T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/906 Esas
KARAR NO: 2021/323
DAVA: İtirazın İptali (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/12/2019
KARAR TARİHİ: 01/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvvekkil ----------- işleriyle iştigal etmekte olup davalı firmaya ----------- adresinde bulunan taşınmazın kiralanması işinde komisyoncu ve simsar olarak yer gösterdiğini, taşınmazın kiralanmasında yer gösterme yapılarak aracılık yaptığını, davalının temsilcisiyle tanzim edilen ------- tarihli sözleşme uyarınca müvekkil yıllık kira bedelinin %12'si oranında bir simsarlık ücreti alacağı hak kazandığını, davalının sözleşmeye konu olan ve müvekkilin bulup gösterdiği taşınmazı, sonradan müvekkili saf dışı bırakılarak malikle doğrudan irtibata geçmek suretiyle taşınmazı kiralamasına rağmen simsarlık ücretini ödemediğini, bunun üzerine icra takibi başlattıklarını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, icra takibine yönelik itirazın kaldırılmasına, meblağın %20'sinde aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmolunmasına, faiz ile dava ve yargılama masraflarının davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu sözleşmeyi imzalayan------- şirketin yetkili temsilcisi olmadığını ve yetkilendirilmediğini, müvekkil ile mal sahibi arasında sözleşmeden yaklaşık 9 ay sonra kira sözleşmesinin gerçekleştiğini, davanın reddini ve davacının % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesi ile yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Taraflar tanık deliline dayanmış olup mahkememizce tanıklar dinlenmiştir.
Tanık---------- danışmanlık işi yapmaktayım. Dava dışı şirketi olan ------ söz konusu taşınmazı kiraya verilmesi için benimle iletişime geçtiler. Bende akabinde daha evvel tanıdığımı ---- söz konusu yerin kiralanması için aracılık ettim ve ------ yönlendirdim. Daha sonra söz konusu firma ile davacı------- ben biraya gelip taşınmazın kiralanması için görüşmeye başladık ve taraflar anlaştı. Benim sonraki süreç hakkında bilgim yoktur, bana sormuş olduğunuz ----- isimli kişiyi tanımam, taşınmazın kiraya verilip verilmediğini bilmiyorum. Toplantıda kimlerin olduğunu tam olarak hatırlamıyorum, biz mal sahibi ile birlikte oturuyorduk, başka kişilerde vardı, ancak onların kim olduğunu tam olarak bilemiyorum, ancak söz konusu kiralamaya konu depoda ---- olarak bildiğim marketin çalışanı ve yetkilisi olduğunu düşündüğüm birileri vardı. Ancak isim olarak bilemiyorum. ------onları söz konusu depoya getirdi ve nerenin kiralanacağını onlara gösterdi. Ancak dediğim gibi isim olarak bilemiyorum, ben sadece teknik destek verdiğim için kira bedeline de diğer şeylere de karışmadım, ücret talebim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Tanık ---- ayına kadar davalı ---- yatırım müdürü olarak çalıştım, ----- simsarlık sözleşmesi imzalanmasından önce tanırım, ---- bizim şirkette şube müdürü olarak çalışıyordu, sözleşmenin imzalandığı tarihte ben davalı şirkette bu tür kiralama işlerini imzalamakla görevliydim. -------arasındaki bu sözleşme benim haberim olmadan imzalanmıştır. Sonraki ---- ayında ben de işten ayrıldım. Ben çıktıktan 5 ay sonra burasının kiralandığını ve nasıl kiralandığını tam bilemiyorum. ---- bu yeri kiralamak için taşınmazın gösterip göstermediğini bilemiyorum, dediğim gibi o tarihlerde ben şirkette çalışmıyordum, benim hususlarla ilgili bir bilgim yoktur. Kiralama sözleşmesi yapılırken ben orada değildim, kiralamanın nasıl yapıldığı hususunda bilgim yoktur, daha sonrasında ---bana bu durumu anlattı. Ben------kiralamak için daha önceki işlerden tanırım. Kendisi şirkete market yeri önermiştir. ----- ile daha önceden yer kiralamak için ----bir taşınmaza bakmıştır, bunu bana söylemişti, ancak şirkette yer kiralamak için uygulamada en son noktayı koyan esasında benim. Bu olayda---- görmüş ve bana söylemişti, bende akabinde ------ gittim ve oranın uygun olmayacağını şirket yetkililerine söyledim. Bu şekilde yer kiralanmamıştır, ---- yer için ise benim bir bilgim yoktur, bana ----- bey bana bilgi vermemiştir, taraflar arasında yerin kiralanması ile toplantı yapılıp yapılmadığı hususunda benim görgüye dayalı bilgim yoktur, ancak yaklaşık 1-2 ay önceki telefon konuşmasında --------- bu durumu bana söylemiştir, böyle bir bilgi tarafıma şirket tarafından verilmemiştir. Benim çalıştığım dönemde şirketin depoya ihtiyacı vardı, bu depo ihtiyacını karşılamak için o dönemde çeşitli yerlerde depo arayışında bulunduk, ben işten ayrıldıktan sonra ----- ait yer kiralanmıştır, benim dönemimde hala arayış içindeydik, o dönemde ---- ----- gezilmemiştir, gezilseydi bilgim olurdu, nasıl -------, oraya da gidip görürdük, tanıklık ücreti talebim yoktur." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Celp ve tetkik edilen ---- dosyasında; davacı takip alacaklısı tarafından -----tarihli takip talebi ile davalı takip borçlusu hakkında ilamsız takip başlatıldığı, borçlunun bila tarihli dilekçesiyle borca ve ferilerine karşı itiraz ettiği ve bunun üzerine takibin durduğu, itiraz dilekçesinin davacı takip alacaklısına tebliğ edilmediği, eldeki davanın 1(bir) yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME VE GEREKÇE;
Dava simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan ücret alacağının tahsili talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sözleşmenin geçerlilik şartlarına uyulup uyulmadığı, şayet geçerli bir sözleşmenin kabulü halinde ise ------ şahsın davalı şirketi temsil ve ilzama yetkili olup olmadığı konularında düğümlenmektedir.
