T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/70 Esas
KARAR NO: 2023/70
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/09/2019
KARAR TARİHİ: 03/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında ----- tarihinde distribütörlük sözleşmesi imzalandığını , sözleşme gereğince davalı tarafından talep edilen ---- ------- olmak üzere toplam ----- ödeme yaptığını , davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkilinin davalı tarafından yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğini bildiren ------ yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ettiğini ve ihtarnamenin muhatap şirket çalışanı tarafından ----- tarihinde tebliğ alındığını ve ----- tarihinde kesinleşme şerhinin yapıldığını , davalı tarafından ödeme yapılmaması üzerine -----sayılı dosyası ile takibe geçildiğini ancak davalının itirazı ile takibin durdurulduğunu iddia ederek davalının mail varlığına ihtiyati haciz konmasını , itirazın iptalini ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir
SAVUNMA :Davalı yan kendisine usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen davacının dava dilekçesine cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle,------ sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.
İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.
b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır.
Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.
c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez.
İtirazın iptali istemine konu, -------- sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği; borçlu tarafından borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; Davacı taraf--------- menşeli bir firmadır. Tercüme edilmiş halde davacı vekili tarafından sunulan------- veri alınarak davacı tarafın incelemesi yapıldığı Arabuluculuk Sözleşmesi'nde de --------olarak imzası bulunan ------- yapılan birkaç telefon görüşmesi sonucunda kendisi, şirket defterlerini ibraz etmeyeceklerini bildirdiği. Davalı taraf defterleri incelenemediği ve davacı taraf da yabancı firma olduğu için karşılaştırmalı bir inceleme yapma imkanı olmadığı davacı tarafından gerek dava dosyasına gerekse tarafıma sunular belgelere göre davacı yapılan sözleşme şartlarına uygun olarak göre davalıya -------- olmak üzere toplam -------- ödeme yaptığı davacı tarafından dava dosyasına sunulan ve tarafıma da ibraz edilen mail yazışmaları çıktılarına göre -------tarafında gönderilmiş mailde ----- kendilerine ulaştığı kalan ----- da hesaplarına geçmesi gerektiği Mahkeme tarafından davacı tarafın alacaklı olduğunun kabulü halinde davacı tarafından takip talebinde talep edilen--------- verileri ödeme verilerine göre, yine taleple bağlı kalınarak temerrüd başlangıç tarihi ------ alınarak takip tarihi itibariyle davacının davalıdan ----- İşlemiş faiz olmak üzere Toplam ------ alacaklı olması gerektiği ---- bir firma olan davacı tarafın ------veri alınarak incelemesinin yapılabildiği, Davalı tarafın ticari defterlerinin ibraz edilmediği için incelenemediği, Davacı tarafından gerek dava dosyasına gerekse tarafıma sunuları belgelere göre davacının davalıya ;----- ödeme yaptığı Davacı tarafından talep edilen ----- göre takip tarihi itibariyle davacının davalıdan ----faiz olmak üzere toplam ---- alacaklı olması gerektiği, hususlarını beyan ve rapor etmiştir
Bilirkişi tarafından sunulan ---- tarihli raporda özetle; Somut olayda davacı taraf davalı ile ------ tarihinde akdetmiş oldukları sözleşme gereğince sözleşme konusu koku cihazlarının kendi logoları üretilerek kendilerine gönderilmesini talep ettiği. dava kapsamındaki sözleşmenin, e-mail yazışmalarının ve-------- mesajlarının incelenmesi neticesinde tarafların üretim konusunda anlaştığı, Davacı ------ göndermiş olduğu ----- tarihli ihtarnamesinde sözleşmeden dönerek (açıkça ifade etmemiş ise de) ödemiş olduğu ---- iadesini talep ettiği. Ayrıca aynı ihtarnamede davalıya 3 iş günü süre verdiği İhtarname ----- davalının çalışanına tebliğ edildiği ----- tarihi itibari ile davalı temerrüde düştüğü davalının dava dosyası kapsamında sözleşmeden doğan borcunu yerine getirdiğine ya da ödemeyi iade ettiğine dair bir bilgi ya da belge bulunmadığı davacının sözleşmeden dönmesi nedeni ile ödemiş olduğu miktarı isteyebileceği bu hesaplamaya göre takip tarihi itibariyle davacının davalıdan; ---------- İşlemiş faiz olmak üzere toplam ------ alacaklı olması gerekeceği Taraflar arasında bir fatura düzenlenmesi söz konusu olmadığı için davalı tarafın bağlı olduğu vergi dairesi tarafından gönderilen davalıya ait ---- listesinin incelenmesi sonucunda davalının , davacı ile ilgili herhangi bir beyanının bulunmadığı Davacının sözleşmeden dönme nedeni ile alacaklı olduğuna karar verilmesi halinde----- asıl alacak,----- işlemiş faiz olmak üzere toplam -----alacaklı olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir.
