T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/690 Esas
KARAR NO : 2026/397
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/09/2024
KARAR TARİHİ : 24/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket davalıdan bazı ürünlerinin nakliyesi için sınırlı sayıda nakliye hizmeti aldığını. Davalının banka hesabına, kesilen faturalara karşılık ödemeler yapıldığını. Davalı, yapmış olduğu nakliye hizmetleri karışığında davacı şirkete toplam 73.092,14-TL tutarında 3 adet fatura kestiğini. Davalı ise davalıya ait iban hesabına toplamda 99.560,86-TL ödeme yaptığını. Davacı şirket ekte sunulu faturalar ve ödeme dekontlarından da görüleceği üzere davalıya toplamda fazladan 26.468,72-TL ödeme yapmış olup davalıdan alacaklı olduğunu. Alacağın tahsili için --------İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyasından 04.12.2023 tarihinde icra takibi başlatıldığını davalı-borçluya ilamsız takiplere özgü ödeme emri gönderildiğini. Davalının itirazı nedeniyle itirazın iptali davası açılacağı için uyuşmazlığın çözümü amacıyla --------- Arabuluculuk Bürosu'na 29.12.2023 tarihinde müracaat edildiğini. Yapılan müzakereler neticesinde taraflarca anlaşma sağlanmadığını beyan ederek; davalının ---------İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, davalının kötüniyetli itirazı nedeniyle % 20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Huzurdaki dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmuştur.
-------- İcra Müdürlüğü'nün --------- esas sayılı dosyası celp edilmiştir.6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU/TİCARİ DEFTERLERİN İBRAZI VE DELİL OLMASI - Madde 222 -(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.TÜRK TİCARET KANUNU Madde 64- (1): "(Değişik fıkra: 26/06/2012-6335 S.K./8.md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir." (2): "Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür." Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir."Ticari defterler, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.Tİcari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır.
Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).Yine Türk Ticaret Kanunu Madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği, Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir. Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir. Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır. Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır. Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır. (TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veye diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (HMK. m. 222/3)Davacı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Davalı taraf gerçek kişi tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir işten kaynaklanmaktadır. Tacirler arasındaki huzurdaki ticari davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.Bu açıklamalar ekseninde değerlendirme yapıldığında; davacı ile davalı tarafın tacir sıfatını taşıdıkları, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır. Her iki taraf da tacir olduğundan ticari defter içerikleri delil vasfı taşımaktadır.Mahkememizce işbu dosyada, mali müşavir raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; 4 ) İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: Davacı tarafın defter ve belgeleri ile dava dosyasındaki delilleri aşağıdaki şekilde incelenmiştir. A) Defter İncelemesi (Usul) b) Hesap İncelemesi, c) BA-BS Formlarının İncelenmesi, d) Banka Dekontlarının İncelenmesi, 4.a. DEFTER İNCELEMESİ (USUL): 4.a.1 DAVACI DEFTER İNCELEMESİ (Usul): Davacı tarafından incelemeye ibraz edilen 2023 yılı ticari defterlerinin onay bilgileri aşağıdaki gibidir; Davacı şirketin ibraz ettiği 2023 yılı ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220- 226’ ve --------- Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu görülmüştür. 4.a.2-DAVALI DEFTER İNCELEMESİ (Usul ) Sayın Mahkemenin 23.05.2025 tarihli celsesinde, ‘’ ..Ticari defterlerini sunmadığı veya yerinde inceleme talebinde bulunmadığı takdirde 6100 sayılı HMK'nın 222/3 maddesi gereğince davacı tarafın defterlerinin davacı lehine delil olarak kabul edilebileceği hususunun davalı tarafa ihtarına,’’ karar verilmiştir. Sayın Mahkemenin 23.05.2025 tarihli duruşma zaptı davalı tarafa tebliğ edilmiştir. Davalı taraf 2023 yılı ticari defterlerinin incelmesini talep etmemiştir. 