T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/463 Esas
KARAR NO:2024/633 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 29/06/2022
KARAR TARİHİ: 12/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı -----dava dışı ------arasında finansal kiralama sözleşmesi bulunduğunu,----makinesinin bakım ve onarımı için makineyi -------- gönderdiğini, söz konusu emtianın müvekkili tarafından emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığını, Sigortalı firmanın; -----emtiasının,---- numaralı davalı ----tarafından üstlenilmiş olup fiili taşımayı davalı ----- edildiğini,
Sigortalı emtianın ---taşınmak üzere davalılar sorumluluğunda -----plakalı araca yüklendiğini, emtianın taşıma sırasında hasara uğradığının tespit edildiğini, hasara ilişkin CMR belgesine emtianın hasarlı olarak ulaştığını gösteren -----------şerhi düşüldüğünü, Yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde meydana gelen zararın 38.739,26-TL olduğu ve zarardan davalı taşıyıcıların sorumlu olduğunun tespit edildiği, dava dışı----düzenlediği yansıtma faturası ile zararını müvekkili şirkete yansıttığını, Sigortalı, söz konusu zarara ilişkin ödemenin ----- yapılmasına muvafakat etmiş ve zarardan doğan tüm haklarını müvekkiline devir ettiğini,müvekkilinin söz konusu zararı karşılamış olup TTK m. 1472 uyarınca kanuni halef ve TBK m.183 uyarınca akden halef olduğunu, Yukarıda açıklamaya çalıştığımız nedenlerle; ---- sayılı dosyasına yapılan haksız itirazların iptali ile takibin devamına,
Haksız itirazları ile takibin durmasına sebebiyet veren davalılar aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Taraf teşkilinin usulüne uygun sağlandığı görüldü. Davalı----- özetle; fiili taşımacı --- taşınmak üzere teslim alınan eşyanın 26.05.2020 tarihinde alıcısına teslim edildiğini, -----tarihinde, eşyanın alıcısına teslim edildiği tarihten yaklaşık 14 ay sonra icra takibi başlatıldığını, CMR Konvansiyonu Md.32. hükmünde zamanaşımı sürelerinin 1 yıl olduğunu, dava konusu tazminat isteminin Konvansiyonun 32. Maddesi uyarınca açıkça zamanaşımına uğradığını, Dava konusu taşıması yapılan emtianın 2. El makine olduğunu, gönderici tarafından -----tamir ve bakım için gönderildiğini, taşıma öncesi hasar ve arızaların gönderici tarafından bilindiğini, ---- tarihinde düzenlenen servis fişinde makinedeki tüm sorunların belirlenmiş olduğunu, hasar ve arızalara sahip olan emtianın gönderici tarafından araca yüklendiğini ve alıcısına teslim edildiğini, CMR Md 23’te; taşımacının hasarlı emtianın ağırlığının 8.33 SDR karşılığından sorumlu olacağının düzenlendiğini, buna göre fazlaya ilişkin taleplerin reddi gerektiği, CMR Konvansiyonun 27. Maddesine göre yıllık % 5 üzerinden hesap edileceğini, Davanın zamanaşımı def'i ve taşımacıların pasif, davacının ise aktif dava ehliyetleri yokluğu nedeni ile reddini, Müvekkilin esasa ilişkin olarak sorumluluğu olmadığından davanın reddini, Yargılama giderleri ve ücret-i vekâletin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı ------------ vekili özetle; davacının halefi olduğu hasarın müsebbibinin davacının sigortalısı olan -----olduğunu, bu nedenle davacının hasarı müvekkiline ve diğer davalıya rücu edemeyeceğini, ----firmasının emtianın taşınması için kendilerinden tabanı ahşap olan araç ve malzemeleri bağlamak için spanzetlerin hazır olmasını istediklerini, yükleme işini ---- yaptığını, bu taleplerin taraflar arsı yazışmalarda mevcut olduğunu, Huzurdaki nizada; 2. el emtialar için geçerli olan dar teminat şartlarında belirtilen rizikolardan birinin gerçekleşmediğini, Davacı tarafça sunulan mesnet ekspertiz raporunda;
Emtia sevk tarihi : 13.05.2020,
Vasıta varış tarihi : 26.05.2020 ,
Ekspertiz talebi : 21.05.2020,
Ekspertiz işinin sonu : 22.06.2020 Olarak belirtildiğini, ekspertiz talebinin aracın gemide olduğu (varış yerine henüz gelmediği) bir zamanda talep edildiğini, davacı sigorta şirketinin her nasılsa gümrük muhafazalı araç içindeki emtianın hasarından 21.05.2020 tarihi itibari ile haberdar olduğunu, Huzurdaki davanın reddi,
