T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/364 Esas
KARAR NO: 2022/149
DAVA Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/10/2019
KARAR TARİHİ: 03/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
ASIL DAVA:
Davacı vekili ----tarihli dava dilekçesinde; davacı şirketin, ---- üretimi yapmak amacıyla davalı şirket ile ----imzaladığını; sözleşmenin konusunun ---- teslimi olduğunu; davalı şirketin sözleşme gereği ilk teslimatı en geç --- tarihinde, son teslimatı ise en geç ----tarihinde yapmak zorunda olduğunu; davacı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen davalı şirketin fiilen sevkiyata------ tarihinde başladığını ve son teslimatı --- yaptığını; ---- göre davalı şirketin, geç yükleme halinde sipariş bedeli üzerinden aylık ----oranında gecikilen her gün için gecikme cezası ödeyeceğini kabul ettiğini; davacı şirketin zararının gecikme cezasının da üzerinde olduğunu; mail yazışmalarından davalı şirketin geç teslimat yapıldığını ve geç teslimin kendilerinden kaynaklandığını kabul ettiğini; sözleşme konusu edimlerin yerine getirilmesi amacıyla ----- yevmiye no.lu ihtarnamesiyle ihtar çekildiğini; ----, alıcının ----- tüm parçaları ile iade ettiği takdirde her tam kutu ---atıcının alıcının banka hesabına --- içerisinde nakit olarak ödeyeceğinin belirlendiğini; davacı şirketin --- ile eksiksiz olarak iade etmesi nedeniyle ---- bedelli faturayı düzenlemiş ve davalı şirkete göndermiş ise de davalı şirketçe faturanın kabul edilmediğini ve iade edildiğini; açıklanan nedenlerle, --- tesliminden kaynaklanan şimdilik ---gecikme cezasının ihtar tarihi olan --- tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ----faturadan kaynaklanan --- alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmede belirtilen ürün teslim tarihlerinin, davacı şirket tarafından ----belirtilen tarihlerde ödemenin yapılması halinde geçerli olacağını; alıcının ödeme edimini zamanında gerçekleştirmediğini; ürünün tesliminde de aynı oranda gecikme yaşandığını; ----- yapılaması gereken--- ödemenin davacı tarafından---- gecikmeyle ---tarihinde yapıldığını--------geç ödenen avansların sevkiyat ve sözleşme bitim tarihlerini etkileyeceğinin belirtildiğini; davalı şirketin -------- taşınması için emaneten gönderdiği ambalaj kutularını iade alıp sözleşmeye uygun şekilde ---- cari hesaptan mahsup etmelerine rağmen, davacı şirketin --- bedelli faturanın neden düzenlendiğinin anlaşılamadığını; kutuların bedelleri için fatura düzenlenmesinin ne sözleşmeye ne de ----mevzuatına uygun olmadığını; davalı şirket tarafından düzenlenen satış faturası da --- sadece -------bedellerine ilişkin olup, --- kapsamadığını; ------- gerçekleştirilmediğini; ---- göre ambalajlanarak satılması mutat olan maddelerin tesliminde faturada----- gösterilmemesi, teslim bedelinin ambalaj maddesine ait tutarı da içine alacak şekilde tek tutar olarak gösterilmesi gerektiğini; ----- asıl maddenin tabi olduğu şartlara göre vergilendirileceğini; asıl madde indirimli oranda vergiye tabiyse bu teslimin tamamı için indirimli oran uygulanacağını; ------- satış faturasının ---- kesilen bir fatura olduğunu; ------ bedeli de aynı oranda----olduğundan iade faturasının da bu kapsamda --- konu edilemeyeceğini; her kutu için ---- toplamda ------- bedeli alacak kaydı olarak işlendiğini ve cari hesap borcundan mahsup edildiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
KARŞI DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki --- hükmü gereğince siparişin ilk ödeme alınınca kesinleşeceğini; alıcının ---satış tutarından----hazır olduğunda ödeneceğinin kararlaştırıldığını; --- gereği de, geç ödeme halinde alıcının ödemesi gereken tutar üzerinden aylık ---oranında gecikilen her gün için gecikme cezası ödeyeceğinin kararlaştırıldığını; davacı – --- tarihinde ödediğini; ----maddesi gereği gecikilen her gün için aylık ------ gecikme cezası ile gecikme cezasına --- tarihinde davalı – karşı davacı tarafından keşide edilen ihtarname ile karşı davalı şirketin temerrüde düştüğü düşünüldüğünde temerrüt faizi ile tahsilinin talep edildiğini; davalı – k. davacı tarafından teslim edilen klemplere ait ---- bedelli fatura karşılığının ödenmediğini; cari hesap kayıtlarına göre davalı – karşı davacının ----cari alacaklarının bulunduğunu; açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuklarını beyan ederek --- fatura ve cari hesap alacağının ve ---- gecikme cezasının --- tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve karşı dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı – karşı davalı şirketin sözleşmenin imzalanmasından bir gün sonra ---- sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde-----ödeyerek yükümlülüklerini yerine getirdiğini; --- görüleceği üzere davalı şirketin sözleşmede kararlaştırılan ürünleri planlanandan ---geç yüklediğini belirttiğini; davalı şirket tarafından gönderilen ---postaya bakıldığında ise ---ödenmesi halinde --- içerisinde başlanacağı---içinde tamamlanacağının söylendiğini; buna göre davacı – k. davalı şirketin ---arihinde ödeme yapmış olup, ilk sevkiyata fiilen ----tarihinde başlandığını ve son teslimatın ----- tarihinde yapıldığını; açıklanan nedenlerle karşı davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini belirtmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Mahkememizce aldırılan mali müşavir ----- tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; "Davacı şirketin ----- ----Talebi üzerinden Harçlandırmak suretiyle, Davalı Şirket aleyhine ikame etmiş olduğu işbu ALACAK davasında, / --------Teslimden kaynaklı olarak---- talep edip edemeyeceği, edebilecekse Miktarı hususları Hukuki Değerlendirmeyi gerektirmekte olup, Uzmanlık alanım dışında kalan bu hususta Takdirin Yüce Mahkemeye ait olacağı, Davacı Şirketin ---İade fatura Bedeline ilşkin talebinin ise Raporumuzun Değerlendirme bölümünde yapılan Tespit ve Gerekçelerimiz muvacehesinde yerinde olmadığı sonuç ve kanaatlerine varılmıştır. / KARŞI DAVA YÖNÜNDEN: Karşı Davacı Şirketin ----- Harçlandırmak suretiyle Davacı / Karşı Davalı Şirket aleyhine ikame etmiş olduğu işbu KARŞI ALACAK Davasında, Karşı Davacı Şirketin Davalı -------apılmasından kaynaklı olarak ----- talep edip, edemeyeceği, edebilecekse Miktarı hususları Hukuki Değerlendirmeyi gerektirmekte olup, Uzmanlık alanım dışında kalan bu hususta Takdirin Yüce Mahkemeye ait olacağı, Karşı Davacı Şirketin ----- Alacağına ilişkin Talebinin ise, yukarıda yer verilen tespit ve gerekçelerimiz muvacehesinde ------ yönünden yerinde olduğu, iade kutu bedellerine isabet eden---- yönünden ise yerinde olmadığı…" sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce aldırılan ve ----tarafından hazırlanan ------- bilirkişi raporunda özetle; “…1. Asıl Dava Yönünden: A) Davacının ---maddesi kapsamında isteyebileceği gecikme cezası tutarının ---- olarak hesaplandığı; davacının ihtarnamenin tebliğ tarihinin görülemediği; usulen tespit edilecek tebliğ tarihine eklenecek ----- Davacının ---- tarihli faturası yönünden tahsil talebi bulunduğu; bu faturanın --- olarak istenebileceği esası benimsenmiş olmakla beraber, cari hesaptaki borç mahsubu sonrasında bir alacağı kalmadığı; 2. Karşı Dava Yönünden: A) Davalı – karşı davacının sözleşmenin ---- isteyebileceği gecikme cezası tutarının ----- olarak hesaplandığı; / B) Davalı – karşı davacının ---- keşide ettiği ihtarnamesinin usulen tespit edilecek ---- gün sonrasının temerrüt için ilk gün olduğu; bu tarihten itibaren ----hükmü uyarınca faiz yürütülmesini isteyebileceği…" sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce aldırılan ve bilirkişi --- tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; Asıl Dava Yönünden; davacı – karşı davalının talep edebileceği gecikme cezasının ---- olduğu, -----yevmiye no.lu ihtarnamesinin tebliğ şerhi bulunmadığından temerrüt faizi başlangıç tarihi tespit edilemediği, davacı – karşı davalı alıcı şirketin ---kapsamında talep edebileceği tutarın---- olduğu, bu tutarın cari hesap borcuna mahsubu sonrasında davacı – karşı davacının alacağı kalmadığı, Karşı Dava Yönünden; davalı – karşı davacının talep edebileceği gecikme cezasının --- olduğu, ---- yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ şerhi bulunmadığından temerrüt faizi başlangıç tarihi tespit edilemediği,---- borç bakiyesinden --- tutarlı paletli kutu bedeli iadesi mahsup edildiğinde davalı – karşı davacının ------ bakiye alacağı bulunduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında imzalanan ve geçerliği konusunda uyuşmazlık bulunmayan--- tarihli sözleşmeye alıcı tarafından sözleşme gereği geç teslimat yapıldığı bu sebeple gecikme cevzasının ve ----tarihli davalı tarafından iade edilen fatura alacağının tahsili istemlerine, davalının karşı davası ise, davacı tarafından sözleşme gereği yapılması gereken ödemelerin geç yapılmasından dolayı gecikme cezası ve cari hesaptan kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Asıl ve karşı davaya ilişkin olarak; tarafların ----yıllarına ait ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda; davacı ve davalı şirketin ilgili yıllara ait ticari defterlerinin TTK.'nun 82. ve 85. maddesine göre sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, , taraflar arasındaki mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan bakiye alacağın mevcut olduğu, cari hesap ilişkisine haiz mal ve hizmete ait belgelerin davacı ve davalı defterlerinde kayıtlı bulunduğu, davacı ve davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre mutabık oldukları borç/alacak bakiyesinin --- olduğu, davalının davacı şirketten ---- alacaklı olduğu saptanmıştır.