4.b. HESAP İNCELEMESİ: 4.b.1 Davacı Hesap İncelemesi: Davacı tarafın defterinde davalı şirkette ait olan 2023 yılı 320.05.177 Kodlu Satıcılar hesabının dökümü aşağıdaki gibidir. Yukarıdaki cari hesap tablosunda görüldüğü gibi, taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacının 05.07.2023 tarihli alış faturası ile başladığı, davacı tarafından 05.07.2023 tarihinden 12.07.2023 tarihine kadar davalı taraftan 3 fatura ile 73.092,13 TL tutarlı alış yaptığı, bu süreçte davalı tarafa 3 ayrı tarihte 99.560,86 TL ödeme yapıldığı ve buna göre 04.12.2023 takip tarihi itibariyle davalı taraftan 26.468,73 TL alacaklı olduğu görülmüştür. 4.b.2 Davalı Hesap İncelemesi: Sayın Mahkemenin 23.05.2025 tarihli duruşma zaptı davalı tarafa tebliğ edilmiştir. Davalı taraf 2023 yılı ticari defterlerinin incelmesini talep etmemiştir. 4.c. BA-BS Formlarının İncelenmesi: Bilindiği üzere 523 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği gereği 2021/07 döneminden itibaren elektronik belgelerin BA ve BS formu ile bildirim yükümlüğü kaldırılmıştır. Davacının bağlı bulunduğu -------- Vergi Dairesi 04.06.2025 tarihli yazı cevabından, davacının 2023 yılı BS ve BA formunu dosyaya göndermiştir. Davacının 2023 yılı BA Formunda 1860578771 TC kimlik numaralı davalı tarafından 3 adet e.belge/fatura ile KDV hariç 63.619,00 TL tutarında fatura düzenlemiş olduğu görülmüştür. Davalının bağlı bulunduğu --------- Vergi Dairesi 27.05.2023 tarihli yazı cevabından, davalının 2023 yılı BS ve BA formunu dosyaya göndermiştir.. Davalının 2023 yılı BS Formunda, ... vergi kimlik numaralı davacı tarafa 3 adet e.belge/fatura ile KDV hariç 63.619,00 TL tutarında fatura düzenlemiş olduğu görülmüştür 4.d. Ödeme Dekontlarının İncelenmesi: Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan deliller arasında banka dekontları bulunmaktadır. İlgili Banka dekontları aşağıdaki gibi incelenmiştir. --------- Bankası dekontlarına göre davacı tarafından davalı tarafın --------- Iban numaralı hesabına yapılan ödemeler aşağıdaki gibidir. Faiz Konusunun İrdelenmesi: Takip alacaklısı davacı taraf 04.12.2023 tarihli icra takibinde 26.468,72 TL asıl alacağına işlemiş faiz talep etmemiş, asıl alacağına takip sonrasında avans faizi yürütülmesini talep etmiştir. Taraflar arasında akdi faiz yönünden herhangi bir sözleşme bulunmadığına göre uyuşmazlığın 3095 sayılı Yasa hükümlerine göre çözülmesi gerekmektedir. 3095 sayılı Yasanın 4489 sayılı Yasa ile değişik 2/2 maddesinde ticari işlemde temerrüt faizinin ‘avans’ oranında hesaplanacağı belirtilmiş bulunmaktadır. Sayın Mahkeme tarafından kısmen veya tamamen davacı lehine hüküm kurulması halinde, hüküm kurulacak asıl alacak tutarı için takip sonrasında avans faizi yürütülebileceği. 5 ) S O N U Ç : Dava ve icra takip dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan nedenlerle, Sayın Mahkemenin kabulü halinde, 1. Ticari Defterlerin Usule Uygun Tutulup, Tutulmadığı Yönünden: Davacı şirketin ibraz ettiği 2023 yılına ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220- 226’ ve ---------Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu görülmüştür. Sayın Mahkemenin 23.05.2025 tarihli duruşma zaptı davalı tarafa tebliğ edilmiştir. Davalı taraf 2023 yılı ticari defterlerinin incelmesini talep etmemiştir. 2. Takip Konusu Alacak Yönünden: Davacı tarafından davalı adına yürütülen ------- Kodlu Muavin defter kayıtlarına göre taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacının 05.07.2023 tarihli alış faturası ile başladığı, davacı tarafından 05.07.2023 tarihinden 12.07.2023 tarihine kadar davalı taraftan 3 fatura ile 73.092,13 TL tutarlı alış yaptığı, bu süreçte davalı tarafa 3 ayrı tarihte 99.560,86 TL ödeme yapıldığı ve buna göre 04.12.2023 takip tarihi itibariyle davalı taraftan 26.468,73 TL alacaklı olduğu görülmekle; Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan --------- Bankası dekontlarına göre, davacı tarafından 26.07.2023 tarihinden 04.08.2023 tarihine kadar davalı tarafın --------- Iban numaralı hesabına 73.092,13 TL ödeme yapmış olduğu görülmüştür. Buna göre davacının defterlerinde kayıtlı olan 26.07.2023 tarihli 49.088,73 TL tutarlı ödemenin 26.07.2023 tarihli ödeme dekontuna göre 22.620,00 TL olduğu, davacı taraf defterlerinde 22.620,00 TL tutarlı ödemenin, defterlerine 26.468,73 TL ( 49.088,73 – 22.620,00=) tutarında fazla kayıt edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Davacı tarafından 05.07.2023 tarihinden 12.07.2023 tarihine kadar davalı taraftan 3 fatura ile 73.092,13 TL tutarlı alış yaptığı, dosyaya sunulan banka ödeme dekontlarına göre 26.07.2023 tarihinden 04.08.2023 tarihine kadar davalı tarafa 3 ayrı tarihte 73.092,13 TL ödeme yapıldığı ve buna göre 04.12.2023 takip tarihi itibariyle davalı taraftan herhangi