sevk ve idaresindeki ----plakalı araç ---- ilçe merkezi istikametinden ----- ilçesi istikametine ters yönde seyir halinde olması nedeniyle sol yan muhtelif kısımları ile müvekkilin aracının ön kısmına çaparak 2918 sayılı KTK'nın 46/2-h (Sürücüler tek yönlü karayollarında araçlarını ters istikamette sürmemek zorundadır) maddesini ihlal etmiştir. Bu kaza nedeniyle müvekkilimin aracında hasar meydana gelmiştir. Söz konusu trafik kazasına ---- plakalı aracın sahibi ve sürücüsünün %100 kusuru neden olmuştur. İşbu kaza neticesinde aracında hasar ve buna bağlı olarak değer kaybı meydana gelmiştir. Trafik kazası neticesinde müvekkilin aracında meydana gelen hasar ve değer kaybı ile serviste kaldığı gün boyunca ikame araç bedellerinin ödenmesi için ---- plakalı aracın----başvuruda bulunulmuştur. Başvurumuz neticesinde değer ve hasar kaybı için açılan ----- dosya ile müvekkilime 68.018,00-TL hasar kaybı, 17.940,00-TL değer kaybı ödemesi yapılmıştır. Müvekkilin 23.11.2022 - 14.01.2022 tarihleri arasında serviste kalıp aracın müvekkile teslim tarihi 14.01.2022'dir. Araç 2 ay boyunca serviste kaldığı zaman boyunca müvekkilim işine gittiğinde ikame araç kiralamıştır. İkame araç bedelinin tespitiyle müvekkilimin oluşan zararının giderilmesini talep etmekteyiz. -----. tarafından yapılan kısmi değer kaybı ödemesi, müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybından düşük olması ve ikame araç bedeli ödemesi talebiyle sigorta şirketine yapılan ihbar ve arabuluculuk başvurusunda ödeme yapılmayacağı belirtilmesi üzerine anlaşmama tutanağı tutulmuştur. Kaza nedeniyle müvekkilin aracı orjinallini yitirmiş, hasara uğrayan bölge fazlalığı ile ağır hasarlı olarak kayıtlara geçmiş ve bu nedenlerden ötürü çok fazla değer kaybı olmuştur. Müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybının daha fazla olması ve aracın 2 ay boyunca serviste kalında araç mahrumiyet nedeniyle müvekkilimin şahsi işi için ikame araç kiralaması ve bu kiralama bedellerinin ödenmemesi nedeniyle müvekkilimin zararının giderilmesi için huzurdaki davanın açılması zarureti hasıl olmuştur. Yukarıda arz ve izah edilen ve resen dikkate alınacak nedenlerden ötürü davamızın kabulü ile bilirkişi değer kaybı ve ikame araç bedelinin tespiti ile kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Taraf teşkilinin usulüne uygun sağlandığı görüldü.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; 23.11.2022 tarihli trafik kazasından dolayı, davacının ---- plakalı aracında maddi hasara ve değer kaybına sebebiyet verdiği iddia olunan ----- plakalı araç, müvekkilim şirket nezdindeki -----nolu ZMMS Trafik Poliçesi ile sigortalıdır. Kabul anlamına gelmemekle beraber, söz konusu poliçeye göre teminatımız, maddi hasarlarda araç başına azami 100.000,00 TL ile sınırlıdır. Ancak bu otomatikman her olayda ödenmesi gereken bir meblağ olmayıp, gerçek zarar ve trafik sigortalımızın kazanın meydana gelmesindeki kusur miktarına göre tazminat meblağı belirlenecektir. Müvekkil Şirketin poliçelerden kaynaklanan sorumluluğu; azami teminat limiti dâhilinde gerçek zarar ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ile sınırlıdır. Trafik tutanağında -ve varsa savcılık hazırlık tahkikatındaki- sigortalı araç sürücüsüne atfedilen ve şirketimiz aleyhine olan kusur oranını kesinlikle kabul etmiyoruz. Dava konusu kazanın, kusura ilişkin raporunun ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınmasını talep ediyoruz. Davacı taraf, her