T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/941
KARAR NO: 2023/269
DAVA: Şirketin İhyası
DAVA TARİHİ: 09/12/2022
KARAR TARİHİ: 26/04/2023
DAVA: Şirketin İhyası
DAVA TARİHİ: 17/02/2023
KARAR TARİHİ: 26/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Şirketin İhyası davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Tasfiye/Terkin Halinde ----. İş Mahkemesi'nin ----- Esas sayılı dosyası ile karara bağlanan rüçhanlı alacak niteliğindeki işçilik hak ve alacakları ile tazminatların talep konusu edildiği -----İcra Müdürlüğü’nün -------- Esas sayılı dosyasına hiçbir ödeme yapılmamış olması sebebiyle ihyasına, yargılama harç ve giderleri ile yasal vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili davaya karşı cevap dilekçesi vermemiş ancak katıldığı duruşmada açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.-----. Asliye Ticaret Mahkemesinin ------Karar sayılı ilamı ile mahkememiz dosyası ile aralarında hukuki ve fiili bağlantı bulunan dosyalarının birleştirilmesine karar verilmiştir.Birleşen dosya davacı vekili birleşen davadaki dava dilekçesinde özetle; tasfiye memuru ve ihyasını istedikleri şirket aleyhinde -----. Asliye Ticaret mahkemesinin -----Sayılı dosyasında şirket ihyası istemi ile dava açtıklarını, mahkemenin 15.02.2023 tarihli celsesinin ----- numaralı ara kararı gereği Ticaret sicil müdürlüğü aleyhinde birleştirme istemli dava açmak üzere kendilerine süre veridğini belirtmiş, davanın bahsi geçen dava ile birleştirilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya davalısı Ticaret Sicil Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın reddi ile müvekkili lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizce; ----- Ticaret Sicil Müdürlüğünden dava konusu ----- hangi nedenle, hangi usulle, hangi yasal düzenleme gereği, hangi tarihte terkin edildiği sorulmuş, -----. İcra Dairesi'nin ----- Esas sayılı dosyası ve ----- İş Mahkemesi'nin----- Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilerek incelenmiştir.
Dava, ------ ihyası istemine ilişkindir. TTK'nin "Ek tasfiye" başlıklı 547.maddesi "(1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler.
(2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir." hükmünü haizdir.
TTK'nin 529. Maddesi "(1) Anonim şirket;
a) Sürenin sona ermesine rağmen işlere fiilen devam etmek suretiyle belirsiz süreli hâle gelmemişse, esas sözleşmede öngörülen sürenin sona ermesiyle,
b) İşletme konusunun gerçekleşmesiyle veya gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesiyle,
c) Esas sözleşmede öngörülmüş herhangi bir sona erme sebebinin gerçekleşmesiyle,
d) 421 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarına uygun olarak alınan genel kurul kararıyla,
e) İflasına karar verilmesiyle,
f) Kanunlarda öngörülen diğer hâllerde,
sona erer." hükmünü haizdir.
TTK'nin 643. Maddesi uyarınca limited şirketlerin tasfiye usulü ile tasfiyede şirket organlarının yetkileri hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır. Bilindiği üzere şirketlerin tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin ile sona ermektedir. Ancak tüzel kişiliğin sona erebilmesi için şirketin tasfiye işlemlerinin eksiksiz ve tam olarak yapılmış olması gerekmektedir. Tüzel kişiliğin son bulmasını ifade eden fesih ve tasfiye işlemi aynı zamanda hukuki bir işlemdir. Bu işlemin veya kararın hatalı veya eksik olması halinde gerçek anlamda tasfiyeden söz etmek mümkün değildir. Eksik veya hatalı işlem sonucu şirketin sicilden tasfiye sonucu terkinine karar verilmiş ise, bundan zarar görenler veya o işlemi gerçekleştirenler tasfiyenin kaldırılmasını ve şirketin ihyasını talep etme hakkına sahiptir.
Şirket tüzel kişiliğinin ihyası davasının, ihyası istenilen şirketin tasfiyesini yürütmüş olan tasfiye kurulu üyeleri veya tasfiye memuru ile yasal hasım durumundaki terkin işlemini yapan ticaret sicil memurluğuna husumet yöneltilerek açılması gerekmekte ve bu hususun mahkemece re'sen nazara alınması icap etmektedir. Bu tür davalarda husumet tüzel kişiliği kalmayan şirkete veya şirket ortaklarına yöneltilemez. Mahkememizce davacı tarafa süre verilerekyasal hasım durumundaki ticaret sicil memurluğu hasım gösterilmek suretiyle birleştirme talepli dava açması sağlanarak taraf teşkilinin tamamlanması yoluna gidilmiştir.Yüksek Yargıtay ------sayılı 28/11/2011 tarihli kararında da belirtildiği üzere; "Tüzel kişilik, ticaret sicilindeki kaydın terkini ile sona erer. Tüzel kişiliğin sona erdiğinin hukuk açısından kabul edilebilmesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanmış olması gerekir. Eğer tasfiye işlemleri gerçekten tamamlanmamış ve tasfiyede gereken hususlar eksik bırakılmışsa, tüzel kişilik ticaret sicilinden terkin edilse bile, şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinden söz edilemez."
