T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/314 Esas
KARAR NO: 2022/288
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/05/2021
KARAR TARİHİ: 14/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında alım satıma konu edimin davalı tarafça sözleşmeye uygun yerine getirilmediğini, müvekkilinin aradaki ticari ilişkiye duyulan güvenden dolayı davalının yaptığı iş ve işlemleri sorgulamadığını, müvekkili şirketin ticari defterlerini ve şirket kayıtlarını incelediğinde şüpheli durumlar tespit ettiğini bunun üzerine müvekkili tarafından davalılar adına düzenlenen -------numaralı ihtarı ile işbu çeklerin iadesini talep ettiklerini, mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla çeklerin teslimi halinde bakiye borç miktarından mahsup edileceğinin ihtar edildiğini, davalının herhangi bir geri dönüş yapmadığını, bildirdiğinden bahisle müvekkillerinin işbu çeklerden sebep borçlu bulunmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların toplamda------ üç adet çeki ticari bir karşılığı olmadan hatır çeki olarak verdiklerini iddia ettiklerini, sundukları dava dilekçesinin açıklanmaya muhtaç olduğunu, alacak kalemlerinin açık bir şekilde belirtilmediğini bildirdiğinden bahisle eksik hususların tamamlanarak davaya dayanak edilen üç adet çekin hatır çeki olduğu da dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE:
Dosya kapsamı değerlendirildiğinde, kural olarak davacı tarafın borçlu olmadığını iddia ettiği çekleri ileride doğacak borca mahsuben hatır çekleri olarak düzenlendiğini ve davalıya borcunun olmadığını yazılı delille ispat etmesi gerektiği, davacı tarafça dosyaya bu mahiyette yazılı delil sunulamadığı, taraflar arasında borç alacak ilişkisinin bulunduğunun ispatı halinde dahi kambiyo senedi ( bono ) sebepten mücerret olup, bono nedeni ile borçlu olmadığının ispatı ancak yazılı delille mümkündür.
Türk Medeni Kanununun 6. maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde, gerek ------ kabul edildiği üzere ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan, ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir (HMK madde 190). Senede karşı ispat kuralı gereği iddia ancak yazılı delil ile ispat edebilir. Bu yazılı delil, tarafların getirecekleri ve onların imzalarını taşıyan bir belge olmalıdır. Yazılı delille veya yazılı delil başlangıcı yoksa davanın, ikrar (HMK.md.188)yemin (HMK.md227) gibi kesin delillerle de ispat edilmesi olanaklıdır.
Somut olayda; dava konusu çekler, kambiyo senedi niteliğinde olup, belli bir borç ikrarını içermesi gerektiğinden; çeklerin belli bir sebeple düzenlendiğini ve düzenlenme sebebinin gerçekleşmediğini yasal delillerle ispat etme külfeti, keşideci olan davacı taraftadır.
Davacı tarafın yazılı delille borçlu olmadığını ispat etmediği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harcın davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 3.159,34 TL harçtan tahsil edilerek bakiye 3.078,64 TL harcın davacıya iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenecek 21.400,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
6-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalılar vekilinini yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde -------Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/04/2022