T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/779
KARAR NO: 2024/795
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (HİZMET SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN)
DAVA TARİHİ : 08/12/2021
KARAR TARİHİ : 25/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya karşı zorunlu olarak başvurulan arabuluculuk müessesi kapsamında yapılan görüşmelerde, herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, uyuşmazlığın devam ettiğini, davacı şirketin "3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun" hükümlerine göre -----işletme hakkı sahibi, borçlu davalının ise, işletme hakkı davacı şirkette bulunan tüneli kullanmış bulunan tüzelkişi olan tacir olduğunu, işletme hakkı davacı şirkette bulunan ---- geçişlerin 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 Maddesi kapsamında ücretlendirildiğini ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, davalının ---- plakalı araç ile 28.10.2017 - 11.03.2019 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, ----- ihalli geçişler gerçekleştirdiğini, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine icra takibi başlattıklarını, davalının ise herhangi bir borcu bulunmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz ettiğini, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 6 ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. Maddeleri uyarınca müddei iddiasını ispatla mükellef olduğunu, davalı borçlunun itirazının mesnetsiz olduğu ve ücretli geçiş noktasından, ücret ödemeksizin ihlalli geçiş sağlamak suretiyle, işletmeci müvekkili şirkete borçlu hale geldiğini, davalının ---- geçiş yapmadığı yönünde bir savunmasının da olmadığını, davalı borçlunun itirazının haksız ve mesnetsiz olduğunu, ----- geçiş bedelini muntazam şekilde ödediğini ispat yükünün davalıya ait olduğunu, ödemelerini muntazam yapan kişinin, hukuki mesnediyle iddiasını ispatla mükellef olduğunu, davalının tünel geçiş ücretlerini ödemediğinin davacı şirket kayıtlarından görüldüğünü, icra takibine itiraz eden davalının itirazında haksız olduğunu, davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden ve icra dosyasında haksız bir şekilde takibe itiraz ederek takibin durmasına sebep olduğundan davacı yararına İİK'nın 67/2 Maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, dört katı tutarında ceza 6001 s. Kanunun m.30/5 hükmü gereğince getirildiğini, araç malikinin bahsi geçen kanun hükmü uyarınca, ücret ödemeksizin yapılan ihlalli geçiş sebebiyle, 15 gün içerisinde ilgili geçiş ücreti de ödenmediğinden, açık kanun hükmü uyarınca 4 katı tutarındaki cezayı da ödemek durumunda kalıyor olduğunu, davanın kabulü ile davalı tarafından yapılan icra takibine itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin bahsi geçen tarihlerde ihlalli geçişi söz konusu olmadığından borca, ferilerine ve faize açıkça itiraz ettiklerini, davacı tarafından davalı şirket aleyhine ----İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibinde davalı şirkete ait aracın ------ farklı tarihlerde yapılan geçişler ve kesilen para cezası takibe dayanak gösterildiğini, ancak davalı şirket idare veya idarenin yerine bu kamu hizmetini işleten şirketle, kamu hizmetinin kullanmasının akabinde; ödemesi gereken bedeli ya geçiş esnasında ya da yetersiz bakiye ikazının olması durumunda hemen gerekli tutarı yatırdığını, yararlandığı bu hizmetin ücretini ödediğini ve sorumluluğunun kalmadığını düşünen davalı şirket bir anda hiçbir bilgilendirme yapılmaksızın bu kez ihlalli geçiş yapıldığından bahisle para cezasıyla karşı karşıya kaldığını, bu hizmetlerden yararlanırken bedelini ödemekten imtina etmeyen davalı şirketin bahsi geçen takibe konu borcu bulunmadığını, bununla birlikte ihlalli geçiş yaptığı belirtilen---- plakalı araç üzerine 20.04.2016 tarihinde haciz