Davaya konu davacı ile dava dışı -------- tarihli "yer gösterme, hammaliye sözleşmesi" başlıklı belgede alıcı/kiracı adayı kişi bilgileri başlıklı bölümünde ---------- yazılıdır.
Davalı vekili, sözleşmeyi imzalayan----- müvekkili şirket temsilcisi veya yetkilisi olmadığını, müvekkili şirket tarafından bu kimseye sözleşme yapması için yetki verilmediğini belirtmiştir.
Davalı şirketin sicil kaydı celp edilmiş olup dava dışı ------ şirketin temsilcisi veyahut yetkilisi olmadığı anlaşılmış ise de dosyaya celp edilen -----kaydına göre dava dışı ---- yılından itibaren davalı şirkette çalıştığı anlaşılmıştır. Davacı ile dava dışı---- arasındaki imzalanan sözleşme ---- tarihlidir ve o tarihte dava dışı---- davalı şirkette çalışmaktadır. Davacı tarafından dosyaya celp edilen ----------- olarak seçildiği ve şube işlerine münhasıran temsil ve ilzama yetkili olduğu anlaşılmaktadır. Dava dışı ----- davacı ile akdedilen sözleşmeyi ------ sıfatıyla ve davalı şirket adına imzalamıştır.
Dosya kapsamına göre dava dışı ------- yetkisiz temsilci olarak kabul edilebilecektir. Yetkisiz temsil TBK'nın 46. maddesinde düzenlenmiş olup maddeye göre; bir kimse yetkisi olmadığı hâlde temsilci olarak bir hukuki işlem yaparsa, bu işlem ancak onadığı takdirde temsil olunanı bağlar.
Eldeki davada dava dışı ----- her ne kadar şirket temsilcisi değilse de şirket çalışanı olup imzayı da yine şirket adına atmıştır. Kaldı ki bir an için ----- yetkisiz temsilci olduğu farz edilse dahi davalı şirket sözleşme tarihi ----- tarihinden sonra --- tarihli kira sözleşmesi ile simsarlığa konu olan ---------- adresinde kira sözleşmesi imzalayarak eylemli bir şekilde dava dışı çalışanın yapmış olduğu bu işlemi kabul ederek icazet vermiştir. Keza tanık beyanlarına göre de davacının simsarlık sözleşmesi kapsamında davalı yana hizmet verdiği de açıktır. Bu noktadan sonra yetkisiz temsil iddiasında bulunulması da TMK'nın 2. maddesi uyarınca dürüstlük kuralına aykırılık teşkil edecektir. Her ne kadar davalı kiraladığı yerin sahibi ile kurduğu sözleşmeyle yeri kiraladığını öne sürse de; hayatın olağan akışı ve tecrübeleri karşısında davacı ve dava dışı --------- arasında kurulan sözleşme kapsamında belirlenen kiralık yerin sözleşmeden bağımsız kiralandığı savunması kabul edilebilir görülmemiştir. Çalışanına işyeri bulması için temsil yetkisi verdiği onun aracılığıyla imzaladığı sözleşmede çalışanı aracılığıyla kendisine gösterilmiş sayılması gereken, davacı ile kiraya veren arasında bir sözleşme bulunması gerekmediğinden, davacının hizmet verdiği gayrımenkulü davacı emlakçıyı aradan çıkartarak kiralamış olduğu için davacının ücret alacağını hak ettiği kabul edilmiş olup davaya konu ----tarihli yer gösterme sözleşmesi uyarınca yıllık kira bedelinin ----kararlaştırılmış olup, bu ücrete ---- olmadığı belirlenmiştir. Davacının hak kazandığı ücret basit matematik hesabı gerektirdiğinden usul ekonomisi gereğince mahkememizce re'sen bu bedel hesaplanarak --- çıkartılarak bulunan --------bedel hak kazandığı anlaşılmış ise de davacı taraf takibi -----üzerinden başlatmış olup itirazın iptali davası takibe sıkı sıkıya bağlı dava olup taleple bağlı kalınmak suretiyle aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. ------------
Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜ İLE, davalının ------ takip dosyasına İTİRAZININ İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz yürütülmesine,
2-Alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 5.259,87 TL'den dava açılırken yatırılan 929,97 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 4.329,90 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına
5-Davacı tarafça yatırılan 929,97 TL peşin harç, 44,40 başvurma harcı, 6,40 TL vekaletname harcı olmak üzere toplam 980,77 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 134,25 TL posta gideri olan yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenecek 10.810,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
10-Kararın kesinleşmesi ve talep halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---------- Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.01/04/2021