T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/249 Esas
KARAR NO: 2020/86
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 28/01/2020
KARAR TARİHİ: 29/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, zayi belgesi talebinde bulunan ---- Müdürlüğü'nün ---vergi kimlik numaralı mükellefi olup,------- adresinde avukatlık ve faaliyeti ile iştigal etmekte olduğunu, müvekkilinin ---- yılına ilişkin defter ve belge isteme yazısına istinaden ---- tarihinde defter ve belgeleri ibraz için müfettişliğe gittiğini, mezkur belgeler incelendiğinde eksik olduğu ortaya çıktığını ve akabinde muhasebecisi ----- ile iletişime geçtiğini, muhasebecisi --- ile yapılan görüşmesi sonucu ---yılına ilişkin fişler ve gider gösterilen belgelerin bir kısmının muhasebecisi ----tarafından kaybedildiğini öğrendiğini, müvekkilinin yasal defter ve belgeleri muhasebecisi----adresindeki ofisinde bulunduğunu, ---- yılına ait fişler ve gider gösterilen evrakları muhasebecisinin uhdesindeyken kaybolduğunu, nitekim yukarıda da belirtildiği üzere müvekkilinin bu hususu ---- tarihinde defter ve belgelerini ibraz etmek amacıyla müfettişliğe gittiğinde öğrendiğini, müvekkilinin geri dönüşü zor veya imkansız zarara ve mağduriyete uğramaması adına müvekkiline ait olan ve muhasebecisinin uhdesindeyken kaybolan --- yılı fiş ve gider gösterilen belgelerinin zayi olduğuna ilişkin Sayın mahkemenizce karar verilmesini talep etme zorunluluğumuz hasıl olduğunu tüm bu nedenlerle müvekkilin muhasebecisinin uhdesindeyken kaybolan--- yılı fişleri ve gider gösterilen belgelerine ilişkin zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Talep, serbest meslek sahibi olan davacıya ait 2017 yılı fiş ve gider gösterilen belgelerin kaybolması nedeni ile zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 82/7. maddesinde, “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” hükmü mevcuttur.
-----------, Vergi Usul Kanunu’na göre tutmak zorunda olduğu birtakım fiş ve evrakın kaybedildiğini ileri sürerek bu davayı açmıştır. Çekişmesiz yargı işlerinde, genel görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Tacir olmayan davacı hakkında, tacirlerle ilgili TTK hükümlerinin uygulanmasının mümkün değildir. Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden nazara alınması gerekir. Davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca çekişmesiz yargı işi kapsamında kaldığı anlaşıldığından, uyuşmazlığı çözmekle görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi olup, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ------. Hukuk Dairesinin ----- Karar sayılı ilamı da aynı doğrultudadır.
Görev kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece re'sen dikkate alınır. Görev hususu dava şartı olduğundan, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun -----Karar sayılı ilamı doğrultusunda --- üzerinden yapılan inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddesine göre mahkememizin görevsizliğine ve davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair tensiben aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-)Davanın GÖREVSİZLİK NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
2-)Kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ ---MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-)6100 sayılı HMK md. 331/2 uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemede hüküm altına alınmasına ancak Mahkememiz görevsizlik kararı sonrasında görevli ve yetkili mahkemede yargılamaya devam edilmemesi ve bu durum belirtilerek Mahkememizden talepte bulunulması durumunda harç ve yargılama giderleri konusunda Mahkememizce karar verilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliği ile tensiben karar verildi.