Davacı tarafın alacak iddiasının %20’si nispetinde icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesi, Her türlü mahkeme masrafları ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmili hususlarında karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.Tarafların Sigorta bilirkişisi ve taşıma alanında uzman bilirkişiye verilerek uyuşmazlık hususlarında rapor düzenletildiği görüldü.Bilirkişi heyeti teknik raporu sonuç kısmında: "
1- Tüm delillerin hukuki münakaşası, her türlü hukuki tavsif, tarafların, masraf, vekâlet ücreti ve benzeri diğer istemleri ile İİK Md. 67/2 kapsamına giren taleplerin takdiri ve nihai kararı tamamıyla Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Davaya konu taşımacılık; ----- arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve ziyan CMR Konvansiyonunda -----hükümleri ile çözülmesi gerektiği,
2- Davaya konu kısmen hasarla sonuçlanan taşımacılık işinde emtianın tüm özelliklerini, ağırlığını ve hassas parçalarını en iyi bilen kişinin dava dışı gönderic----olduğu kanaatine varılmıştır. Hazırlanan ekspertiz raporuna göre davaya konu hasarın araç içi bağlantılarını kopararak taşıma boyunca emtianın araç içine sürtünmelerden meydana geldiği belirtilmektedir. Emtiayı araca yükleyen, araç içinde istif edip araca bağlantılarını yapan dava dışı gönderici ----- hasar oluşmasında asli kusurlu olduğu, taşıdığı yükün ağırlığına ve özelliklerine göre aracını kullanmayan davalı taşıyıcı şirketlerin de tali kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. İzah edilen hususlar dikkate alındığında Dava Dışı Gönderici irmanın Taşıma Sırasında Oluşan Hasardan %75, davalı taşıyıcıların % 25 kusurlu oldukları kanaati hâsıl olduğu,
3- Davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği teslimat sırasında fark edilen hasardan davalı taşıyıcının CMR m.17/1 gereği sorumluluğu olduğu,
4-Davacı ---- tarafından, dava dışı ----sözleşmesine konu emtialarda, nakliyat sürecinde meydana gelecek rizikoları teminat altına alınması maksadıyla ------ başlangıç ---- bitiş
tarihlerini kapsayacak şekilde, ----- uygulanabilir hükümleri ve poliçe üzerinde yazılı özel şart hükümleri, klozlar kapsamında gerçekleşecek rizikolara karşı ------düzenlendiği,
5- Gerçekleşen zararın, davacı ------ sigortacı sıfatı ile dava dışı ---- ait emtialarda gerçekleşecek hasarların teminat altına alınması maksadıyla düzenlediği ---- ek olarak düzenlenen ----gereği poliçe teminatı kapsamında olduğu,
6- Nakliyat aşamalarında meydana gelen zararın, poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği;
7- Hasar tespiti amacıyla görevlendirilen bağımsız sigorta eksperi tarafından yapılan ekspertiz neticesinde, hasarlı makine üzerinde Değiştirilmesi/Onarılması Gereken Zorunlu Parçalar sebebi ile tespit edilen zararın muafiyet tenzili sonrasında KDV dahil 45.712,33-TL olarak hesaplandığı,
8-Davaya konu taşımacılık için taşıyıcının sınırlı sorumluluk tutarı sigorta şirketinin sigortalısına tazmin ödediği tarihte: 1.804.175,44 TL olduğu, Hasarlanan emtianın 17.480,00 kg ağırlığında olduğu, CMR m.25 atfı ile CMR m.23/3 gereği hesaplanan sorumluluk limitinin (1.804.175,44 TL ) davacı tarafından talep edilen
(38.739,26) tazminat miktarının üzerinde olduğu tespit edildiğinden; somut olayda sınırlı sorumluluk uygulamasına yer bulunmadığı,
9- Gerçekleşen hasar neticesinde oluşan zararın, Nakliyat Emtia Sigortası Genel Şartları ve davacı ------ek olarak düzenlediği -----kloz ve hükümleri gereği, poliçe primlerinin ödenmiş ve poliçenin hasar tarihinden önce herhangi bir sebeple iptal edilmemiş olması kaydıyla ödenmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadığı,
10- Dava konusu KDV dâhil 45.712,33-TL tutarındaki maddi zararı maddi zararı davacı ----- dosyada mübrez ödeme dekontları ile ödemek suretiyle tazminat yükümlülüğünü yerine getirdiği ve halefiyet hakkına sahip olduğu;
11- Tazminat yükümlülüğünü yerine getiren davacı -----hakkına dayanarak, zarara sebep olan akdi taşıyıcı davalı -----davalı---- karşı müteselsilen kusuru oranında,CMR Konvansiyonu üst limiti kapsamında, sorumluluğu nispetinde, ödediği tazminat tutarı ile sınırlı olmak ve CMR Konvansiyonu gereği ihbar yükümlülüklerini yerine getirmiş olması kaydı ile rücuen tazminat talep şartlarının gerçekleşeceği,Davacının takip tarihi itibariyle (heyetimizce benimsenen görüşle taşıyıcının müterafık kusuru %25 oranı nazara alındığında) rücu edilebilecek toplam alacağının KDV dâhil(45.712,33-TL/100X25)=11.428,08-TL tutarında olacağı; Sayın Mahkem tarafından davaya konu emtianın ambalajlanması ve/veya istiflenmesinde dava dışı göndericinin sorumlu olmadığı, tüm sorumluluğun taşıyıcıya ait olduğu kanaatine ulaşılması halinde ise, davacının takip tarihi itibariyle alacağının KDV