Duruşmada isticvap edilen ------beyanında: "davacı ile distribütörlük sözleşmesi imzalandı bana dekontlarda göndermiş olduğu ödemeler davacı tarafça davalı şirketin ar-ge çalışması yaklaşık 1.5 ay sürdü akabinde ar-geye konu elektronik cihazlar davacıya posta yolu ile ibraz edildi daha sonra davacı ile ilişkimiz kesildi kendisine ulaşamadık, dekontlar ile ilgili ödemeyi neye ilişkin yapıldı ise dekont açıklamasına gönderilmesini belirtmiş isek de söz konusu ödemelerde davacı tarafça açıklama yapılmadı" şeklinde isticvap olunmuştur
Somut olayda davalı tarafın, usulüne uygun tebligata rağmen ticari defterlerini incelenmek üzere sunmadığı, davacı şirket yabancı tüzel kişi olması nedeniyle ticari kayıtlarını incelenmek üzere sunduğu ve alınan bilirkişi raporunda özetle ----- firması olan davacı tarafın-------veri alınarak incelemesinin yapılabildiği, davalı tarafın ticari defterlerinin ibraz edilmediği için incelenemediği, Davacı tarafından gerek dava dosyasına gerekse tarafıma sunuları belgelere göre davacının davalıya ; ------ olmak üzere toplam ------ yaptığı davacı tarafından talep edilen ------ verilerine göre takip tarihi itibariyle noter aracıyla çekilen ihtarnamede davalıya 3 iş günü süre verdiği İhtarname----- davalının çalışanına tebliğ edildiği ----tarihi itibari ile davalı temerrüde düştüğü davalının dava dosyası kapsamında sözleşmeden doğan borcunu yerine getirdiğine ya da ödemeyi iade ettiğine dair bir bilgi ya da belge bulunmadığı davacının sözleşmeden dönmesi nedeni ile ödemiş olduğu miktarı isteyebileceği bu hesaplamaya göre takip tarihi itibariyle davacının davalıdan; ---- İşlemiş faiz olmak üzere toplam -------- alacaklı olması gerekeceği hususlarını beyan ve rapor etmiştir
Davaya konu icra takip dayanağı davacı ödemelerinin davacı defterlerinde kayıtlı olduğu,davalı tarafın icra takibine itirazın dilekçesinde siparişlerini demonte olarak hazırladıklarını, ürünleri hazırladıktan sonda davacı şirkete ulaşamadıklarını beyan ettikleri ayrıca davalı şirket yetkilisinin isticvap beyanında özetle; davacı ile distribütörlük sözleşmesi imzalandı bana dekontlarda göndermiş olduğu ödemeler davacı tarafça davalı şirketin ar-ge çalışması yaklaşık 1.5 ay sürdü akabinde ar-geye konu elektronik cihazlar davacıya posta yolu ile ibraz edildi daha sonra davacı ile ilişkimiz kesildi kendisine ulaşamadık, dekontlar ile ilgili ödemeyi neye ilişkin yapıldı ise dekont açıklamasına gönderilmesini belirtmiş isek de söz konusu ödemelerde davacı tarafça açıklama yapılmadı" şeklinde beyanda bulunulduğu anlaşılmakla davalı tarafça davacının yapmış olduğu ödemeler ikrar edilmekle bu noktada davacı üzerine düşen ispat yükü yer değiştirmekle davalının icra dosyasına yaptığı itirazı ve isticvabında ileri sürdüğü ürünleri davacıya teslim edememe ve arge çalışmasına yönelik ödeme yapıldığına yönelik iddialarını usul, yasa ve davaya konu sözleşme hükümleri uyarınca ve davalı tarafın, usulüne uygun tebligata rağmen ticari defterlerini incelenmek üzere sunmadığı hususu da gözetilmekle üzerine düşen ispat yükünü yerine getiremediği anlaşılmıştır. Yukarı da izah edilen tüm bu nedenlerle usul ve yasaya uygun bilirkişi raporundaki tespitler mahkememizce de hükme esas alınmakla açılan davanın kısmen kabulüne fazlaya yönelik talebin yukarıda izah edilen nedenlerle reddine karar verilmiştir.
İcra ve İflas Kanununun 67.maddesinin 2.fıkrası gereğince, icra tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötü niyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Takip talebi ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde alacak likit olduğu anlaşılmakla asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalının tahsiline ilişkin talebin kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile davalı borçlunun ------ sayılı takip dosyasında yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 16.875,00 euro asıl alacak ve 29,78 euro işlemiş faiz alacağı üzerinden devamına, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren 1 yıl vadeli euro cinsi mevduata devlet bankalarının uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alacak likit olduğundan kabulüne karar verilen 16.875,00 euro alacağın takip tarihindeki TL karşılığının %20'si oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar harcı 7.309,67 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.259,48 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.050,19 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 1.259,48 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.303,88 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.052,10 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 2.048,07 TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.051,09 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davanın reddedilen kısmı için davalı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 210,66 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9- Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ----- bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 1.317,41 TL'nin davalıdan, 2,59 TL'nin ise davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/02/2023