T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/249 Esas
KARAR NO: 2022/509
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 08/04/2022
KARAR TARİHİ: 01/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin------tutarında para transfer ettiğini, davalının müvekkilden aldığı para karşılığında yapması gereken arsa alım işlemlerini müvekkil firma adına yapmadığını, ve parayı müvekkil firmaya iade etmediğini, bu nedenle ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek müvekkil tarafından ödenen paranın iadesi talep edildiğini, ve davalı tarafından bu zamana kadar paranın iadesi yapılmadığı gibi ihtara da cevap verilmediğini, davalı tarafın temerrüde düştüğünü, davalı asilin tacir olup görevli mahkemenin Asliye Ticaret mahkemeleri olduğunu, davalının haksız ve kötü niyetli olarak müvekkilin alacağını ödemediğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, ---- miktarlı alacağımızın sadece ----- kısmını, ihtar tarihinden itibaren ticari faizle birlikte fazlaya ilişkin talep ve artırma hakkımızı saklı tutarak, işbu talepleri doğrultusunda davanın kısmi bir dava olduğunu beyan ederek müvekkil lehine hükmedilmesine yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın esası olarak dayanak yapılan ödeme dekontunda beyan edilen husus dikkate alındığında işin ticari bir iş olmadığı bu iddiaya göre ortada olduğu bu nedenle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, müvekkilinin davacı ile aralarında ikame ettikleri yazılı sözleşmeye dayalı olarak kendilerinden alacak talebinde bulunduğu ve bu talebi yerine getirmediği için -----nezdinde dava ikame ettiğini, müvekkiline ödenen paranın bir satıma ilişkin olarak yapılmış bir ödeme olmadığını, müvekkilince davacının da tarafı olduğu adi ortaklığın nam ve hesabına müvekkil tarafından yapılmış olan ödemenin iadesi olduğunu, -------- davaya dahil edilmesini, tüm bu nedenlerle görevsiz mahkemede ikame edilen davanın görev yönünden reddine, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağından hukuki yarar noksanlığı nedeniyle usulden reddine, davacının davacının %20'den az olmamak tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Alacak davasıdır
Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
----- yazı cevabında; davalının gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunmadığı yine ---- tarihli yazı cevabında davalının ----- yönünden mükellefi olduğu ve halen mükellefiyet kaydının - devam ettiği ayrıca davalının ödevli, mükellefiyet türü itibariyle 213 Sayılı V.U.K'nun. 172. ve 173. maddelerinde yer alan defter tutma mecburiyeti kapsamında bulunanlar arasında sayılmadığından, dairelerine bildirilmiş herhangi bir defter tasdik bilgisi bulunmadığı hususları tespit edilerek mahkememize bildirilmiştir
Somut olayda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; yapılan araştırmalar neticesinde davalının tacir olmadığı anlaşılmıştır. Bu haliyle uyuşmazlığı çözmede mahkememiz görevli değildir. Uyuşmazlığa konu ticari olmayan davalarda görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olup asliye hukuk mahkemesi ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisidir. Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır. Dava şartları kamu düzeninden olup kamu düzenine ilişkin hususlarda re'sen dikkate alınacak hususlardan olup dava şartı yokluğu halinde HMK'nun115/2.maddesi gereğince aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2. Maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden REDDİNE,
2-Taraflardan birinin, karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ---------Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-Yasal süre içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, Mahkememize davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin iş bu kararın tebliği ile İHTARINA,
4-Dava dosyasının talep üzerine gönderilmesi halinde yargılama giderlerine görevli mahkemece hükmedilmesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ----------Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/07/2022