dâhil 45.712,33-TL tutarında olacağı;
12- Dava konusu yurtdışı karayolu taşıma işinde hasar ihbarının, CMR Konvansiyonuna göre süresi içinde ve usulüne uygun yapıldığı, dava açma tarihinin süre ve usullere uygun olarak açılmadığı, davacının tazminat isteme sürecinin zaman aşımına uğradığı, buna rağmen davacı tarafın Covid-19 tedbirleri dikkate alındığında sürenin zaman aşımına girmediği görülmekte olup takdirin Sayın Mahkemede olduğu,
13- Davacı tarafın tazminatı yıllık %5 CMR m.27 gereği temerrüt faizi ile talep edebileceği, Bununla birlikte davacı alacağını TL cinsinden talep ettiğinden, Yargıtay yerleşik uygulamasına göre bu durumda %5 temerrüt faizi ülkemizin ekonomik koşullarına ve paranın alım gücüne uygun düşmeyeceği ve ticari temerrüt faizi talep edilebildiği, Takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu,
14- Somut olayda kusur, zarar, tazminat hususlarında yargılamayı gerektiren dosya kapsamı gözetildiğinde, inkâr tazminatı talebinin yerinde olmadığı hususunun sayın mahkemenin takdiri olacağı, " görüşünü bildirir rapor tanzim edilmiştir. " görüşlerini bildirir rapor tanzim edilmiştir.Raporun taraflara tebliğ edildiği, itirazlar doğrultusunda ek rapor düzenletildiği görüldü.Bilirkişi heyeti 06/05/2024 tarihli ek rapor sonuç kısmında: " Sayın mahkeme EK görevlendirmesi gereği, KÖK rapora vaki beyan ve itirazlar incelenmiş ve değerlendirilmiş olup; nihai takdiri yüce mahkemeye ait olmak üzere, KÖK rapor sonuç ve
kanaatlerimizi değiştirmeyi gerektirir yeni bir değerlendirme sonucuna ulaşılmamıştır." görüşünü bildirir ek rapor düzenlenmiştir.
DELİLLER
*------ sayılı dosya kayıtları
*Bilirkişi ek ve kök raporu,
*Tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) istemine ilişkindir.Davaya konu uyuşmazlığın tespiti;Taşıma nedeniyle uğradığı iddia olunan zararın üçüncü kişiye davacı tarafından ödenmesi sonrası ödenen zararın davalıya rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, davalının taşımada kusurunun bulunup bulunmadığı ödenen zararın kadrimaruf olup olmadığı, alacağın zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, davalının pasif husumet davacının aktif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.Davacı sigorta şirketi dava dışı------- tezgahı emtiasının emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığını, ---- taşınması işinin 1 numaralı davalı ---- tarafından üstlenildiğini, fiili taşımayı davalı ---- edildiğini, sigortalı emtianın ---- taşınmak üzere davalılar sorumluluğunda --------- plakalı araca yüklendiğini, emianın taşıma sırasında hasara uğradığının tespit edildiğini, hasara ilişkin CMR belgesine emtianın hasarlı olarak ulaştığını gösteren parçalar hasarlı teslim alındı şerhi düşüldüğü, yaapılan ekspertiz incelemesi neticesinde meydana gelen zararın 38.739,26 TL olduğu ve zarardan davalı taşıyıcıların sorumlu olduğunun tespit edildiğini ve dava dışı sigortalısının tarafına yansıtma faturası düzenlediğini ve sigortalısının zararını karşılamakla sigortalısının halefi olduğunu , ödenen zararı davalılar akdi ve fiili taşıyıcılardan tahsilini talep ettiği anlaşılmaktadır. Davalılar fiili taşımacı ---- tarafından taşınmak üzere teslim alınan eşyanın ----tarihinde alıcısına teslim edildiğini, -------- tarihinde eşyanın alıcısına teslim edildiği tarihten yaklaşık 14 ay sonra icra takibi başlatıldığını, CMR konvansiyonu 32. Maddeye göre zaman aşımı sürelerinin 1 yıl olduğunu dava konusu tazminat isteminin zaman aşımına uğradığını ve taşımacıların pasif , davacının ise aktif dava ehliyetlerinin bulunmadığını iddia etmektedir.Davaya konu belgeler incelendiğinde her ne kadar davalılar yükleme ve sabitleme işlemlerinin dava dışı gönderici firma tarafından yapıldığını beyan etmiş, davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcılara tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup hasarın varma yerinde teslimat sırasında farkedildiği ve alıcıya teslim edilen belgelerde emtianın hasarlı