T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/399 Esas
KARAR NO: 2020/240
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 28/02/2020
KARAR TARİHİ: 17/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan firmanın petrol ürünlerine yönelik satış yaptığını, bu amaçla müşterilerinden almış olduğu ------ Şubesi, ------- Tarih, ------- Miktar, Keşidecisi ----------Numaralı Çek,-------------Şubesi, -------- tarih, ------Miktar, Keşidecisi ---------- Numaralı Çek, ---------- Şubesi, ----- tarih, ------Miktar, Keşidecisi------------- Numaralı çeklerin keşide tarihi yaklaştığı için çekleri aramış ancak bulamadığını, çekerin kayıp mı olduğu yoksa kötü niyetli kişilerce mi alındığı bilgisine henüz ulaşılamadığını, aynı şekilde korunan başka firmalarca da verilen çeklerden sadece bir kısmının kaybolmuş olması çekin kötü niyetli kişilerce alınmış olması ihtimalini güçlendirdiğini tüm bu nedenlerle dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce; ------------- iptali istenilen çeke ilişkin ilan evrakı gönderilmiş ve ilanlar yapılmış, ---------- Şube Müdürlüğünden, ------- tarihli,-------- numaralı ------ bedelli, --------- tarihli, ------- numaralı ----- bedelli ve ----------- tarihli, ---------- numaralı ------- bedelli çeklerin, çek Koçanının ve çek Hesabının kime ait olduğunun, çeklerin bankaya ibraz edilip edilmediğinin, şayet ibraz edilmiş ise veya ibraz edilirse ibraz tarihi ile ibraz edenin isim ve adresinin, çekleri ibraz edenlerin çek aslı ile birlikte mahkememize müracatlarının teminin sağlanması hususları sorulmuş ve gelen yazı cevapları incelenmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.
Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.
Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın; ----------- Şubesi, --------- Tarih, --------- Miktar, Keşidecisi ------------Numaralı Çek, ----------- Şubesi,--------- tarih, -----------Miktar, Keşidecisi ----------- Numaralı Çek, ----- Şubesi, --- tarih, ------ Miktar, Keşidecisi ------------------ Numaralı çeklerin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olduğu tespit olunmuştur.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çekin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çekin tarih ve numarası sunulmuştur.
Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çekle ilgili olarak 6102 sayılı TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği konusunda-------- 1. İlan --------- tarihinde, 2. İlan ------- 3. İlan ---------tarihlerinde olmak üzere, birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmış, ancak kaybolduğu iddia olunan çek bulunamamış, Bankaya veya Mahkemeye de ibraz edilmemiştir.
Tüm bu nedenlerle, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu çeklerin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM (Yukarıda Açıklanan Nedenlerle):
1-Davanın KABULÜ ile, davaya konu keşidecisi ---------- olan muhattap bankası ---------şubesi olan,----------- tarihli, -------numaralı ------- bedelli çek, keşidecisi ---------- olan muhattap bankası --------- şubesi olan, ------ tarihli, --- numaralı --------- bedelli çek ve keşidecisi ----------- muhattap bankası--------- şubesi olan---------tarihli, ------ numaralı ------------ bedelli çeklerin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 54,40 TL harç peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ------------------ Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/06/2020