T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/394 Esas
KARAR NO: 2021/1018
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 27/06/2021
KARAR TARİHİ: 22/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ---- sermayeli olan şirkette paylar 20.000.0000 adet hisseye bölünmüş ve her pay 1 TL değerinde olmak üzere; ----- %49.4, müvekkili ---- %49,2, ----%0.2 ve yönetim kurulu üyesi olan diğer ortaklara %1.2 ait bulunduğunu, davalı şirketin, %49,2 payına sahip olan müvekkili olan .--- ait --- olağan genel kurul toplantısı ve öncesi ve sonrasında hak ve menfaatlerinin ihlali nedeniyle TTK 'nın 437 maddesinin ihlali uyarınca dava açıldığını, dava açılmadan önce de müvekkilin istediği bilgileri ve sorduğu sorulara ilişkin TTK'nın 437. Maddesinin üçüncü fıkrasındaki, "şirketimizin piyasadaki etkin yerini belirleyen bize ----- niteliğindedir" gerekçe gösterilip yanıt verilmediğini tüm bu nedenlerle ihlal iddiasında bulundukları sorularla sınırlı olarak --- haklarının kullandırılması, bu hakkında kullanılmasında uzman kullanmalarına izin verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde açıkça davacının bütün soruların cevaplarının davalı olan müvekkili şirketçe verilmiş olduğu hususlarının davacı tarafça ikrar edilmiş olmakla, hiçbir yasal dayanağı olmayan, somut hiçbir veriye dayanmayan, davacının tamamen ---- ve gerçek dışı haksız ithamlarından ibaret bulunan iddia ve taleplerinin reddi ile davacı vekilince verilen, dava dilekçesi incelendiğinde bir bütün olarak davacının esasen ---- hakkının dışına çıktığını, davalı müvekkilinin mahkemece denetimini sağlamaya çalıştığının açıkça görüleceğinden ve oysa ki Türk Ticaret Kanunu 437. maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında ki incelemenin, müvekkili olan şirketçe sunulacak kayıtlar üzerinde incelemeyi yapmayı kapsadığını, davacı tarafın uzmanlar--- yönelik talebinin Türk Ticaret Kanunu 437. Maddesinin hem lafzına hem de amacına uygun olmadığının açık olması sebebiyle bu hususun da ele alınarak davanın reddi yönünde karar verilmesi ile davacının taraf olmadığı dava dışı diğer hissedar tarafından talep edilen ---hususlarda davacının taraf olmadığı değerlendirilerek bu talepler yönünden davasının reddi ile yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce;----davalı ...---- kuruluşundan itibaren --- paylarını gösterir belge örnekleri ile --- tutanağı örneği ve bu kurulla --- üzerinden celp edilerek incelenmiştir.
Dava, TTK 437 ve devamı maddeleri gereğince ----------kullanılması istemine ilişkindir.
---- şirketlerde pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkını düzenleyen TTK'nın 437/1. maddesi uyarınca; ----, denetleme raporları ve yönetim kurulunun ----en az --- sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan ----- şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere ------bilançonun bir suretini isteyebilir.
Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise; pay sahibi ------ ---- şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde------- de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.
Anılan maddenin devamında ise; Bilgi verilmesi, sadece, --- açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir. Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya--- hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir ------ yapılabilir.
Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.
Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve--- kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz.
Madde metninden açıkça anlaşıldığı üzere, pay sahibi bilgi alma ve inceleme hakkını genel kurul toplantısında ileri sürmelidir. Söz konusu hakkın genel kurul dışında kullanılabilir olması da yine genel kurulda ileri sürülmesi sonrasında mümkündür.
TMK'nun 2. maddesi uyarınca pay sahibi bilgi alma ve inceleme hakkını kötüye kullanmamalıdır. ----olduğu ------ olan sorular sorulması, genel kurulun çalışamaz duruma getirilmesinin amaçlanması gibi sorular dürüstlük kuralına aykırıdır. Soruların doğrudan veya dolaylı olarak gündemle ilgili olması şarttır. Verilecek bilgi pay sahipliği haklarının kullanılması bakımından gerekli ise cevaplandırılır.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı tarafça 28/05/2021 tarihli genel kurul toplantısı sırasında kapsamlı ve içeriği oldukça --, toplantıda söz konusu kapsamlı soruların cevaplandırılması için çalışma yapılması gerektiği gerekçesiyle genel kurul toplantı tarihinden itibaren 20 gün içinde cevaplandırılacağına dair karar alındığı, davalı ---- tarihli yazı ile sorulan sorulara cevaplarını bildirdiği, bildirilen cevap yazısı ile davacı tarafın sorduğu soruların makul ve yeterli düzeyde yanıtlandığı, yanıt verilmeyen hususların ise şirketin mutlak ve nisbi ticari sırları kapsamında olduğu, bunun yanı sıra her ne kadar davacı dava dışı ortak -- aynı toplantıda sorduğu sorulara da yeterli yanıt verilmediği iddiasında bulunmuş ise de; dava dışı ortağın genel kurulda bilgi alma ve inceleme talebi yönünden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, davacının yasal bilgi alma ve inceleme istemlerinin cevapsız bırakıldığı yönündeki iddiasının sübut bulmadığı sonuç ve kanaatiyle açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM (Yukarıda açıklanan nedenlerle):
1-)Davanın usulden REDDİNE,
2-)Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 59,30 TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-)Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan -- vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-)Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı TTK'nın 437/5 maddesi uyarınca kesin olarak oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.