T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/74 Esas
KARAR NO:2023/286
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:02/02/2022
KARAR TARİHİ:04/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle;----------davalı şirketine sigortalı olduğunu, Sürücü ---- plakalı------ üzerinde seyir halinde iken yol kenarında durmakta olan bisikletli çocuk ----- arkadan çarptığını, çocuğun çarpmanın etkisiyle kaldırıldığı hastanede --------hatalı sollaması, hız limitlerinin üzerinde seyir etmesi, çocukları gördüğü halde durmayarak kazaya (ölüme) sebebiyet verdiğini, kaza mahalli, günün saati ve hava durumu ve çarpmanın etkisi birlikte değerlendirildiğinde sürücünün durması yada hızını azaltması gerekirken hızını azaltmaması kazaya (ölüme) sebebiyet vermiştir. Sigortalı sürücü olayda Asli Tam Kusurlu olduğunu, ------- sürücü ve işleten, aracın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilere verdiği zararlardan sorumludur. -----------sigortalı ve sürücünün kusurunu karşılamaktadır. Davalı sigorta şirketi, kazaya sebep işleten ve sürücünün verdiği zarar sebebiyle destek tazminatından sorumlu olduğunu beyanla; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, Trafik kazasında ölüm nedeniyle destekten yoksun kalan davacıların, 6100 sayılı Yasa’nın 107. Maddesi uyarınca maddi tazminat isteklerinin incelenmesine, toplanacak delillere göre tazminat hesabı yaptırılarak, belirlenecek maddi tazminat tutarlarının, peşin harcı yatırıldıktan sonra olay tarihindeki sigorta limitini aşmamak üzere, şimdilik davacı anne için 500,00 -TL, davacı baba için 500,00 -TL destekten yoksun kalma tazminatının başvuru tarihi olan 15/11/2021 tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte, yargılama giderleri, Avukatlık ücreti ve Arabuluculuk faaliyetinin anlaşmazlıkla sonuçlanması nedeniyle karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT tarifesi gereğince maktu vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı yan kendisine yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen davacı yanın dava dilekçesine cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen ölümlü trafik kazası nedeni ile destekten yoksun kalma talebine ilişkin olarak açılan tazminat davasıdır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında davacılar vekilince gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından verilen raporda; ------ bazı maddelerinde değişiklik yapan,------- yayınlanan kanunun yürütmesi ile ilgili ------ tarafından ----- yayınlanarak yürürlüğe giren----------yürürlüğe girdiği 04.12.2021 tarihinden sonra düzenlenen Poliçeleri kapsayacağından, Rapor/Hesap tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada en güncel yüksek yargı kararlarından olan -------------Sayılı İlamları da dikkate alınarak; ilgili kurumlarca görüş değişikliği yapılıncaya kadar yaşam tablosu olarak ------göre hesaplama yapıldığı, Müteveffanın, muhtemel eş ve çocukların payının hesaplanarak ayrıldığı, Davacı paydaş anne ------ hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 308.787,39 TL olduğu, tüm paydaşların toplam zararının 430.000,00 TL “lik ----- teminat limiti kapsamında garameten paylaştırılması sonucu, paydaş anne ----limiti kapsamında kalan zararının ----- limitini aşan zararının 32.674,91 TL olduğu, Davacı paydaş baba ----- yetiştirme gideri tenzili yapıldıktan sonra hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 172.098,44 TL olduğu, tüm paydaşların toplam zararının 430.000,00 TL 'lik ----limiti kapsamında garameten paylaştırılması sonucu, paydaş baba ------- teminat limiti kapsamında kalan zararının 153.887,52 TL,----- limitini aşan zararının 18.210,92 TL olduğu, " şeklinde rapor sunulmuştur.
---- Kurumundan, kazanın oluşumunda tarafların kusurunu tespiti yönünde rapor tanzimi istenilmiş olup--- özetle; olayda, Sürücü ---- % 40 ( yüzde kırk ) oranında kusurlu olduğu, --------- doğumlu sürücü -----% 60 ( yüzde altmış ) oranında etken olduğu şeklinde rapor sunulmuştur.Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu trafik kazası nedeniyle davacıların desteklerini yitirip yitirmedikleri, kusur durumu ve davalı tarafın zararı tazmin yükümlüsü olup olmadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, destekten yoksun kalma tazminatı(maddi tazminat) ve manevi tazminat davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:Celp ve tetkik olunan 14/07/2021 tarihli ölümlü trafik kazası tespit tutanağına göre; sürücü------sevk ve idaresindeki -------- plakalı aracın------- çarpması sonucu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez ----- tarafından tanzim edilen ---------incelendiğinde; poliçenin ---- tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının -----, sigortalanan aracın ----- plakalı araç, olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan tescil bilgileri incelendiğinde; kaza tarihi itibariyle ---- plakalı aracın ------adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada ödeme yapılmamıştır.
