T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMES
ESAS NO : 2023/4
KARAR NO : 2024/780
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/01/2023
KARAR TARİHİ : 22/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 16/06/2022 günü davalı --- kullanmış olduğu ve davalılardan ---- adına kayıtlı olan ---- plakalı aracın müvekkili olan davacının park halindeki ----plakalı aracına çarpması sonucu, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalıların kazaya tam (%100) kusurlu hareketi ile sebebiyet verdiklerini ileri sürerek öncelikle hüküm altına alınacak alacağın tahsil edilememesi riskine karşılık olay esnasında davalı sürücü ----- kullanımında olan ve aynı zamanda davalılardan --- adına kayıtlı olan -----plakalı aracın trafik kaydına, kararın kesinleşmesine kadar cebri icra yoluyla satışı ve 3. Şahıslara devri engelleyici nitelikte “ihtiyati tedbir” şerhi konulmasına karar verilmesini, Meydana gelen trafik kazası nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası Md. 107 uyarınca, toplanacak delillere göre maddi tazminat tutarı belirlenerek (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere) şimdilik müvekkili olan davacıya ait ----- plakalı araçta meydana gelen “değer kaybı” için 100,00-TL ve "araç mahrumiyet bedeli" için 100,00-TL olmak üzere Toplamda 200,00-TL maddi tazminat tutarının (Davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri aşılmamak ve “değer kaybı” kalemiyle sınırlı kalmak kaydıyla) üzere işleten, malik ve sürücü yönünden olay tarihinden; sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri aşılmamak üzere temerrüt tarihinden (29/09/2022) itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı -----. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, öncelikle talepleri kabul anlamına gelmemek ile birlikte başvuranın aracının kasko’dan onarıldığı için kasko sigortacısı ---- Şirketi’ne 29,647.25-TL rücuen ödeme yapıldığını, değer kaybı ödemesiyle birlikte toplamda 50.000,00-TL ödeme yapıldığını, kaza tarihi itibariyle 50.000-TL olan araç başı teminat limitinden geriye limit kalmadığını, davaya konu poliçeden kaynaklı başkaca bir sorumlulukları bulunmadığını, 20,352.75-TL değer kaybı tazminatı ödemesi gerçekleştirildiğini, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını savunarak haksız ve mesnetsiz olmakla birlikte davacının yasa, usul ve Genel Şartlara aykırı taleplerinin reddine karar verilmesini, davalı şirket lehine vekalet ücreti tayin edilmesini talep etmiştir.
Davalı ----- cevap dilekçesinde özetle; yetki ve görev yönünden itirazları olduğunu, yetkili Mahkemenin ----- Mahkemeleri, görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacının tüm hasarlarının karşılanmasına rağmen kötü niyetli olarak ve fahiş taleplerde bulunduğunu savunarak, öncelikle yetkli ve görev itirazlarının kabulüne, haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ----- tarafından davaya cevap verilmemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Hasar dosyası, trafik tescil ve SBGM kayıtları celp edilmiştir.
Arabuluculuk son tutanağı dosya içerisindedir.
Davacı vekilince dava dilekçesinde ihtiyati tedbir talebinde bulunulmuş Mahkememizin 04/01/2023 tarihli gerekçeli ara kararı ile talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz ön inceleme duruşması ara kararı ile dosya uyuşmazlık konularında rapor tanzim edilmek üzere makine mühendisi bilirkişi ve sigorta alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, makine mühendisi bilirkişi ---- ile sigorta alanında uzman bilirkişi ----- tarafından 26/09/2023 tarihli rapor sunulmuştur, sunulu raporda özetle;''... Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı TRAFİK KAZASI olduğu, Meydana gelen olayda KAÇINILMAZLIK faktörünün etkisinin OLMADIĞI, önlenebilir bir kaza niteliğinde OLDUĞU, Davaya konusu kaza ve hasar durumunun uyumlu olduğu, Dosya muhteviyatına sunulmuş olan 19.08.2022-21.06.2022 tarihli ---- no.lu------Ekspertiz Raporunda dava konusu araçta KDV hariç ve işçilik dahil 96.377,97 TL hasar meydana gelmiş olduğu yönünde tespitte bulunulmuş olduğu, Dava konusu aracın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarına göre kaza tarihi itibariyle dava konusu kaza öncesinde değer Kaybı hesaplamasını olumuz etkileyecek geçmiş hasar kaydının bulunmadığı,(menfi) Dava konusu aracın Değer Kaybı hesaplamasına esas; “Sol Ön Kapı,( Değişim /Boya), ” Sol Arka Kapı (Değişim /Boya), Sol Marşbiyel (Değişim /Boya),Y BDirek Sol (Onarım/Boya), V. Sol Arka Çamurluk (Değişim /Boya), hasarının bulunduğu,» Davaya konu Trafik Kazası Kapsamında;---- plaka sayılı araç sürücüsü---- % 100 kusur oranı ile ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu,” Dava konusu kaza kapsamında aracın maliki ve işleteni yönünden KTK Madde 85 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk açısından değerlendirmenin Sn. Mahkemenin nihai takdirlerine maruz olduğu, Dava konusu kazanın ---- plaka sayılı araç sürücüsünün Asli Kusur sayılan Hatalı Manevra/ Park Halindeki Araca Çarpma nedeni ile meydana gelmiş olması nedeni ile---- plaka sayılı araç ----- nin KUSURSUZ olduğu, Nihai takdirin Sn. Mahkemede olduğunu, Yargıtay'ın istikrar bulmuş olan kararları ile Anayasa Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli iptal kararı doğrultusunda kaza nedeniyle oluşan hasarın nitelik ve niceliği, aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, km bilgisi vb. yapılan onarım işlemleri, ( Hasar gören onarılan/ değişen/ boyanan parçalar vb.) davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının belirlenmesi, kararına göre REEL PİYASADA; ” Dava konusu aracın kazadan önceki kazalı 2. El piyasa rayiç değerinin kaza tarihi itibariyle 275.000,00 TL civarında olacağı,( Söz konusu aracın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarına göre dava konusu kaza öncesinde değer kaybı hesaplamasını olumuz etkileyecek geçmiş hasar kaydı mevcut değildir.) kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin (aracın modeli, markası, özellikleri, hasarın niteliği, niceliği, değer kaybına etki edecek yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, vb. etkenler baz alınmıştır. ayrıca pandeminin sıfır araç üretiminde meydana getirmiş olduğu aksaklıkların 2. el piyasalarında meydana getirmiş olduğu artış dikkate alınmıştır.) ) yaklaşık 247.000,00 TL civarında olacağı, bu kapsamda Değer Kaybının 275.000,00 - 247.000,00 TL = 28.000,00 TL civarında olacağı, Gerçekleşen zararın, daval---- tarafından sigortacı sıfatı ile ----- plaka sayılı aracın maliki, davalı ----- hukuki sorumlulukların teminat altına alınması maksadıyla 11.03.2022 başlangıç 11.03.2023 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde tanzim edilen, ----- numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi hükümleri gereğince, poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla teminat kapsamında olduğu; Dava konusu kaza tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin Maddi Tazminat Teminat limitinin araç başına 50.000,00-TL, olduğu, davalı -----, poliçe teminat limiti tutarına kadar gerçekleşen toplam tazminat tutarından sorumlu olduğu; artan bakiyenin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği; kaza sebebi ile davacı ---- mülkiyetinde bulunan ---- plaka sayılı araçta meydana değer kaybı zararının davalı----. Tarafından sigortacı sıfatı ile düzenlenen ----- numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi hükümleri gereği, Maddi Tazminat Teminat limitinin araç başına 50.000,00-TL tutarındaki poliçe teminat limitini aştığı; 16.06.2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda oluşan zararın, poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği; Davalı --- mülkiyetinde bulunan ---- plaka sayılı aracın davalı ---- kusuru nispetinde, ------ plaka sayılı araçta gerçekleşen 28.000,00-TL tutarındaki değer kaybı zararının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı sıfatı ile davalı ---. tarafından zarar gören ---- plaka sayılı aracın maliki davacı ----- 'a poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile ödenmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadığı, Davalı -----. tarafından 29.647,45-TL tutarındaki maddi hasar ve 20.352,75-TL tutarındaki değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam 50.000,00-TL tutarında tazminat ödemesinin gerçekleştirildiği, bu suretle ----- numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi teminat limitinin dolduğu; Davacı ---- mülkiyetinde bulunan ----- plaka sayılı araçta meydana gelen 28.000,00-TL tutarındaki değer kaybı zararından, davalı ----. tarafından ödenen 20.352,75-TL tutarındaki tazminatın düşülmesi suretiyle kalan bakiye değer kaybı zararı 7.647,25-TL tutarındaki kısmından ----- plaka sayılı aracın maliki ve işlet yfatı ile davalı ---- sorumlu olacağı, Davacı ---- mülkiyetinde bulunan ----- plaka sayılı araçta gerçekleşen hasar sebebi ile onarım sürecinde bulunduğu 15 iş günü süre ile sınırlı olmak kaydı ile talep edilen araç mahrumiyeti tazminatının, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereği teminat dışında sayılan haller kapsamında olduğu, dava----. tarafından tanzim edilen ------ numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hükümleri gereği tazminat talebinin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği; Davacı --- mülkiyetinde bulunan ---- plaka sayılı aracın dava dışı ------ tarafından, kasko muhataralarına karşı teminat altına alındığı, tanzim edilen Kasko Sigorta Poliçesinle İKAME KİRALIK ARAÇ TEMİNATI nın bulunabileceği; davacı -----”ın gerçekleşen hasar sebebi ile aracın onarımda kaldığı süre zarfında ikame araç talep etme hakkının olabileceği, kasko sigortacısı dava dışı -----. tarafından tanzim edilen kasko poliçesi örneğinin dosya münderecatında bulunmadığı, kasko poliçesi kapsamında tesis edilen ikame araç hizmetinden faydalanıp faydalanmadığının dosya münderecatında bulunan bilgi ve belgelerden anlaşılamadığı, kasko sigorta şirketi dava dışı ----- ilgili hususun sorgulanabileceği; İkame araç hizmetinden faydalanılmış olması durumunda; Heyetimizde bulunan makine mühendisi bilirkişi tarafından tespit edilen 15 gün araç onarım süresinden, sigortacısından - ikame araç hizmet süresinin düşülmesi suretiyle kalan bakiye sürenin günlük ikame araç ücreti 350,00-TL ile çarpılması suretiyle elde edilecek tutardan davalı ----- sorumluluğunun bulunduğu, İkame araç hizmetinden faydalanılmamış olması durumunda; ilgili tazminatın(15 gün x 350,00 TL/gün)=5.250,00-TL tutarında olacağı ve bu tutardan davalı ----- sorumluluğunun bulunduğu, görüş ve kanaatine varıldığı...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.
Davacı vekili UYAP sistemi üzerinden sunmuş olduğu 15/03/2024 tarihli dilekçesi ile bilirkişilerce bakiye 7.647,25-TL araç değer kaybı hesaplandığını beyan ederek , 100 TL olan taleplerini 7.547,25 TL olarak artırılarak 7.647,25 TL olarak belirlediklerini, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; toplam 7.647,25-TL araç değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan tarihi olan 16/06/2022 tarihinden itibaren her türlü artışı kapsayacak yasal faizi, yargılama masrafları ve avukatlık ücretiyle birlikte ---- ve ---- müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 15/03/2024 tarihinde ıslah harcı Mahkeme veznesine depo edilmiş, sunulu ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.İddia, savunma, celp edilen belgeler, tanzim edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Huzurdaki dava 16/06/2022 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait----- plakalı aracın hasara uğradığı iddiasına dayalı değer kaybı ve ikame araç bedelinin davacıya ödenmesi istemine ilişkindir.
Noterler Birliğinden celp edilen müzekkere cevabından ; Talebe konu ---- plakalı aracın davacı adına kaytıt ve tescilli olduğu, aracın hususi- yolcu nakli kullanıma özgülendiği anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez poliçeden;Kazaya karışan ----- plakalı aracın 11/03/2022-2023 tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğu, davaya konu kazanın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, poliçede teminat limitinin 50.000,00-TL olarak tespit edildiği, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 24/10/2022 tarihinde 20.352,75 TL değer kaybı ve hasar onarım bedeline ilişkin olarak ise 28/09/2022 tarihinde 2.832,00 TL ve 27/10/2022 tarihinde 26.815,25 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Davalı---- usulüne uygun şekilde yapılan tebliğe karşı cevap dilekçesi sunmadığından iddiayı tümden inkar ettiği varsayılmıştır.
