T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/147 Esas
KARAR NO: 2020/42
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 17/09/2019
KARAR TARİHİ: 14/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin şirketinin davalı bankada ---------- numaralı çek hesabı olduğunu, müvekkil şirket çek hesabının kapatılmasını,------ tarihli dilekçe ve ------Noterliği’nin ------- yevmiye numaralı, -------tarihli ihtarnameleriyle toplamda ---- kez talep ettiğini, Davalı bankanın ------ tarihli cevap dilekçesinde ve ------------.Noterliği’nin -------yevmiye numaralı, ------tarihli cevabi ihtarnamesinde de ------- numara arasındaki ------ yılına ait -----adet çeke ilişkin bloke bedellerinin yatırılması veya çek iptaline ilişkin mahkeme kararının temin edilmesi” gerektiğini bildirerek müvekkil şirketin çek hesabını kapatmadığını, İlgili yasada çek hesabı sahibinin tek taraflı talebiyle çek hesabının kapatılabileceği ve çek basım tarihi üzerinden --- yıl geçmesine rağmen ibraz edilmemesi durumunda muhatap bankanın da sorumluluğunun olmadığı açıkça belirtildiğini, Müvekkil şirket tarafından alındığı ve ibraz edilmediği iddia edilen çeklerin keşide tarihi -------yılına ait olduğunu, Çek basım tarihinin üzerinden ---- yıl geçtiğini, Yasanın aradığı --- senelik sorumluluk bedeli geçmiş olmasına rağmen, müvekkil şirket iki kez çek hesabının kapatılmasını talep etmişse de davalı tarafından talepler kabul edilmediğini, keyfi olarak çek hesabı kapatılmadığını beyan ederek, bahsi geçen mevzuat hükümleri ve Yargıtay kararları doğrultusunda ------ numaralı çek hesabının Çek Kanunu 2/10 ve 3/9. Md. uyarınca kapatılmasını, davanın kabulüne, dava harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini Talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın iddialarının aksine müvekkil Bankanın, davacı yanın DBS (Doğrudan Borçlandırma Sistemi) müşterisi olmasından dolayı ilgili çek hesabını kapatılmadığını, DBS (Doğrudan Borçlandırma Sistemi) müvekkil Banka'nın yaygın bayi ve satış teşkilatına sahip firmalar tarafından kullanılan bir sistemi olduğunu, davacı Şirket'in de DBS hesapları olmasından dolayı söz konusu hesap kapatılamadığını, DBS ile birlikte davacı yan tarafından keşide edilen çeklerin / senetlerin ve bayi - distribütör ilişkisi kapsamında kullanılan çeklerin / senetlerin tahsilat ve takip maliyetleri ortadan kalktığı gibi takibi de kolaylaştığını, Davacı yana ait kapatılması talep edilen çek hesabı ile DBS ilişik olduğu için söz konusu çek hesabı kapatılamadığını, müvekkil Banka'nın davaya konu olan olayda, herhangi bir kusurunun bulunmadığını beyanla, Davacının haksız ve dayanaksız davasının Reddine, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, davalı banka nezdinden davacıya ait çek hesabının kapatılması talebine ilişkindir.
Davacı vekili, davalı banka nezdinde davacıya ait çek kapatılmasını talep ettiğini, davalı bankanın ------- yılına ait ------ adet çeke ilişkin çek bedellerini bloke etmesini veya çek iptaline ilişkin mahkeme kararının gerektiğini bildirdiği ilgili çek hesabının kapatılmasını ; davalı bankanın ise davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.
Çek Kanunu'nun 2/10.madde hükmü uyarınca; çek hesabı, ancak sahibinin veya yasal temsilcisinin yazılı talebi ya da mevduat veya katılım fonu zamanaşımı süresinin dolması üzerine kapatılabilir. Çek hesabı kapatıldıktan sonra, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibraz edilen çekler karşılıksızdır işlemine tâbi tutulur.
Madde hükmünden açıkça anlaşılacağı üzere, çek hesabının kapatılması için sahibinin veya yasal temsilcisinin yazılı talebi tek başına yeterlidir. Olayda ise, davacı yazılı olarak davalı bankaya başvurmasına rağmen davalı banka hesabı kapatmamıştır. Davalı bankanın bu tutumu anılan kanun maddesine aykırı olup, davacının talebi üzerine çek hesabının kapatılması gerekir. Şayet çek hesabı kapatıldıktan sonra ilgili çekler üzerinde yazılı düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içerisinde davalı muhatap bankaya ibraz edilirse bankaya düşen iş çeklere karşılıksızdır şerhinin vurulmasıdır. Bu işlemin hukuki ve cezai sonucuna katlanacak olan ise, çek hesap sahibi davacıdır. Bu bağlamda, sözü edilen boş çeklerin ileride bankaya ibrazı ve bankaca yasal sorumluluk sınırları içerisinde kalan tutarların hamiline ödenmesi halinde, davalı bankanın her halükârda davacı hesap sahibine başvurma hakkı bulunduğu ( Yargıtay -------HD.----- tarih ve --- E.- K. Sayılı kararı) anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davacının davalı -------- Şubesi nezdinde bulunan -------- numaralı çek hesabının kapatılmasına,
2-Karar harcı 54,40-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 10,00-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 44,40-TL başvurma harcı, 44,40-TL peşin nispi harc olmak üzere toplam 88,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4-Davacı tarafından yapılan 163,90-TL tebligat ve müzekkere gideri yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 3.400,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/01/2020