Dosyada mübrez nüfus kaydı incelendiğinde; --- müteveffanın babası,-------- annesi olduğu anlaşılmıştır.-----sayılı dosyasına sunulan kusur bilirkişi raporuna göre, sürücü ---- tali kusurlu, müteveffa -----asli derecede kusurlu olduğu rapor edilmiştir.
------ tarihli raporunda özetle; davalı tarafa sigortalı araç sürücüsü dava dışı ------ % 40 oranında kusurlu olduğu, müteveffanın % 60 oranında kusurlu olduğu, bildirilmiştir.Aktüerya Uzmanı Bilirkişi 17/01/2023 havale tarihli raporunda müteveffanın geride kalan hak sahiplerinden davacı baba---------- nihai ve gerçek maddi zararının 172.098,44 TL, davacı anne -------- nihai ve gerçek maddi zararının 308.787,39 TL olduğu beyan ve rapor edilmiştir. Rapor da yetiştirme gideri hesabı için gerekli çalışma durumlarına dair-------- kaydı bulunmadığı için davacı annenin çalışmadığının varsayıldığı, davacı babanın çalıştığının varsayıldığının bildirildiği mahkememizce uyaptan yapılan sorgulama da davacı annenin kısa süreli çalıştığı işten ayrıldığı, davacı babanın da işten ayrıldığı anlaşılmakla birlikte raporun taraflara tebliğ edildiği itiraz bulunmaması nedeniyle ek rapor alınmamıştır
Atk ve aktüer raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
Maddi Tazminat
Haksız fiil sonucunda ölüm gerçekleşmişse; cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar uğranılan zararlar olarak kabul edilir.(TBK Madde: 53)
Destekten yoksun kalma zararları, Borçlar Kanunu hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.(TBK Madde: 55/1)
UYGULANACAK MEVZUAT
--------- kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ------------- sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren ----------- tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır---------
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ------------uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir-------------
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Müteselsil Sorumluluk
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, --------öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.----------
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır-----
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez----------
Davacı tarafın, ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarına, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağına; dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine;----------- göre, aracın -----------davalı sigorta şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağına karar vermek gerekir.------------
TEMERRÜT VE FAİZ
Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.--------
Sigortacılar, hak sahibinin ------ genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının ------ birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda---------toplanan/sunulan deliller, ---------, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; 14/07/2021 tarihinde davalı dava dışı ----- sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracın müteveffa ---------çarpması sonucu ölümlü trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde dava dışı sürücünün 'ın % 40 oranında, müteveffanın ise % 60 oranında kusurlu oldukları, davacıların müteveffa/desteğin anne ve babası olduğu, davada ------ düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olduğu, gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporuna göre talep arttırıl dilekçesindeki talebe bağlı kalınarak poliçe limiti dahilinde davacı -----destekten yoksun kalması nedeniyle zarara uğradıkları, ----- dosyasında bulunan bilirkişi raporunda trafik kaza raporunda bisiklet sürücüsünün kask takma durumunun tespit edilemedi olarak belirtildiği koruyucu ekipman olan kask kullanmaksızın bindiğinin dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Müterafik kusur indiriminde, her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılması gerekmektedir. kask takılmadığı dosya kapsamından belirlenemediğinden müterafik kusur indirimi nedeni bulunmadığı,--- plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde------- sigortalayan davalı sigorta şirketinin davacı tarafın maddi zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre sorumlu olduğu, davalının sigortaladığı araç hususi olup, ticari araç niteliğinde bulunmaması nedeniyle tazminat alacağına yasal faiz uygulanması gerektiği, davacıların tarafından sigorta şirketine 15/11/2021 tarihinde başvuru yapıldığı, başvurudan itibaren 8 iş günü sonrası olan 26/11/2021 tarihinde temerrüdün oluştuğu, sonuç ve vicdani kanaatine---- varılarak davacıların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar tarafından açılan davanın KABULÜNE,
2-Davacı -----yönünden destekten yoksun kalma tazminatı olan ---- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile davalıdan alınarak davacı ------ verilmesine,
3-Davacı ----yönünden destekten yoksun kalma tazminatı olan ---- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile davalıdan alınarak davacı--------verilmesine,
4-Karar harcı19.946,52 -TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70 -TL harcı ile 1.470,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 18.395,82-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin nispi harç ve 1.470,00 TL olmak üzere toplam 1.631,4 TL harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine
6-Davacı tarafından yapılan 276,70 -TL tebligat ve müzekkere gideri, 2.500,00 -TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.576,70 -TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacılara ödenmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 43.880,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
9-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
10-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ----- bütçesinden ödenen 1.600-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde --------------- Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/05/2023