işlendiğini, söz konusu aracın 09.04.2021 tarihinde ----- Vergi Dairesince haciz kapsamında satıldığını, Köprü ve otoyol geçişlerini ödemek için ---- ve ----- cihazı alan bankalara ödeme talimatı veren, bu geçişlere ait ücreti zamanında ödeyen davalı şirkete herhangi bir uyarı yapılmadan bilgi verilmeden, ihlali geçişlerin bir araya getirilip ceza tahakkuk ettirilmesinin kabulünün mümkün olmadığını, özel işletmeler tarafından işletilen köprüler ve otoyollarda uyarı levhalarının yer alması gerektiği düzenlemeler ile sabit olmasına rağmen, ----- İşletmeciliğine ait geçişle esnasında herhangi bir suretle bakiyenin yetersiz olduğuna dair ihlalli geçişe ilişkin uyarı verilmediğinin, dolayısıyla ihlalli geçişin kullanıcı tarafından fark edilmediğinin, ihlalli geçiş olsa bile buna dair davacı şirket tarafından herhangi bir bildirim yapılmadığının, ----. Yönetim kurulu Başkanı ----- 2018 yılı Ocak ayında basına karşı yapmış olduğu sunumda ihlalli geçişlerin olması durumunda sürücülere SMS ile bilgi verileceği belirtildiğini, ancak kamuoyuna verilen bu bilgiye rağmen müvekkili şirkete herhangi bir bildirim yapılmadan ihlalli geçiş sebebiyle ceza kesildiğini, kendilerinin de yapılan icra takibine itiraz ettiklerini, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, davalı şirket lehine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacının işlettiği otoyol ve bağlantı yollarından ihlâlli geçişler sebebiyle işleten şirket tarafından geçiş ücretinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
----- İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Elektrik Elektronik mühendisi tarafından sunulan bilirkişi raporunda özetle; Davacı şirketin 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun çerçevesinde, ----) ile ---- Yakasında tarihi yarımadadaki ----- Caddesini (Sahil yolu) birleştiren ----- yapım ve işletmesi ile görevli olduğu, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün sorumluluğu altında bulunan otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücretlerinin belirlenmesi ve uygulanmasına ilişkin yönetmeliğin ikinci bölüm geçiş ücretleri ücret ödemeden yapılan geçişlere dair işlemler Madde 9-"Bu Yönetmelik kapsamında geçişi ücretli olduğu halde ücret ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine (Değişik ibare:------Mükerrer) 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30 uncu Maddesine göre (Değişik ibare:-----) geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin (Değişik ibare:-----) dört katı tutarında idari para cezası verildiği, ----- Bölge Başmüdürlüğü tarafından dosyaya gönderilen 21.01.2022 tarihli yazı ekindeki geçişlerde davacı vekilinin iddia ettiği 28.10.2017, 15.11.2017, 21.11.2017, 13.12.2017, 15.12.2017, 20.03.2018, 11.03.2019 geçişlere rastlanılamadığı, davacı vekili tarafından dava dilekçesinde sunulan kaçak geçişlerin yapıldığı 2017 yılında geçiş ücreti 16,60 TL, 2018 yılı Mart ayında 19,20 TL, 2019 yılında 23,30 TL geçiş ücretlerinin doğru olduğu saptandığı, ---- Noterler Birliği yazı cevabına göre davaya konu kaçak geçişlerin olduğu tarihte davalı şirket adına kayıtlı---- plakalı aracın belirtilen tarihlerde kaçak geçiş yaptığının sabit olması halinde 125,50 TL kaçak geçiş ücretinin ve kaçak geçiş ücretinin 4 katı olan 502,00 TL ceza ücreti olmak üzere toplam 627,50 TL'yi davacı talep edebileceği, ---- Bölge Başmüdürlüğü'ne tekrar yazı yazılarak 28.10.2017, 15.11.2017, 21.11.2017, 13.12.2017, 15.12.2017, 20.03.2018, 11.03.2019 tarihlerinde ---- plakalı aracın ---- kaçak geçiş yapıp yapmadığı sorulduğunda; Kaçak geçiş yapmamış olması halinde davalının davacıya borcunun bulunmadığı, Kaçak geçiş yapmış olması halinde davalının davacıya 125,50 TL kaçak geçiş ücreti, 502,00 TL ceza ücreti olmak üzere toplam 627,50 TL ödemesi gerektiği bildirilmiştir.
