T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/164 Esas
KARAR NO: 2022/42
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 05/12/2018
KARAR TARİHİ: 20/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ----meydana gelen yaralamalı trafik kazasında, davalı ----sevk ve idaresinde bulunan ve maliki ---- plakalı aracı ile kontrolü kaybederek , yol kenarında duran müvekkili ----- çarptığını, meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin, özellikle savrulup düşmenin etkisi ile sırt ve sol diz ve bacak bölgelerinden yaralandığını, vücudunun çeşitli yerlerinde sabit izler kaldığını, kaza mahallinde tutulan ---- kazanın, aşırı hiz nedeni ile kontrolünü kaybeden sürücü ------ sevk ve idaresindeki ----, yol kenarında bulunan müvekkiline çarpması sonucunda meydana geldiği tespit edildiğini, müvekkiline herhangi bir kusur atfedilmediğini, müvekkilinin, meydana gelen trafik kazası neticesinde, havaya savrularak yere düştüğünü ve ---- hastanede yatmak zorunda kaldığını beyan ile, müvekkili ---- geçirmiş olduğu kaza neticesinde malul kalması nedeniyle hesaplanacak maddi tazminat için, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik ---- kaza tarihinden itibaren (haksız fil) işeeyecek yasal faizi ile birlikte, tüm davalılardan tahsili ile davacı müvekkil--- ödenmesine karar verilmesini, müvekkillerden ----- manevi tazminatın davalılar ---- alınarak dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, müvekkillerden --- manevi tazminatın davalılar ---- alınarak dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, müvekkillerden ----manevi tazminatın davalılar---- alınarak dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davacı müvekkile ödenmesine karar verilmesini, müvekkillerden -----manevi tazminatın davalılar ---- alınarak dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davacı müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Görev yönünden itirazda bulunduklarını, davayı kabul manasında olmamak üzere, kaza ile sakatlık arasındaki iliyet bağının tespit edilmesi gerektiğini, davayı kabul manasında olmamak üzere maluliyet oranının tespiti bakımından dosyanın---- sevk edilmesi gerektiğini, tazminat hesabında çalışma gücü kaybı oranı değil özürlülük ölçütü esas alınması gerektiğini, huzurdaki davanın kaza tarihi itibariyle ----- tarihinde yürürlüğe giren ------ tabi olduğunu beyan ile, haksız ve mesnetsiz davanın esastan ve usulden reddini, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, arz ve talep etmiştir.
Davalı ---- cevap dilekçesinde özetle; ---- meydana geldiğini, mahkemenin yetkisizliği nedeni ile dilekçenin reddine karar verilmesini talep ettiklerini, göreve itiraz ettiklerini, davalı ----Plakalı aracı kaza anında kullanan kişi olduğunu, davacılardarı--- cismani zararı bulunmadığı gibi, tüm davacıların talep ettiği maddi ve manevi tazminat taleplerinin şartları da oluşmadığını, talep edilen miktarın fahiş olduğunu, davacılardan----- yaralanmış olup, kusurun davacı----ait olduğu gibi, maddi ve manevi tazminatın koşulları da bulunmadığını, davacı'nın kusurlu olması ve maluliyet oranının ----Manevi tazminat miktarının çok fazla olduğunu, kabul etmediklerini, davalı ---- olayda kusursuz olduğunu, kazanın oluşumunda davalının kesinlikle kusuru bulunmadığını, kazanın meydana geldiği ---- sıralarında arabanın arka koltuğunda uyur vaziyette olan davalının arkadaşı---- yönüne doğru seyir halinde bulunan davalının--------ortasında kontrolsüz ve güvenlik tedbiri almamak kaydı ile park halinde duran ---- plakalı araca ve aracın dışında araca yaslanır vaziyette durup ---------- bakar halde duran adlarını olay nedeniyle duyduğu dava dışı -----çarptığını, gelen polis memurları da davalıya park halinde duran----- plakalı aracın ve davacının ve arkadaşının durduğu yer için burada sürekli kazaların ------- da şikayet gelmesi nedeni ile araçların burada durmaması gerektiğini, yaklaşık ----saat önce burada bekleyen araç sürücülerine ve diğer insanları ikaz ettiğini, onları buradan gönderdiklerini de söylemiş olduklarını, kazanın oluşumunda tek ve tam kusurlu olanlar araçlarını kural dışı parkeden ve araçlarının yanında alkol alarak hayatlarını hiçe sayarak tehlikeye atan davacı ve arkadaşının kusuru olduğunu, trafik