T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/605 Esas
KARAR NO: 2022/186
TALEP TARİHİ: 27/09/2021
KARAR TARİHİ: 15/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Talep Eden Vekili Talep Dilekçesinde Özetle; Müvekkili şirket----adresinde ticari defterlerini bulundurdukları ---- patlama olması sebebiyle müvekkil şirkete ait ticari defterler yaklaşık 1.5 metre yükseliğindeki suyun altında kaldığını, mevcut olaydan--- tarihinde müvekkil 1. Katta koşularının durumu bildirmesiyle haberdar olduğunu, bodrum kata yapılan müdahale sırasında ----- dışarıdan bir--- gerektiği ama vananın bulunmadığı ve bu durumun normal olmadığı bilgisininin verildiğini, yaşananlar sonrası müvekkil şirket yetkilileri su altında kalan ticari defterlerin bir hafta kadar kurumasını bekleyerek kullanılabilir olup olmadıklarının tespitini yapmak istemişseler de ticari defterler okunamaz ve kullanılmaz durumda olduğunu beyanla; ----ait ---- faturaları ve mahsup fişlerine zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Talep eden tanığı------; "Ben olayın meydana geldiği tarihte talep eden şirkette çalışmaktaydım, olay pazar günü meydana geldi, pazar günü patronum beni arayarak şirkete gitmemi söyledi, gittiğimde işyeri bir buçuk metre kadar su ile dolu idi,-- boşaltma işlemleri için başvuru yaptım, tahliye işlemleri yapıldı, olay işyerinin alt kattaki bodrum katındaki depoda meydana geldi, güncel ticari defterlerimiz şirketimizin merkezinde idi, eski tarihli defterler de depoda muhafaza edilmekte idi " şeklinde beyanda bulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Talep 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne uyarınca zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.
Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür. Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur--- Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır---- yıllarına ait ---------ve mahsup fişlerin 12.09.2021 tarihinde ticari belgelerin bulunduğu bodrum katı su basması nedeni ile zayi olduğunu beyan ile eldeki davanın açıldığını ileri sürmektedir.
Davacı basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini ----muhafaza etmek ve korunması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Somut olayda talep edenin ticari defterlerin mutad olarak bulunması gereken ---dışında, tanık beyanı ile de sabit olduğu üzere bodrumda bulundurarak basiretli tacir gibi davranmadığı, söz konusu defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermediği, iş yerinin bodrum katını su basması sebebiyle ticari defterlerin zayi olmasında özensiz davrandığı, bu nedenle metnine yukarıda yer verilen 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmünde düzenlenen koşulların gerçekleşmediği kanaati ile talebin reddi yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Nedenleri gerekçeli kararda açıklanmak üzere;
1-Talebin REDDİNE,
2-Karar harcı 80,70-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40 -TL harcın, Talep eden taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Talep eden tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep eden tarafa iadesine,
Dair; talep eden vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.