Elektrik Elektronik mühendisi tarafından sunulan bilirkişi ek raporunda özetle; ----- Bölge Başmüdürlüğü tarafından dosyaya gönderilen 21.01.2022 tarihli yazı ekindeki geçişlerde davacı vekilinin iddia ettiği 28.10.2017, 15.11.2017, 21.11.2017, 13.12.2017, 15.12.2017, 20.03.2018, 11.03.2019 geçişlere rastlanılamadığı, davacı vekili tarafından dava dilekçesinde sunulan kaçak geçişlerin yapıldığı 2017 yılında geçiş ücreti 16,60 TL, 2018 yılı Mart ayında 19,20 TL, 2019 yılında 23,30 TL geçiş ücretlerinin doğru olduğu saptandığı, ---- Noterler Birliği yazı cevabına göre davaya konu kaçak geçişlerin olduğu tarihte davalı şirket adına kayıtlı ----- plakalı aracın belirtilen tarihlerde kaçak geçiş yaptığının sabit olması halinde 125,50 TL kaçak geçiş ücretinin ve kaçak geçiş ücretinin 4 katı olan 502,00 TL ceza ücreti olmak üzere toplam 627,50 TL'yi davacı talep edebileceği, davalı şirket adına kayıtlı olan araç ile ilgili dosyaya sunulan ---- kayıtlarında aracın ------ kullandığı iddia edilen tarihler ile ilgili bir bilgi olmadığı, ---- hesabında para olmadığı için kaçak geçiş yaptığı 26.01.2019 tarihinin ---- kayıtlarında mevcut olduğu, aracın kaçak geçiş yaptığında da bu geçişin sisteme ya da---- kayıtlarına düştüğü ----- kayıtlarında görülmüş olduğundan davacı vekilinin kaçak geçişin yapıldığı iddia ettiği 28.10.2017, 15.11.2017, 21.11.2017, 13.12.2017, 15.12.2017, 20.03.2018, 11.03.2019 tarihlerde davalı şirkete ait---- plakalı aracın ------ kayıtlarında yer almaması, iddianın davacının dosyaya sunduğu görüntülerden ibaret olması ve kaçak geçişin yapıldığını gösteren fotoğraflarda her ne kadar davacı vekilinin iddia ettiği tarihler yazıyor olsa da sistemin kayıtlı olduğu zaman göstergesinin arızalı olma olasılığı göz önüne alınarak, davacının iddia ettiği tarihlerin ----- kayıtlarında olmaması ve kaçak geçişin davacı işletmeciye ait kamera kayıtlarınca tespit edilip ---- kayıtlarınca tespit edilememesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu göz önüne alındığında icra takibine konu geçişlerin davalı şirkete ait ---- plakalı araç tarafından belirtilen tarihlerde yapılmadığı, ---- kayıtlarına göre aracın ---- geçişine dair bütün ödemelerin hesabından yapıldığı, sadece 20.01.2019 tarihinde yaptığı geçişte bakiyesinin eksiye düştüğü bu tarihinde icra takibine konu olmadığı görüldüğü, her ne kadar davacı tarafından ---- kayıtlarında kaçak geçişlerin davalıya ----plakalı aracın 28.10.2017-11.03.2019 - arasında ücret ödemeksizin, ---- ihalli geçişler gerçekleştirdiği iddia edildiği,---- gönderdiği hesap ekstresini yanlış yorumlandığını, ilgili ekstre sadece ödemelerin gösterildiğini, ilgili ekstrede yapılmayan bir ödemenin gözükmeyeceğini, zaten davanın konusunu da ödenmemiş ihlalli geçişlerin oluşturduğunu,----. tarafından ihlalli geçiş listesinin bildirilmediğini, sadece hesap ekstresinin iletildiğini, bu gerekçeyle davaya konu ihlalli geçişlerin ekstrede görünmemesinin zaten davayı ispatlar mahiyette olduğunu belirtmişse de daha önceki raporlarımda da belirttiğim üzere davalıya ait aracın 20.01.2019 tarihinde de kaçak geçiş yaptığı bu geçişin ----- kayıtlarında gözüktüğü, bu nedenlerle davacının iddia ettiği kaçak geçişlerin de 20.01.2019 tarihli geçişler gibi ---- kayıtlarında görülebileceği ancak yazı cevabında görülmediğinden önceki ek raporda belirttiğim kanaatte herhangi bir değişiklik olmadığı, ----- Bölge Başmüdürlüğü yazı cevabına göre davalıya ait---- plakalı aracın 28.10.2017, 15.11.2017, 21.11.2017, 13.12.2017, 15.12.2017, 20.03.2018, 11.03.2019 tarihlerinde ----- herhangi bir geçiş yapmadığı, bu nedenle de davalının davacıya herhangi bir borcu olmadığı bildirilmiştir.6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun Madde 30/5: “4046, 3465 ve 3996 Sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)”
Davacı şirketin, 3996 Sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve işbu Kanuna istinaden verilen Bakanlar Kurulu kararı kapsamında ---- işletmesini üstlendiği anlaşılmaktadır.6001 Sayılı Kanun’un 30/5 Maddesi kapsamında, davacı şirketin işletmesini üstlendiği köprü, bağlantı yolu ve otoyollardan geçiş sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücretini tahsil yetkisi olduğu görülmektedir. Ayrıca davacı işletmeci şirketin; geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin dört (4) katı kadar ceza bedelini tahsil edeceği, 27/3/2015 tarihli 6639 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ile 16/5/2018 tarihli 7144 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle yapılan değişiklikler sonucunda hüküm altına alınmıştır.