Mahkememizce re'sen alınan heyet bilirkişi raporu ile; Davacıya ait ----- plakalı araçta toplam 28.000,00-TL deüer kaybı meydana geldiği, yapılan ödemenin mahsubu sonrasında davacının bakiye 7.647,25-TL değer kaybı zararının bulunduğu, kasko sigorta şirketinden ikame araç hizmetinden faydalanılmaması halinde 15 gün üzerinden ve günlük 350,00-TL bedel ile 5.250,00-TL zarar bulunduğu, kazanın meydana gelmesinde ----plakalı araç sürücüsünün %100 asli kusurlu olduğu,----- plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından davaya konu kaza nedeniyle davacıya toplam 50.000,00-TL ödeme yapıldığı, poliçe ile teminat limitinin 50.000,00-TL olarak tespit edilmekle davalı sigorta şirketinden talep edilebilecek alacak bulunmadığı, talebe konu aracın geçmiş hasar kaydı bulunmadığı, sunulu raporda hasara konu aracın kazadan önce ve kazalı 2. el piyasa rayiç değerinin tespit edilerek ve kaza tarihinde meydana gelen gerçek zarar üzerinden değerlendirmenin yapılmış olduğu, yapılan kusur değerlendirmesinin kazanın meydana gelişine ve oluşa uygun olduğu, davadan önce yapılan ödemelerin dikkate alınarak alacak miktarının tespit edildiği, raporun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama ile her ne kadar Mahkememiz yetkisine itiraz edilmiş ise de; Davalı sigorta şirketinin dava tarihinde ---- adresli olduğu, 2918 sayılı Kanun 110. madde kapsamında davacı tarafından seçimlik hakkının sigorta şirketinin merkezinin bulunduğu yer mahkemelerinde dava açarak kullanmasının genel yetki kurallarına uygun olduğu anlaşılmakla yetki itirazının reddi gerektiği, zorunlu mali sorumluluk sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümü yada yaralanması veya bir şeyin zarara uğraması nedeniyle o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu, kaza tarihinde davacı adına tescilli olduğu anlaşılan ----- araçta 16/06/2022 tarihli kaza nedeniyle toplam 28.000,00-TL değer kaybı meydana geldiği, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 24/10/2022 tarihinde 20.352,75 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, yapılan ödemenin mahsubu sonrasında davacının bakiye 7.647,25-TL değer kaybı zararının bulunduğu, kazanın meydana gelmesinde---- plakalı araç sürücüsünün %100 asli kusurlu ----- plakalı araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesiyle kaza tarihinde sigortalı olduğu anlaşılan ------ plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 asli ve tam kusurlu olduğu tespit edilmekle sigorta şirketinin meydana gelen zarardan teminat limiti ile sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından davaya konu kaza nedeniyle dava tarihinden yapıldığı anlaşılan 50.000-TL ödeme nedeniyle bakiye teminat limitinin bulunmadığından sigorta şirketine karşı açılan davanın reddi gerektiği, kazaya karışan araç sürücüsü ---- ile araç maliki ---- tespit edilen bakiye değer kaybı talebinin tümünden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, yapılan bilirkişi incelemesi ile davacının 15 gün süre ile ikame araç talebinde bulunabileceği tespit edilmiş ise de talebin ZMMS poliçe kapsamında teminat altında olmadığı gibi davacının dava dışı kasko sigorta poliçesi kapsamında 15 gün süre ile ikame araç hizmetinden faydalandığı da anlaşılmakla talebin reddi gerektiği, davanın HMK 107. Madde kapsamında açıldığı, davalı araç sürücüsü ve maliki yönünden 24/10/2022 haksız fiil tarihinde temerrüdün meydana geldiği, aracın tahsis şekli dikkate alındığında temerrüd tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın kısmen kabulüne-kısmen reddine, 7.647,25-TL değer kaybı alacağının davalı ---- ve davalı ---- 24/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
-Davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın reddine,
2)-Karar ve ilâm harcı olan 522,38-TL harçtan peşin ve ıslah suretiyle alınan alınan 310,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 211,48-TL harcın davalılar ----- ve ----- müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
3-)Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinindavalılar ---- ve ----- müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-)Davanın kabul edilen miktarı yönünden; Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. uyarınca 7.647,25-TL vekâlet ücretinin davalılar ---- ve ----- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-)Davanın red edilen miktarı yönünden; Davalı ----. vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. uyarınca 7.647,25-TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine,
6-)Davacı tarafça yatırılan 516,40-TL harç ve 4.098,00-TL bilirkişi, posta, tebligat gideri, olmak üzere toplam 4.614,40-TL yargılama giderinden davayı kabul - ret oranı dikkate alınarak; toplam 4.568,25-TL yargılama giderinin davalılar --- ve ---- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda HMK .m.341/2 uyarınca miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı.