T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/788 Esas
KARAR NO: 2022/830
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 13/10/2020
KARAR TARİHİ: 02/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;----- yönetimindeki ------ plaka nolu araç ile ----- sevk ve yönetimindeki ------ plaka nolu araç arasında 08.01.2020 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, olayda sürücü------ %100 oranında kusurlu olduğunu, ------ kusursuz olduğunu, müvekkilinin aracında 36.941,53-TL hasar meydana geldiğini tespit edilmesine rağmen sigorta şirketinin 22.494,79-TL ödeme yaptığını, 14.446,74-11 eksik ödeme yapıldığını, araçta oluşan değer kaybının tahminen 10.000,00 TL üzerinden dava harcı yatırıldığını, aracının trafiğe tescilinden 5 gün sonra ve henüz ----- iken kaza meydana geldiğini, mahkeme tarafından müvekkilinin uğradığı zarın bilirkişi marifetiyle tespit ettirilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı ------vekili cevap dilekçesinde özetle;, dava dilekçesinde bahsi geçen ------plaka nolu aracın müvckkili şirket nezdinde trafik sigortalı olduğunu, davacının kazada ----- plaka nolu araçta hasar ve dğer değer kaybı oluştuğu iddiası ile talepte bulunduğunu, davacının müracaatı üzerine hasar dosyası açıldığını ve 07.04.2020 tarihinde 22.494,79-TL hasar ödemesi yaptığını, davacının sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu iddia etliğini, ancak sigortalı araç sürücüsüne kusur atfedilemeyeceğini, davacının araçta oluştuğunu iddia ettiği hasa bedelinin son derece fahiş olduğunu, hasar bedline kdv ilave edilebilmesi için faturanın sunulması gerektiğini, araçla değer kaybı mevcut ise gerçek değer kaybının tespit edilmesi gertiğini, ikame araç bedelinin teminat dışı olduğunu, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlığın 08/01/2020 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile davacı idaresindeki ----- Plakalı araç ile davalı-----sevk ve idaresindeki ------ plakalı aracın çarpışması nedeni ile meydana glene trafik kazası nedeni ile davacıya ait aracın hasar ve değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve davacının aracın tamir edilene kadar geçen sürede herhangi bir zararın oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; Davalılardan-----plaka nolu otomobil sürücüsü davalı ------ %75 (Yüzdeyetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, davacı tarafa ait ------ plaka nolu otomobil sürücüsü ------- (Yüzdeyirmibeş) oranında kusurlu olduğu, davacı-------%25 oranında kusurlu olduğu, davacı tarafa ait ------ plaka nolu otomobilin kaza nedeniyle toplam hasar ve değer kaybının 40.,393,85 TL olup, davalı tarafa ait araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olması nedeniyle, davalıların bu bedelin 30.295,39- TI. den sorumlu olacakları, ancak, daha önce 22.494,79-TL ödendiğinden, kalan 7.800,60TL den sorumlu olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir.Tarafların rapora itirazları doğrultusunda dosyanın yeni bir bilirkişiye gönderilmesine karar verilmekle Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; ------ plakalı otomobilin davalı sürücüsü -------meydana gelen kazada %75 (yüzde yetmişbeş) kusurlu olduğu------plakalı otomobilin davacı sürücüsü ------ meydana gelen kazada % 25 (yüzde yirmibeş) kusurlu olduğu davacıya ait----- plakalı,------tip aracın meydana gelen kazadan dolayı davacının talep edebileceği hasar, değer kaybı, ikame araç bedeli zarar miktarı toplamı, %25 kusur durumuna bağlı olarak 0,75 x (35.981,22 * 10.000,00 *1.400,00) - 0,75 x 47.381,22 TL -35.535,92 TL olarak hesaplandığı, davalı------ poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin 22.494,79 TL hasar ödemesi sonucu, poliçe limitleri dahilindeki hasar bakiyesi 35.535,92 - 22.494,79 - 13.041,10 TL olduğu ------, aracın makul onarım süresi irdelendiğinde, -----raporunda 7 gün olarak açıklanan, hasarın onarım süresinin, bürokratik işlemler dahil 10 gün olarak alınması uygun görüldüğü aracın onarım süresi ve bürokratik işlemler dahil, toplamda 10 iş günü için 10 x 140,00 -1.400,00 TL ikame araç bedeli belirlenmişi Davacı Vekili, 33 hafta aracın kullanılmadığını ifade etmiş ise de aracın bu sürede onarımının tamamlanmamış olmasından dolayı davalıların bir sorumluluğu bulunmadığı hususlarını beyan ve rapor etmiştir.Dosyaya sunulan raporlar arasında çelişki bulunduğu, tarafların rapora itiraz ettiği, rapora itirazlarında dikkate alınarak çelişkinin giderilmesi için dosyanın yeni bir bilirkişiye gönderilmesine karar