teslim alındığı belirtilmektedir.Zamanaşımı hususunda ise CMR konvansiyonu 32. Maddesinde sözleşme gereğince doğacak davaalrın teslim tarihinden itibaren bir yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı belirtildiği, davaya konu kısmi hasarlı emtianın dava dışı alıcısına teslim tarihi ------ olduğu , davaya konu icra takibi açılış tarihi 11.06.2021 olduğu, bu hali ile 1 yıl zamanaşımı süresi dolduğu iddia edilse bile, ------- kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun ve devamında yayınlanan ----gereğince yasal süreler ---- kadar durduğu, dolayısıyla dava konusu takibin---- tarihinde başlatıldığı, zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmıştır. Nakliyat sürecinde meydana gelen zararın değerlendirilmesi amacıyla davacı -------nakliyat asar dosyasının tesis edildiği, meydana gelen hasarın poliçenin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki vadesinde gerçekleştiği, davaya konu kısmen hasarla sonuçlanan taşımacılık işinde emtianın tüm özelliklerini, ağırlığını ve hassas parçalarını en iyi bilen kişinin dava dışı gönderici -------- olduğu, hazırlanan ekspertiz raporuna göre davaya konu hasarın araç içi bağlantılarını kopararak taşıma boyunca emtianın araç içine sürtünmelerden meydana geldiği belirtilmektedir.Emtiayı araca yükleyen,a araç içinde istif edip araca bağlantılarını yapan dava dışı gönderici -------firmasının hasar oluşmasında asli kusurlu olduğu, taşıdığı yükün ağırlığına ve özelliklerine göre aracını kullanmayan davalı taşıyıcı şirketlerin de tali kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, izah edilen hususlarla birlikte dava dışı gönderici firmanın taşıma sırasında oluşan hasardan %75, davalı taşıyıcıların %25 oranında kusurlu oldukları kanaati hasıl olduğu, dava konusu KDV dahil 45.712,33 TL tutarındaki maddi zararı davacı ------ dosyada mübrez ödeme dekontları ile ödemek suretiyle tazminat yükümlülüğünü yerine getirdiği ve halefiyet hakkına sahip olduğu, tazminat yükümlülüğünü yerine getiren davacı ---- halefiyet hakkna dayanarak, zarara sebep olan akdi taşıyıcı davalı ----- ve fiili taşıyıcı davalı ------karşı müteselsilen kusuru oranında rücuen tazminat şartlarının gerçekleştiği, %25 oranında kusuru oranında 11.428,08 TL karşılık geldiği anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-Davalının ----------- sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin 11.428,08-TL asıl alacak ve işleyecek faiz yönünden asıl alacağı takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek değişen oranlarda avans faiziyle tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile müşterek ve müteselsilen devamına,
3-Hükmedilen asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatının müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
5-Karar ve ilam harcı olan 780,65-TL harçtan peşin alınan 467,878-TL harcın mahsubu ile bakiye 312,78-TL harcın müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------- bütçesinden ödenen 1600TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul red oranına göre belirlenen 472,00-TL Sinin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili1.128,00-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
7-Davanın kabul edilen miktarı yönünden; Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. uyarınca 11.428,08-TL vekâlet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan 560.07-TL harç gideri ile; bilirkişi, posta, tebligat gideri, olmak üzere toplam 4.725,00TL yargılama giderinden davayı kabul - ret oranı dikkate alınarak 1.393,87-TL yargılama giderinin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı----------- Tarafından yatırılan 100,00-TL bilirkişi ücreti ve yargılama giderinin davayı kabul - ret oranı dikkate alınarak 70,50-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Davanın red edilen miktarı yönünden; Davalılar vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. uyarınca 17.900,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
11-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, Davacı vekilinin ve davalı ----- vekilinin yüzene karşı davalı ------yokluğunda davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---------Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/09/2024