T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/253 Esas
KARAR NO: 2021/265
DAVA: Tanıma Ve Tenfiz
DAVA TARİHİ: 29/01/2020
KARAR TARİHİ: 17/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tanıma Ve Tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile -------- tarihinde-------- için sözleşme yapıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 9 maddesinde sözleşmeden doğacak uyuşmazlıkların çözümü ---- Mahkemesi'ne başvurulacağının kararlaştırıldığını, tahkim yerinin ---------- olarak belirlendiğini, davalının sözleşmede kararlaşlırılan ürünü eksik teslim etmesine rağmen bedel iadesi yapmaması üzerine müvekkilinin -------- Mahkemesi'ne başvurduğunu: davalı ----- yargılaması surecine katıldığını, kendi hakemini atadığını, hakem heyetinin,------ edilmemiş ürünler karşılığı ------- yargılama giderleri --------- ödemeye mahkum ettiğini, hakem kararının tenfizi için aranılan şartların mevcut olduğunu belirterek------- sayılı ve 10/09/2019 tarihli hakem kararının tenfizine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ------- kararlarının tenfızinde Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, tenfizi istenen hakem kararının alacağın tahsiline ilişkin olması sebebiyle nispi harca tabi olduğunu,------ ----- tarihli ---- henüz kesinleşmediğini, davalının --- karşı üst mercilere başvurduğunu ve başvuruya ilişkin belgelerin bilahare dosyaya ibraz edileceğini, davacının yabancı olması sebebiyle MÖHÜK'un 48. maddesi uyarınca teminat yatırması gerektiğini, davacının finansal zorluk içine düştüğünü ve ödeme yapamayacağını bildirmesi üzerine.------ daha düşük fiyatla iç pazarda sattığını ve zarara uğradığını, hakemlerin seçilmesi ve uyguladıkları usul konusunda ---------- edilmesi gerekliğini, davacının hakem kararının kesinleştiğine ilişkin belge sunmadığını, tenfiz için karşılıklılık şartının gerçekleşmesi gerektiğini, karşılıklılığın bulunup bulunmadığı hususunda ---- yazı yazılmasının gerektiğini, tahkim yargılaması sırasında ----------adil yargılanma ve savunma hakkının ihlal edildiğini, sunduğu delillerin değerlendirilmediğini, hakem kararının yanlı olduğunu ve kendi vatandaşını koruduğunu, bu nedenle hakem kararının kamu düzenine aykırı olduğunu, satım sözleşmesine ek olarak yapılan protokollerde uygulanacak hukukun yazmadığını, ----- uyguladıklarını tüm bu nedenlerle öncelikle olarak görev itirazlarının değerlendirilmesini, tenfizi istenilen hakem kararının müvekkili şirketin hukuki dinlenilme, adil yargılanma ve savunma hakkı ihlal edildiğinden ve söz konusu ilamın kamu düzenine aykırı olduğundan tenfiz istemi talebinin reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce dosya milletarası özel hukuk alanında uzman bilirkişi ------ tevdi edilerek rapor alınmış ve rapor taraf vekillerine ayrı ayrı tebliğ edilmiştir.
Dava; ----- sayılı ve --------- tarihli hakem kararının tenfizi istemine ilişkindir.
Tenfizi talep edilen------ tarihli satış sözleşmesine ilişkin olup,---------- taraf olan----- olduğundan ve uyuşmazlık ticari nitelikte olduğundan, uyuşmazlığa tenfiz şartları bakımından----taraf olduğu --- Sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerekir (Anılan sözleşmenin onaylanmasına dair----tarihli, 3731 sayılı Kanun m.2).
--- engelleyen haller -------- maddesinde düzenlenmiştir. Şartlardan bir kısmını tenfiz mahkemesi re’sen dikkate almak zorundadır. Diğer şartları ise tarafların iddia ve ispat etmesi gerekir.
Re’sen dikkate alınacak şartlar: 1- Hakem kararının konusunu teşkil eden uyuşmazlığın tanıma veya tenfiz istenilen ülkenin hukukuna göre tahkim yoluyla çözümünün mümkün olmaması, 2- Hakem kararının kamu düzenine aykırı olmasıdır.
Taraflarca iddia ve ispat edilecek tenfiz engelleri ise 1- --------- anlaşmasının taraflarının ehliyetsiz olması veya tahkim anlaşmasının geçersiz olması, 2- Hakkında hakem kararının tenfizi istenen tarafın hakem seçiminden veya tahkim yargılamasından usulen haberdar edilmemiş olması veya delillerini sunma imkânından mahrum edilmesi, 3- Hakem kararının, tahkim anlaşmasında yer almayan bir hususa ilişkin olması veya tahkim anlaşmasının sınırlarını aşması, 4- Hakemlerin seçimi veya hakemlerin uyguladıkları usulün, tarafların anlaşmasına, böyle bir anlaşma yok ise hakem hükmünün verildiği yer hukukuna aykırı olması, 5-Hakem kararının tabi olduğu veya verildiği yer hukuku hükümlerine göre kesinleşmemiş veya icra kabiliyeti kazanmamış veya verildiği yer mahkemesi tarafından iptal edilmiş olmasıdır.