verilmekle Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; ----- plakalı araç Sürücüsü -----K.T.K.'nun 57/a-c maddesini ihlal ettiği, K.T.K.'nın 84/h maddesinde belirtildiği gibi kavşakta geçiş önceliği hakkını karşı tarafa vermediği trafik kazası olayında %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu,------- K.T.K.'nın 52. Maddesinde belirtilen, kavşaklara yaklaşırken hızını aracını kontrol edebileceği düzeye indirmesi gerektiği kuralını ihlal ederek, kontrolsüz ve tedbirsiz olarak kavşağa girdiği anlaşıldığından olan trafik kazasında % 25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, dava konusu araçtaki hasarlı parçalar, kaza tarihi itibarıyla hasarlı parçaların değerleri dikkate alınarak yapılan piyasa araştırmasına göre, Bilirkişi ------- raporunda belirtiği hasar miktarı olan, KDV dahil 35.981,22 TL'nin piyasa koşullarına uygun olduğu, Nispi hesap yöntemi ve gerçek piyasa araştırmasına göre yapılan hesaplamada dava konusu kazadan dolayı------- plakalı aracın 10.000,00 TL değerinin, hasarsız emsallerine göre düşük olacağı, araç mahrumiyet bedelinin 15 günlük tamirat süresi boyunca günlük 140,00 TL'den 2.100,00 TL olacağı, davalı -------firmasının, sigorta poliçesi içerisinde yer almamasından dolayı araç mahrumiyet bedelinden sorumlu olmadığı, diğer hasar miktarı ve değer kaybından sigortalısı ------- kusuru oranında poliçe limiti kadar sorumlu olduğu, (poliçe limiti 41.000,00 TL) davalı ------ firmasının sorumlu olduğu miktarın 0.75 * (35.981,224-10.000,00) — 34.485,91 TL'den ödemiş olduğu 22.494,79 TL düştükten sonra kalan 11.991,12 TL'den sorumlu olduğu, davalı------- araç mahrumiyet bedelinden kusuru oranında sorumlu olduğu, sorumlu olduğu miktarın 2.100,00 TL * 0,75 - 1.575,00 TL olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir. Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta oluşan maddi zararın, değer kaybının ve aracın çalışamamasından kaynaklanan uğranılan zararın tazminine ilişkin olarak açılan tazminat davasıdır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş,-----Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere-----sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.
Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, ------Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir ------
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan----- sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan -----sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (------ plakalı aracın-----, davalı -----ise malikidir.----trafik sigortası poliçesi 29/06/2019-29/06/2020 tarihleri arasını kapsamaktadır. Kaza 08/01/2020 tarihinde gerçekleşmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Dosyaya sunulan raporlar arasında hesaplamalar yönünden çelişki bulunduğu, ve davanın taarflarının rapora itirazlarında dikkate alınarak çelişkinin giderilmesi için dosyanın yeni bir bilirkişiye gönderilmesine karar verilmekle alınan bilirkişi tarafından alınan raporda özetle;------ plakalı araç Sürücüsü ----- K.T.K.'nun 57/a-c maddesini ihlal ettiği, K.T.K.'nın 84/h maddesinde belirtildiği gibi kavşakta geçiş önceliği hakkını karşı tarafa vermediği trafik kazası olayında %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, ----- plakalı araç sürücüsü ----- K.T.K.'nın 52. Maddesinde belirtilen, kavşaklara yaklaşırken hızını aracını kontrol edebileceği düzeye indirmesi gerektiği kuralını ihlal ederek, kontrolsüz ve tedbirsiz olarak kavşağa girdiği anlaşıldığından olan trafik kazasında % 25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, dava konusu araçtaki hasarlı parçalar, kaza tarihi itibarıyla hasarlı parçaların değerleri dikkate alınarak yapılan piyasa araştırmasına göre, Bilirkişi ------- raporunda belirtiği hasar miktarı olan, KDV dahil 35.981,22 TL'nin piyasa koşullarına uygun olduğu, Nispi hesap yöntemi ve gerçek piyasa araştırmasına göre yapılan hesaplamada dava konusu kazadan dolayı------- plakalı aracın 10.000,00 TL değerinin, hasarsız emsallerine göre düşük olacağı, araç mahrumiyet bedelinin 15 günlük tamirat süresi boyunca günlük 140,00 TL'den 2.100,00 TL olacağı, davalı ------ firmasının, sigorta poliçesi içerisinde yer almamasından dolayı araç mahrumiyet bedelinden sorumlu olmadığı, diğer hasar miktarı ve değer kaybından sigortalısı ------kusuru oranında poliçe limiti kadar sorumlu olduğu, (poliçe limiti 41.000,00 TL) davalı ------- firmasının sorumlu olduğu miktarın 0.75 * (35.981,224-10.000,00) — 34.485,91 TL'den ödemiş olduğu 