T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/579 Esas
KARAR NO: 2020/706
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 14/07/2020
KARAR TARİHİ: 16/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan şirketin--------olduğunu, 04/06/2002 tarihinden itibaren kayyum idaresinde ve tasfiye aşamasında olduğunu, davalı tarafın müvekkili şirket lehine tanzim edilmiş 4 adet çeke ilişkin olarak 06/05/2013 tarihinde İstanbul Anadolu ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin --- esas sayılı dosyası üzerinden çek iptal davası ikame ettiğini ve dava konusu ------------------------ nolu,----- bedelli çeklerin müvekkilinin -------- merkezinde mevcut olduğunu tüm bu nedenlerle 4 adet çeke ilişkin olarak verilen iptal kararının kaldırılmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın söz konusu davayı ikame etmekte hukuki yararının bulunmadığını, alacaklı sıfatı olmayan ve yurt dışında verilen iflas kararı ile birlikte dava takip yetkisini de yitirmiş bulunan davacının davasının usul ve esas yönünden de tamamen haksız olduğunu tüm bu nedenlerle davacı tarafından açılan davanın reddi ile yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce; --- dava konusu çeklerin keşidecisinin kim olduğu, çeklerin bankaya ibraz edilip edilmediği, ibraz edilmişse kim tarafından ibraz edildiği hususları sorulmuş ve İstanbul Anadolu --. Asliye Ticaret MAhkemesi'nin ---- karar sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.
Dava, zayi nedeniyle verilen çek iptali kararının iptali talebine ilişkindir.
Öncelikle davalı vekilinin, davacı vekilinin davayı takip yetkisi bulunmadığı ve teminat yatırması gerektiği yönündeki usuli itirazları incelenmiş; davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen İstanbul -- Asliye Ticaret Mahkemesinin --- Esas sayılı dava dosyasında --- tanzim edilen bilirkişi raporundaki açıklama ve tespitler nazara alınarak davacı şirketin davayı takip yetkisi bulunmadığına yönelik usulü itirazı reddedilmiş, ayrıca---- gereğince davacının teminattan muaf olması nedeniyle anlaşılmakla davacı taraftan teminat alınmasına yer olmadığına dair karar oluşturulmuştur.
Çekin zayi nedeniyle iptali istemi için açılan davada verilmiş bulunan iptal kararı bir ilam olmayıp tespit niteliğini taşımaktadır. Ayrıca bu karar, hasımsız olarak tesis edilmiş bulunmaktadır. Bu durumda iptal edilen çeklerin gerçek hamili olduğunu ileri süren davacının mahkemeden iptale ilişkin kararın ortadan kaldırılmasını istemesi mümkündür. (Yargıtay ---- tarih ve --- Karar)
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde yasal bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca davalının dava konusu yapılan çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü davalıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır. (Yargıtay ---sayılı ilamı da bu yöndedir.)
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davalı tarafın yasal süresinde verdiği cevap dilekçesinde dava konusu çeklerin yetkili hamili olduğu ya da çekleri elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusuru bulunduğuna dair bir iddiası bulunmadığı gibi bu yönde ispata elverişli herhangi bir delil de sunmadığı, bunun yanı sıra davacı vekilinin dava konusu edilen çek asıllarını mahkememize ibraz ettiği görülmekle; 6102 sayılı TTK'nın 792. Maddesinde yer alan düzenleme göz önünde bulundurularak davanın kabulü ile İstanbul Anadolu --- ASliye Ticaret MAhkemesinin --- karar sayılı ilamına konu çeklerle ilgili verilen zayi nedeni ile iptal kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM (Yukarıda Açıklanan Nedenlerle):
1-Davanın KABULÜ ile, İstanbul Anadolu -- ASliye Ticaret MAhkemesinin --- karar sayılı ilamına konu "--- seri numaralı ---------- bedelli çekle ilgili" verilen zayi nedeni ile iptal kararının kaldırılmasına,
2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 54,40 TL harç peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan 116,60 TL dava açılış masrafı ve 98,50 TL yargılama masrafından ibaret toplam 215,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ---uyarınca belirlenen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı --- alınarak davacıya verilmesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.