T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/2 Esas
KARAR NO: 2022/720
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 01/10/2020
KARAR TARİHİ: 27/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekilince ---- Ticaret Mahkemesine hitaben sunulan dava dilekçesinde özetle;--- sürücü ---plaka sayılı--- istikametinden ---istikametine seyir halindeyken, müvekkili---- içerisinde yolcu olarak bulunduğu, sürücü ---sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı araca çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazasında, müvekkilinin ağır şekilde yaralanmış, geçici ve kalıcı iş göremezliğe maruz kaldığını belirterek başkaca sorumlulara karşı başvuru, dava ve her türlü yasal hakları ile diğer tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla, 29.11.2017 tarihinde meydana gelen yaralamalı trafik kazasında müvekkili --- yaralanması sebebiyle ----- manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen ----- teminat limiti ile sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacı müvekkillere ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ---- hitaben sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava, haksız fiilden doğan zarara ilişkin tazminat talepli olduğu, işbu davanın hasarın meydana geldiği yerde, haksız fiilden zarar gören davacının yerleşim yerinde veya müvekkil şirketin merkezinin bulunduğu --- mahkemelerden birinde açılması gerektiğini, davacı HMK'da yetkili olarak belirtilen mahkemelerin hiçbirinde davasını ikame etmediğini, bu nedenle yetki yönünden davanın reddini talep ettiğini, davanın --- Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava, hukuki niteliği itibariyle trafik kazası nedeniyle manevi tazminat davasıdır.
Eldeki davanın,----------- sayılı yetkisizlik ilamı ile mahkememize tevzi edildiği görülmüştür.
---- sayılı dosyası üzerinden aldırılan kusur raporu ile davalı sürücü ----- idaresindeki----- dışındaki yolda seyir halindeyken yola gereken düzeyde dikkatini vermediği, seyrini kendi yön şeridi içinde kalacak şekilde sürdürmeye yeterli özeni göstermediği ve şerit ihlalinde bulunmak suretiyle olay yerine geldiğinde de karşı yönünden gelmekte olan otomobile önlemsizce çarptığı olayda asli derecede kusurlu olduğu, müteveffa sürücü --- -----ile seyir halindeyken olay yerine geldiğinde, karşı yönünden şerit ihlaliyle yaklaşan --- nedeniyle kazaya karışmak durumunda kaldığı olayda atfı kabil bir kusuru bulunmadığını, belirtilen hususlar muvacehesinde, kazanın oluşumunda; davalı ------------- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu, müteveffa -------- kusursuz olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
2918 sayılı Yasanın 85 ve devam maddeleri gereğince bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, ---- olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. ---------- bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan ----- işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse,------- aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.
---- işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir ---. 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiş olup, bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “------ işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi------ sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına ----kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş,---- Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı ----bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, ---- kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Anılan yasal hükümlerden, ----- aracın ---- işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir.
İşletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91. maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir. Hem işleten hem de sigortacının sorumluluğu, hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkindir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. maddesinde; bir motorlu aracın karıştığı kazada, bir 3. kişinin uğradığı zarardan dolayı birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunların müteselsil sorumlu olarak tutulacağı hüküm altına alınmıştır.
Somut uyuşmazlıkta yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan zararlardan kusuru ile sebebiyet veren davalılar sürücü ve trafik sigortacısı ile kazaya karışan davacı-zarar görene karşı müteselsilen sorumludur.
-----dosyası üzerinden aldırılan -----resmi gazetede yayınlanan "---- Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik kapsamında davacının özürlülük oranının %19 (on dokuz) olduğu, davacının -------nedeniyle geçici işgöremezlik süresinin----gün olduğu, davacının arızaları nedeniyle ----- iştigaline (-------- gün süreyle bir başkasının -------------- sürekli bakımına muhtaç olduğu tıbbi kanaati bildirilmiştir.
Manevi zararın şahsiyet haklarına vaki tecavüz dolayısı ile bir kimsenin duyduğu cismani ve manevi acı ızdırap ve elem, bir kimsemin ---- almasında yaşama zevkinde bir azalma olarak tarif edildiği, bu tariften anlaşılacağı üzere, manevi tazminata temel olan düşüncenin bozulmuş olan ruhi ve bedeni kusurun kısmen ve imkan nispetinde yeniden elde edilmesini teminine yönelik olduğu, manevi tazminatın kabulundeki -------- cezalandırılmak veya onu ------haline düşürmek olmadığı, mağdurun mal varlığında bir ---- getirmek veya mağdurun istediği tazmin şekillerini birini kabul etmek sureti ile onun acısını gidermek ve ruhen onu tatmin etmek şeklinde tarif edildiği, hukuka aykırı bir fiilin manevvie tazminatı gerektirebilmesi için o fiilin bir şahsın şahsa bağlı haklarını başka bir----- menfaatlerini ihlal etmesi gerektiği, şahsa bağlı hakkın ise herkese karşı ileri sürülebileyeceği -------------------- --------- yapılan tecavüzlerin de şahsiyet haklarını ihlal eden ----- olarak kabul edildiği TBK'nun 56 maddesinde de bu gibi şahsi menfaatlerin ağır ihlali halinde kusurunda ağır olması kaydı ile manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Somut olayda davacının davaya konu kaza sebebiyle meydana gelen maluliyetinden duyduğu------- ile olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu ile tarafların dosyaya yansıyan----- dikkate alınarak manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilerek hükmedilen tazminata davalılar------------ tarihinden, davalı---------tarihinden itibaren --------- olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan ----- ile sınırlı olmak kaydı ile yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının manevi tazminat talebinin KABULÜ İLE; ------- manevi tazminatın davalılar---------- yönünden kaza tarihi olan ------------tarihinden, davalı ------------ ise dava tarihi olan------ itibaren -------- sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 136,62 TL'den dava açılırken yatırılan 256,17 TL harçtan karşılanarak bakiye ----- karar ve ilam harcının davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yatırılan 256,17 TL peşin harç, 54,40 başvurma harcı, 7,80 TL vekaletname harcı olmak üzere toplam ------- harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ------yargılama giderinin davada haklı çıktığı %53,33 oranında olmak üzere ---- davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ---- tarafından yapılan ---- yargılama giderinin davada haklı çıktığı %46,67 oranında ------------- davacıdan alınarak davalı --------- verilmesine,
7-Diğer davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım için karar tarihinde --------ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davalı ----------. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan ----- göre belirlenen ----- vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı --------- ödenmesine,
10---------- ücretinin haklılık oranına göre ------- davacıdan, ---------- davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
11-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.