22.494,79 TL düştükten sonra kalan 11.991,12 TL'den sorumlu olduğu, davalı -------- araç mahrumiyet bedelinden kusuru oranında sorumlu olduğu, sorumlu olduğu miktarın 2.100,00 TL * 0,75 - 1.575,00 TL olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir Tüm teknik bilirkişi raporları bir bütün halinde değerlendirilmekle kazaya karışan araç sürücülerinin kusur durumu yönünden bir çelişki bulunmadığı 01/02/2022 tarihli ve 06/08/2022 tarihli raporun hasar bedeli ve değer kaybı tazminatına yönelik tespitlerinin birbiri ile uyumlu olduğu sadece aracın tamir süresinin gün tespiti açısından farklılık bulunduğu 06/08/2022 tarihli teknik raporda aracın tamirde kalması gereken sürenin ayrıntı bir biçimde tablo halinde hesaplandığı görülmekle söz konusu raporda hesaplanan süre hükme esas alınmıştır. Yukarıda ayrıntılı bir biçimde izah edildiği üzere her iki rapordaki teknik hesapların ve tespitlerin birbiri ile uyumlu olduğu görülmekle davacının teknik rapora itirazları mahkememizce yerinde görülmeyerek 06/08/2022 tarihli rapor usul ve yasaya uygun bulunmakla hükme esas alınmıştır.Tüm dosya kapsamı, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı araç malikinin ve sigortanın sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı değerlendirilerek davanın kısmen kabulü fazlaya yönelik talebin izah edilen nedenlerle reddi yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
------genel şartlarının teminat dışı kalan halleri düzenleyen A.6/k maddesinde " Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri" hükmünün düzenlendiği araç mahrumiyet bedelinin dolaylı zarar olduğu ve teminat dışı hal olduğu anlaşıldığından araç mahrumiyet bedelinden araç malikini sorumlu tutmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulüne Kısmen Reddine,
2-Hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı olan 11.991,12 TL nin davalı ----- yönünden 04/07/2020 davalı ----- yönünden kaza tarihi olan 08/01/2020 itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı -----şirketinin sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine
3-Davacının ikame araç bedeline yönelik tazminat isteminin davalı ----- yönünden kabulü ile 1.575,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan 08/01/2020 tarihinden işleyecek yasal faizi davalı -----tahsili ile davacıya verilmesine sigorta şirketi yönünden ikame araç bedeline yönelik tazminat isteminin Reddine,
4-Karar harcı 926,70 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 417,49 TL harcın mahsubu ile bakiye 509,21 TL harcın davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 417,49 TL peşin harç olmak üzere toplam 471,89 TL harcın davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.042,60 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 1.688,42 TL sinin davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı taraflarca yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli -----esaslara göre belirlenen ----- maktu vekalet ücretinin davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davanın reddedilen kısmı için davalı------yararına karar tarihinde geçerli------ esaslara göre belirlenen ------- davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10- Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 732,50 TL'nin davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen 587,50 TL'nin ise davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
11-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde------ Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.
TASHİH:
Dosyanın incelenmesi neticesinde;
1- Davanın Kısmen Kabulüne Kısmen Reddine,
2-Hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı olan 11.991,12 TL nin davalı ----- yönünden 04/07/2020 davalı -----yönünden kaza tarihi olan 08/01/2020 itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı ------şirketinin sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine, karar verilmiş ise de;
Hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı olan 11.991,12 TL nin davalı------ yönünden 07/04/2020 tarihi itibariyle başlaması gerekirken sehven 04/07/2020 tarihi itibariyle yazıldığı iş bu tarih yönünden sehven rakam yazım hatasının yapıldığı anlaşılmakla ; söz konusu durumun HMK 304/1 madde kapsamında maddi hata olduğu kabul edilmekle, gerekçeli kararın 2- numaralı bendinindeki tarihin " 07/04/2020 tarihi " olarak tashihine (düzeltilmesine);HMK.nun 304 (2) maddesi uyarınca düzeltme şerhinin ilamın tüm nüshalarına işlenmesine ya da eklenmesine karar verildi.