bir alacağının bulunmadığı bildirilmiştir.Mahkememizce aldırılan bilirkişi EK raporunda özetle; 2 ) İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: Kök raporda davacı tarafın incelenen 2023 yılı ticari defterlerinde, davacı tarafından davalı adına yürütülen -------- Kodlu Muavin defter kayıtlarına göre taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacının 05.07.2023 tarihli alış faturası ile başladığı, davacı tarafından 05.07.2023 tarihinden 12.07.2023 tarihine kadar davalı taraftan 3 fatura ile 73.092,13 TL tutarlı alış yaptığı, bu süreçte davalı tarafa 3 ayrı tarihte 99.560,86 TL ödeme yapıldığı ve buna göre 04.12.2023 takip tarihi itibariyle davalı taraftan 26.468,73 TL alacaklı olduğu görülmüştür. --------Ş. Genel Müdürlüğü 02.12.2025 tarihli yazı cevabında, 26.07.2023 tarihli ve 26.468,73 TL tutarlı dekontu dosyaya göndermiştir. -------Ş.’ye ait 26.07.2023 tarihli dekontun üzerinde yapılan incelemede; davacı --------- Şti. tarafından davalı ...’nin hesabına 26.468,73 TL tutarında, "Cari Hesaba Mahsuben" açıklamasıyla ödeme yapıldığı görülmüştür. Dosya kapsamında bulunan ödeme dekontlar ile kök raporunda dosya kapsamında sehven görülmeyen ve bu nedenle "fazla kayıt" olarak değerlendirilen 26.468,73 TL tutarlı ödemeye ilişkin Sayın Mahkemece bankadan celp edilen 26.07.2023 tarihli ve 26.468,73 TL dekontlara göre davacı tarafından davalı tarafa yapılan ödemelerin dökümü aşağıdaki gibidir. 3 ) S O N U Ç : Dava ve icra takip dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan nedenlerle, Sayın Mahkemenin kabulü halinde, 1. Davacı tarafın incelenen 2023 yılı ticari defterlerinde, davacı tarafından davalı adına yürütülen ---------- Kodlu Muavin defter kayıtlarına göre davacı tarafından 05.07.2023 tarihinden 12.07.2023 tarihine kadar davalı taraftan 3 fatura ile 73.092,13 TL tutarlı alış yaptığı, bu süreçte davalı tarafa 3 ayrı tarihte 99.560,86 TL ödeme yapıldığı ve buna göre 04.12.2023 takip tarihi itibariyle davalı taraftan 26.468,73 TL alacaklı olduğu görülmüştür. 2. Dosyada kapsamında bulunan -------- Bankası ödeme dekontlarına göre; davacı tarafından davalı tarafa 26.07.2023 tarihinden 04.08.2023 tarihine kadar toplam 99.560,86 TL tutarlı ödeme yapıldığı görülmüştür. 3. Davacı tarafın toplam 73.092,13 TL tutarlı alış faturasından, davacı tarafın banka kanalıyla yaptığı 99.560,86 TL tutarlı ödemesinin mahsup edilmesi neticesinde; davacı tarafından davalı tarafa fazladan yapılan ödeme tutarı 26.468,73 TL (99.560,86 TL – 73.092,13 TL) olarak hesaplanmaktadır. Buna göre; 04.12.2023 takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 26.468,73 TL tutarında "fazla ödemeden kaynaklı" alacağının bulunduğu bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup;Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, dosyada alınan rapor, ticari defter kayıtları sonucunda; davanın itirazın iptaline ilişkin olduğu, icra takibinin ticari ilişkiden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılmış olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmiş olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin usulünce tutulmuş olduğu, davalı tarafın ticari defterlerinin sunulmamış olduğu, bu sebeple 6100 sayılı HMK’nun 222/3. Maddesi gereğince davacının ticari defterlerin kendisi lehine delil niteliğinde olduğu ve tüm dosya içeriği bir bütün halinde değerlendirilmiş olup; usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının davalıdan 26.468,72 TL alacağı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Ticari defter kayıtlarında yapılan tetkik neticesinde davacının alacağı olduğu, işbu alacağın ticari defterler kapsamında likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi kararlaştırılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
2---------- İcra Dairesi'nin ----------- Esas sayılı icra dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, duran takibin 26.468,72 TL asıl alacak üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DEVAMINA,
3-Asıl alacak olan 26.468,72 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Karar ve ilâm harcı olan 1.808,07-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.380,47-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına
6-Davacı tarafça yapılan 9.637,50 TL yargılama gideri ve 427,60 TL peşin harç toplamı 10.065,1-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 26.468,72 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK Madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili (e-duruşma), miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı. 24/04/2026