kaza tutanağı tek taraflı beyanlarla hazırlanmış olup, trafik polislerinin de ehil olmadığını, her ne kadar, ----- dava açılmış ise de, bu dava henüz derdest olup, bu dosya kapsamında henüz kusura ilişkin bir rapor olmadığını beyan ile, haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Mahkememizce aldırılan ---- tarihli kök bilirkişi raporunda özetle; davalı tarafa sigortalı ----oranında kusurlu olduğu, park halindeki ---- plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ----- sağ şeritte yolun sağında park halinde bulunduğu anlaşılmakla, olay mahallinin yerleşim yeri olduğu, aydınlatma bulunduğu ve davalı sürücünün sol şeritten sağ şeride kayarak geçtiği de dikkate alındığında, davacı yayanın yaralanması ile neticelenen olayın oluşumunda kusursuz olduğu, davacı yaya --- yol kenarında bulunduğu sırada sol şeritten kayarak sağ şeride giren ve yol kenarında çarpan---- plaka sayılı araç nedeniyle karıştığı ve kendi yaralanması ile neticelenen olayda kusursuz olduğu, davalı sürücü ---- girdiğinde sol şeritte seyir halinde olduğu, devamında direksiyon hakimiyetini kaybederek sol şeritten sağ şeride kaydığı hususu, keşif mahallindeki beyanında ---- belirttiği hususu, ilk tespitleri içeren krokiye göre sol şeritten sağ şeride kayarak geçtiği, aracının ön sol kısımları ile sağ şeritte yol kenarında duran ---- plaka sayılı aracın arka sol kısımlarına çarptığı, olay mahallinin yerleşim yeri olduğu, aydınlatma bulunduğu hususu da dikkate alındığında, ---tarafından hazırlanan ve ilk tespitleri içeren ----kusur değerlendirmesine tarafımızca uyulduğu, davalı ----olmakla;----- tarihinden önce olduğu, davacının aktif çalışmasının başlayacağı ----yaşına kadarki pasif dönem----- yaşından sonrasına isabet eden emeklilik döneminin hesap tarihinde uygulanan -----esas alınarak hesaplandığı, davacının geçici iş göremezlik halinde kaldığı olay tarihinden itibaren ---- oranında malul sayıldığının; devam eden dönemde ise -- oranında sürekli malul kaldığının kabulü ile hesaplama yapıldığı, hesaplamaya konu kazada, Davacı-----öğrenci olduğu ve aktif çalışmasının başlamadığı dikkate alındığında kendisine ---- sigorta dalından davalılara rücu edilebilecek peşin sermaye değerli ödeme yapılamayacağı anlaşıldığından peşin sermaye değeri tenzili yapılamayacağı, davacının meslekte kazanma gücü/efor kaybına ait toplam maddi zararının ----- olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Yine mahkememizce tarafların itirazları üzerine aldırılan --- tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; dava konusu olay tarihi ---- tarihleri arasında meydana geldiğinden maluliyet tespitinin ----- hükümleri dikkate alınarak yapılması gerektiği, bu sebeple---- tanzim olunan ---- tarihli rapor esas alınarak -----tespit edilen davacının olay tarihinden itibaren-------- aylık geçici iş görmezlik süresi boyunca %100 oranında malul sayıldığının; devam eden dönemde ise %5 oranında sürekli malul kaldığının kabulü ile hesaplama yapıldığı, davacı vekilinin kök rapora---- tarihli itiraz dilekçesinde ----yönünden itirazına katılmak mümkün olmakla birlikte; davacının
---- tamamladıktan sonra --- yapacak ise emsal bir ---- alabileceği emsal ücreti bildirir ilgili ----- olunan yazı cevabı dosyada bulunmadığından hesaplamaya esas alınacak asgari ücretin katı tutarı tespit edilememiş olup, Davacının aktif devresinin mecburen -----net asgari ücretler esas alınarak hesaplandığı, --- ve tazminat hesap ilkelerine göre; artan asgari ücret miktarları gözetilerek hüküm tarihine en yakın tarihteki asgari ücret üzerinden hesaplama
yapılması gerektiğinden ---- yılına ait olmakla, ----tarihinden ---- asgari ücret miktarında artış olduğundan ve güncel bir hesaplama yapılması gerektiğinden, işbu ek raporda ----asgari ücret tutarları dikkate alınarak güncel hesaplama yapıldığı, işbu ek raporda davacının yaşam süresinin --- alınarak belirlendiği ve hesaplamada ---- iptal kararı doğrultusunda, ----- kabul
ettiği ---- yöntemleri kullanıldığı, davacının meslekte kazanma gücü/efor kaybına ait toplam maddi zararının ----- olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE:
Dava,----- tarihli trafik kazası nedeniyle karşı aracın sürücü, işleten, ------ yöneltilen maddi ve manevi tazminat davasıdır.