Her iki taraf da sözleşme gereği gecikme cezası talep etmekte olup alacağının belirlenebilmesi için ayrıca davacının sözleşme kapsamında işi geciktirmesinin söz konusu olup olmadığı, bu çerçevede cezai şart ödemekle yükümlü olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Asıl dava bakımından; taraflar arasında imzalanan -------- peşin ödemenin--- alındığı takdirde en geç ---- başlayacak ve her takip eden iş günü -----İlk ürün sevkiyatına kadar alıcı, satıcıya ----sunduğu takdirde,---- edilmeyecektir. Alınmış olan -----Sipariş ilk ödeme alınınca kesinleşir. Alıcı, Satıcı adına toplam ---- nakit ödemeyi defaten yapacak ve bakiye tutarın---- hazır olduğunda satıcıya ödenecektir”-----Alıcı Satıcıya panellerin kutusunu tüm parçaları ile iade ettiği takdirde ----geri gelen her tam kutu için ----- saat içinde defaten ve nakit ödeyecektir---- ödeme halinde Alıcı ödemesi gereken tutar üzerinden aylık ----- oranında geciken her gün için gecikme cezası ödeyecektir. Geç yükleme halinde Satıcı hazır etmesi gereken tutarın sipariş bedeli üzerinden aylık ----oranında geciken her gün için gecikme cezası ödeyecektir…Geç ödenen sözleşme avanslarına göre, sevkiyat ve sözleşme bitim tarihleri aynı oranda etkilenir…” hükümleri yer almaktadır. Sözleşmeye göre ilk ödemenin alıcı olan davacı/karşı davalı şirket tarafından yapılması ile siparişin kesinleşeceği anlaşılmaktadır. Mahkememizce aldırılan hüküm kurmaya elverişli ---- tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davalı/karşı davacı satıcının sevkiyata --- gecikme ile başladığı bu sebeple davacının ------ gecikme cezası talebinin uygun olduğu bildirildiği ancak davacının talebiyle bağlı kalınarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Davalı/karşı dava bakımından; davacının ----- maddesi ile geç ödeme halinde teslimat süresinin de aynı oranda etkileneceği ve ayrıca yine aynı maddeyle ödemelerde gecikme olması halinde alıcının ödemesi gereken tutar üzerinden aylık --- oranında geciken her gün için gecikme cezası ödeyeceği kararlaştırılmış olup bilirkişi raporunda belirlendiği üzere davalı/karşı davacının talep edebileceği gecikme cezası tutarı ---- olarak hesaplanmış, davacı/ karşı davalı alıcı şirketin---- iadesi kapsamında talep edebileceği tutar olan ---davacı/kerşı davalı şirket tarafından düzenlenen ----- bedelli faturanın düzenlenmesinden mahsup edildiğinde davalı/karşı davacının cari hesap ilişkisine göre davacı/karşı davalıdan ---- bakiye alacağı bulunduğu kanaatindeki rapor hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)ASIL DAVA yönünden;
1)Davanın Kısmen Kabulü ile ------ tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalı karşı davacıdan alınarak davacı karşı davalıya ödenmesine fazlaya ilişkin talebin reddine,
2)Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 398,93 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.112,25 TL' den mahsubu ile bakiye kalan 713,32 TL harcın davacıya iadesine,
3)Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 1.112,25 TL peşin harç ve 6,40 TL vekaletname harcı olmak üzere toplam 1.163,05 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4)Davacı tarafından yapılan 1.200,00 TL bilirkişi ücreti, 188,90 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.388,90 TL yargılama giderinin davada haklı çıktığı %9,84 oranında olmak üzere 136,67 TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 17.551,29 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
B)KARŞI DAVA yönünden;
1-Davanın Kısmen kabulü ile davalı karşı davacının talep edebileceği --- gecikme cezasının ve ------ tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya ödenmesine fazlaya ilişkin talebin reddine,
2)Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 2.960,91 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.568,93 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 1.391,98 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3)Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 1.568,93 TL peşin harç ve 6,40 TL vekaletname harcı olmak üzere toplam 1.619,73 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4)Davacı tarafından yapılan 1.200,00 TL bilirkişi ücretinin davada haklı çıktığı %46,29 oranında olmak üzere 555,48 TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 13.884,89 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 15.476,52 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
8)Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davada haklı çıktığı %9,84 oranında olmak üzere 129,89 TL' sinin davalıdan, davada haklı çıktığı %90,16 oranında olmak üzere 1.190,11 TL' sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9)Kararın kesinleşmesi ve talep halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı-karşı davalı vekilinin yüzüne karşı davalı-karşı davacı vekilinin yüzüne karşı , kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ------- Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.03/03/2022