Hâlböyleyken, köprü, otoyol ve bağlantı yollarının işletmesini üstlenen şirketin geçiş ücretini tahsil etme yetkisi olduğu, geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden ise geçiş bedeli ile birlikte geçiş ücretinin dört (4) katı tutarında ceza bedelini de tahsil edebileceği 6001 sayılı Kanun’un 30/5 maddesi uyarınca açıktır.---uygulamasında, araç sahiplerinin plaka numaralarıyla birlikte --- veya ---- aboneliği aldıkları (her araç plakasına ait ayrı bir abonelik), köprü, otoyol ve bağlantı yollarından geçiş sırasında araç sahibinin ------ hesabında yeteri kadar bakiye bulundurması gerektiği, yeterli bakiye bulundurmayan aracın plakasının geçişten sonra her gün belli aralıklarla sistem tarafından kontrol edildiği (bakiye sorgulamasının belirli saat aralıklarıyla otomatik olarak yapıldığı), yeterli bakiye olduğunda geçiş bedelinin tahsil edildiği, bu sorgulamanın geçişten sonraki on beş (15) gün boyunca devam ettiği, on beş günün sonunda hâlen hesabında -yeteri kadar- geçiş ücretini karşılar bakiye bulundurmayan aracın geçişinin ‘cezalı geçiş’ statüsüne dönüştüğü bilinmektedir.
Davacı, davaya konu otoyol, köprü ve bağlantı yollarını özel hukuk hükümlerine göre işlettiğine, davacı ile davalı birer tacir olduğuna ve uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığına göre; huzurdaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekir.
Her ne kadar bilirkişi raporunda ''---- Bölge Başmüdürlüğü yazı cevabına göre davalıya ait ---- plakalı aracın 28.10.2017, 15.11.2017, 21.5.11.2017, 21.11.2017, 13.12.2017, 15.12.2017, 20.03.2018, 11.03.2019 tarihlerinde ---- işlettiği otoyoldan geçiş yaptığına dair dosyada görüntü ve geçiş raporlarının bulunduğu, davalıya ait---- plakalı aracın 28/10/2017-11/03/2019 tarihleri arası ve takip eden tarihler için kayıtları celp edildiği, ----- tarafından gönderilen evraklarda 11/03/2019 tarihli geçiş esnasında ---- kaydının bulunduğu, dava konusu geçiş yapılan diğer tarihlerde ---- kaydının bulunmadığı, ---- ürün satışının 28/06/2018 tarihinde yapılarak ilk bakiyenin 100,00-TL olarak o tarihte yüklendiği, dolayısıyla bu tarihten önce ----- kaydının bulunmadığı görülmüştür. 11/03/2019 tarihinde ise geçiş anında yeterli bakiyenin bulunmadığı, takip eden 15 gün içerisinde geçiş ücretinin yatırılmadığı, geçiş ücretinin ödenmediği görülmüştür. Davalı şirketin aracının davacının işlettiği otoyoldan geçiş yaptığı, ihlali geçiş anında ve takip eden 15 gün, 11/03/2019 tarihli geçiş için yeter bakiyenin bulunmadığı, diğer geçiş tarihlerinde ----- kaydının bulunmadığı, geçiş ücretlerinin ödendiğine dair bilgi ve belge bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Dava itirazın iptaline ilişkin olup davacı icra inkar tazminatı da talep etmektedir. Davacı şirketin talep ettiği alacak muayyen (likid) kabul edilmiş, %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, İcra İflas Kanunu Madde 67/2 uyarınca davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
2----İcra Dairesi'nin ------- Esas sayılı icra dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, duran takibin 627,50 TL üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte DEVAMINA,
3-Asıl alacak olan 627,50 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1-2 ve A.A.Ü.T. Uyarınca 627,50 TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Karar ve ilâm harcı olan 427,60-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harç ile 1.036,00 TL bilirkişi, posta, tebligat gideri olmak üzere toplam 1.095,30 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının HMK Madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı (e-duruşma), miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.