--- tarihinde sürücüsü --- sevk ve idaresindeki---- plakalı aracın davacı yaya pozisyonunda olan ----çarpması sonucunda davacı yaralandığı sabittir. Davacılardan ---- babası, ---annesi ve ---- kardeşidir. Davacılar, ----- yaralanması nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
Maluliyetin tespiti için rapor alınmasına karar verilmiş, ----- oranında kalıcı sakatlığının oluştuğu,------ süre ile işgöremezlik halinde kaldığı belirlenmiştir. Maluliyet raporu usul ve yasaya uygun görülmüştür.
Mahkememizce kusur ve aktüerya bilirkişisinden rapor alınmak üzere dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi sürücü ---- %100 oranında kusurlu olduğunu, davacı ---- kusursuz olduğunu mütalaa etmiştir. Olayın oluş şekli itibariyle, kazanın meydana gelmesinde tüm kusurun ----- ait olmasına dair tespite itibar edilmiştir. Aktüerya bilirkişinin hazırladığı --- tarihli ek raporuna göre davacı ----- meslekte kazanma gücüne dair zararının olduğunu mütalaa etmiştir.Davacı vekili,--- tarihli dilekçe ile talep artırım dilekçesin vermiş,---- maddi tazminat talebinde bulunmuştur.Dosya kapsamında alınan maluliyet raporları ve bilirkişi raporları hüküm kurmaya elverişli olup mahkememizce itibar edilmiş ve ----plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde------şirketinin davacı tarafın maddi zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla ---- göre sorumlu olduğu, zararın haksız fiilden doğmuş olması ve bir ticari işletmeyi ilgilendirmemesi nedeni tazminat alacağına yasal faiz uygulanması gerektiği, davalı ---- tarihinde yapılan başvurudan itibaren --- tarihi itibariyle temerrüdün oluştuğu, diğer davalılar bakımından ise kaza tarihi olan ---- tarihinden itibaren faiz uygulanmasına gidilmiştir. Dosya kapsamındaki tüm davacılar manevi tazminat talebinde bulunulmuş olup tarafların sosyal mali durumları kolluğa müzekkere yazılarak araştırılmıştır. Eldeki davada, davacı ---, davalı sürücü olayda %100 oranında kusurludur. Kaza sırasında ---yaşında olan ---- yaralanarak -----oranında malul kalmıştır. Davalı araç işletenin ve sürücünün belirlenen kusurları gereğince ---- işleten sıfatı ile manevi tazminattan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Manevi tazminat açısından sigorta şirketi dışındaki kusur oranı ile sorumlu olan sürücü ve araç işleten olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte sorumludur. Tarafların/ gerçek kişi mali sosyal durumuna, davacı------ yaşı ve kusur oranına dikkat edilmiştir. Davacının asgari geçimi dikkate alınarak statüsüne ve sosyal hayatına etkileri değerlendirilmiştir. Mahkememizce taktir olunan manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar her olaya göre değişebileceğinden, somut olayda taktir hakkını kullanılırken, somut olaya etkili olan nedenler de -----ölçülere göre irdelenmiştir ve gösterilmiştir. Mahkememizce özel haller yaş küçüklüğü, maluliyet oranı, kusur--- göz önünde tutularak, manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar verelen tutar adalete uygun değerlendirilmiştir. Davacı------ gerçek kişi davalılardan istemiş olduğu ----manevi tazminatın günümüz şartlarında davacının sosyal statüsü, tarafların ----- dikkate alınarak yüksek bir rakam olduğu anlaşılmaktadır. İstenilen manevi tazminat para tutarı, aslında ne tazminat ne de cezadır, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını amaç edinilmediği gibi, kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir aksine, zarara uğrayanda bir huzur duygusu uyandırmayı, aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaçlamaktadır. Bu nedenle tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır, bu nedenle bu tazminatın sınırı amacına göre belirlenmiştir, taktir edilen miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır ilkelerine de dikkat edilmiştir. Manevi tazminat, kusurlu tarafın fiili sonucu bozulan ruh huzurunun, duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabın kısmen ve imkan nisbetinde iadesini amaçladığından mahkememizce T.M.K.nun 4. maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkı kullanılarak, manevi tazminat miktarı tespit edilmiştir. Mahkememizce belirlemeyi yapılırken somut olayın özelliği, zarar görenin ve kusurlu tarafın ekonomik ve sosyal durumu, paranın alım gücü, kaza nedeniyle duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetilmiştir. Maddi ve hukuki olgular; hukuk- hak- nesafet- hakkaniyet- ülkenin ekonomik koşulları- tarafların ekonomik sosyal durumları- paranın satın alma gücü- davalının ve tarafların kusur durumları- olayın ağırlığı- olay tarihi- gelişen hukukta tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oran- davacı -----yaşı cezadan çok mağduru tatmin edici- manevi tazminatın bölünmezliği ile birlikte değerlendirilmiştir. Manevi zarardan davacının kaza nedeni ile maluliyeti sonucu elem duyduğu muhakkak olduğundan davalıların sorumlu olduğu anlaşılmış, manevi tazminatın zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağı hususu da dikkate alınmak suretiyle paranın satın alma gücü karşısında hakkaniyet gereğince makul bulunan- vicdanen kanaat edinilen talep edilen manevi tazminatın davacıya verilmesi gerekmiştir. Mahkememizin de kabulünde olduğu üzere, davalı tarafın kusuru oranında davacıyı malul ettiği bu kusurlu davranışların aynı zamanda hayatın olağan akışında mağduriyet yaşayan herkesi etkileyebilecek nitelikte olduğu, davacının tinsel aleminde üzüntü, elem , keder ve manevi yıkıma vücut verdiğine kanaat getirilmiştir.
Davaya konu somut olayın gerçekleşme şekli, yeri, zamanı, davalı sürücünün kusur durumu, davacıların ------anne/baba/kardeş olarak yakınlıklarının bulunması, davacıların duymuş olduğu elem, üzüntü ve yıpranmanın giderilmesi ayrıca gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiğinden, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olay tarihindeki paranın alım gücü, manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi göz önünde bulundurulduğunda, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde davacılar anne---, baba ---- ve kardeş ----- yönünden manevi tazminata hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacıların davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile;
a) Davacı --- maddi tazminat davasının tam kabulü ile; --- maddi tazminatın davalılardan ---- olay tarihi olan --- tarihinden itibaren, diğer davalı --- temerrüt tarihi olan---- tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ----- verilmesine,
b) Davacı --- manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile kısmen reddine;---- manevi tazminatın davalılar ---- tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile davalı----- davalı ---- müştereken ve müteselsilen alınarak davacı -----verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
c)Davacılar ---- manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile kısmen reddine, olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, yakınlık dereceleri nazara alınarak baba--- manevi tazminatın, anne --- manevi tazminatın, kardeş ----manevi tazminatın olay tarihi olan --- tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile davalı ---- davalı ---- müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
KARAR HARCI
a)Maddi tazminat davası bakımından alınması gerekli 6.841,26 TL harcın davacılar tarafından dava açılışı sırasında peşin harç olarak yatırılan 35,90 TL ve ıslah harcı olarak yatırılan 1.693,24 TL olmak üzere toplam 1.729,14 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 5.112,12 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
b-Manevi tazminat davası bakımından alınması gerekli 2.732,40 TL harcın davalılar ---- ---tahsili ile hazineye irad kaydına,
ARABULUCUK HARCI
a-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
VEKALET ÜCRETİ
a-Maddi tazminat davası bakımından davacı -----vekili yarına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 13.559,28 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı ----verilmesine,
b-Manevi tazminat davası bakımından kabul edilen 40.000 TL yönünden davacılar vekili yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 6.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılar -----alınarak davacılara verilmesine,
c-Manevi tazminat davası bakımından red edilen 120.000 TL yönünden davalılar----ararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/2 maddesi gereği 6.000 TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılar---- verilmesine,
YARGILAMA GİDERLERİ
a-Davacılar tarafından dava açılışı sırasında harç olarak yatırılan 77,00 TL ve ıslah harcı olarak yatırılan 1.693,24 TL olmak üzere toplam 1.770,24 TL'nin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
b-Davacılar tarafından sarf edilen 1.900,00 TL bilirkişi ücreti, 618,20 TL posta ücreti olmak üzere 2.518,20 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 1.356,62 TL'nin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, kalan 1.161,58 TL'nin davacılar üzerinde bırakılmasına,
c-Davalılar tarafından yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
d-Bakiye gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı ---- vekilinin yüzüne karşı davalı ---yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde --------- Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.