ne kadar müvekkilim şirket aleyhinde işbu maddi tazminat davasını açmış ise de, müvekkilim şirket tarafından davacının aracındaki değer kaybı tazminatı, poliçe kapsamında ilgililere ödenmiş olması olması hasebiyle, davacı yana yeniden herhangi bir tazminat ödenmesi mümkün değildir. Uyuşmazlık, ZMMS Trafik Poliçesi kapsamında davacı tarafa, başkaca bir tazminat (bakiye değer kaybı vs. kalem alacaklarının) ödenip ödenilmeyeceği konusunda yaşanmaktadır. Müvekkilim şirket tarafından uyuşmazlık konusu kaza nedeniyle, davacıya ve/veya vekiline araç değer kaybı tazminatı ödenmiştir. Bu nedenle davacının başkaca herhangi bir hak ve alacağı kalmamıştır. Davacının aracına takılan yeni parçalar nedeniyle, zaten aracı değerlenmiştir. Zira, davacının aracı eski bir model olup, araca takılan yeni parçalar nedeniyle araç yenilenmiştir. Eski model bir araca sıfır parçalar takılmış ve böylelikle o araç zaten değer kazanmış ya da değerini aynen korumuştur. Davacının, yenilenen parçalarla gençleşen aracı için pek fahiş değer kaybı istemesi yersiz ve haksızdır. Davacının, maddi zarara uğradığını iddia ettiği trafik kazasında, hasarlanan aracın yaşı ve kat ettiği kilometresi de dikkate alındığında söz konusu araçtaki çizik ve ezilmeler, son derece küçük hasarlar olup, bunlar mini onarım kapsamında olmakla birlikte aracın fahiş miktarda değer kaybına neden olacak düzeyde değildir. Davacının aracı zaten eski model olup, geçen yıllar itibariyle değerini nispeten kaybetmiş durumdadır. Davacının, yenilenen parçalarla gençleşen aracı için -hasar tutarını aşacak şekilde- ayrıca değer kaybı istemesi yersiz ve haksızdır. Küçük çaplı hasarın (genel hasar tutarını da aşacak şekilde) araçta büyük değer kaybına uğradığı iddiası abartılıdır. Küçük çaplı hasarlarda araç, değer kaybına uğramaz. Değer kaybı hesaplanırken dikkat edilen bazı değişkenler bulunmaktadır. Bunlar; -Aracın üretim senesi, -Aracın hasar geçmişi ve niteliği, -Aracın kilometresi, -Aracın marka ve modeli, -Aracın trafiğe çıkış tarihi ve -Aracın pazar değeridir. Bu nedenle, taraflara yüklenen kusur oranına ve abartılan değer kaybı iddiasına itiraz ediyoruz. Kira geliri, kazanç ve kâr mahrumiyeti, araç mahrumiyeti, ikame araç bedeli vb. kalemler trafik poliçesi teminata DAHİL DEĞİLDİR. ZMMS (Trafik Poliçesi) Genel Şartları A.3-m bendi gereği "Dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri" Trafik Poliçesinin TEMİNATI DIŞINDADIR. Bu nedenle, davacının yasal olamayan ikama araç bedeli, araç mahrumiyet bedeli, aracın kullanılamamasından kaynaklı zarar tazmini vb. taleplerinin reddi gerekir. Yapılacak yargılama neticesinde davacının aracında kısmen de olsa bir bakiye değer kaybının olduğu tespit edilirse, bu değer kaybı miktarının nasıl hesap edileceği, Karayolları Motorlu Araçları ZMMS Trafik Poliçesi Genel Şartlarının "Ek:1- Değer Kaybı Hesaplanması" yan başlığı altında belirlenmiştir. T.C. Hazine Müsteşarlığınca hazırlanarak ---- Gazetede yayımlanan ve tebliğ niteliğinde olup yasal mevzuatımızın bir parçası olan söz konusu Genel Şartname bağlayıcı olup, yürürlük tarihinden sonraki tüm olaylara uygulanır. Hangi hallerin değer kaybı teminatı dışında olduğu yine anılan Genel Şartlarda yazılmıştır. Bu nedenle, hesap bilirkişisinin anılan genel şartlar uyarınca bir hesaplama yapması yasal zorunluluktur. Yukarıda izah nedenlerle; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalılar ---- ve ---- cevap dilekçesi sunmadıkları görüldü.
Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.
Dosyanın kusur raporu alınması için atk birimine sevk edildiği raporun ibraz edildiği, ATK biriminin bilirkişi raporu sonuç kısmında :
"Mevcut bulgulara göre:
A. Sürücü ------, idaresindeki aracı ile bölünmüş yolda ters istikamette seyir halinde olduğu, akaryakıt istasyonundan çıkış yapmak isteyen sürücüler açısından öngörülemezlik şartlarını oluşturduğu, kurallara uygun bir şekilde akaryakıt istasyonundan çıkış yapan sürücünün hareket alanını kapattığı anlaşılmış gerçekleşen kazada asli derecede kusurlu bulunmuştur.
B. Sürücü -----, idaresindeki aracı ile akaryakıt istasyonundan çıkış yapmak istediğinde sağ tarafından bir aracın kurallara uygun bir şekilde gelme ihtimali bulunmadığı için sağ tarafını kontrolü altında bulundurma yükümlülüğü bulunmadığı, soluna bakıp caddeye katılım sağlayacağı sırada sağından gelen bir aracın öngörülemez bir şekilde hareket alanını kapattığı, kural ihlali ve tedbirsizliğinin bulunduğunun söylenemeyeceği anlaşılmış gerçekleşen kazada kusursuz bulunmuştur.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
A. Sürücü ----- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
B. Sürücü --- kusursuz olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur.." görüşlerini bildirir rapor tanzim edilmiştir.
Raporun taraflara tebliğ edildiği görüldü.
Dosya teknik bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor düzenletildiği görüldü.
Teknik bilirkişi rapor sonuç kısmında:
" NETİCE VE KANAAT:
Dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgeler birlikte nazara alındığında, kaza yerinin konumu ve mahal şartlarla dikkate alınarak olay değerlendirilip, yukarıdaki hususlar muvacehesinde 23.11.2022 tarihinde meydana
gelen Maddi Hasarlı Trafik Kazasında:
A-) 23.11.2022 tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde
---- ekspertiz tarafından sunulmuş mevcut listeler üzerinde yapılan incelemelerde,
---- plakalı araca ait hasar bilgilerinin, araç üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.
B-) Yargıtay uygulamaları doğrultusunda ‘’aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri,kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının ne olduğunun, daha önce aracın karıştığı kazaların neler olduğu ve bunların değer kaybına etkisinin olup olmadığı’’,
hususları çerçevesinde yapılan teknik incelemede:Ayrıntıları belirlenmiş bilgiler dâhilinde----- plakalı, ---- marka,---- tipi, ----- model araçta oluşan dava konusu değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli için:
DEĞER KAYBI BEDELİ = 30.000,00 TL ,Dosya içeriğine sunulmuş davalı sigortacı tarafından 17.940,00 TL tutarlı değer kaybı bedeli için ödeme yapıldığı
(davacı tarafında kabulünde olduğu)
C-) Davacı tarafın derdest davaya konu ettiği talebin, sigortalısının belirlenen kusur oranı nispetinde davalı
sigortacının,---- plakalı --- araç için düzenlediği ve riziko anında geçerli ve yürürlükte
olduğu çekişmesiz olan 14/10/2022-2023 vade tarihli, araç başına 100.000,00 TL limit üzerinden ----sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası kapsamında olduğu, bu kapsam değer kaybı tutarları ile limit
dahilinde bulunduğu KAZANÇ KAYBI bedelini kapsamadığı, gerekçeleri yukarıdaki paragraflarda ayrıntısı ile açıklanmıştır. Takdir elbette Yüce Mahkemenindir.