5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 60-63. maddelerinde yabancı hakem kararlarının tenfizi düzenlenmiştir. Buna göre, “kesinleşmiş” ve “icra kabiliyeti kazanmış” veya “taraflar için bağlayıcı olan” ------ paralel olarak düzenlenmiştir.
MÖHUK'un 60/1. maddesinde "Kesinleşmiş ve icra kabiliyetini kazanmış veya taraflar için bağlayıcı olan ---------- kararları tenfiz edilebilir." Aynı Yasa'nın 61. maddesine ve -------- IV. maddesine göre ise --- bir hakem kararının tenfizini isteyen tarafın dilekçesine tahkim sözleşmesi veya şartının aslı yahut usulüne göre onanmış örneğini, hakem kararının usulen kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcılık kazanmış aslı veya usulüne göre onanmış örneğini, sayılan belgelerin tercüme edilmiş ve usulen onanmış örneklerini eklemek zorundadır.
Davacı vekili açmış olduğu iş bu davada, tahkim sözleşmesinin aslının onanmış sureti ile tercümesini, ---------şerhli ve tercümesi yapılmış belge örneklerini dosyaya ibraz etmiştir.
İncelenen dava ve cevap dilekçesi, dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan kayıt ve belgeler ile bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre,
Re'sen incelenecek hususlarda tenfiz engeli bulunmadığı, hakem kararının özel hukuka ilişkin tahkim sözleşmesine konu olabilecek bir uyuşmazlık olduğu ve kararın kamu düzenini ilgilendirir bir yönü bulunmadığı, taraflarca ispatı gereken hususlarda ise -----------bulunduğuna yönelik bir delil sunulamadığı anlaşılmaktadır.
Davalı vekilinin tenfiz istemine konu hakem kararının dava tarihi itibariyle henüz kesinleşmediğine dair itirazı yönünden yapılan incelemede ise;----. maddesi uyarınca, bir hakem kararı hakkında hem iptal davası hem de tenfiz davası açılmışsa, --------- hâkimi karar vermek için tahkim yeri ülkesinde iptal davasının sonuçlanmasını bekleyebilirse de bu yönde karar verip vermemek, tenfiz hâkiminin takdirindedir. Şu halde, tenfiz mahkemesi hâkiminin takdir hakkını bu yönde kullanması halinde, bir hakem kararının iptali için açılmış dava ile aynı hakem kararının tenfizi için açılmış davanın farklı ülke mahkemelerinde aynı zaman dilimi içerisinde birbirine paralel biçimde yürütülmeleri dahi mümkündür. Konvansiyon’un V. maddenin birinci paragrafında geçen reddedilebilir ifadesi hâkime tenfizi reddedip reddetmeme konusunda takdir hakkı tanıyan bir ifadedir.
Somut olayda; tenfizi istenilen hakem kararı verildiği tarihten itibaren geçerli, icra edilebilir ve kesin olup, karar metninde karara karşı bir ------- mercii veya kanun yolu öngörülmemiştir. Ancak, davalı tarafça dava konusu hakem kararının iptaline ilişkin--------- Mahkemesi'nin -------tarihli kararı ile iptal istemini reddettiği görülmüştür.
Yukarıdaki açıklama ışığında, ----- maddesi uyarınca, hakem kararı hakkında açılmış iptal davası dahi tenfize olmayıp, dosyaya sunulan------- Mahkemesi'nin -------- tarihli kararı doğrultusunda iptal isteminin reddine karar verildiği görülmekle davalı vekilinin, davanın dinlenebilirlik şartının gerçekleşmediğine yönelik itirazları yerinde görülmemiştir. (Nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ------ Karar sayılı ilamı da aynı doğrultudadır.)
Sonuç itibariyle; talep konusu------ Mahkemesi'nin ---------- tarihli kararının------------ aranılan tenfiz şartlarını sağladığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş; ayrıca hakem kararlarının tenfizi davalarında nispi harç alınacağına dair bir düzenleme bulunmadığından, maktu haç alınması gerektiğine dair Yargıtay--------- dikkate alınarak maktu harç ile davacı yararına maktu vekalet ücretine hükmedilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, ------------- Mahkemesi'nin -------------------- dosya numaralı ------ tarihli kararının TENFİZİNE,
2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 59,30 TL harçtan peşin yatırılan toplam 54,40 TL hacın mahsubu ile bakiye 4,90 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 116,60 TL dava açılış masrafı ile 1.611,50 TL yargılama masrafından ibaret toplam 1.728,10 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan -------uyarınca belirlenen 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.