Buna göre, davanın gerektirdiği şekilde,------Ticaret Sicil Memurluğu kayıtları celp edilerek incelenmiştir. Toplanan delillere göre, davacı tarafın dava konusu şirket aleyhine ----- İcra Dairesi'nde icra takibi başlattıkları ve takibin derdest olduğu, takibin devamı sırasında 19/10/2022 tarihinde şirketin tasfiyesinin sona erdiği, buna istinaden davacı vekilince işbu şirketin ihyası davasını açıldığı anlaşılmıştır.Buna göre, davacı tarafından ihyası istenilen şirket aleyhine başlatılan takibin devamı ve sonuçlanması için davayı açmakta hukuki menfaati bulunduğundan,----- sicil kaydının,----- İcra Dairesi'nin ------esas sayılı icra takip dosyası ile sınırlı olmak üzere, terkin edilen şirket hakkında yürütülen icra takibinin devamı, sonuçlanması ve infazı bakımından sınırlı olmak üzere ----- Ticaret Siciline yeniden tesciline karar vermek gerekmiştir. Ek tasfiye işlemlerinin de aynı tasfiye memuru tarafından yapılması uygun görülmüş ve yeni bir tasfiye memuru atanmamıştır.Birleşen dosya davalısı ------ Ticaret Sicil Memurluğu, yasal hasım konumunda olup, tasfiyenin usulsüz kapatılmasından dolayı kusur ve sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, bu davalı harç, yargılama giderleri ve karşı yan vekalet ücretinden sorumlu tutulmamıştır.
Diğer davalı tasfiye memurunun sorumluluğuyla ilgili olarak yapılan incelemede, ihyası istenen şirketin tasfiyesinin 19/10/2022 tarihinde tamamlandığı anlaşılmıştır.----- İcra Dairesi'nin ----- Esas sayılı takip dosyasının açılış tarihinin tasfiyenin tamamlanmasından önceye ilişkin olduğu, bu durumda davalı tasfiye memurunun ihya davası açılmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla, harç, yargılama giderleri ve karşı yan vekalet ücretinden sorumlu tutularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ------ tüzel kişiliği terkinle sona ermiştir. Tüzel kişiliği sona eren şirket, hak ehliyetini ve bunun usul hukukundaki yansıması olan taraf ehliyetini (HMK m.50) kaybeder. Taraf ehliyetinin bulunması HMK 114/1-d maddesi uyarınca dava şartıdır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davalı şirketin ticaret sicilinden tasfiye sonucu terkin edildiği, şirketin tüzel kişiliğinin bulunmadığı, hukuk düzeninde var olmadığı, davalı şirketin tüzel kişiliği bulunmadığından taraf ehliyetinin bulunmadığı, HMK'nun 114/1-d maddesi uyarınca taraf ve dava ehliyetine sahip olunmasının dava şartı olduğu, HMK'nın 115. maddesine göre dava şartlarının her aşamada mahkemece kendiliğinden gözetilmesinin gerektiği sebebiyle davanın davalı şirket yönünden davanın usulden reddine karar vermek gerektiği kanısına varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM (Yukarıda Açıklanan Nedenlerle):
1-Davanın ve birleşen dosya davasının ayrı ayrı KABULÜ ile, TTK'nın 547. maddesi uyarınca ---- sicil numarasında kayıtlı iken tasfiye sonucu sicilden terkin edilen---- ticaret sicil kaydının, ------Esas sayılı icra takip dosyası ile sınırlı olmak üzere, terkin edilen şirket hakkında yürütülen icra takibinin devamı, sonuçlanması ve infazı bakımından sınırlı olmak üzere İHYASI ile şirketin bu konularla sınırlı olmak üzere -----Ticaret Siciline yeniden tesciline,
2-Ek tasfiye işlemlerini yapmak üzere ... TC kimlik numaralı davalı -------tasfiye memuru olarak atanmasına, ek tasfiye bitinceye kadar tasfiye memurunun görevinin devam etmesine,
3-Kararın ------ Ticaret Sicil Müdürlüğünce tescil ve ilanına,
4-Davalı-----aleyhindeki davanın, dava şartı olan taraf ehliyeti yokluğu nedeniyle, HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca USULDEN REDDİNE,
5-ASIL DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
a-) Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 179,90 TL harçtan peşin yatırılan toplam 80,70 TL hacın mahsubu ile bakiye 99,20 TL harcın davalı ---- alınarak hazineye gelir kaydına,
b-) Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı----- alınarak davacıya verilmesine,
c-)Davacı tarafça yapılan 172,90 TL dava açılış masrafı ve 206,00 TL yargılama giderinden ibaret 378,90 TL yargılama giderinin davalı .-----alınarak davacıya verilmesine,
6- BİRLEŞEN DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
a-) Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 179,90 TL harç dava açılırken peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
b-)Davalı ... Sicil Müdürlüğü yasal hasım olduğundan ve yukarıda belirtilen diğer nedenlerle davacı lehine vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
c-)Davacı tarafça birleşen dava dosyasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,Dair; davacı vekiline ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının ve birleşen dosya davalısı Ticaret Sicil Müdürlüğü vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde -----Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.