Davalı sigortacının poliçe (100.000,00 TL) limiti kapsamında sorumluluğu:
BAKİYE DEĞER KAYBI TUTARI =
30.000,00TL (hesaplanan değer kaybı bedeli) – 17.940,00 TL (ödenen tutar) = 12.060,00 TL olarak hesap edilmiştir.
D-) ---- plakalı, ---- marka, ----- tipi, ----- model araç için 23.11.2022 kaza tarihi itibari ile serbest piyasa koşullarında 7.800,00 TL İkame araç bedeli
hesap edilmiş olup,Hesaplanan bakiye değer kaybı tutarından ve ikame araç bedelinden diğer davalılar ---- ve ------müşterek ve müteselsil sorumluluğunun takdiri Yüce Mahkemeye aittir." görüşlerini bildirir rapor tanzim edilmiştir.
Raporun taraflara tebliğ edildiği görüldü.
Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle:
"Yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla, ıslah talebimizin kabulüyle şimdilik davalılardan
NET;
Değer Kaybı Tazminatı = 12.060,00 TL+
İkame Araç bedeli Alacağı = 7.800,00TL
Toplam 19.860,00 TL davalılarda ------ yukarı hesaplanan;
Değer Kaybı Tazminatının = 12.060,00 TL kısmından sadece sorumlu olmak üzere Kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile; davalıların sorumlu oldukları miktarlar itibariyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini " talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
*Davaya konu hasar dosyası,
*Bilirkişi ATK raporu ile teknik bilirkişi raporları,
*Tüm dosya kapsamı,
İNCELEMEVE GEREKÇE:
Dava, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.
Davaya konu uyuşmazlığın tespiti; Trafik kazasından kaynaklanan tazminat (Değer kaybı, ikame araç bedeli) istemine ilişkindir.Somut olayda; Davacıya ait -----plakalı aracı ile 23.11.2022 tarihinde ---- İli, ---- ilçesinde, davalı ---- ait olan ve ---- sevk ve idaresindeki -----plakalı aracın kazaya karıştığı, sürücü ---- %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait aracın kusurunun bulunmadığı, davaya konu kaza neticesinde davacıya ait araçta 12.060,00 TL değer kaybı tazminatının oluştuğu ve 7800,00 TL ikame araç bedeli tazminatının oluştuğu, kusurlu araç sürücüsü --- -- ve davalı sigorta şirketinin ---- plakalı aracın kaza tarihinde zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu, değer kaybının sigorta teminatı kapsamında kaldığı, ancak ikame araç bedelinin teminat kapsamı dışında kaldığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
2-A-7.800-TL ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyen değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte davalılar ---- ile davalı ----- 'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
B-12.060,00-TL değer kaybı bedelinin sigorta şirketi yönünden 06/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
3-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
4- A-) 7.800-TL yönünden; Karar tarihinde alınması gerekli 532,81- TL harcın davalılar ----- ile davalı ----- 'dan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye ödenmesine,
B-)12.060,00-TL yönünden; Karar tarihinde alınması gerekli 823,82- TL harcın dava açılışta yatırılan peşin harç ve ıslah harcı toplamı 515,90-TL'den mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye eksik kalan 307,92-TL 'nin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan başvuru gideri, tebligat gideri, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti, atk rapor ücreti (sistem dışı ödenen 2.250,00TL) olmak üzere toplam 8.693,00- TL yargılama giderinin ve davacı tarafça yatırılan 721,40-TL harç toplamının müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen 7.800,00-TL miktar yönünden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 7.800,00- TL vekalet ücretinin davalılar ----- ile davalı ----- 'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen 12.060,00TL miktar yönünden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 12.060,00- TL vekalet ücretinin davalılar'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8- Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzene karşı davalı yokluğundan miktar itibariyle kesin olarak karar verildi.